Νωρίτερα το κρατικό δίκτυο Radio Television Afghanistan (RTA) είχε μεταδώσει ότι από την ισχυρή σεισμική δόνηση, που έπληξε κυρίως τις επαρχίες Κουνάρ και Νανγκαρχάρ, σκοτώθηκαν 500 άνθρωποι και τουλάχιστον 1.000 έχουν τραυματιστεί.

Η νέα αυτή φυσική καταστροφή θα επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση στο Αφγανιστάν, το οποίο είναι αντιμέτωπο με ανθρωπιστική κρίση λόγω της μεγάλης μείωσης της διεθνούς βοήθειας και της απέλασης πολλών Αφγανών μεταναστών από τις γειτονικές χώρες.

«Οι αριθμοί από μόνο λίγες κλινικές δείχνουν ότι περισσότεροι από 400 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί και δεκάδες έχουν σκοτωθεί», είχε επισημάνει νωρίτερα ο Σαραφάτ Ζαμάν εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας, αν και είχε προειδοποιήσει ότι ο τελικός απολογισμός των θυμάτων θα είναι μεγαλύτερος.

Εικόνες από το Reuters Television έδειχναν ελικόπτερα να μεταβαίνουν στις πληγείσες περιοχές, ενώ κάτοικοι βοηθούσαν στρατιώτες και γιατρούς να μεταφέρουν τραυματίες στα ασθενοφόρα.

Τρία χωριά ισοπεδώθηκαν στην επαρχία Κουνάρ, ενώ σοβαρές ζημιές έχουν σημειωθεί σε πολλά άλλα, πρόσθεσε το υπουργείο Υγείας.

Ο Νατζιμπουλάχ Χανίφ, αξιωματούχος της επαρχίας, δήλωσε ότι υπάρχουν αναφορές για 250 νεκρούς και 500 τραυματίες, προσθέτοντας ότι οι αριθμοί αυτοί ενδέχεται να αυξηθούν.

Οι διασώστες αναζητούν επιζώντες στα συντρίμμια στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα, στα σύνορα με το Πακιστάν, όπου τα σπίτια που είναι κατασκευασμένα από λάσπη και πέτρες κατέρρευσαν λόγω του σεισμού.

Το εστιακό βάθος της δόνησης ήταν μόλις 8 χιλιόμετρα και το επίκεντρό της εντοπίστηκε 27 χιλιόμετρα από τη Τζαλαλαμπάντ, πρωτεύουσα της επαρχίας Νανγκαρχάρ, σύμφωνα με το Αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο (USGS).

Ο σεισμός, που σημειώθηκε μέσα στη νύκτα, ήταν πολύ ισχυρός, ενώ ήδη έχουν καταγραφεί πέντε μετασεισμοί, ένας εκ των οποίων ήταν 5,2 βαθμών.

Δημοσιογράφοι του AFP ένιωσαν τις δονήσεις στην Καμπούλ, όπως και στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, σε απόσταση 370 χιλιομέτρων από το επίκεντρο.

Στο μεταξύ η επαρχία Νανγκαρχάρ είχε πληγεί την προηγούμενη εβδομάδα από ξαφνικές πλημμύρες οι οποίες κόστισαν τη ζωή σε πέντε ανθρώπους και προκάλεσαν υλικές ζημιές σε αγροτικές και κατοικημένες περιοχές.

Το Αφγανιστάν πλήττεται συχνά από ισχυρούς σεισμούς, ιδίως στην περιοχή της οροσειράς Χίντου Κους όπου τέμνονται η ευρασιατική και η ινδική τεκτονική πλάκα.

Σειρά σεισμικών δονήσεων στο δυτικό τμήμα της χώρας στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους 1.000 ανθρώπους το 2024. Η χώρα, από τις φτωχότερες της υφηλίου, παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη στις φυσικές καταστροφές.

Το τσουνάμι ήδη πλημμύρισε την πόλη Σέβερο-Κουρίλσκ, στο βόρειο τμήμα του ρωσικού αρχιπελάγους που είναι γνωστό με την ονομασία Κουρίλες νήσοι, σύμφωνα με το υπουργείο Αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων της ρωσικής ομοσπονδίας.

