Οι καταναλωτές που έχουν επιλέξει σταθερά τιμολόγια και είναι σε κάθε περίπτωση διασφαλισμένοι από τις όποιες επιπτώσεις, κυμαίνονται τώρα σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς σε 1,6-1,7 εκατομμύρια, σε σύνολο 5,9 εκατ. περίπου οικιακών μετρητών (τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής για τον Οκτώβριο 2025 ανέφεραν 1,5 εκατ. σταθερά τιμολόγια). Από τους υπόλοιπους η πλειονότητα (περί τα 3,5 εκατ.) παραμένουν στα πράσινα ή έχουν επιλέξει τα κίτρινα τιμολόγια, είναι δηλαδή εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις της αγοράς.

Ηλεκτρική ενέργεια: Γιατί περιορίζεται το κίνητρο της επιλογής σταθερών τιμολογίων

Το κίνητρο της επιλογής σταθερών τιμολογίων φαίνεται να περιορίζεται σταδιακά επί του παρόντος καθώς εταιρείες προμήθειας προχωρούν σε επανατιμολόγηση των σταθερών συμβάσεων υπό το πρίσμα των εξελίξεων στον Περσικό Κόλπο και των επιπτώσεών τους στις τιμές της ενέργειας. Σύμμαχος των καταναλωτών πάντως, για το επόμενο δίμηνο Απριλίου-Μαΐου είναι οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες που συνδυάζουν αυξημένη παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (φωτοβολταϊκά και αιολικά), αυξημένα αποθέματα στους ταμιευτήρες των υδροηλεκτρικών λόγω αυξημένων βροχοπτώσεων και χαμηλή σχετικά ζήτηση ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι η συμμετοχή των μονάδων φυσικού αερίου, που είναι οι ακριβότερες, στην κάλυψη του φορτίου, είναι σχετικά περιορισμένη. Όμως οι συνθήκες θα μεταβάλλονται όσο πλησιάζουμε στο καλοκαίρι οπότε αυξάνεται η ζήτηση για κλιματισμό και μειώνεται η παραγωγή των αιολικών.

Έρχονται τα πορτοκαλί τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας

Σε αυτό το περιβάλλον λανσάρονται από τον επόμενο μήνα και για τους οικιακούς καταναλωτές τα "πορτοκαλί" (δυναμικά) τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας τα οποία μεταβάλλονται στη διάρκεια του 24ώρου ακολουθώντας τις διακυμάνσεις των τιμών του ρεύματος στο Χρηματιστήριο. Όπως επισημαίνει ο γενικός διευθυντής του Ελληνικού Συνδέσμου Προμηθευτών Ενέργειας Μίλτος Ασλάνογλου, όφελος από τα νέα τιμολόγια θα μπορούν να αποκομίσουν οι καταναλωτές με σημαντικά φορτία τα οποία έχουν δυνατότητα να μετακινήσουν στις ώρες του 24ώρου που οι τιμές είναι χαμηλότερες. Για παράδειγμα, καταναλωτές με ηλεκτρικό αυτοκίνητο που θα φορτίζουν το όχημα τις ώρες χαμηλής χρέωσης, αντλία θερμότητας νερού ή και μπαταρία που θα φορτίζει με χαμηλές τιμές και θα καλύπτει τα φορτία τις ώρες που οι τιμές είναι υψηλές. Υπάρχουν πλέον συσκευές με αυτοματισμούς που μπορούν να προγραμματίσουν την παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας.

Προφανώς το όφελος είναι μεγαλύτερο όσο μεγαλύτερες είναι οι διαφορές τιμών εντός του 24ώρου. Κατά την τρέχουσα περίοδο οι τιμές στο Χρηματιστήριο κυμαίνονται από μηδέν (τις μεσημβρινές ώρες με την μέγιστη παραγωγή φωτοβολταϊκών) έως και 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Σε περιόδους υψηλής ζήτησης οι διαφορές αυτές είναι ακόμα μεγαλύτερες.

Συμβουλές ΡΑΑΕΥ για τα πορτοκαλί τιμολόγια

Η Ρυθμιστική Αρχή εξέδωσε συμβουλές για τους καταναλωτές, ενόψει της πρεμιέρας των δυναμικών τιμολογίων σημειώνοντας τα εξής: «Τα δυναμικά τιμολόγια δίνουν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να πάρουν τον έλεγχο του λογαριασμού ρεύματος στα χέρια τους, δηλαδή να εξοικονομήσουν χρήματα. Προκειμένου να επωφεληθούν οι καταναλωτές από τα δυναμικά τιμολόγια πρέπει να γίνουν ”ενεργοί καταναλωτές”, δηλαδή πρέπει να μπορούν να προσαρμόζουν την κατανάλωση ρεύματος προς τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει λιγότερο και να αποφεύγουν την κατανάλωση ρεύματος τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει περισσότερο.

