Στο δικαστήριο συζητήθηκε την Τετάρτη, με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, η προσφυγή καταναλωτικών ενώσεων και επαγγελματικών ομάδων κατά της ρήτρας αναπροσαρμογής στο ηλεκτρικό ρεύμα, η εκδίκαση της οποίας είχε αναβληθεί την 1η Ιουνίου ώστε να αποφασίσει ο Άρειος Πάγος αν για την υπόθεση θα γίνει ή όχι πιλοτική δίκη μετά από σχετικό αίτημα της ΔΕΗ. Μετά την απόρριψη από το ανώτατο δικαστήριο της πιλοτικής δίκης, η προσφυγή που κατέθεσαν η ΕΚΠΟΙΖΩ και το ΙΝΚΑ, συνεπικουρούμενοι από την Ολομέλεια Προέδρων Δικηγορικών Συλλόγων και άλλες επαγγελματικές οργανώσεις, με αίτημα την ακύρωση της ρήτρας αναπροσαρμογής χρέωσης προμήθειας στις συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, εξετάστηκε την Τετάρτη στο Πρωτοδικείο.

Οι προσφεύγοντες είπαν στο δικαστήριο ότι ζητούν την κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής καθώς και την επιστροφή των χρημάτων που κατέβαλαν οι καταναλωτές, επισημαίνοντας πως με βάση τις πρόσφατες κυβερνητικές αποφάσεις, δεν καταργήθηκε η ρήτρα αναπροσαρμογής, αλλά μόνο ανεστάλη.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης ο πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ Γιώργος Αδαμίδης, ανέφερε – μεταξύ άλλων –  πως «έχουν δημιουργηθεί τεράστια προβλήματα, είχαμε προβλέψει το τσουνάμι από τον Δεκέμβριο του 2020 και μάλιστα είχαμε στείλει και επιστολή στον υπουργό Κώστα Χατζηδάκη. Με τον τρόπο που χειρίζεται η ελληνική αγορά την ενέργεια θα δημιουργήσει ένα καρτέλ και θα αυξηθούν οι τιμές. Εξαπατήθηκα και εγώ, όταν μου είπε η ΔΕΗ ότι επιβάλλει τη ρήτρα αναπροσαρμογής η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας. Ήμουν ένας από αυτούς που είπα ότι η επιβολή είναι επιταγή της ΡΑΕ ενώ αυτό είναι το μεγαλύτερο ψέμα».

Το Πρωτοδικείο, με την αναβολή της δίκης, είχε εκδώσει, στις 2 Ιουνίου, προσωρινή διαταγή, αποδεχόμενο σχετικό αίτημα των εναγόντων, με την οποία απαγόρευσε τις διακοπές ρεύματος σε οικιακά τιμολόγια Γ1 και Γ1Ν των ευάλωτων πελατών βάσει του άρθρου 52 ν. 4001/2011 μέχρι σήμερα ενόψει της συζήτησης της αγωγής.

Σήμερα, μετά τη συζήτηση της υπόθεσης, το δικαστήριο ανανέωσε την προσωρινή εντολή του για την απαγόρευση διακοπών ρεύματος έως την έκδοση της απόφασης του επί της αγωγής.

Να σημειωθεί ότι ομάδα καταναλωτών τους οποίους αφορά η εν λόγω εντολή είναι σύμφωνα με τον σχετικό νόμο:

– οι οικονομικά ασθενείς Οικιακοί Πελάτες που πλήττονται από την Ενεργειακή Πενία,

– εκείνοι που οι ίδιοι ή πρόσωπα που συνοικούν μαζί τους εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη συνεχή και αδιάλειπτο παροχή ενέργειας, όπως πρόσωπα που χρήζουν μηχανικής υποστήριξης και χρειάζονται συνεχή προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας για τη λειτουργία συσκευών υποστήριξης ή παρακολούθησης ζωτικών λειτουργιών,

– ηλικιωμένοι που έχουν συμπληρώσει το 70ο έτος ηλικίας υπό την προϋπόθεση ότι δεν διαμένουν με άλλο πρόσωπο που δεν έχει συμπληρώσει το ίδιο όριο ηλικίας, πελάτες με σοβαρά προβλήματα υγείας, και

– πελάτες σε απομακρυσμένες περιοχές και ιδιαίτερα σε μη διασυνδεδεμένα νησιά.

Η απόφαση του δικαστηρίου αναμένεται τους επόμενους μήνες.

«Η ρήτρα μειώνεται από 1ης Ιουλίου. Η απεικόνιση στους λογαριασμούς θα εμφανιστεί από 1η Αυγούστου», δήλωσε χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με τον κ. Σκρέκα οι καταναλωτές θα μπορούν εύκολα, ξεκάθαρα και με διαφάνεια να διαλέγουν πλέον τον πάροχο με τη φθηνότερη τιμή.

Η αλλαγή προμηθευτή θα γίνεται πλέον αζημίως, χωρίς πέναλτι και ρήτρες, με οριζόντια νομοθετική ρύθμιση, προκειμένου όπως είπε ο υπουργός να δοθεί η απόλυτη ευελιξία στα νοικοκυριά.

Δίπλα στο πληρωτέο ποσό η έκπτωση στους λογαριασμούς

Ο κ. Σκρέκας τόνισε ότι καθώς η επιδότηση του κράτους και του ταμείου ενεργειακής μετάβασης δεν ήταν πάντα εμφανής στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος, πλέον οι προμηθευτές υποχρεώθηκαν να εμφανίζεται δίπλα ακριβώς στο πληρωτέο ποσό. «Δίνουμε περίπου 300 με 400 εκατ. ευρώ κάθε μήνα για να στηρίξουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Αυτό πρέπει να το γνωρίζουν οι έλληνες καταναλωτές», σημείωσε.

Μιλώντας για την ενεργειακή επάρκεια, διαβεβαίωσε ότι η χώρα μας προετοιμάζεται και για το πιο δυσμενές σενάριο και διπλασιάζει τις εξορύξεις λιγνίτη ώστε τα εργοστάσια να υπεραποδώσουν το χειμώνα που έρχεται. Πιο συγκεκριμένα ανέφερε:

• Στη Ρεβυθούσα τοποθετείται νέα πλωτή δεξαμενή για δύο πλοία με LNG
• Τίθεται σε λειτουργία το φθινόπωρο νέο λιγνιτικό εργοστάσιο και η ΔΕΗ διπλασιάζει την εξορυκτική δραστηριότητα ώστε να διασφαλίσει ότι θα υπάρχει αρκετός λιγνιτης στις αυλές των εργοστασίων.
• Υπάρχουν 4 εργοστάσια φυσικού αερίου που μπορούν να λειτουργήσουν με ντίζελ

Ανακύκλωση συσκευών: 300.000 αιτήσεις έως το Σάββατο

Σχετικά με το πρόγραμμα για την ανακύκλωση ενεργοβόρων συσκευών, ο κ. Σκρέκας τόνισε ότι έως χθες το απόγευμα είχαν υποβληθεί 300.000 αιτήσεις εκ των οποίων οι 200.000 έχουν οριστικοποιηθεί.

Όπως είπε πρόκειται για ένα τεράστιο πρόγραμμα, το μεγαλύτερο που έχει γίνει ποτέ στη χώρα μας για την ανακύκλωση συσκευών και εκτίμησε ότι θα ωφεληθούν εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά.

