«Όταν τελειώνουν οι διασώσεις, με βάση τις εκτιμήσεις που κάνουν οι Τούρκοι ειδικοί, υπάρχουν περισσότερα από 50.000 πτώματα μέσα στα ερείπια. Αυτός είναι ένας άμεσος κίνδυνος για επιδημίες, δεδομένου ότι δε θα υπάρχει τρεχούμενο νερό, θα υπάρχουν μολύνσεις . Όλα αυτά μαζί κάνουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ το οποίο θα απαιτήσει τη διεθνή βοήθεια», αναφέρει ο πρόεδρος των Γιατρών του Κόσμου, Νικήτας Κανάκης, μιλώντας στο Mega.

Οι Έλληνες επιστήμονες επισημαίνουν πως μετά από τέτοιες «βιβλικές» καταστροφές παρατηρούνται σχεδόν πάντα εξάρσεις λοιμώξεων.

Φόβοι για εξάπλωση χολέρας

«Τις πρώτες ημέρες μετά τον καταστροφικό σεισμό περιμένουμε να δούμε κυρίως έξαρση των αναπνευστικών λοιμώξεων, ακόμη και έξαρση φυματίωσης. Αυτό που φοβόμαστε περισσότερο από όλα είναι μια πιθανή εξάπλωση μιας σοβαρής τέτοιας λοίμωξης, που είναι η χολέρα. Η εμπειρία έχει δείξει ότι μπορεί να έχουμε μια μεγάλη επιδημία χολέρας», λέει στο Mega ο καθηγητής μικροβιολογίας, Αθανάσιος Τσακρής.

«Θα μπορούσε να μην ήταν μόνο η χολέρα. Για παράδειγμα στον σεισμό του 1999 στην Τουρκία είχαμε μια πολύ μεγάλη επιδημία ηπατίτιδας. Σε αντίστοιχες περιπτώσεις είχαμε αναπνευστικές λοιμώξεις οι οποίες ήταν πάρα πολύ σοβαρές και μην ξεχνάμε ότι είμαστε σε μια εποχή post Covid», συμπλήρωσε ο κ. Κανάκης.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει σημάνει ήδη συναγερμό για την Τουρκία και τη Συρία και θα χρειαστεί η συνδρομή χιλιάδων γιατρών και οργανώσεων για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που θα προκύψουν.

Πολυκατοικία που κατέρρευσε στην Αντιόχεια αποδείχτηκε, όπως γράφει η Hurriyet, ότι είχε για εσωτερικούς τοίχους των διαμερισμάτων τον εξωτερικό τοίχο της γειτονικής οικοδομής που παραμένει όρθια.

Ο εργολάβος, δηλαδή, δεν μπήκε καν στον κόπο να φτιάξει τοίχο για τα διαμερίσματα και απλά σοβάτισε και έβαψε αυτόν που βρήκε έτοιμο από την διπλανή πολυκατοικία.

Έτσι, παρά το ότι κατέρρευσε η πολυκατοικία του, έμειναν στον τοίχο τα κάδρα, ράφια και μια τηλεόραση που ήταν στερεωμένη στον τοίχο.

Μεταξύ των συλληφθέντων είναι ένας επιχειρηματίας από την επαρχία Γκαζιαντέπ και έντεκα άτομα από την επαρχία Σανλιούρφα, σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο DHA.

Αναμένονται περισσότερες συλλήψεις

Η ολική κατάρρευση των κτιρίων, η οποία προδίδει την κακή κατασκευή τους και δεν άφησε στους ενοίκους τους ουσιαστικά καμία ευκαιρία, προκαλεί οργή στη χώρα όπου περί τους 22.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και περισσότεροι από 80.000 έχουν τραυματιστεί.

Αναμένονται περισσότερες συλλήψεις αφού ο εισαγγελέας του Ντιγιάρμπακιρ, μιας από τις δέκα επαρχίες που επλήγησαν από την καταστροφή, ανακοίνωσε σήμερα ότι είχε εκδώσει 29 εντάλματα σύλληψης, αναφέρει το επίσημο πρακτορείο Anadolu.

Σύμφωνα με αυτή την πηγή, ένας από τους συλληφθέντες είναι ένας επιχειρηματίας που έχτισε κτίρια στο Γκαζιαντέπ και συνελήφθη στην Κωνσταντινούπολη.