Πώς λειτουργεί το δυναμικό τιμολόγιο στην πράξη;

Βασική προϋπόθεση για την ένταξη καταναλωτή σε δυναμικό τιμολόγιο είναι να υπάρχει εγκατεστημένος έξυπνος μετρητής στην παροχή του πελάτη. Για κάθε ημέρα, ο προμηθευτής ανακοινώνει 24 διαφορετικές τιμές (μία τιμή για κάθε ώρα της ημέρας) οι οποίες βασίζονται στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Οι 24 τιμές της ημέρας αναρτώνται στις 17.00 της προηγούμενης ημέρας στην εφαρμογή που συνδέεται με το κινητό του καταναλωτή.

Οι καταναλωτές πρέπει να προγραμματίσουν την κατανάλωση της επόμενης ημέρας. Για να βγουν κερδισμένοι, θα πρέπει να αποφύγουν τις ώρες κατά τις οποίες οι τιμές είναι υψηλές. Ο προμηθευτής κάθε ημέρα θα στέλνει επίσης και ένα SMS με το οποίο θα ενημερώνει για τις ώρες με τις χαμηλότερες και τις υψηλότερες τιμές της επόμενης ημέρας. Όταν η τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς εκτιναχτεί πάνω από τα 180 Euro/MWh, ο προμηθευτής θα στέλνει ένα ειδικό ALERT για να προειδοποιήσει τους καταναλωτές».

Τι σημειώνει η ΡΑΑΕΥ

Η Αρχή σημειώνει ακόμη ότι:

- Η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής αποτελείται από (α) ένα σταθερό μέρος (το γνωστό πάγιο) και (β) ένα κυμαινόμενο μέρος, δηλαδή 24 διαφορετικές τιμές (ανά kwh) ανά ημέρα. Η τιμές αυτές προκύπτουν από έναν υπολογιστικό τύπο ο οποίος συνδέεται με την ΤΕΑ, δηλαδή την Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας η οποία βρίσκεται στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Ενέργειας

- Στη σύμβαση ο προμηθευτής έχει αναφέρει έναν υπολογιστικό τύπο για την κυμαινόμενη τιμή. Η κυμαινόμενη τιμή είναι το άθροισμα Βασικής Τιμής (Α) και της Δυναμικής Τιμής (Β * ωριαία ΤΕΑ), δηλαδή (Α+Β*ΤΕΑ). Μέσα σε αυτόν τον τύπο εντάσσονται οι 24 τιμές που ανακοινώνει το Χρηματιστήριο Ενέργειας.

- Ο λογαριασμός που εκδίδεται είναι πάντα εκκαθαριστικός (όχι έναντι), εκδίδεται τουλάχιστον κάθε μήνα και περιλαμβάνει αναλυτικά την τιμή προμήθειας και την κατανάλωση για κάθε ώρα της ημέρας. Αποτυπώνεται το πάγιο και οι 24 τιμές ανά ημέρα πολλαπλασιασμένες με τις 24 καταναλώσεις της ημέρας. Δηλαδή στον μηνιαίο λογαριασμό αναφέρονται (α) το πάγιο και (β) για κάθε μία από τις 30 ή 31 ημέρες του μήνα, 24 τιμές πολλαπλασιασμένες με 24 καταναλώσεις.

- Το όφελος για τον καταναλωτή από το δυναμικό τιμολόγιο είναι ότι κερδίζει σε οικονομία, διαφάνεια και ευελιξία. Αν μεταφέρει τις ενεργοβόρες δραστηριότητές του τις ώρες με χαμηλή τιμή, το κόστος του λογαριασμού μειώνεται. Επίσης γνωρίζει τις τιμές από πριν, για να προγραμματίζει σωστά και βοηθά στην προστασία του περιβάλλοντος, ενώ μπορεί να αλλάξει προμηθευτή όποτε το επιθυμεί χωρίς οικονομική επιβάρυνση.

Σύμφωνα πάντα με τη Ρυθμιστική Αρχή, αντίστοιχα το ρίσκο είναι: Αν ο καταναλωτής δεν προγραμματίζει από την προηγούμενη μέρα και καταναλώνει πολλή ενέργεια τις ώρες με τις υψηλές τιμές, ο λογαριασμός του θα επιβαρυνθεί. Η επιτυχία εξαρτάται από τον δικό του προγραμματισμό. Σε περίπτωση που ο καταναλωτής πιστεύει ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει ως ένας πράγματι ενεργός καταναλωτής, η ΡΑΑΕΥ προτείνει την επιλογή ενός σταθερού τιμολογίου σύμφωνα με το καταναλωτικό του προφίλ αξιοποιώντας το επίσημο εργαλείο σύγκρισης τιμών της ΡΑΑΕΥ, Energy Cost.

Η παραπάνω «επίδοση» σημαίνει πως η τιμή στη χώρα μας παρέμεινε για έναν ακόμη μήνα χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ. Κι αυτό γιατί τον Ιανουάριο το μέσο οικιακό τιμολόγιο για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες των 27 κρατών-μελών ήταν 25,83 λεπτά ανά Kwh.