Με τις τιθέμενες διατάξεις, έως τις 10 Ιουλίου, οι εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να αναρτήσουν στην ιστοσελίδα τους τις τιμές που θα ισχύσουν από την 1η Αυγούστου. Οι λογαριασμοί που θα εκδοθούν τον Αύγουστο δεν θα περιλαμβάνουν ρήτρα αναπροσαρμογής. Οι καταναλωτές θα έχουν τη δυνατότητα να αλλάζουν πάροχο αζημίως, δίχως να χρειάζεται να καταβάλλουν αποζημίωση (penalty) λόγω πρόωρης αποχώρησης. Για την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών και την ενίσχυση της διαφάνειας, οι εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας υποχρεώνονται να ανακοινώνουν κάθε μήνα σε ευδιάκριτο σημείο στην ιστοσελίδα τους τις χρεώσεις προμήθειας ηλεκτρισμού που θα ισχύουν στα τιμολόγιά τους για τον επόμενο μήνα. Έτσι, οι καταναλωτές θα μπορούν να αναζητήσουν φθηνότερα τιμολόγια και να αλλάξουν πάροχο, εφόσον το επιθυμούν. Επίσης, οι εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας υποχρεώνονται να αναγράφουν στους έντυπους και τους ηλεκτρονικούς λογαριασμούς, σε ευδιάκριτο σημείο δίπλα στο πληρωτέο ποσό, το ύψος της επιδότησης από το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ).

Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τις ρυθμίσεις που εισάγονται θα απορροφηθεί:

- Στους ευάλωτους καταναλωτές που δικαιούνται Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο (περίπου 500.000 νοικοκυριά) το 100% της αύξησης.

- Σε όλα τα οικιακά τιμολόγια έως και το 85% της αύξησης.

- Σε 1,25 εκατ. μικρομεσαίες επιχειρήσεις το 82% της αύξησης.

- Στους αγρότες και τα αγροτικά τιμολόγια έως το 90% της αύξησης.

Η παρέμβαση στη χονδρική

Στόχος της κυβέρνησης είναι να συνδυάσει την αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής με τον νέο μηχανισμό για το πλαφόν στη χονδρική. Αυτός ο μηχανισμός επεμβαίνει στη χονδρική (σ.σ. άρθρο 122-Προσωρινός Μηχανισμός Επιστροφής Μέρους Εσόδων Αγοράς Επόμενης) από την 1η Ιουλίου, και όπως έχει δηλώσει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, κατά τη συζήτηση της εν λόγω διάταξης, στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, το υπουργείο εκτιμά ότι θα αντλήσει 6 δισ. μέσα σε ένα 12μηνο, και με αυτά τα κονδύλια θα ενισχυθεί η δεξαμενή των κρατικών επιδοτήσεων στους λογαριασμούς.

«Προχωρούμε σε έναν μηχανισμό, ο οποίος ανακτά τα υπέρ έσοδα σε όλες τις τεχνολογίες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη βάση. Τα προωθούμε στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης -η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που έχει συστήσει ένα τέτοιο ταμείο- όλα αυτά τα υπέρ έσοδα και τα επιστρέφουμε πίσω στους πολίτες. Το επόμενο 12μηνο, με τις σημερινές πολύ αυξημένες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, εκτιμούμε ότι θα ανακτήσουμε περίπου 6 δισεκατομμύρια ευρώ υπέρ έσοδα από τα εργοστάσια φυσικού αερίου, από τα λιγνιτικά εργοστάσια, από τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια, αλλά και από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, οι οποίες εμπορικά πουλάνε ενέργεια στο σύστημα και με αυτόν τον τρόπο, θα στηρίξουμε τους λογαριασμούς ρεύματος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, ιδίως των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων», έχει δηλώσει ο κ. Σκρέκας.

Διελκυστίνδα

Η σημερινή συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής, για την οποία η Διάσκεψη των Προέδρων έχει δώσει το πράσινο φως να διαρκέσει έως και δύο ημέρες, αν απαιτηθεί, γίνεται λίγα 24ωρα αφότου η ΡΑΕ αποφάσισε την παραπομπή του φακέλου λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας το τελευταίο 8μηνο στην Επιτροπή Ανταγωνισμού. Ο πρόεδρος της ΡΑΕ, Αθανάσιος Δαγούμας, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε, προέτρεψε τους δημοσιογράφους να ρωτήσουν το υπουργείο Περιβάλλοντος γιατί δεν έχει υιοθετήσει την εισήγηση της ΡΑΕ να επιστραφούν 67 εκατ. ευρώ στους καταναλωτές από την αγορά εξισορρόπησης. Ο επικεφαλής της ΡΑΕ είπε ότι η μείωση στη χονδρεμπορική τιμή και η φορολόγηση των υπερκερδών είναι στη σωστή κατεύθυνση. Σε σχέση, ωστόσο, με τη νομοθετική ρύθμιση για την αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής στα κυμαινόμενα τιμολόγια, ανέφερε ότι αναμένει τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της, αν και η πρόταση της ΡΑΕ, όπως σημείωσε, ήταν διαφορετική (συγκεκριμένα, αντί της κατάργησης να αποτυπώνεται η ρήτρα αναπροσαρμογής στην ιστοσελίδα του κάθε προμηθευτή).

Την ίδια ώρα, ο ΑΔΜΗΕ ζητάει αναθεώρηση της απόφασης της ΡΑΕ με την οποία ορίζεται ο συντελεστής απόδοσης των κεφαλαίων του, προειδοποιώντας, σε διαφορετική περίπτωση, για δυσμενείς επιπτώσεις στο ηλεκτρικό σύστημα. «Θέλουμε να γίνονται επενδύσεις, αλλά δεν θέλουμε να χαρίζονται χρήματα. Ο ΑΔΜΗΕ θα πάρει 6,1% και θα πει ευχαριστώ. Αν κάποιος δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά του, να το πει», έχει τονίσει ο πρόεδρος της ΡΑΕ.

Αλλά και για τον ΔΕΔΔΗΕ, η ΡΑΕ έχει προειδοποιήσει ότι μπορεί να επιβληθούν κυρώσεις για τον τρόπο εξυπηρέτησης των πολιτών.

Την αντίθεσή του με την τροπολογία που προβλέπει την κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας εξέφρασε ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας οδηγείται σε αδιέξοδο. «Είναι κατανοητή η καλή πρόθεση του υπουργείου να λάβει μέτρα υπέρ των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας, είναι ωστόσο απαραίτητο να επισημανθεί ότι οι προτεινόμενες διατάξεις παρουσιάζουν σημαντικά ζητήματα ως προς την εφαρμογή τους και δεν περιλαμβάνουν οποιαδήποτε μέριμνα για την αντιστάθμιση του κινδύνου που αναλαμβάνουν οι προμηθευτές, οι οποίοι συνεχίζουν να είναι απολύτως εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις της "οριακής τιμής" του συστήματος. Οι διατάξεις αυτές αναμένεται, συνεπώς, να οδηγήσουν σε αυξήσεις στις τελικές χρεώσεις των καταναλωτών, εφόσον επιβάλλεται η ενσωμάτωση του κινδύνου των αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού στα προσφερόμενα τιμολόγια», υπογράμμισε ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας.