Αρκετές έρευνες έχουν ξεκινήσει από εισαγγελείς σε πληγείσες επαρχίες όπως η Καχραμάνμαράς, όπου η πόλη Πάζαρτζικ βρέθηκε στο επίκεντρο του σεισμού.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης της Τουρκίας έδωσε εντολή στους εισαγγελείς των δέκα επαρχιών να ανοίξουν «γραφεία διερεύνησης εγκλημάτων που σχετίζονται με το σεισμό».

Την Παρασκευή, η αστυνομία συνέλαβε στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης έναν επιχειρηματία από την επαρχία Χατάι, του οποίου η πολυτελής κατοικία κατέρρευσε ολοσχερώς καταπλακώνοντας τους ενοίκους της.

Τι δεν πήγε καλά και κτίρια που ήταν φτιαγμένα σε σεισμογενή περιοχή καταστράφηκαν, θάβοντας στα ερείπια χιλιάδες ανθρώπους;

Σε εκτεταμένο ρεπορτάζ το BBC τονίζει ότι με τις σύγχρονες μεθόδους κατασκευής τα κτίρια είναι σε θέση να αντέξουν τα 7,8 και 7,5 Ρίχτερ των σεισμών. Οι κανονισμοί, σε μια χώρα με πλούσια σεισμική δράση όπως η Τουρκία, θα έπρεπε να διασφαλίζουν ότι τα κτίρια αντέχουν.

Από τη θεωρία στην εικόνα που είδαμε -και πρώτοι οι ένοικοι σε αυτά τα κτίρια- η διαφορά είναι χαώδης.

Στη Μαλάτια οι χαμηλότεροι όροφοι μιας πολυκατοικίας κατέρρευσαν αφήνοντας αυτούς ψηλότερα να ισορροπούν επικίνδυνα. Το κτίριο είχε ολοκληρωθεί μόλις πέρυσι και διαφημιζόταν ως κατασκευή με υλικά «πρώτης ποιότητας». Η κατασκευαστική εταιρεία έσπευσε μετά τον σεισμό να αφαιρέσει το διαφημιστικό υλικό από το Διαδίκτυο – ίσως μια έμμεση παραδοχή «ενοχής».

Παρόμοια εικόνα στην Αλεξανδρέττα, όπου κατέρρευσε το μισό ενός 16όροφου κτιρίου, όπως φαίνεται στη φωτογραφία. Αυτό είχε ολοκληρωθεί το 2019, υποτίθεται και αυτό με τα τελευταία πρότυπα.

Τρίτο δείγμα, από την Αντάκια, όπου κατέρρευσε εντελώς 9όροφη πολυκατοικία, κατασκευής του 2019 και αυτή, με υψηλή ποιότητα κατασκευής. Ο ιδιοκτήτης της κατασκευαστικής, Σερβέτ Άτλας, απέδωσε την κατάρρευση στην ατυχία: «Έχτισα εκατοντάδες κτίρια στην επαρχία Χατάι. Δυστυχώς δύο έπεσαν...». Εξάλλου, είπε ακόμη στο BBC, ότι τα κτίρια στην περιοχή δεν θα άντεχαν σε τόσο μεγάλο σεισμό, κατηγορώντας και τα ΜΜΕ ότι ψάχνουν για αποδιοπομπαίους τράγους.

Δεν τηρούνται οι κανόνες

Ό,τι και αν λένε οι κατασκευαστές, η οργή στους πολίτες παραμένει. Οι ειδικοί εξηγούν και αυτοί ότι ένα καλοφτιαγμένο κτίριο θα άντεχε, ειδικά στις περιοχές όπου η μετακίνηση του εδάφους δεν ήταν στο μέγιστο. Σε πολλές περιπτώσεις φταίει ότι δεν έγιναν επισκευές με τον ορθό τρόπο σε κτίρια που είχαν «τραυματιστεί» από παλαιότερους σεισμούς

Η εμπειρία του καταστροφικού σεισμού του 1999 στη Νικομήδεια οδήγησε σε αναθεώρηση των οικοδομικών κανονισμών στην Τουρκία. Η τελευταία έγινε το 2018, αλλά είναι εμφανές ότι δεν τηρείται ιδιαίτερα.

Η χώρα, αναφέρει το BBC, παρέχει κάθε τόσο ένα είδος «κατασκευαστικής αμνηστίας» που εξαιρεί από την καταβολή προστίμου για κτίρια που χτίστηκαν χωρίς τους απαραίτητους κανόνες ασφαλείας. Μόνο στις πληγείσες περιοχές, έχουν «αμνηστευτεί» 75.000 κτίρια. Στη Σμύρνη που χτυπήθηκε σκληρά το 2020, είχαν ωφεληθεί από το ίδιο μέτρο πάνω από 670.000 κτίρια.

