Τα smartphones έχουν φτάσει στα όρια της καινοτομίας και οι χρήστες δεν δείχνουν πρόθυμοι να τα αναβαθμίζουν τόσο συχνά όσο στο παρελθόν. Αυτό δημιουργεί κενό, που οι εταιρείες προσπαθούν να καλύψουν με πιο ελκυστικές, πρωτοποριακές συσκευές – όπως τα έξυπνα γυαλιά. Αυτή τη φορά, όμως, έχουν στα χέρια τους ένα πολύτιμο όπλο: την τεχνητή νοημοσύνη.

Τα νέα μοντέλα δεν περιορίζονται σε φωτογραφίες και φωνητικές εντολές. Αντίθετα, μπορούν να απαντούν σε ερωτήσεις για τον κόσμο γύρω μας, να αναγνωρίζουν αντικείμενα, να μεταφράζουν σε πραγματικό χρόνο, να διαχειρίζονται συνομιλίες και να επεξεργάζονται εικόνα, ήχο και βίντεο ταυτόχρονα.

Η Snap ανακοίνωσε πως θα κυκλοφορήσει το 2026 νέα γυαλιά επαυξημένης πραγματικότητας, ικανά να «κατανοούν τον κόσμο γύρω σας». Αν και δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες, η εταιρεία μιλά για απελευθέρωση από τα όρια του smartphone: «Το μικροσκοπικό τηλέφωνο μας ανάγκασε να κοιτάμε προς τα κάτω. Ήρθε η ώρα να κοιτάξουμε ξανά προς τα πάνω».

Ray-Ban Meta: Από το γκάτζετ στη χρηστικότητα

Τα έξυπνα γυαλιά Ray-Ban Meta είναι ήδη στην αγορά και πωλούνται με επιτυχία – περισσότερα από 2 εκατομμύρια κομμάτια έχουν διατεθεί από το 2023. Προσφέρουν δυνατότητες όπως απαντήσεις σε ερωτήσεις για αντικείμενα που βλέπετε, μεταφράσεις σε πραγματικό χρόνο ή ακόμα και αξιολόγηση τροφίμων – για παράδειγμα, αν μια πιπεριά είναι πικάντικη.

Οι πληροφορίες θέλουν και την Apple να ετοιμάζει δικά της έξυπνα γυαλιά για το 2026, ενώ και η Amazon, μέσω του Panos Panay, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να δούμε στο μέλλον γυαλιά Alexa με ενσωματωμένη κάμερα.

Εν τω μεταξύ, η τεχνολογία των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης – από το ChatGPT μέχρι τις εφαρμογές Gemini και Visual Intelligence – λειτουργεί ήδη ως δοκιμαστικό πεδίο για αυτόν τον νέο τύπο διεπαφής: κάμερες που καταλαβαίνουν τον κόσμο και επιστρέφουν πληροφορίες άμεσα.

Η αγορά είναι έτοιμη – αλλά το κοινό;

Σύμφωνα με την ABI Research, η αγορά έξυπνων γυαλιών προβλέπεται να εκτοξευθεί από 3,3 εκατ. μονάδες το 2024 σε σχεδόν 13 εκατομμύρια το 2026. Η IDC μιλά για 14 εκατ. μονάδες ως το 2026, μόνο για προϊόντα όπως αυτά της Meta. Όμως η πρόκληση παραμένει: θα πειστούν οι καταναλωτές να αποκτήσουν ακόμα μία συσκευή στην καθημερινότητά τους;

Οι προβληματισμοί για την ιδιωτικότητα είναι έντονοι – ειδικά μετά την αποτυχία του Google Glass. Αν και οι νέες συσκευές φέρουν ενδεικτικές λυχνίες όταν καταγράφουν, η διακριτικότητα της κάμερας στα γυαλιά εξακολουθεί να γεννά επιφυλάξεις.

Επιπλέον, η ζήτηση για φορητές συσκευές φαίνεται να υποχωρεί: σύμφωνα με την Counterpoint Research, οι παγκόσμιες αποστολές smartwatch μειώθηκαν για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2025 – δείγμα ότι οι καταναλωτές γίνονται πιο επιλεκτικοί.