Να μην υπάρξει πιλοτική δίκη για το θέμα της ρήτρας αναπροσαρμογής στην ηλεκτρική ενέργεια αποφάσισε, χθες Τρίτη 28 Ιουνίου, η αρμόδια τριμελής επιτροπής του Αρείου Πάγου και απέρριψε το σχετικό αίτημα της ΔΕΗ. Η ΔΕΗ ζητούσε το θέμα της ρήτρας αναπροσαρμογής, που απασχολεί σχεδόν όλους τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας, να εισαχθεί σε πιλοτική δίκη έτσι ώστε να μη βγαίνουν αντίθετες ή αντιφατικές αποφάσεις από τα δικαστήρια της χώρας.

Τα κόμματα

Όλα τα παραπάνω αναμένεται να τεθούν εμφατικά από τα κόμματα της αντιπολίτευσης στη συζήτηση που αρχίζει σε λίγη ώρα στην Ολομέλεια και στην οποία κοινοβουλευτικές πηγές αποδίδουν χαρακτήρα μετωπικής σύγκρουσης στο πεδίο του μεγαλύτερου προβλήματος που αντιμετωπίζουν σήμερα τα νοικοκυριά: Την ακρίβεια και την εξόφληση των λογαριασμών ρεύματος.

Χθες, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Γιάννης Οικονόμου, είπε ότι «η κυβέρνηση τρέχει εδώ και μήνες το μεγαλύτερο πρόγραμμα στήριξης της κοινωνίας και των επιχειρήσεων στην Ευρώπη, προσπαθώντας να απαλύνει τα προβλήματα» και πως «στους λογαριασμούς του Αυγούστου θα ισχύσει η αναίρεση της ρήτρας αναπροσαρμογής, ενώ το αμέσως επόμενο διάστημα θα εφαρμοστεί η φορολόγηση των υπερκερδών των εταιρειών ενέργειας σε ποσοστό 90%, ώστε να εξασφαλιστούν επιπλέον πόροι για τη μείωση του κόστους ενέργειας».

Τόσο, όμως, η παρέμβαση στη χονδρική όσο και η τροπολογία για τη ρήτρα αναπροσαρμογής προκαλούν την έντονη κριτική της αντιπολίτευσης, που κατηγορεί την κυβέρνηση ότι και καθυστέρησε να πάρει δραστικά μέτρα και ότι τα μέτρα που έρχονται σήμερα θα αποδειχθούν «κοροϊδία» για τα νοικοκυριά που αφέθηκαν στο έλεος των καρτέλ.

Στην επιτροπή που συζητήθηκε το νομοσχέδιο, ο εισηγητής της ΝΔ, Βασίλης Βασιλειάδης, ανέφερε ότι «μπαίνει τέλος στα υπερκέρδη των παραγωγών χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας και πλαφόν στην τιμή αποζημίωσης των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, με τα έσοδα από τις ρυθμίσεις αυτές να καταλήγουν στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης και συνεπώς στους ίδιους καταναλωτές. Έτσι, σε συνδυασμό και με την αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής και το αντίστοιχο πλαφόν στην τιμή της λιανικής, επιτυγχάνεται ο στόχος της απορρόφησης στο 85% των αυξήσεων για τα νοικοκυριά».

«Η τροπολογία που κατέθεσε η κυβέρνηση αποτελεί κοροϊδία αντίστοιχη -ίσως και μεγαλύτερη- με τη δήθεν φορολόγηση των υπερκερδών των εταιρειών. Διότι η τροπολογία αναστέλλει τη ρήτρα, ενσωματώνοντάς την στην κυμαινόμενη τιμή που θα αλλάζει κάθε μήνα. Άρα, η ρήτρα θα υπάρχει αλλά, απλά, οι πολίτες δεν θα τη βλέπουν», είναι η θέση του ΣΥΡΙΖΑ στην τροπολογία της κυβέρνησης, την οποία κατηγορεί ότι επί έναν χρόνο «οργάνωσε τη ληστεία νοικοκυριών και επιχειρήσεων, μέσω της ληστρικής ρήτρας αναπροσαρμογής, με στόχο να φιλοδωρήσει με δισεκατομμύρια τα ταμεία της ΔΕΗ και των άλλων ιδιωτών παραγωγών της ενέργειας». Αλλά και για την παρέμβαση στη χονδρική, η εισηγήτρια του ΣΥΡΙΖΑ, Θεοπίστη Πέρκα, σημείωσε ότι με υπουργική απόφαση θα υπάρξει μαθηματικός τύπος για τον καθορισμό της ανώτατης τιμής για κάθε κατηγορία μονάδων. Αυτό, όπως είπε, ενώ έχει υπάρξει πολύ μεγάλη καθυστέρηση να μπει ένας κόφτης στα υπερκέρδη. «Πολύ αργά παραδέχτηκε η κυβέρνηση ότι υπάρχουν υπερκέρδη, αλλά ακόμα και σήμερα δεν ξέρουμε το ποσό πάνω στο οποίο θα ασκηθεί αυτή η φορολόγηση, γιατί γίνονται μαγειρέματα από τροπολογίες», τόνισε η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ. «Με τις τελευταίες εξελίξεις έχω την αίσθηση ότι δεν είναι τροχονόμοι αλλά προστάτες των καρτέλ», επεσήμανε χθες ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, και πρόσθεσε: «Δεν έχω ξαναδεί τα τελευταία χρόνια οι δύο ανεξάρτητες Αρχές να είναι σε σύγκρουση με την κυβέρνηση διότι αισθάνονται ότι εμποδίζονται να διατελέσουν το έργο τους».

«Τα κέρδη διαμορφώθηκαν εις βάρος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων που πλήρωσαν τις πολύ υψηλές τιμές του φυσικού αερίου. Αυτό δεν μπορεί να είναι ένα απλό ζήτημα εμπορικής πολιτικής μίας οποιασδήποτε εταιρείας, δεν μπορεί όλη η χώρα να δοκιμάζεται βαριά από τις ψηλές τιμές ενέργειας και κάποιοι να μένουν στο απυρόβλητο», υπογράμμισε ο ειδικός αγορητής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Γιώργος Αρβανιτίδης, ο οποίος ζήτησε ρητή φορολόγηση των υπερκερδών της ΔΕΠΑ με 90%, χωρίς παραθυράκια και αστερίσκους και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι αφού άφησε τα πράγματα να διαμορφωθούν και να γραφτούν υπερκέρδη από φορολογικά έσοδα σήμερα έρχεται ως άγιος Βασίλης να παραστήσει τον καλό, ενώ αποσυντονίστηκε η αγορά με τον υψηλό πληθωρισμό. Στην τροπολογία για την αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής αναφέρθηκε χθες o πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος σχολίασε ότι ενώ η χώρα βρίσκεται στην καρδιά μίας γεωπολιτικής και ενεργειακής κρίσης, η κυβέρνηση εξακολουθεί να χειρίζεται χωρίς σχέδιο και σοβαρότητα τον κρίσιμο τομέα της ενέργειας. «Παράδειγμα των κυβερνητικών χειρισμών που στερούνται σοβαρότητας είναι η διαμάχη της κυβέρνησης με τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας», είπε ο κ. Ανδρουλάκης και πρόσθεσε πως «το υπουργείο Ενέργειας, με τροπολογία, προχωράει σε νομοθετικό by pass της ΡΑΕ για την πώληση της ΔΕΠΑ Υποδομών. Ο επιλεγείς από την κυβέρνηση προέδρος της ΡΑΕ ανακοινώνει πως προχωρά σε καταγγελία της τροπολογίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ ταυτόχρονα, ο επίσης επιλεγείς από την κυβέρνηση πρόεδρος του ΑΔΜΗΕ καταγγέλλει τη ΡΑΕ πως εξαιτίας των αποφάσεών της δεν μπορεί να προχωρήσει τις μεγάλες επενδύσεις που εξαγγέλλει συνεχώς η κυβέρνηση στον πολύ κρίσιμο τομέα των δικτύων, και συγκρούονται δημόσια».