Υπενθυμίζεται ότι ο δείκτης προσδιορίζεται σε μηνιαία βάση από τις Ρυθμιστικές Αρχές Ενέργειας της Αυστρίας και της Ουγγαρίας, σε συνεργασία με την εταιρεία VaasaETT, ενώ στις τιμές συμπεριλαμβάνονται ρυθμιζόμενες χρεώσεις, τέλη και φόροι. Αξίζει να σημειωθεί πως η ίδια τάση προκύπτει και αν συγκριθούν μόνο τα κυμαινόμενα τιμολόγια, ο μέσος όρος των οποίων διαμορφώθηκε τον Ιανουάριο στα 24,03 λεπτά ανά Kwh, από 24,53 λεπτά τον αμέσως προηγούμενο μήνα.

Η εικόνα στην ΕΕ

Τον Ιανουάριο, η μέση λιανική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας κατέγραψε αύξηση 1% σε όλη την Ευρώπη, διαμορφούμενη πλέον κατά 2% υψηλότερα σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από έναν ακριβώς χρόνο. Από τις 33 πρωτεύουσες που περιλαμβάνονται στο δείγμα, οι 22 παρουσίασαν αυξήσεις τιμών σε διαφορετική ποσοστιαία βάση, με τη μεγαλύτερη να καταγράφεται στη Βαρσοβία. Μειώσεις παρατηρήθηκαν σε 5 πρωτεύουσες, ενώ στις υπόλοιπες 6 αγορές δεν υπήρξε μεταβολή τιμών.

Η μεγαλύτερη αύξηση στην τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τους τελικούς καταναλωτές παρατηρήθηκε στη Βαρσοβία (17%), καθώς έληξε το κρατικό μέτρο «παγώματος» των τιμών. Η αύξηση αυτή ενισχύθηκε σημαντικά από την άνοδο άλλων ρυθμιζόμενων χρεώσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Σημαντικές αυξήσεις στις λιανικές τιμές ηλεκτρισμού καταγράφηκαν επίσης στις σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες, όπου οι χαμηλές θερμοκρασίες και παρατεταμένη άπνοια οδήγησαν σε εκτίναξη των χονδρικών τιμών. Η αυξημένη ζήτηση λόγω του ψυχρού κύματος οδήγησε σε αύξηση 9% στη Στοκχόλμη και στο Ταλίν, 8% στο Ελσίνκι και 5% στο Βίλνιους και τη Ρίγα.

Η έναρξη του νέου έτους σηματοδότησε επίσης μια γενική ανοδική τάση στα τιμολόγια δικτύου σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές. Οι υψηλότερες χρεώσεις διανομής αποτελούν τον βασικό λόγο πίσω από την αύξηση κατά 5% στις λιανικές στη Βέρνη, το Βουκουρέστι και το Ζάγκρεμπ.

«Βουτιά» στο αέριο

Όσον αφορά το αέριο, η μέση τελική τιμή για τα ελληνικά νοικοκυριά διαμορφώθηκε σε 7 λεπτά ανά κιλοβατώρα, σημειώνοντας μείωση κατά 5% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Τον Δεκέμβριο, η λιανική οικιακή τιμή στην Αθήνα ήταν 7,37 λεπτά.

Η μέση τιμή για τις πρωτεύουσες των «27» ήταν 10,56 λεπτά ανά κιλοβατώρα, από 10,54 λεπτά τον Νοέμβριο. Για τις 33 πρωτεύουσες που περιλαμβάνονται στο δείκτη ΗΕΡΙ, η μέση τιμή ήταν 10,10 λεπτά ανά κιλοβατώρα, από 10,09 λεπτά.

Σε 6 από τις 27 πρωτεύουσες που εξετάστηκαν καταγράφηκαν αυξήσεις τιμών, εκ των οποίων μόνο στην Μπρατισλάβα παρουσιάστηκε αξιοσημείωτη άνοδος. Μειώσεις καταγράφηκαν σε 10 αγορές, ενώ οι υπόλοιπες 11 δεν είχαν καμία μεταβολή.

Η τιμή στο ολλανδικό hub TTF σημείωσε απότομη άνοδο τον συγκεκριμένο μήνα, μετά από μια συνεχή καθοδική πορεία. Μάλιστα, ξεπέρασε τα 40 ευρώ ανά MWh, επίπεδα που είχαν να παρατηρηθούν από τον Ιούνιο του 2025. Η αύξηση αυτή αποδίδεται στον ψυχρό καιρό, στα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων στις ευρωπαϊκές αποθήκες καθώς και στην κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων. Πρόκειται για μία εξέλιξη που αποδεικνύει ότι η αγορά παραμένει ιδιαίτερα ασταθής.

Από την 1η Απριλίου αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το «πορτοκαλί» τιμολόγιο στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος, όπως έκανε γνωστό ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.

Βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία των λεγόμενων «πορτοκαλί» τιμολογίων είναι η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών που καταγράφουν την κατανάλωση ανά δεκαπεντάλεπτο. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί τα δεδομένα αυτά να διαβιβάζονται στους προμηθευτές σε σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ και οι καταναλωτές πρέπει να έχουν σχεδόν άμεση εικόνα της κατανάλωσής τους ώστε να μπορούν να τη μεταβάλλουν ανάλογα με τις ώρες χαμηλών τιμών.

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, οι μεγάλοι προμηθευτές οφείλουν να διαθέσουν δυναμικά τιμολόγια από την 1η Φεβρουαρίου για μεγάλους καταναλωτές και από την 1η Απριλίου για τους μικρούς. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι το υπάρχον δίκτυο έξυπνων μετρητών δεν πληροί πλήρως τις τεχνικές απαιτήσεις. Από τα περίπου 1,3 εκατομμύρια που έχουν εγκατασταθεί έως σήμερα, σημαντικό ποσοστό είτε δεν υποστηρίζει μετάδοση δεδομένων σε σχεδόν πραγματικό χρόνο είτε δεν μπορεί να αποστείλει πιστοποιημένες μετρήσεις με την απαιτούμενη συχνότητα λόγω παλαιών πληροφοριακών συστημάτων.

Ο ΔΕΔΔΗΕ εκτιμά ότι το νέο σύστημα διαχείρισης μετρήσεων θα τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2026, επιτρέποντας την πλήρη υποστήριξη της δυναμικής τιμολόγησης. Μέχρι τότε, η ΡΑΑΕΥ έχει θεσπίσει μεταβατικό διάστημα πέντε μηνών, εντός του οποίου τα δεδομένα κατανάλωσης θα αποστέλλονται στους προμηθευτές με καθυστέρηση έως ενός μήνα. Παράλληλα, προβλέπεται υποχρέωση ενημέρωσης προμηθευτών και καταναλωτών για τις πραγματικές δυνατότητες κάθε μετρητή.

Η βασική αρχή είναι ξεκάθαρη: το ΚΟΤ δεν ανανεώνεται αυτόματα. Αφορά τόσο νέους όσο και παλιούς δικαιούχους, ακόμη και εκείνους που το είχαν τα προηγούμενα χρόνια. Όποιος δεν υποβάλει ξανά αίτηση μέσα στα χρονικά όρια, βγαίνει εκτός χωρίς προειδοποίηση.

Η αίτηση που κρίνει τον λογαριασμό
Για να ενεργοποιηθεί η έκπτωση, απαιτείται ηλεκτρονική αίτηση στην πλατφόρμα της ΗΔΙΚΑ, με χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet. Η αίτηση υποβάλλεται για την κύρια κατοικία και είναι υποχρεωτική, ανεξάρτητα από το αν κάποιος ήταν ήδη ενταγμένος.

Ως καταληκτική ημερομηνία, εκτός απροόπτου, αναφέρεται η Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026, με την επίσημη ανακοίνωση του χρονοδιαγράμματος να αναμένεται από την ΗΔΙΚΑ το προσεχές διάστημα.

Ποιοι δικαιούνται έκπτωση έως 70%
Ο στόχος του ΚΟΤ 2026 είναι να μειώσει ουσιαστικά το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για ευάλωτους καταναλωτές. Στη βασική «δεξαμενή» δικαιούχων εντάσσονται νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, δικαιούχοι Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ), πολύτεκνες οικογένειες, άτομα ή οικογένειες που διαβιούν σε δομές κοινωνικής πρόνοιας, άστεγοι πολίτες και άλλες ευπαθείς κοινωνικές ομάδες.

Η έκπτωση εφαρμόζεται απευθείας στον λογαριασμό και, ανά περίπτωση, μπορεί να φτάσει σε πολύ υψηλά ποσοστά, μειώνοντας σημαντικά το ετήσιο ενεργειακό κόστος.

Η ένταξη δεν είναι αυτόματη. Οι αιτήσεις περνούν από διασταυρώσεις στοιχείων, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι πληρούνται τα κριτήρια. Ο έλεγχος βασίζεται στη φορολογική δήλωση 2025 (εισοδήματα και σύνθεση νοικοκυριού) και στην τελευταία εκκαθάριση ΕΝΦΙΑ 2025 (ακίνητη περιουσία). Αν προκύψει απόκλιση ή αλλαγή που ξεπερνά τα προβλεπόμενα όρια, η αίτηση μπορεί να απορριφθεί.

Ποιοι μένουν εκτός και γιατί
Κάθε χρόνο, το ίδιο λάθος αφήνει πολλούς εκτός: όσοι είναι δικαιούχοι αλλά δεν κάνουν νέα αίτηση, απεντάσσονται αυτόματα. Παράλληλα, όσοι δεν πληρούν πλέον τα εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια χάνουν το δικαίωμα ένταξης. Το κρίσιμο είναι ότι δεν υπάρχει προειδοποιητικό «καμπανάκι» πριν από την απώλεια της έκπτωσης. Το αποτέλεσμα φαίνεται όταν έρθει ο επόμενος αυξημένος λογαριασμός.