Παρόλα αυτά, η πίστη της Σίλικον Βάλεϊ παραμένει ακλόνητη. Όπως δήλωσε αναλυτής της IDC, «πολλοί πιστεύουν ότι το smartphone θα αντικατασταθεί κάποια στιγμή από γυαλιά ή κάτι παρόμοιο. Δεν θα γίνει αύριο, αλλά κανείς δεν θέλει να χάσει τη στιγμή που αυτό θα συμβεί».

Παρά τη ραγδαία ανάκαμψη των μετοχών και την προσωρινή «παύση πυρός» που πρόσθεσε σχεδόν 1 τρισ. δολάρια στη χρηματιστηριακή αξία των τριών εταιρειών, νέα κύματα πιέσεων υπογραμμίζουν ότι τα βασικά προβλήματα παραμένουν. Όπως σημειώνουν και οι Financial Times, η τεχνολογική βιομηχανία των ΗΠΑ ανδρώθηκε μέσα στο περιβάλλον της παγκοσμιοποίησης – και η σύγκρουσή της με το απομονωτικό και εθνικιστικό αφήγημα του κινήματος MAGA είναι αναπόφευκτη.

Η παγκόσμια αλληλεξάρτηση της Big Tech

Οι απειλές δεν περιορίζονται στις αλυσίδες παραγωγής. Η απρόσκοπτη πρόσβαση στις παγκόσμιες ψηφιακές αγορές και η ελεύθερη ροή δεδομένων αποτελούν βασικούς πυλώνες της κυριαρχίας των ΗΠΑ στο διαδίκτυο και το cloud. Το εμπορικό πλεόνασμα των ΗΠΑ μόνο στις υπηρεσίες πληροφορικής έφτασε τα 30 δισ. δολάρια το 2023, ενώ συνολικά οι ψηφιακές υπηρεσίες απέφεραν καθαρό όφελος 267 δισ. δολαρίων.

Τα συμφέροντα του τεχνολογικού τομέα έρχονται σε αντίθεση και με την αντι-μεταναστευτική ατζέντα του Τραμπ. Η Silicon Valley έχει ιστορικά βασιστεί στη μετανάστευση για να προσελκύσει κορυφαίους μηχανικούς. Η ανοιχτή σύγκρουση του Ελον Μασκ με τον Στιβ Μπάνον γύρω από το ζήτημα της μετανάστευσης φανέρωσε τις βαθιές διαφωνίες στο εσωτερικό της τεχνολογικής κοινότητας.

Πολιτικό κόστος για την τεχνολογική ελίτ

Η πτώση στις πωλήσεις της Tesla, εν μέρει εξαιτίας της δημόσιας εικόνας του Μασκ, αποτελεί προειδοποίηση για το τι μπορεί να προκαλέσει η ταύτιση με διχαστικές πολιτικές. Παρά τις πρόσφατες υποχωρήσεις του Τραμπ στο θέμα των δασμών, η τεχνολογική βιομηχανία γνωρίζει πως η «παύση» δεν σημαίνει επίλυση.

Ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης – και οι συνέπειες είναι βαριές. Η Κίνα επιταχύνει τις προσπάθειες απεξάρτησής της από την αμερικανική τεχνολογία. Η πρόοδος εγχώριων κινεζικών εταιρειών όπως η DeepSeek αποδεικνύει ότι ακόμα και χωρίς πρόσβαση στην αμερικανική τεχνογνωσία, η Κίνα μπορεί να χτίσει ανταγωνιστικές λύσεις.

Πέρα από τις άμεσες οικονομικές απώλειες, υπάρχει και η διαβρωτική επίδραση στην παγκόσμια εμπιστοσύνη προς τις ΗΠΑ ως αξιόπιστο εμπορικό εταίρο. Οι πελάτες της Silicon Valley στο εξωτερικό έχουν κάθε λόγο να μειώσουν την εξάρτησή τους από αμερικανικές τεχνολογίες, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κρίσιμες εφαρμογές.