«Η αλήθεια είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΙΝΑΛΛ και άλλα κόμματα, και βεβαίως η Νέα Δημοκρατία, είσαστε συνένοχοι στο έγκλημα της πράσινης μετάβασης, που φέρνει σήμερα σε απόγνωση τη λαϊκή οικογένεια, τους μισθωτούς και τους αυτοαπασχολούμενους», σημείωσε η ειδική αγορήτρια του ΚΚΕ, Διαμάντω Μανωλάκου, και συμπλήρωσε: «Η πολιτική της απολιγνιτοποίησης με το σταδιακό κλείσιμο των λιγνιτικών σταθμών, η αποδοχή των κοινοτικών δεσμεύσεων για το εμπόριο ρύπων και η ανάδειξη του εισαγόμενου φυσικού αερίου σε βασικό καύσιμο μετάβασης υλοποιήθηκαν από όλες τις αστικές κυβερνήσεις την τελευταία εικοσαετία. Όμως, οι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να ζήσουν καλύτερα αν το κριτήριο λήψης αποφάσεων δεν ήταν το κέρδος των ομίλων, το συμφέρον της άρχουσας τάξης των καπιταλιστών, οι κατευθύνσεις και οι δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης μάλιστα αν θα ήταν κριτήριο οι λαϊκές ανάγκες και η ικανοποίησή τους».

«Ο υπεύθυνος για το ότι η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια στον ενεργειακό πληθωρισμό, έχει ονοματεπώνυμο: Κυριάκος Μητσοτάκης και Νέα Δημοκρατία», έχει καταγγείλει η Ελληνική Λύση τονίζοντας ότι «πλέον, οι σοβαρές χώρες επανεκκινούν τα λιγνιτικά εργοστάσια, μειώνουν φόρους, χτυπούν την κερδοσκοπία, εφαρμόζουν το πλέγμα ενεργειών που εδώ και χρόνια έχει προτείνει η Ελληνική Λύση». «Εάν η κυβέρνηση μας είχε ακούσει, σήμερα οι Έλληνες θα είχαν το φθηνότερο ρεύμα και η Ελλάδα θα ήταν ενεργειακά αυτάρκης εξοικονομώντας δισεκατομμύρια ευρώ», έχει επισημάνει η Ελληνική Λύση. Σε σχέση με την παρέμβαση στη χονδρική, ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης, Βασίλης Βιλιάρδος, υπογράμμισε ότι με τις διατάξεις του νομοσχεδίου «το καρτέλ θα αναγκαστεί να επιστρέψει ένα μέρος των εσόδων της αγοράς της επόμενης ημέρας, με κάποια πολύπλοκη φόρμουλα, πάντα και σε σχέση με τη διοικητικά οριζόμενη, με απόφαση, λοιπόν, του εκάστοτε υπουργού. Δηλαδή, ο εκάστοτε υπουργός θα καθορίζει πόσο θα κερδίζει το καρτέλ των πανίσχυρων ολιγαρχών της χώρας».

«Η τροπολογία της κυβέρνησης για δήθεν αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής για 11 μήνες είναι μία ακόμα κοροϊδία της Μητσοτάκης ΑΕ απέναντι στην κοινωνία, απέναντι στα χειμαζόμενα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι πολίτες δεν θα πληρώνουν λιγότερο, απλά η κυβέρνηση θα κρύβει πλέον ταχυδακτυλουργικά το κόστος της ρήτρας στην "ενιαία μοναδική χρέωση" μέσω των κυμαινόμενων τιμολογίων», σημείωσε το ΜέΡΑ25, ενώ χθες, με ανακοίνωση υπό τον τίτλο, «Εμπρός ΡΑΕ μη σκύβεις το κεφάλι» αναφέρθηκε σε όσα είπε ο πρόεδρος της ΡΑΕ και σχολίασε: «Ακόμα, λοιπόν, και οι δικές τους "ανεξάρτητες Αρχές" έχουν πάρει χαμπάρι τα όσα συμβαίνουν στην αγορά ενέργειας, αυτής που, όπως μας έλεγε η τρόικα και οι εγχώριοι πολιτικοί της εκπρόσωποι, θα λειτουργούσε τάχα προς όφελος των καταναλωτών. Είναι, όμως, τόσο μεγάλο το πλιάτσικο της ολιγαρχίας, τόσο με τις πλάτες της Μητσοτάκης ΑΕ σήμερα όσο και του ΣΥΡΙΖΑ πριν, που έστησε το Χρηματιστήριο Ενέργειας, που δεν μπορούν να το κρύψουν ούτε οι αρμόδιες, καθόλου ανεξάρτητες στην πραγματικότητα, Αρχές».

Οι ΑΠΕ

Ως προς τον βασικό κορμό του νομοσχεδίου, δηλαδή το αδειοδοτικό πλαίσιο των ΑΠΕ, στη συζήτηση που έγινε τις προηγούμενες ημέρες στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, τόνισε ότι «για κάθε 1.000 μεγαβάτ νέων ΑΠΕ που μπαίνουν στο σύστημα σε σημερινές τιμές, γλυτώνουμε 300 έως 400 εκατομμύρια ευρώ από εισαγωγές φυσικού αερίου που δεν θα κάνουμε και το οποίο χρησιμοποιείται για να παράγουμε ηλεκτρική ενέργεια».

«Καταλαβαίνετε», είπε ο υπουργός, «ότι δεν είναι μόνο ότι η αύξηση των ΑΠΕ βοηθάει το περιβάλλον, αλλά δίνει και μία μόνιμη λύση σε ό,τι αφορά το ενεργειακό κόστος. Αν αυτήν τη στιγμή πρέπει να βάλουμε τις βάσεις σήμερα για τις επόμενες γενιές και για τα επόμενα χρόνια, είναι να διασφαλίσουμε ότι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα γίνεται με καθαρό τρόπο, από τη μια κι από την άλλη, σε προσιτή τιμή, σε προσιτό κόστος, για να μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής κοινωνίας στο σύνολό της».

Ο εισηγητής της ΝΔ, Βασίλης Βασιλειάδης, επεσήμανε ότι με τις τιθέμενες διατάξεις εισάγονται πιο σύντομες και απλούστερες διαδικασίες και μειώνεται σημαντικά η απαιτούμενη γραφειοκρατία σε κάθε αδειοδοτικό στάδιο. Είναι διατάξεις, όπως υπογράμμισε, που βελτιώνουν το επενδυτικό περιβάλλον για νέα έργα ΑΠΕ και έργα συμπαραγωγής και διασφαλίζουν το δημόσιο συμφέρον.