Το αμερικανικό ινστιτούτο γεωφυσικών μελετών (USGS) αρχικά έκανε λόγο για σεισμό 8 βαθμών, κατόπιν αναθεώρησε την εκτίμησή του προς τα πάνω, στους 8,7 και τελικά στους 8,8 βαθμούς. Η δόνηση καταγράφτηκε στις 02:35 (ώρα Ελλάδας), σε βάθος 20,7 χιλιομέτρων, στον θαλάσσιο χώρο περίπου 126 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα της περιφέρειας Καμτσάτκα, στη ρωσική Άπω Ανατολή.

Σύμφωνα με επιστήμονες της υπηρεσίας γεωφυσικής της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, πρόκειται για τον πιο ισχυρό σεισμό που καταγράφτηκε στην περιοχή αυτή από το 1952.

Η ιαπωνική δημόσια τηλεόραση NHK διέκοψε το κανονικό πρόγραμμά της κι άρχισε να καλύπτει τις εξελίξεις ζωντανά, με παρουσιαστή της να παρακαλεί τους κατοίκους παραθαλάσσιων περιοχών: «απομακρυνθείτε εσπευσμένα για να σώσετε τις ζωές σας».

Εργαζόμενοι παρόντες στο κατεστραμμένο πυρηνικό ηλεκτροπαραγωγικό εργοστάσιο στη Φουκουσίμα (ανατολική Ιαπωνία), όπου έγινε το ένα από τα δυο σοβαρότερα πυρηνικά δυστυχήματα στη σύγχρονη ιστορία, το 2011, απομακρύνθηκαν εσπευσμένα, ανακοίνωσε η TEPCO, η διαχειρίστρια εταιρεία.

Η δόνηση σύμφωνα με το εργαστήριο σεισμολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών είχε μέγεθος 2.8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ.

Το εστιακό βάθος εντοπίζεται 9.8 χμ ΒΒΔ της Αθήνας.

Ο σεισμός έγινε ιδιαίτερα αισθητός σε πολλές περιοχές της Αττικής εξαιτίας του μικρού εστιακού του βάθους που δεν ξεπερνούσε τα 2 χιλιόμετρα.

Σύμφωνα με την έρευνα του COSMOTE Insurance, η πλειοψηφία των πελατών (52%) επιλέγει ασφάλεια «Κτιρίου και Περιεχομένου», ασφάλεια «Κτιρίου» επιλέγει μικρότερο ποσοστό (37%), ενώ η απλή ασφάλεια «Περιεχομένου» (που απευθύνεται κυρίως σε ενοικιαστές κατοικιών) επιλέγεται από το 11% των πελατών του COSMOTE Insurance.

Πρωταθλήτρια στις προαιρετικές καλύψεις για την κατοικία είναι αυτή του Σεισμού, με το 77% των πελατών να την επιλέγουν, θέτοντάς την ως προτεραιότητα σε μια σεισμογενή χώρα όπως η Ελλάδα. Η Κλοπή Περιεχομένου, ιδιαίτερα χρήσιμη και για τα εξοχικά, έρχεται δεύτερη με 41%, ενώ το 25% των χρηστών επιλέγει σαν προαιρετική κάλυψη την Νομική προστασία και την κάλυψη από κατολίσθηση του εδάφους (σημειώνεται ότι η κάλυψη για πυρκαγιά είναι υποχρεωτική και περιλαμβάνεται στο 100% των ασφαλιστηρίων συμβολαίων).

Αυξημένη ζήτηση για ολοκληρωμένη ασφάλιση παρατηρείται στους κατοίκους των νησιών, καθώς είναι περισσότερο ευάλωτοι σε έντονα καιρικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές. Συγκεκριμένα, οι κάτοικοι των νησιών στο Ιόνιο, το Β. Αιγαίο, τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη επενδύουν σε πιο πλήρη πακέτα ασφάλισης κατοικίας σε σχέση με τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας.