Ακόμη και με το ΚΟΤ, η καθημερινή κατανάλωση κάνει διαφορά. Ειδικοί της αγοράς ενέργειας υπενθυμίζουν ότι πρακτικές όπως πλύσιμο ρούχων στους 30°C σε παλαιότερα πλυντήρια, τακτική απόψυξη παλαιών ψυγείων, αντικατάσταση λαμπτήρων με LED και πλήρης απενεργοποίηση συσκευών (όχι standby) μπορούν να «κουμπώσουν» πάνω στην έκπτωση και να οδηγήσουν σε αισθητή μείωση του ετήσιου κόστους ρεύματος.

Νέες χρεώσεις θα τεθούν σε ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου του 2026 στο ρεύμα, μετά την απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) για τις αναπροσαρμοσμένες Χρεώσεις Χρήσης Συστήματος (ΧΧΣ) του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, που δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ την Δευτέρα (5/1).

Τα χαρακτηριστικά και οι προοπτικές αυτής της νέας δραστηριότητας παρουσιάστηκαν στο ευρωπαϊκό συνέδριο Industrial Carbon Management Forum, που διοργάνωσε στην Αθήνα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ).

«Η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο μεταφοράς CO₂»

Όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνης Στεφάτος:

«Η χώρα μας έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο μεταφοράς CO₂, συνδέοντας τη Νότια, Κεντρική και Ανατολική Μεσόγειο με κατάλληλες και ασφαλείς γεωλογικές αποθήκες. Όραμά μας είναι η Ελλάδα να λειτουργεί ως σταθερός εταίρος σε συνεργασίες με την Ιταλία, τα Βαλκάνια και χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, όπως η Αίγυπτος».

Παράλληλα, επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκούς πόρους άνω των 920 εκατ. ευρώ για έργα CCS, με προοπτικές μόχλευσης επενδύσεων έως 4 δισ. ευρώ, συμβάλλοντας στους στόχους για μια κλιματικά ουδέτερη και ανταγωνιστική οικονομία.

Μεταφορά και τεχνογνωσία – όχι μόνο αποθήκευση

Ο ρόλος της Ελλάδας δεν περιορίζεται στην αποθήκευση, καθώς η υφιστάμενη υποδομή στον Πρίνο επαρκεί κυρίως για την εγχώρια βιομηχανία. Η χώρα μπορεί να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στη υγροποίηση και μεταφορά CO₂ σε τρίτες χώρες με διαθέσιμες γεωλογικές αποθήκες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμφωνία της EnEarth με τη Heidelberg Materials για την ανάπτυξη υπόγειας αποθήκης CO₂ στη Βουλγαρία, γεγονός που αναδεικνύει και τον ρόλο της Ελλάδας ως κόμβου μεταφοράς τεχνογνωσίας.

Η συνεργασία EnEarth – Heidelberg Materials

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ ο Νικόλας Ρήγας, επικεφαλής του Τομέα Αποθήκευσης Άνθρακα της EnEarth:

«Η συμφωνία με έναν γερμανικό πολυεθνικό όμιλο που δραστηριοποιείται σε 50 χώρες αποτελεί επιβεβαίωση της τεχνογνωσίας που αναπτύσσουμε στον Πρίνο και απόδειξη ότι μεγάλα, στρατηγικά έργα προχωρούν στη χώρα μας».

Το έργο στον Πρίνο είναι ήδη το τρίτο έργο αποθήκευσης CO₂ που έχει λάβει περιβαλλοντική άδεια, με την επενδυτική διαδικασία να βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο.

Έργα άνω των 4 δισ. ευρώ σε εξέλιξη

Τα έργα που προχωρούν, με συνολικό ύψος επενδύσεων άνω των 4 δισ. ευρώ και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση άνω των 900 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνουν:

• Motor Oil – Διυλιστήρια Κορίνθου
Επιχορήγηση 127 εκατ. ευρώ για δέσμευση 86 εκατ. τόνων CO₂ σε βάθος δεκαετίας.
Επενδυτική απόφαση: μέσα 2026 – Έναρξη λειτουργίας: τέλη 2029.

• ΤΙΤΑΝ – Εργοστάσιο Καμαρίου
Επιχορήγηση 234 εκατ. ευρώ – Μείωση εκπομπών 20 εκατ. τόνων CO₂.
Λειτουργία: αρχές 2030.

• Ηρακλής – Εργοστάσιο Μηλακίου
Επιχορήγηση 124,5 εκατ. ευρώ – Δέσμευση 7 εκατ. τόνων CO₂.

• ΔΕΣΦΑ – GASLOG (APOLLOCO2)
Μονάδα υγροποίησης και εξαγωγής CO₂ στη Ρεβυθούσα, με χαμηλότερο ενεργειακό κόστος λόγω υφιστάμενων κρυογενικών υποδομών.
Το CO₂ θα μεταφέρεται με πλοία στον Πρίνο ή σε άλλες αποθήκες εντός και εκτός Ελλάδας.