Το νομοσχέδιο δεν απαντά στα βασικά επίδικα της πράσινης μετάβασης, όπως ανέφερε η εισηγήτρια του ΣΥΡΙΖΑ, Θεοπίστη Πέρκα, προσθέτοντας ότι είναι απόλυτη η απουσία της περιβαλλοντικής διάστασης. «Δεν την πιστεύετε τη μετάβαση. Ακόμα και σε ένα κατ' εξοχήν θέμα που απαιτεί κοινωνική δικαιοσύνη, συμμετοχή, συλλογική δράση, προσπαθείτε να προφυλάξετε-εξυπηρετήσετε ομάδες συμφερόντων», σημείωσε η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και προειδοποίησε ότι όλα τα έργα ονομάζονται δημόσιας ωφέλειας και ως τέτοια προβλέπεται απαλλοτρίωση, χωρίς κανένα κριτήριο και προϋπόθεση, και θα είναι επιτρεπτές οι επεμβάσεις στα δάση.

«Όσο μελετά κανείς σε βάθος το σύνολο των ρυθμίσεων, των διατάξεων του νομοσχεδίου, καταλαβαίνει ότι η κυβέρνηση προσπαθεί με κάθε τρόπο να βάλει στο περιθώριο τα έργα μικρής κλίμακας ΑΠΕ και ευνοεί με τις δικές της ρυθμίσεις και με κάθε τρόπο τους μεγάλους επενδυτές», τόνισε ο ειδικός αγορητής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Γιώργος Αρβανιτίδης, ο βουλευτής που κατήγγειλε ότι το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανέθεσε σε εταιρεία συμβούλων να ενσωματώσουν στο νομοσχέδιο τα σχόλια στη Διαβούλευση, να συντάξει την αιτιολογική έκθεση και να γράψει και τις ΚΥΑ που θα ακολουθήσουν.

«Είναι ένα νομοσχέδιο που υπηρετεί τις ανάγκες και την κερδοφορία των ενεργειακών ομίλων, σε βάρος των λαϊκών αναγκών, που η κυβέρνηση, ως συνήθως και ο υπουργός, τα ονομάζει "τομή"», είπε η ειδική αγορήτρια του ΚΚΕ, Διαμάντω Μανωλάκου, προσθέτοντας πως όλα αυτά γίνονται την ώρα της «κερδοσκοπίας μιας χούφτας ενεργειακών ομίλων, για τους οποίους η κυβέρνηση δεν βγάζει τσιμουδιά».

«Το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου είναι ανεπαρκές όσον αφορά την πραγματική επίλυση των ενεργειακών προβλημάτων της χώρας μας, τα οποία, εάν δεν προκλήθηκαν, σίγουρα μεγεθύνθηκαν από συγκεκριμένες κυβερνητικές ενέργειες, πόσο μάλλον όταν δεν έχει καν την απαιτούμενη κοστολόγηση», επεσήμανε ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης, Βασίλης Βιλιάρδος, ο οποίος χαρακτήρισε ντροπή για ένα κράτος που θέλει να σέβεται τον εαυτό του την πρόβλεψη ότι μπορεί να εγκαθίστανται μονάδες ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ σε δασικές εκτάσεις.

«Είναι ένα νομοσχέδιο λεηλασίας της φύσης», υπογράμμισε ο ειδικός αγορητής του ΜέΡΑ25, Κρίτων Αρσένης, ο οποίος κατήγγειλε ότι διαλύεται η δασική νομοθεσία και είπε στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας πως «αν στη θέση του ήταν ο διευθυντής της "ΤΕΡΝΑ", του "ΕΛΛΑΚΤΩΡΑ", ο διευθυντής επιχειρήσεων του ομίλου Μυτιληναίου ή Κοπελούζου, δεν θα νομοθετούσαν κάτι διαφορετικό».

Ο Άρειος Πάγος συντάχθηκε με τις θέσεις της Ολομέλειας των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων και του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών. Η ΔΕΗ ζητούσε το θέμα της ρήτρας αναπροσαρμογής που απασχολεί σχεδόν όλους τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας, σε πιλοτική δίκη έτσι ώστε να μην βγαίνουν αντίθετες ή αντιφατικές αποφάσεις από τα δικαστήρια της χώρας.

Ειδικότερα, αντίθετη με τους γενικούς όρους συναλλαγών σε διάφορες κατηγορίες συμβολαίων παροχής ηλεκτρικής ενέργειας έχει χαρακτηρίσει την ρήτρα αναπροσαρμογής ο Δημήτρης Βερβεσός εκπροσωπώντας, ως πρόεδρός της, την Ολομέλεια των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας και όπως έχει επισημαίνει η εισαγωγή της ρήτρας έγινε μονομερώς χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση των καταναλωτών.

Κατά τον κ. Βερβεσό η ρήτρα στηρίχθηκε για την επιβολή της σε μία υπουργική απόφαση του 2013, ενώ το 2019 εκδόθηκε οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που εδώ και τρία χρόνια δεν έχει ενσωματωθεί στο ελληνικό δίκαιο.

Σχετική συλλογική αγωγή έχουν καταθέσει καταναλωτικές οργανώσεις -το ΙΝΚΑ και η Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος - ζητώντας να κηρυχθεί παράνομος ο τρόπος εφαρμογής της ρήτρας, που επιφέρει στα οικιακά τιμολόγια αύξηση του κόστους παραγωγής ρεύματος το οποίο λόγω της ενεργειακής κρίσης έχει εκτοξευθεί στα ύψη.

Υπενθυμίζεται ότι ήδη το Πολυμελές Πρωτοδικείο της Αθήνας έχει εκδώσει προσωρινή διαταγή, ικανοποιώντας εν μέρει σχετικό αίτημα καταναλωτικών οργανώσεων, με την οποία απαγορεύει προσωρινά τη διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος σε περίπτωση μη καταβολής της ρήτρας αναπροσαρμογής, στα οικιακά τιμολόγια Γ1 και Γ1Ν των ευάλωτων πελατών βάσει του άρθρου 52 του νόμου 4001/2011.

Η νομοθετική ρύθμιση προβλέπει τα εξής:

· Έως τις 10 Ιουλίου οι εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να αναρτήσουν στην ιστοσελίδα τους τις τιμές που θα ισχύσουν από την 1η Αυγούστου. Οι λογαριασμοί που θα εκδοθούν τον Αύγουστο δεν θα περιλαμβάνουν ρήτρα αναπροσαρμογής.

· Δίνεται η δυνατότητα στους καταναλωτές να αλλάζουν πάροχο αζημίως, δίχως να χρειάζεται να καταβάλλουν αποζημίωση (penalty) λόγω πρόωρης αποχώρησης.

· Για την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών και την ενίσχυση της διαφάνειας, οι εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας υποχρεώνονται να ανακοινώνουν κάθε μήνα σε ευδιάκριτο σημείο στην ιστοσελίδα τους τις χρεώσεις προμήθειας ηλεκτρισμού που θα ισχύουν στα τιμολόγιά τους για τον επόμενο μήνα.

· Με τον τρόπο αυτόν οι καταναλωτές θα έχουν επαρκές χρονικό διάστημα στη διάθεσή τους προκειμένου να αναζητήσουν φθηνότερα τιμολόγια και να αλλάξουν πάροχο εφόσον το επιθυμούν.

· Οι εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας υποχρεώνονται να αναγράφουν στους έντυπους και τους ηλεκτρονικούς λογαριασμούς, σε ευδιάκριτο σημείο δίπλα στο πληρωτέο ποσό, το ύψος της επιδότησης από το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ).