Σε όλη τη χώρα ένα στα δύο κτίρια (γύρω στα 13 εκατ.) υπολογίζεται ότι έχουν χτιστεί κατά παράβαση των κανονισμών -μια τραγωδία που περίμενε ένα χτύπημα του Εγκέλαδου για να εκδηλωθεί.

Την ίδια ώρα, το CNN εκτιμάτα ότι σχεδόν 4.000 κτίρια κατέρρευσαν, σε ένα φαινόμενο που χαρακτηρίζει «pancake collapse».  Ονομάστηκε έτσι για τον τρόπο με τον οποίο τα πατώματα που καταρρέουν προσγειώνονται και στοιβάζονται καθώς πέφτουν. «Τα pancake collapses "στοιβάζουν" τα δάπεδα πάνω τους, μειώνοντας όλο τους το βάρος σχεδόν στον τελευταίο όροφο. Αυτό συνεχίζεται, συσσωρεύοντας περισσότερο βάρος, καθώς πέφτει η δομή» αναφέρει η σχετική ανάλυση του αμερικανικού ειδησεογραφικού δικτύου.

Πρόκειται για μια «βαθμιαία ρήξη», που συχνά ξεκινά από το κάτω μέρος: Ένα δομικό στοιχείο είναι κατεστραμμένο, συνήθως στους κάτω ορόφους ή τα θεμέλια ενός κτιρίου, γεγονός που κάνει τους τελευταίους ορόφους να καταρρεύσουν κάθετα, προς τα κάτω. Όταν δεν υπάρχει υποστήριξη στους κάτω ορόφους ή τα θεμέλια, οι πάνω όροφοι αρχίζουν να χτυπούν από πάνω προς τα κάτω.

Το «pancake collapse» περιπλέκει, μάλιστα, τις επιχειρήσεις διάσωσης, επειδή τα ερείπια που παραμένουν κοντά στο σημείο της κατάρρευσης είναι ασταθή και θα μπορούσαν να πέσουν, καθώς οι διασώστες κινούνται στα συντρίμμια.

Στην ίδια ανάλυση επισημαίνεται ότι η πτώση των Δίδυμων Πύργων του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου είναι ένα τέτοιο χαρακτηριστικό παράδειγμα -αν και προήλθε από τρομοκρατική ενέργεια και όχι από μεγάλο σεισμό.

Όταν τα αεροπλάνα χτύπησαν στα πλάγια των Δίδυμων Πύργων, κατέστρεψαν τη «φέρουσα ικανότητα επιφανειακών θεμελιώσεων», με τους τελευταίους ορόφους να «κάθονται» στο υπόλοιπο κτίριο.

Όπως ανέφερε η δημοσιογράφος ενημερώθηκε ότι πρόκειται για έναν Έλληνα ο οποίος είναι παντρεμένος με μία γυναίκα ορθόδοξη, συριακής καταγωγής. Και οι δυο τους, είναι εγκλωβισμένοι στα ερείπια ενός κτιρίου.

Σύμφωνα με την μαρτυρία του γαμπρού του, το ζευγάρι βρίσκεται παγιδευμένο κάτω από τα χαλάσματα από την πρώτη ημέρα που συνέβη ο ισχυρός σεισμός των 7,8 Ρίχτερ.

Αρχικά, τις πρώτες ημέρες άκουγαν και τις φωνές τους, αλλά δεν μπορούσαν να τους βγάλουν. Τώρα, όμως, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, δεν ακούν τις φωνές τους.

Όπως αναφέρει ο γαμπρός του, έχουν επικοινωνήσει με το ελληνικό προξενείο και ζήτησαν βοήθεια, ενώ αναμένουν τη συνδρομή της ελληνικής ομάδας διασωστών, που επιχειρεί στην περιοχή.

Ξεπερνούν τις 20.000 οι νεκροί

Τα δραματικά λεπτά πριν από τον απεγκλωβισμό και τη διάσωση από την ΕΜΑΚ της 20χρονης Αϊρίν στην επαρχία Χατάι στην Τουρκία, περιγράφει ο εκπρόσωπος Τύπου της Πυροσβεστικής, Ιωάννης Αρτοποιός. Η ελληνική ομάδα κέρδισε ακόμη ένα μεγάλο στοίχημα, άλλη μία μάχη, με την πέμπτη διάσωση να είναι γεγονός μετά το φονικό χτύπημα του Εγκέλαδου.