• EnEarth (Energean) – Αποθήκη CO₂ στον Πρίνο
Επένδυση 1 δισ. ευρώ, με ενισχύσεις 270 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκά ταμεία.
Δυναμικό αποθήκευσης έως 2,8 εκατ. τόνους ετησίως σε πλήρη ανάπτυξη.

Στρατηγικός πυλώνας της ευρωπαϊκής απανθρακοποίησης

Η δέσμευση και υπόγεια αποθήκευση CO₂ αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής της ΕΕ για την απανθρακοποίηση, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου οι εκπομπές δεν μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως, όπως διυλιστήρια, τσιμεντοβιομηχανία και χημική βιομηχανία.

Η Ελλάδα, με το νέο θεσμικό πλαίσιο και τα μεγάλα έργα που δρομολογούνται, φιλοδοξεί να βρεθεί στον πυρήνα αυτής της ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης.

Παρότι τα LED θεωρούνται σαφώς πιο οικονομικά από τους παλαιότερους λαμπτήρες, η χρωματική επιλογή επηρεάζει άμεσα την κατανάλωση ενέργειας. Και μάλιστα, η διαφορά μπορεί να φανεί αισθητά στον λογαριασμό του ρεύματος.

Το πιο κοστοβόρο χρώμα στα χριστουγεννιάτικα λαμπάκια

Σύμφωνα με ειδικούς ηλεκτρολόγους, τα λευκά LED είναι τα πιο ενεργοβόρα. Ο τρόπος παραγωγής του λευκού φωτός απαιτεί περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια ώστε να επιτευχθεί η επιθυμητή φωτεινότητα. Αντίθετα, μονόχρωμα λαμπάκια σε κόκκινο, πράσινο ή μπλε παρουσιάζουν έως και 30% χαμηλότερη κατανάλωση.

Πόσο ρεύμα καίνε τα Χριστουγεννιάτικα λαμπάκια;

Η ενεργειακή απόδοση των χρωμάτων ακολουθεί συγκεκριμένη σειρά:

Κόκκινα λαμπάκια: Η πιο οικονομική επιλογή, με υψηλή φωτεινότητα και ελάχιστη κατανάλωση.

Πράσινα λαμπάκια: Δεύτερη πιο αποδοτική επιλογή και ιδανική για το ανθρώπινο μάτι, που έχει φυσική ευαισθησία στο πράσινο φάσμα.

Μπλε λαμπάκια: Βρίσκονται στην τρίτη θέση στην κλίμακα ενεργειακής εξοικονόμησης.

Λευκά λαμπάκια: Η λιγότερο οικονομική επιλογή λόγω αυξημένων ενεργειακών απαιτήσεων.

Τα σύγχρονα «έξυπνα» λαμπάκια RGB παράγουν εκατοντάδες αποχρώσεις μέσα από τον συνδυασμό κόκκινου, πράσινου και μπλε. Ωστόσο, όσο περισσότερη λευκή συνιστώσα περιέχει η απόχρωση, τόσο αυξάνεται η κατανάλωση ρεύματος. Για χαμηλότερο κόστος, προτιμήστε καθαρά χρώματα αντί για ανοιχτές ή παστέλ αποχρώσεις.

Πώς μειώνεται το κόστος ρεύματος

Πέρα από την επιλογή χρώματος, υπάρχουν πρακτικοί τρόποι εξοικονόμησης:

Χρονοδιακόπτης: Ορίζει συγκεκριμένες ώρες λειτουργίας και περιορίζει τη σπατάλη.

Χαμηλότερη φωτεινότητα: Ιδανική για διακόσμηση χωρίς περιττή ενέργεια.

Συνδυασμός κόκκινων και πράσινων LED: Δημιουργεί παραδοσιακή χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα και αποτελεί την πιο οικονομική λύση για τον λογαριασμό ρεύματος.

Σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά, η νέα ρύθμιση για τα υβριδικά τιμολόγια αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον χάρτη των προσφορών, εισάγοντας νέα κατηγοριοποίηση και διαφορετική χρωματική σήμανση.

Νέα κατηγορία «υβριδικών» προγραμμάτων

Στην ομάδα των υβριδικών τιμολογίων θα ενταχθούν όλα τα προγράμματα που συνδυάζουν σταθερή και μεταβλητή τιμή, όπως:

• Τα σταθερής χρέωσης προγράμματα, μεταξύ των οποίων το Home Plan της ΔΕΗ και το Picasso της Protergia.
• Τα λεγόμενα «κίτρινα» τιμολόγια, τα οποία δεν συνδέονται με τη χονδρεμπορική τιμή.
• Τα «μπλε» τιμολόγια με μεταβαλλόμενη τιμή ανάλογα με τον μήνα ή την κατανάλωση.
• Οι σταθερές προσφορές μικρότερης διάρκειας των 12 μηνών.