Στο ίδιο σχέδιο νόμου περιλαμβάνεται και η θεσμική παρέμβαση στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με τη σύσταση μηχανισμού ανάκτησης των υπέρ εσόδων των ηλεκτροπαραγωγών.

Ο μηχανιμός

Ο μηχανισμός εφαρμόζεται από τον Ιούλιο 2022 έως την 1η Ιουνίου 2023 και αποσυνδέει τις υψηλές τιμές στη χονδρική αγορά φυσικού αερίου από τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας:

Ειδικότερα:

· Ορίζονται ανώτατα αποζημίωσης για τις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, βάσει του πραγματικού τους κόστους λειτουργίας.

· Η διαφορά μεταξύ της χρηματιστηριακής τιμής και της αποζημίωσης που θα οριστεί με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, θα δεσμεύεται υπέρ του ΤΕΜ και θα χρησιμοποιείται για την επιδότηση των οικιακών και επαγγελματικών λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.

Από την 1η Ιουλίου με τη νέα θεσμική παρέμβαση στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας απορροφάται:

· Στους ευάλωτους καταναλωτές που δικαιούνται Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο (περίπου 500.000 νοικοκυριά) το 100% της αύξησης.

· Σε όλα τα οικιακά τιμολόγια έως και το 85% της αύξησης.

· Σε 1,25 εκατ. μικρομεσαίες επιχειρήσεις το 82% της αύξησης.

· Στους αγρότες και τα αγροτικά τιμολόγια έως το 90% της αύξησης.

«Για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από την 1η Αυγούστου 2022 εως την 1η Ιουλίου 2023 δεν εφαρμόζεται σε κυμαινόμενα τιμολόγια προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας χρέωση ρήτρας αναπροσαρμογής ή αντίστοιχης ρήτρας, η οποία συνδέεται με τη διακύμανση μεγεθών της χονδρεμπορικής αγοράς, είτε πρόκειται για τιμολόγια με διακριτή αναγραφή της ανωτέρω ρήτρας είτε για τιμολόγια χωρίς διακριτή αναγραφή αυτής» αναφέρει χαρακτηριστικά η ρύθμιση ενώ σημειώνεται πως η περίοδος ισχύος της αναστολής μπορεί να επεκταθεί με υπουργική απόφαση.

Παράλληλα, η τροπολογία προβλέπει πως οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα ανακοινώνουν σε μηνιαία βάση, τις πάγιες χρεώσεις και τις χρεώσεις προμήθειας στα τιμολόγιά τους ενώ παρέχεται η δυνατότητα σε όλους τους πελάτες να επιλέξουν άλλο τύπο τιμολογίου προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε περίπτωση που δεν έχουν σύμβαση προμήθειας σε ισχύ.

• Επιτρέπεται η αλλαγή προμηθευτή ή τιμολογίου προμήθειας συνέπεια της μεταβολής των χρεώσεων προμήθειας, αζημίως για τους πελάτες και χωρίς δικαίωμα αποζημίωσης του προμηθευτή
• Αποτυπώνονται σε ειδικό πεδίο στους λογαριασμούς κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, που εκδίδονται μετά την έναρξη ισχύος των προτεινόμενων διατάξεων, οι χρεώσεις ρήτρας αναπροσαρμογής ή αντίστοιχης χρέωσης που αφορούν στη συγκεκριμένη περίοδο κατανάλωσης.
• Αναγράφονται διακριτά στους λογαριασμούς κατανάλωσης όλες οι χρεώσεις προμήθειας για τα προαναφερόμενα τιμολόγια καθώς και το ποσό της επιδότησης από πόρους του ειδικού λογαριασμού «Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης»

Αναλυτικά η τροπολογία του ΥΠΕΝ:

«Για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από την 1η Αυγούστου 2022 έως την 1η Ιουλίου 2023 δεν εφαρμόζεται σε κυμαινόμενα τιμολόγια προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας χρέωση ρήτρας αναπροσαρμογής ή αντίστοιχης ρήτρας, η οποία συνδέεται με τη διακύμανση μεγεθών της χονδρεμπορικής αγοράς, είτε πρόκειται για τιμολόγια με διακριτή αναγραφή της ανωτέρω ρήτρας είτε για τιμολόγια χωρίς διακριτή αναγραφή αυτής.

2. Οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας ανακοινώνουν σε μηνιαία βάση και σε ευδιάκριτο σημείο στην ιστοσελίδα τους, έως το τέλος του δεύτερου μήνα (Μ-2) πριν από τον μήνα εφαρμογής (Μ), τις πάγιες χρεώσεις και τις χρεώσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας για το σκέλος ισχύος και ενέργειας που εφαρμόζονται στα τιμολόγια προμήθειας της παρ. 1.

3. Όλοι οι Πελάτες δύνανται να επιλέξουν άλλο τύπο τιμολογίου προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, κατόπιν δήλωσής τους προς τον προμηθευτή ή αίτησης προσφοράς προμήθειας, αν δεν έχουν σύμβαση προμήθειας σε ισχύ.

(α) Η αλλαγή προμηθευτή ή τιμολογίου προμήθειας, συνεπεία της μεταβολής των χρεώσεων προμήθειας δυνάμει της εκάστοτε ανακοίνωσης της παρ. 2, γίνεται αζημίως για τους πελάτες και δεν συνεπάγεται δικαίωμα αποζημίωσης του προμηθευτή λόγω πρόωρης αποχώρησης.

(β) Δεν ισχύει το άρθρο 30 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες (Β’ 832/2013) ως προς τον χρόνο, την υποχρέωση ατομικής ενημέρωσης των πελατών και την έναρξη ισχύος τροποποίησης της σύμβασης προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Ειδικότερα για την πρώτη περίοδο εφαρμογής, η ανακοίνωση των χρεώσεων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας διενεργείται έως την 10Π Ιουλίου 2022.

(γ) Οι λογαριασμοί κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, έναντι και εκκαθαριστικοί, οι οποίοι εκδίδονται μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος, αποτυπώνουν σε ειδικό πεδίο kol με σχετική σημείωση τις χρεώσεις ρήτρας αναπροσαρμογής ή αντίστοιχης χρέωσης κατά την παρ. 1, οι οποίες αφορούν στην περίοδο κατανάλωσης πριν την 1η Αυγούστου 2022.

(δ) Στους λογαριασμούς κατανάλωσης αποτυπώνονται (δα) σε ευδιάκριτο σημείο όλες οι χρεώσεις προμήθειας της παρ. 2 που έχουν ανακοινωθεί μέχρι την έκδοση του λογαριασμού και (δβ) διακριτά και σε απόσταση δύο εκατοστών από την καταχώρηση του τελικού πληρωτέου ποσού, με το ίδιο μέγεθος χρησιμοποιούμενων χαρακτήρων, χρώματος και φόντου, η επιδότηση που παρέχεται από πόρους του Ειδικού Λογαριασμού «Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης» της παρ. 3 του άρθρου εξηκοστού πρώτου του ν. 4839/2021 (Α’ 181).

(ε) Σε κάθε ενημερωτικό μήνυμα των Προμηθευτών στους πελάτες τους, ηλεκτρονικό ή έντυπο, αναγράφεται διακριτά η επιδότηση που παρέχεται από πόρους του Ειδικού Λογαριασμού «Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης» της παρ. 3 του άρθρου εξηκοστού πρώτου του ν. 4839/2021 πλησίον του τελικού πληρωτέου ποσού.

5. Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Ρ.Α.Ε.) παρακολουθεί την εφαρμογή του παρόντος, ιδίως ως προς τη διαμόρφωση των τιμών, τις συνθήκες ανταγωνισμού και εύρυθμης λειτουργίας των αγορών, καθώς και την τυχόν εμφάνιση καταχρηστικών πρακτικών. Αν διαπιστώσει σχετικές παραβάσεις, εφαρμόζει τις διαδικασίες και επιβάλλει τις κυρώσεις του άρθρου 36 του ν. 4001/2011 (Α’ 179).”

Η ρύθμιση περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο για την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και προβλέπει ότι οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας θα αποζημιώνονται με διοικητικά οριζόμενες τιμές, οι οποίες θα οριστούν με υπουργική απόφαση.

Η απόφαση θα καθορίσει τον μαθηματικό τύπο για τον καθορισμό της ανωτάτης τιμής για κάθε κατηγορία μονάδων (φυσικού αερίου, λιγνιτικές, υδροηλεκτρικά και ανανεώσιμες πηγές), λαμβάνοντας υπόψη, όπου υπάρχει, τη διακύμανση της τιμής των καυσίμων και των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Η διάταξη προβλέπει ότι ο έκτακτος μηχανισμός θα εφαρμοστεί από 1ης Ιουλίου και για διάστημα ενός έτους.

Η διαφορά ανάμεσα στις ανώτατες τιμές και εκείνες που διαμορφώνονται στο Χρηματιστήριο θα μεταφέρεται στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης για την χρηματοδότηση της μείωσης των τιμολογίων.

Αναλυτικά, το άρθρο 122 προβλέπει τα εξής:

Προσωρινός Μηχανισμός Επιστροφής Μέρους Εσόδων Αγοράς Επόμενης Ημέρας (Ηλεκτρικής Ενέργειας) – Προσθήκη άρθρου 12Α στον ν. 4425/2016 Στον ν. 4425/2016 (Α’ 185) προστίθεται άρθρο 12Α ως εξής: «Άρθρο 12Α Προσωρινός Μηχανισμός Επιστροφής Μέρους Εσόδων Αγοράς Επόμενης Ημέρας

1. Θεσπίζεται Προσωρινός Μηχανισμός Επιστροφής Μέρους Εσόδων Αγοράς Επόμενης Ημέρας, o οποίος εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2022 έως την 1η Ιουνίου 2023. Η περίοδος ισχύος του Προσωρινού Μηχανισμού δύναται να λήξει πριν την 1η Ιουνίου 2023, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στο πεδίο εφαρμογής του Προσωρινού Μηχανισμού δεν εμπίπτουν οι θερμικές μονάδες που είναι εγκατεστημένες στο Μικρό Συνδεδεμένο Σύστημα (Μ.Σ.Σ.) της Κρήτης.

2. Κατ’ εφαρμογή του Προσωρινού Μηχανισμού παρακρατείται, από τον Φορέα Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας του άρθρου 7, μέρος των εσόδων που δικαιούνται οι Συμμετέχοντες στην Αγορά Επόμενης Ημέρας από τη συμμετοχή τους σε αυτή. Το παρακρατούμενο ποσό προκύπτει σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 3 και αποτελεί το Επιστρεπτέο Έσοδο Αγοράς Επομένης Ημέρας (Ε.Ε.Α.Ε.Η.). Το ποσό που 168 απομένει μετά την παρακράτηση του Ε.Ε.Α.Ε.Η. αποτελεί το Έσοδο Παραγωγού Αγοράς Επόμενης Ημέρας (Ε.Π.Α.Ε.Η.).

3. Κατά τις διαδικασίες εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, σύμφωνα με όσα ορίζονται στον Κανονισμό της παρ. 2 του άρθρου 13, ο Φορέας Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας υπολογίζει για εκάστη συναλλαγή πώλησης, σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 6, για την κάθε μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή χαρτοφυλάκιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) και για κάθε ώρα, το Ε.Π.Α.Ε.Η. και το Ε.Ε.Α.Ε.Η. ως εξής:

α. Αν η τιμή εκκαθάρισης της αγοράς, ανά Αγοραία Χρονική Μονάδα της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, είναι μικρότερη ή ίση από τη διοικητικά καθοριζόμενη μοναδιαία τιμή της παρ. 6, το Ε.Π.Α.Ε.Η. υπολογίζεται ως το γινόμενο της ποσότητας ενέργειας της συναλλαγής της μονάδας παραγωγής και της τιμής εκκαθάρισης αγοράς, ενώ το Ε.Ε.Α.Ε.Η. λογίζεται ως μηδενικό.

β. Αν η τιμή εκκαθάρισης της αγοράς, ανά Αγοραία Χρονική Μονάδα της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, είναι μεγαλύτερη από τη διοικητικά καθοριζόμενη μοναδιαία τιμή της παρ. 6: βα) το Ε.Π.Α.Ε.Η. για κάθε συναλλαγή υπολογίζεται ως το γινόμενο της ποσότητας ενέργειας της συναλλαγής και της διοικητικά καθορισμένης μοναδιαίας τιμής της παρ. 6. και ββ) το Ε.Ε.Α.Ε.Η. για κάθε συναλλαγή υπολογίζεται ως το γινόμενο της ποσότητας ενέργειας της συναλλαγής επί της διαφοράς της τιμής εκκαθάρισης και της διοικητικά καθορισμένης μοναδιαίας τιμής της παρ. 6.

4. Ο Φορέας Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, κατά την εκτέλεση των διαδικασιών εκκαθάρισης: α) υπολογίζει ως συνολικό Ε.Ε.Α.Ε.Η. το άθροισμα των ποσών που προκύπτουν για όλες τις ώρες κάθε ημέρας φυσικής παράδοσης, για όλες τις συναλλαγές και για κάθε μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή χαρτοφυλάκιο Α.Π.Ε. σύμφωνα με την υποπερ. ββ’ της περ. β’ της παρ. 3 και τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) που αναλογεί στο ποσό αυτό, και β) καταβάλλει το συνολικό Ε.Ε.Α.Ε.Η., πλέον Φ.Π.Α. στον Ειδικό Λογαριασμό «Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης» του άρθρου εξηκοστού πρώτου του ν. 4839/2021 (Α’ 181).

5. Ο Φορέας Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας γνωστοποιεί, κάθε εργάσιμη ημέρα στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Ρ.Α.Ε.) και τον Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης (Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.) τα ποσά που παρακρατούνται και πιστώνονται σύμφωνα με το παρόν, ανά μονάδα παραγωγής ή χαρτοφυλάκιο Α.Π.Ε. και ανά Συμμετέχοντα, καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο στοιχείο. Η Ρ.Α.Ε. δημοσιεύει στην ιστοσελίδα της τα δεδομένα της εφαρμογής του Προσωρινού Μηχανισμού Επιστροφής Μέρους Εσόδων Αγοράς Επόμενης Ημέρας.

6. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία εκδίδεται πριν την έναρξη εφαρμογής του Προσωρινού Μηχανισμού, καθορίζονται η μεθοδολογία και ο μαθηματικός τύπος, ο οποίος εφαρμόζεται για τον υπολογισμό της διοικητικά καθοριζόμενης μοναδιαίας τιμής για κάθε κατηγορία μονάδων παραγωγής και για τα χαρτοφυλάκια Α.Π.Ε. και ρυθμίζεται κάθε άλλο συναφές θέμα σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος. Ο Φορέας Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας υπολογίζει, σύμφωνα με την απόφαση της παρούσας, τη μοναδιαία τιμή για κάθε κατηγορία μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και για τα χαρτοφυλάκια Α.Π.Ε.