Η κρισιμότητα της κατάστασης ήταν τέτοια που η νεαρή γυναίκα, προκειμένου να απεγκλωβιστεί, ζήτησε να ακρωτηριάσουν το πόδι της καθώς βρισκόταν για πάνω από 48 ώρες κάτω από τα χαλάσματα. Η υποστήριξη από τους Έλληνες διασώστες ήταν τέτοια που ένας εξ αυτών κρατούσε το χέρι της 20χρονης, δίνοντάς της κουράγιο.

«Της δώσαμε το χέρι για ψυχολογική υποστήριξη» δηλώνει χαρακτηριστικά στον ΣΚΑΙ ο εκπρόσωπος Τύπου της Πυροσβεστικής. Επισημαίνει, δε, ότι μετά τον απεγκλωβισμό δόθηκε στη γυναίκα νερό και φαγητό.

«Μας ευχαρίστησε» συμπληρώνει ο κ.Αρτοποιός.

Η ταλαιπωρημένη Αϊρίν βρισκόταν σε βάθος 10 με 15 μέτρα. Ο εκπρόσωπος Τύπου της Πυροσβεστικής, όμως, είχε εκφράσει την ασιόδοξη εκτίμησή του ότι η γυναίκα θα έβγαινε ζωντανή.

Τελικά τα κατάφερε, χωρίς να ακρωτηριαστεί το πόδι της.

Το μέγεθος των δονήσεων, η πυκνοκατοικημένη περιοχή στην οποία σημειώθηκαν, αλλά και η ανησυχία ότι το φαινόμενο θα μπορούσε να «επεκταθεί» και σε άλλες εξίσου σεισμογενείς περιοχές μπήκαν στο μικροσκόπιο. Η θέση που εκφράζουν είναι πρόκειται για ένα φαινόμενο που εξελίσσεται σε περιοχή γνωστή για τα ρήγματά της που θα προκαλέσει πολλές χιλιάδες νεκρούς. Η χώρα μας, όμως, βρίσκεται πολύ μακριά για να μιλάμε για άμεση επίδραση.

Θα επηρεάσει την Ελλάδα;

Η ισχυρότατη δόνηση στην Τουρκία «έχει τις γεωφυσικές προϋποθέσεις να διεγείρει άλλους σεισμούς στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου», έγραψε σε ανάρτησή του στο Facebook ο καθηγητής Γεράσιμος Παπαδόπουλος.  Όπως έγραψε «σφοδρότατος επιφανειακός σεισμός μεγέθους 7,8 στη ΝΑ Τουρκία (Άδανα) κοντά στα σύνορα με τη Συρία (Χαλέπι). Αναφέρονται πολλές καταρρεύσεις κτιρίων με πολλά θύματα, δυστυχώς. Κλασική περίπτωση μεγάλου σεισμού με μετακίνηση οριζόντιας ολίσθησης κατά μήκος του μεγάλου ρήγματος της Ανατολικής Ανατολίας (ΕΜSC)».

Η ανάρτησή του:

Κατά τον καθηγητή Άκη Τσελέντη, ο σεισμός στην Τουρκία δεν αποτελεί κίνδυνο για την Ελλάδα.

«Ο σεισμός έγινε σε πολύ μεγάλο ρήγμα, που διαχωρίζει την πλάκα της Αραβίας με την πλάκα της Τουρκίας. Δεν έχει καμία σχέση με το ρήγμα της βόρειας Ανατολίας, το οποίο έχει σχέση με την Ελλάδα. Δεν έχει καμία σχέση με τον ελλαδικό χώρο και θεωρώ απίθανο να επηρεάσει τα ελληνικά ρήγματα», δήλωσε μεταξύ άλλων στο Mega.

Σε εμφάνισή του στον ΑΝΤ1 σημείωσε: «Ερωτηθείς για το αν υπάρχει πιθανότητα αυτές οι δονήσεις να επηρεάσουν την Ελλάδα, απάντησε αρνητικά, εξηγώντας ότι, «οι σεισμοί είναι μακριά και έχουν αντίθετη κατεύθυνση». Συμπλήρωσε όμως ότι, «μπορεί να επηρεάσουν το τόξο της Κύπρου», κάτι που όμως δεν εμπνέει ανησυχία.»