Ήδη η Ευρώπη αναζητά εναλλακτικές για την κυριαρχία των αμερικανικών cloud. Η Κίνα επιδιώκει εδώ και καιρό να σπάσει την ηγεμονία των ΗΠΑ στον καθορισμό των παγκόσμιων τεχνολογικών προτύπων – και τώρα βρίσκει πρόσφορο έδαφος. Στο νέο περιβάλλον, ακόμη και παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ ενδέχεται να στραφούν σε άλλους προμηθευτές.

Η Κο ήταν η επιλογή της κυβέρνησης της Σιγκαπούρης ως μάνατζερ μιας επιχείρησης της Σίλικον Βάλεϊ, η οποία θα μετατρεπόταν στην Vertex Venture Holdings Ltd. και θα εξελίσσονταν σε μια εταιρεία με παγκόσμιο εκτόπισμα και $3 δισ. στα ταμεία της. Η Κο ακολούθησε τα βήματα άλλων πρωτοπόρων όπως ο Πολ Χάουνγκ, συνιδρυτής της Cadence Design Systems Inc. Χρησιμοποίησε τις γνώσεις της στις ξένες γλώσσες και το networking για να ανακαλύψει «διαμάντια» της Ταϊβάν και της Κίνας που κατασκεύαζαν τεχνολογικά προϊόντα στις ΗΠΑ.

Μέχρι το 1999, η εταιρεία της Κο εξελίχθηκε σε μία από τις πρώτες εταιρείες που έσπασαν το «φράγμα» του Ειρηνικού. Ενα εκ των funds, η iGlobe Platinum, είχε αποδόσεις 22,9% μέχρι τον περασμένο Ιούνιο μετά την ίδρυσή του το 2010, σύμφωνα με την Cambridge Associates, ξεπερνώντας τον μέσο όρο αντίστοιχων επιχειρήσεων ο οποίος βρίσκεται στο 20.2%. Μέχρι το Δεκέμβριο, το fund είχε απόδοση 43%, σύμφωνα με την iGlobe, μετά από διάφορες και πολύ επιτυχημένες επενδύσεις στην τεχνολογία.

Στα 21 έτη πορείας της, η Κο έχει δημιουργήσει επίσης μια επιχείρηση με στελέχη γυναίκες. Η ομάδα αυτή συστήνει ένα νέο, τέταρτο fund, με επενδύσεις $100 εκατ. στη βιολογία, την οικονομική τεχνολογία και την ανάπτυξη εφαρμογών που θα προωθήσουν τη μεταμόρφωση των πόλεων. «Είμαστε μια ομάδα από επαγγελματίες γυναίκες», ανέφερε η Κο από το γραφείο της στη Σιγκαπούρη, προσθέτοντας πως «μιλάμε τη γλώσσα των αγορών και φτάνουμε τους στόχους μας».

Η στρατηγική της Κο είναι απλή. Επενδύει σε startups οι οποίες επιφέρουν κέρδη, και έχουν ιδρυτές που μπορούν να κατανοήσουν τις οδηγίες της. Ακόμη και μετά την αρχική επένδυση η Κο συνεχίζει να υποστηρίζει τις startups, πέραν ακόμη και της ΙΡΟ. Η στρατηγική της αυτή, βέβαια, δεν είναι για όλους, αφού έχει ήδη διακόψει τη συνεργασία της με αρκετούς ιδρυτές τους οποίους χαρακτηρίζει ως αλαζόνες χωρίς ίχνος κοινής λογικής.

Ο συνιδρυτής της Swat Mobility Pte της Σιγκαπούρης, Αρθουρ Τσουά, όμως, δεν είναι ένας εξ αυτών. Αναφέρει πως η Κο τον παίρνει τηλέφωνο συνήθως μετά τα μεσάνυχτα για να μιλήσουν για την επιχείρηση. Μια φορά, μάλιστα, τον πήρε τηλέφωνο και τον ρώτησε γιατί δεν είχε απαντήσει σε μια επιστολή με στοιχεία της επιχείρησης που του είχε στείλει νωρίτερα. Ο ίδιος της απάντησε «συγγνώμη» και της εξήγησε πως παντρεύεται και το μυστήριο σχεδόν είχε αρχίσει. Η Κο απλά του απάντησε «ΟΚ. Στείλε μου την απάντησή σου αύριο το πρωί». Ο Τσουά ανέφερε πως μετά από χρόνια, έχει καταλάβει τη στρατηγική της Κο. «Καταλαβαίνει την κατάσταση ενστικτωδώς, τόσο όσον αφορά τις ανθρώπινες όσο και τις επιχειρηματικές σχέσεις».