Όλες αυτές οι κατηγορίες θα αποκτήσουν νέα σήμανση, πιθανότατα σε απόχρωση του κόκκινου, αν και το τελικό χρώμα δεν έχει ακόμη αποφασιστεί. Η αρχική πρόταση για «κόκκινη» κατηγορία προκάλεσε αντιδράσεις από τους προμηθευτές ενέργειας, γεγονός που οδήγησε τη ΡΑΑΕΥ σε αναζήτηση εναλλακτικής λύσης.

Τα νέα «μπλε» τιμολόγια

Από εδώ και στο εξής, «μπλε» θα θεωρούνται μόνο τα τιμολόγια διάρκειας τουλάχιστον 12 μηνών, με ενιαία και σταθερή τιμή κιλοβατώρας σε όλη τη διάρκεια του συμβολαίου. Η αλλαγή αυτή στοχεύει να δώσει τέλος στην ασάφεια που επικρατεί σήμερα, όπου πολλά προγράμματα χαρακτηρίζονται ως «μπλε» χωρίς να διαθέτουν πραγματικά σταθερές χρεώσεις.

Η νέα ρύθμιση φιλοδοξεί να τερματίσει το αλαλούμ των μπλε τιμολογίων, τα οποία, αν και υπόσχονταν σταθερότητα, συχνά παρουσίαζαν κρυφές μεταβολές ανάλογα με την περίοδο ή το επίπεδο κατανάλωσης. Παρά ταύτα, τα συγκεκριμένα προγράμματα γνώρισαν ραγδαία άνοδο στην προτίμηση των καταναλωτών, προσφέροντας ανταγωνιστικές τιμές και αίσθηση ασφάλειας έναντι των «πράσινων» επιλογών. Η αυξημένη ζήτηση οδήγησε τους παρόχους σε έντονο ανταγωνισμό με εκπτώσεις, δώρα και επιπλέον παροχές, δημιουργώντας ωστόσο σύγχυση γύρω από τη διαφάνεια των τιμών.

Οι καταναλωτές καλούνται πλέον να προχωρούν σε προσεκτική ανάλυση των χρεώσεων, ώστε να διαπιστώνουν ποιο πρόγραμμα ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες και την κατανάλωσή τους.

Παραδείγματα προγραμμάτων της αγοράς

• Φυσικό Αέριο – Maxi Home Energy Save: Σταθερό 12μηνο πρόγραμμα με πάγιο 10,5 ευρώ και τιμή κιλοβατώρας που διαμορφώνεται κλιμακωτά, από 8,4 έως 17,4 λεπτά/kWh ανάλογα με την κατανάλωση.
• Volton – Blue Fixed Plus: Ετήσιο μπλε πρόγραμμα με τιμή 0,069 €/kWh για τους πρώτους τέσσερις μήνες και 0,115 €/kWh για τους υπόλοιπους οκτώ, με μέσο όρο 9,9 λεπτά/kWh. Περιλαμβάνει πάγιο 11,90 ευρώ, δώρο 40 ευρώ, δωρεάν check-up και εκπτώσεις μέσω Affidea.

Επαναχάραξη του ενεργειακού χάρτη

Η απόφαση της ΡΑΑΕΥ, που αναμένεται να δημοσιοποιηθεί τις επόμενες εβδομάδες, θα αναμορφώσει συνολικά το τοπίο των τιμολογίων, θεσπίζοντας σαφείς κανόνες για τα υβριδικά και σταθερά προγράμματα. Στόχος είναι να προσφερθεί ξεκάθαρη εικόνα στους καταναλωτές για το τι πληρώνουν και γιατί, δημιουργώντας ένα πιο διαφανές και αξιόπιστο ενεργειακό πλαίσιο.

Οι τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η Google, η Amazon και η Microsoft, στην προσπάθειά τους να κυριαρχήσουν στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, επενδύουν τεράστια ποσά σε υπερσύγχρονα data centers, ενώ παράλληλα εξελίσσονται σε βασικούς “παίκτες” στον ενεργειακό τομέα.

Πριν από μερικά χρόνια, οι εταιρείες τεχνολογίας διαδραμάτιζαν έναν πιο ήπιο ρόλο στο ενεργειακό πεδίο, προωθώντας τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για λόγους περιβαλλοντικής ευθύνης. Πλέον, η κατάσταση έχει μεταβληθεί ριζικά. Η διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη για ηλεκτρική ενέργεια, απαραίτητη τόσο για την εκπαίδευση όσο και για τη λειτουργία αλγορίθμων AI, έχει οδηγήσει τις εταιρείες να δημιουργούν δικά τους εργοστάσια παραγωγής ρεύματος, θέτοντας υπό αμφισβήτηση το παραδοσιακό μοντέλο των εταιρειών κοινής ωφελείας.