7. Κατόπιν υποβολής σχετικών εισηγήσεων του Φορέα Εκκαθάρισης και της Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε., με κοινη απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομικών εγκρίνεται η κάλυψη, από πόρους του Ειδικού Λογαριασμού «Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης», των πρόσθετων διαχειριστικών εξόδων του Φορέα Εκκαθάρισης και της Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε., που προκύπτουν από την εφαρμογή του παρόντος.

8. Το παρόν και οι αποφάσεις που εκδίδονται δυνάμει αυτού εφαρμόζονται συμπληρωματικά στις ισχύουσες διατάξεις του Κανονισμού Εκκαθάρισης Αγοράς Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσιας Αγοράς, που εκδίδεται σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 13, περιλαμβανομένων των κανόνων καθορισμού Θέσης και υπολογισμού της χρηματικής αξίας των χρεώσεων και πιστώσεων των Συμμετεχόντων στην Αγορά Επόμενης Ημέρας.».

Το Πολυμελές Πρωτοδικείο έκανε έτσι εν μέρει  δεκτή την αίτηση για έκδοση προσωρινής διαταγής, την οποία είχαν καταθέσει καταναλωτικές οργανώσεις.

Συγκεκριμένα, το δικαστήριο απαγορεύει προσωρινά τη διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος, σε περίπτωση μη καταβολής της ρήτρας αναπροσαρμογής, στα οικιακά τιμολόγια Γ1 και Γ1Ν των ευάλωτων πελατών βάσει του άρθρου 52 ν. 4001/2011.

Στον νόμο αυτό εντάσσονται οι οικονομικά ασθενείς οικιακοί καταναλωτές, οι ηλικιωμένοι που έχουν συμπληρώσει το 70ο έτος ηλικίας υπό την προϋπόθεση ότι δεν διαμένουν με άλλο πρόσωπο που δεν έχει συμπληρώσει το ίδιο όριο ηλικίας, πελάτες με σοβαρά προβλήματα υγείας ή σε απομακρυσμένες περιοχές.

Η απόφαση ισχύει μέχρι τη συζήτηση της αγωγής, στις 6 Ιουλίου, υπό τον όρο να μην ζητηθεί άλλη αναβολή.

Αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής

Η αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής έρχεται και ως αποτέλεσμα του τρόπου λειτουργίας του νέου μηχανισμού παρέμβασης στις τιμές ρεύματος. Ο ορισμός ανώτατης τιμής αποζημίωσης των ηλεκτροπαραγωγών θα πιέσει, σε συνδυασμό και με τις κρατικές επιδοτήσεις των λογαριασμών, της τιμές της κιλοβατώρας που πληρώνουν νοικοκυριά κι επιχειρήσεις. Η ανώτατη αυτή τιμή θα προσαρμόζεται ανάλογα με το κόστος ενέργειας. Επειδή εκτιμάται ότι αυτή η μεταβολή θα είναι οριακή δεν αναμένεται να δημιουργεί την ανάγκη μεταβολής της τιμής λιανικής. Σε περίπτωση ακραίων μεταβολών του κόστους ενέργειας, τότε οι προμηθευτές ρεύματος θα προχωρούν σε αλλαγές των χρεώσεων προμήθειας.

Αξιολόγηση της ελληνικής πρότασης

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει ήδη κάνει τις πρώτες τηλεδιασκέψεις με τα τεχνικά κλιμάκια της Ευρ. Επιτροπής για την αξιολόγηση της ελληνικής πρότασης. Πηγές θέλουν ανάλογες επαφές να έχουν και συνέχεια μέχρι την τελική έγκριση της.

Ο κ. Παπαθανάσης αναφέρθηκε στην ενεργειακή κρίση και στις επιπτώσεις στους προϋπολογισμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων, τονίζοντας πως έχουν ήδη ληφθεί μέτρα στήριξης ύψους 4 δισ. ευρώ από την αρχή της ενεργειακής κρίσης και «τώρα υιοθετήθηκαν άλλα μέτρα, ύψους 3,5 δισ. για να βοηθήσουμε τα νοικοκυριά. Πρέπει και να θυμόμαστε και τις συνθήκες της οικονομικής κρίσης στην οποία βρισκόμαστε».

Αναφέρθηκε στα υπερκέρδη των εταιρειών παροχής ενέργειας λέγοντας πως αυτές θα επιστρέψουν στον καταναλωτή, τονίζοντας πως «δεν υπάρχει χώρα που έχει επιβάλει τόσο υψηλό φόρο στα υπερκέρδη εταιρειών ενέργειας, όσο η Ελλάδα».

Για την μείωση του ΦΠΑ ο κ. Παπαθανάσης είπε πως «είναι καλύτερο να υπάρχει στόχευση στους πλέον ευάλωτους συμπολίτες μας και αυτούς που πραγματικά έχουν ανάγκη από βοήθεια. Η μείωση του ΦΠΑ θα είναι ένα οριζόντιο μέτρο, που θα ωφελεί και αυτούς που δεν έχουν πραγματικά ανάγκη. Το ζητούμενο είναι να στηρίξουμε τα ευάλωτα νοικοκυριά, την μεσαία τάξη».

«Είμαστε η μοναδική χώρα της Ευρώπης που έχουμε την ρήτρα απαγόρευσης της αύξησης του ποσοστού κέρδους, από όταν άρχισε η κρίση. Τα πρατήρια ελέγχονται και δεν επιτρέπεται να υπερβούν το ποσοστό κέρδους που είχαν πριν από την έναρξη της κρίσης. Έχουμε κλείσει πρατήρια εν λειτουργία, όπου διαπιστώθηκαν παρατυπίες. Κάνουμε εκατοντάδες ελέγχους καθημερινά. Παράλληλα, υπάρχει και η ανεξάρτητη Επιτροπή Ανταγωνισμού που κάνει ελέγχους στην αγορά για εναρμονισμένες πρακτικές», είπε ο κ. Παπαθανάσης.

Σε ό,τι αφορά την δέσμη μέτρων στήριξης για το β΄ εξάμηνο του 2022, ο αναπληρωτής υπουργός είπε πως «από τον Ιούλιο καταργείται η ρήτρα που πραγματικά επιβάρυνε τους Έλληνες πολίτες, εν μέρει θα πληρώνεται από τον κρατικό προϋπολογισμό και το υπόλοιπο κομμάτι θα προκύπτει από τα μέτρα και τους πόρους που θα προκύψουν».

Ο Νίκος Παπαθανάσης σημείωσε ακόμη πως παράλληλα με τον αναπτυξιακό νόμο, που χαρακτήρισε ως «ένα ισχυρό εργαλείο», έρχεται «προσθετική στήριξη σε περιοχές, όπως η Δυτική Μακεδονία, η Μεγαλόπολη, η Κρήτη και το Βόρειο Αιγαίο. Το πρόγραμμα της Κυβέρνησης θα φέρει 7 δισ. ευρώ σε περιοχές όπου η απολιγνιτοποίηση θα κοστίσει θέσεις εργασίας και πρέπει να στηριχθούν οι εργαζόμενοι και οι τοπικές κοινωνίες».