Ο πατέρας της Κο πάντα υποστήριζε τις κινήσεις της. Η μητέρα της πάντα ήθελε η κόρη της να γίνει μια δυναμική και ανεξάρτητη γυναίκα. Και τα δύο μηνύματα φαίνεται πως πέτυχαν το σκοπό τους. Η Κο αποφοίτησε με πτυχία στα μαθηματικά από το King’s College του Λονδίνου, και επέστρεψε στη Σιγκαπούρη, όπου και εισήλθε στην DBS Group Holdings Ltd.

Το 1986 έφυγε από την εταιρεία, ακολουθώντας το σύζυγό της στο Σαν Φρανσίσκο. Εκείνη την εποχή, η κυβέρνηση της Σιγκαπούρης την πλησίασε και της προσέφερε το ρόλο της εκπροσώπου της Singapore Technologies στην Καλιφόρνια. Εισήλθε στην εταιρεία το 1987 και ίδρυσε τον τομέα venture capital της εταιρείας ένα χρόνο αργότερα. Oι σχέσεις της επεκτάθηκαν γρήγορα στη Σίλικον Βάλεϊ, οδηγώντας τη στην Telenav Inc., με έδρα το Sunnyvale της Καλιφόρνια το 2000. Ακολούθησε το κραχ των dot-com μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου, αλλά η Κο δεν απέσυρε τις επενδύσεις της. «Σκέφτηκα πως η κατάσταση ήταν σαν να υπάρχει φωτιά. Δεν μπορώ να τρέξω μακριά της, αλλά να τρέξω προς τη φωτιά, προσπαθώντας να σώσω όσους ανθρώπους μπορώ». H Ko συνεργάστηκε με τους συνιδρυτές της Telenav οι οποίοι δεν έλαβαν μισθούς κατά τη διάρκεια της κρίσης. Επίσης, κατάφερε και κέρδισε την υποστήριξη ενός πλούσιου ασιάτη επενδυτή για την ενδυνάμωση της εταιρείας, σώζoντάς τη από την πτώχευση. To 2009, η Telenav προχώρησε σε ΙΡΟ, με εκτιμώμενη αξία $335 εκατομμυρίων. Στο τέλος, η Κο υπερεξαπλασίασε την αρχική της επένδυση. 20 επενδυτές της εταιρείας έγιναν κι αυτοί εκατομμυριούχοι.

Η Κο επένδυσε και στην εταιρεία video games, Unity Software Inc., βοηθώντας τον δεύτερο κύκλο επενδύσεων για μια εταιρεία με αξιολόγηση στα $147 εκατομμύρια το 2011. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, η Unity προχώρησε σε ΙΡΟ, με συνολική αποτίμηση $14 δισεκατομμυρίων. Οι μετοχές της εταιρείας από το Σεπτέμβριο κι ύστερα, έχουν τριπλασιαστεί. Η Κο, σύμφωνα με την CEO της Twist Bioscience Corp, είναι πολύ καλή επενδυτής, ιδιαίτερα εάν σκεφτεί κανείς πως οι μετοχές της Twist η οποία υποστηρίζεται από την iGlobe, έχουν επιδείξει άνοδο κατά 600% φέτος, με συνολική αποτίμηση στα $7,1 δισ.

Το 2009, η Κο μετέφερε την iGlobe στη Σιγκαπούρη και προσηλώθηκε σε διεθνείς επενδύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της νοτιοανατολικής Ασίας. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι επενδύσεις της Κο αποδείχθηκαν σοφότατες. Το χαρτοφυλάκιο της εταιρείας της συμπεριλαμβάνει την εφαρμογή πληρωμών της Hoolah Holdings Pte και τη Swat Mobility, εφαρμογή μετακίνησης επιβατών (σαν την Uber). Είπαμε, ο χαρακτηρισμός «πρωτοπόρος» την αδικεί.