Οι ενεργοβόρες εγκαταστάσεις των data centers

Η ενέργεια που καταναλώνουν τα data centers είναι τόσο μεγάλη που συχνά συγκρίνεται με την κατανάλωση ολόκληρων πόλεων, όπως το Μανχάταν, ή ακόμη και με ορισμένες αμερικανικές πολιτείες. Τα κέντρα δεδομένων, μεγάλοι χώροι γεμάτοι διακομιστές, χρησιμοποίησαν το 2023 πάνω από το 4% της ηλεκτρικής ενέργειας των ΗΠΑ. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι αυτό το ποσοστό μπορεί να τριπλασιαστεί και να φτάσει το 12% μέχρι το 2028.

Το Πανεπιστήμιο Carnegie Mellon εκτιμά πως, αν συνεχιστεί η τάση αυτή, οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος θα αυξηθούν κατά περίπου 8% πανεθνικά έως το 2030. Σε περιοχές όπως η Βιρτζίνια, η αύξηση ενδέχεται να φτάσει ακόμα και το 25%. Στο Οχάιο, η μέση μηνιαία επιβάρυνση για ένα νοικοκυριό έχει ήδη φτάσει τα 15 δολάρια εξαιτίας των νέων data centers που κατασκευάζονται στην περιοχή. Προκύπτει λοιπόν το ερώτημα: Ποιος τελικά θα πληρώσει για την αναβάθμιση του ηλεκτρικού δικτύου που απαιτείται για να υποστηρίξει αυτή την αυξημένη κατανάλωση;

Οι εταιρείες κοινής ωφέλειας αναγκάζονται να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή νέων γραμμών μεταφοράς και υποσταθμών, ώστε να ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις. Αν και παραδοσιακά αυτές οι επενδύσεις αποσβένονται με την πάροδο του χρόνου μέσω χρεώσεων σε όλους τους καταναλωτές, οι τεχνολογικές εταιρείες πλέον επιδιώκουν να επιβάλουν ένα διαφορετικό μοντέλο. Ασκούν πιέσεις σε κυβερνήσεις και ρυθμιστικές αρχές, προτείνοντας νέα τιμολογιακά σχήματα, μέσω των οποίων το κόστος θα επιμερίζεται κυρίως στους απλούς πολίτες και τις μικρές επιχειρήσεις. Αυτή η πρακτική, που θεωρούνταν αδιανόητη μέχρι πρόσφατα, προκαλεί πλέον σοβαρές εντάσεις και συγκρούσεις.

Η σύγκρουση στο Οχάιο

Η κατάσταση κορυφώθηκε στο Οχάιο, όπου σημειώθηκε μια άνευ προηγουμένου αντιπαράθεση μεταξύ των εταιρειών τεχνολογίας και της τοπικής εταιρείας ηλεκτρισμού. Οι πρώτες πρότειναν ένα σχέδιο που θα τις επέτρεπε να καλύψουν μικρότερο μέρος του κόστους αναβάθμισης του δικτύου, μεταφέροντας το μεγαλύτερο βάρος στους απλούς καταναλωτές. Ύστερα από παρατεταμένες συζητήσεις και νομικές διαδικασίες, η Επιτροπή Δημόσιων Υπηρεσιών της Πολιτείας έλαβε την απόφαση να απορρίψει την πρόταση των τεχνολογικών εταιρειών, υποχρεώνοντάς τες να επωμιστούν το ανάλογο μερίδιο της δαπάνης. Αυτή η απόφαση αποτέλεσε ορόσημο, δημιουργώντας προηγούμενο για αντίστοιχες μελλοντικές διαμάχες.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του προβλήματος είναι η Βιρτζίνια, η οποία έχει εξελιχθεί σε παγκόσμιο κόμβο για data centers. Οι καταναλωτές εκεί έχουν αναγκαστεί να πληρώσουν εκατομμύρια δολάρια για την ενίσχυση του ενεργειακού δικτύου. Το οξύμωρο, όμως, είναι πως αρκετά από τα έργα που δικαιολογούσαν αυτές τις αυξήσεις καθυστέρησαν σημαντικά ή δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Παρά το γεγονός ότι οι τεχνολογικοί όμιλοι υποστηρίζουν πως τα κέντρα δεδομένων ενισχύουν την τοπική οικονομία και δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, η άρνησή τους να αναλάβουν πλήρως το οικονομικό βάρος των ενεργειακών υποδομών γεννά σοβαρούς κινδύνους για τους καταναλωτές.

Η πρόοδος στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης είναι ραγδαία, όμως οι υποδομές που απαιτούνται για να την υποστηρίξουν δεν συμβαδίζουν με τους ίδιους ρυθμούς. Το χάσμα αυτό μεταξύ τεχνολογικής ανάπτυξης και φυσικής υποστήριξης καθίσταται πλέον εμφανές. Αν οι εταιρείες τεχνολογίας συνεχίσουν να επεκτείνονται χωρίς να συμβάλλουν αναλογικά στην ενίσχυση των δικτύων ενέργειας, το τελικό κόστος θα επιβαρύνει τον μέσο πολίτη. Και όσο οι εφαρμογές AI πολλαπλασιάζονται, τόσο μεγαλύτερη γίνεται και η ανάγκη για αξιόπιστη και βιώσιμη ενεργειακή υποδομή.