Σε δηλώσεις του στον ΣΚΑΪ τόνισε εκ νέου ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχουν τόσο μεγάλα ρήγματα που θα μπορούσαν να δώσουν τόσο μεγάλους σεισμούς. Επανέλαβε ακόμη ότι το ρήγμα που έδωσε τη δόνηση στην Τουρκία είναι πολύ μακριά από την Ελλάδα και με κατεύθυνση μακριά από τον ελληνικό χώρο.

Παπαζάχος: Είναι μεγάλη η χιλιομετρική απόσταση

Την ίδια εκτίμηση κάνει και ο καθηγητής Σεισμολογίας του ΑΠΘ, Κώστας Παπαζάχος, που σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ανέφερε ότι «η μεγάλη χιλιομετρική απόσταση από το σημείο που εκδηλώθηκε η σεισμική δόνηση, το καθιστά σχεδόν αδύνατο για οποιοδήποτε ανησυχία».

Πάντως δεν έκρυψε τον προβληματισμό του, αν και κατά πόσο μπορεί να επηρεαστεί το κυπριακό τόξο, που βρίσκεται εγγύτερα στην Τουρκία. «Για το κυπριακό τόξο υπάρχει μία ανησυχία, καθώς μπορεί να προκύψει κάποια σεισμικότητα, σε βάθος χρόνου, αλλά για τον ελλαδικό δεν υπάρχει καμία», σημείωσε ο καθηγητής.

Γκανάς: Μπορεί να διεγερθούν τα ρήγματα κοντά στην Κύπρο

Για τη βιβλική καταστροφή με άγνωστο ακόμη μέγεθος μίλησε στην ΕΡΤ ο Αθανάσιος Γκανάς, διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου. Πρόκειται για δόνηση με ισχύ που εξέπληξε τους ειδικούς, είπε ακόμη, αλλά επισήμανε ότι για την Ελλάδα δεν προκύπτει άμεσος κίνδυνος, διότι είμαστε αρκετά μακριά. Ωστόσο τόνισε ότι «προκύπτει ένας μικρός κίνδυνος για την Κύπρο, διότι η Κύπρος απέχει περίπου 400 χιλιόμετρα από εκεί που σταμάτησε το ρήγμα. Εκεί ίσως υπάρχουν κάποια μικρότερα ρήγματα τα οποία μπορεί να διεγερθούν. Μπορεί βεβαίως να διεγερθούν και γι’ αυτό χρειάζεται μια παρακολούθηση στην περιοχή».

«Είναι ένας σεισμός που έχει εκδηλωθεί σε ένα ρήγμα χιλιομέτρων που αρχίζει από τη Νεκρά Θάλασσα και τελειώνει στο κέντρο της Τουρκίας. Δεν είναι το ρήγμα της Ανατολίας. Είναι το δυτικό ρήγμα που οριοθετεί τη διείσδυση της αφρικανικής πλάκας στην Τουρκία […] και έχει δώσει τους μετασεισμούς των 6,7 Ρίχτερ», είπε στην ΕΡΤ ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας.

«Πρόκειται για ένα πολύ γνωστό ρήγμα που βρίσκεται στην Ανατολική πλευρά της Ανατολίας. Είναι το ρήγμα της Ανατολίας που φθάνει μέχρι τη Συρία. Και στο παρελθόν έχει δώσει παρόμοιους σεισμούς. Είναι τέτοια η δυναμική του που δίνει άνω των 7 βαθμών Ρίχτερ σεισμούς», ανέφερε και ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος.

Μιλώντας στο MEGA ο καθηγητής σεισμολογίας Άλης Τσελέντης δήλωσε: «κατά τη διάρκεια του σεισμού στην Τουρκία είναι χαρακτηριστικό ότι αυτό που ονομάζουμε Αραβική πλάκα μετακινήθηκε σε λίγα δευτερόλεπτα για πάνω από 3 μέτρα σε μήκος τουλάχιστον 150 χιλιομέτρων». Πρόσθεσε: «Ο σεισμός έγινε σε πολύ μεγάλο ρήγμα, που διαχωρίζει την πλάκα της Αραβίας με την πλάκα της Τουρκίας. Η Τουρκία κινείται σαν σφήνα κατά μήκος μεταξύ δύο μεγάλων ρηγμάτων, της ανατολικής Ανατολίας και της βόρειας».