Σημαντικά φαίνεται να επηρεάζει τον κλάδο των ασφαλειών και η επικαιρότητα. Μετά από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι πυρκαγιές τον Ιούλιο και οι πλημμύρες τον Σεπτέμβριο του 2023, σημειώθηκαν περισσότερες πωλήσεις ασφαλιστικών πακέτων. Συγκεκριμένα, η κίνηση και το ενδιαφέρον για ασφάλιση αυξήθηκε κατά 50% στο COSMOTE Insurance. Η τάση αυτή υποδηλώνει την αυξημένη ευαισθητοποίηση και ανάγκη των πολιτών για προστασία της περιουσίας τους σε δύσκολες περιόδους.

Ασφάλεια κατοικίας από 30€/χρόνο

Στο COSMOTE Insurance τα ασφαλιστικά πακέτα κατοικίας είναι σχεδιασμένα να καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες δανειοληπτών, ιδιοκτητών και ενοικιαστών, τόσο σε κύριες, όσο και σε εξοχικές κατοικίες, με χαμηλό κόστος από 30€/χρόνο, ενιαία τιμή για όλη την Ελλάδα και 100% online διαδικασία (www.cosmoteinsurance.gr) για ευκολία και αμεσότητα. Για παράδειγμα, ένα σπίτι 60 τ.μ., με ένα πλήρες πακέτο κτιρίου και περιεχομένου, με κάλυψη από φυσικές καταστροφές^[1] και με δυνατότητα έως 10% έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ, μπορεί να ασφαλιστεί με μόλις 96€/χρόνο.

Το COSMOTE Insurance, εκτός από ασφάλιση κατοικίας, παρέχει ολοκληρωμένες ασφαλιστικές λύσεις και για αυτοκίνητο, μοτοσυκλέτα, φορτηγό και αγροτικό, πρωτοβάθμια υγεία και σκάφος, σε συνεργασία με 18 κορυφαίες ασφαλιστικές εταιρείες. Οι καταναλωτές μπορούν να συγκρίνουν online και να επιλέξουν το πρόγραμμα ασφάλισης που τους ταιριάζει, με εγγύηση χαμηλότερης τιμής και με υποστήριξη όλο το 24ωρο από πιστοποιημένους συμβούλους ασφαλίσεων.

Ο μεγαλύτερος σεισμός, που καταγράφτηκε χθες λίγο μετά τις 16:00 (τοπική ώρα· στις 09:00 ώρα Ελλάδας) στον νομό Ισικάουα, είχε ισχύ 7,5 βαθμών, σύμφωνα με το αμερικανικό ινστιτούτο γεωφυσικών μελετών (USGS), 7,6 σύμφωνα με την ιαπωνική μετεωρολογική και σεισμολογική υπηρεσία (JMA).

Ο σεισμός αυτός, που έγινε αισθητός ως την πρωτεύουσα Τόκιο, πάνω από 300 χιλιόμετρα μακριά σε ευθεία γραμμή, προκάλεσε τσουνάμι στις ακτές κι ανάγκασε πολλούς κατοίκους να σπεύσουν να αναζητήσουν καταφύγιο σε περιοχές με υψηλότερο υψόμετρο το ταχύτερο δυνατόν.

Τα κύματα ωστόσο ευτυχώς δεν είχαν μεγάλο ύψος, παρότι αρχικά κηρύχθηκε ο μέγιστος συναγερμός από την JMA: μετρήθηκε πως έφθασαν το 1,2 μέτρο στον λιμένα Ουατζίμα, στη χερσόνησο Νότο, στο βόρειο άκρο του νομού Ισικάουα.

Το επίπεδο κινδύνου τσουνάμι κατόπιν μειώθηκε και όλες οι προειδοποιήσεις ανακοινώθηκε εντέλει από την JMA πως αίρονται στις 10:00 (στις 03:00 ώρα Ελλάδας).

Ο νομός Ισικάουα επλήγη από 155 σεισμικές δονήσεις από χθες στις 16:00 ως σήμερα στις 09:00 (02:00 ώρα Ελλάδας). Οι περισσότερες είχαν μέγεθος μεγαλύτερο από τους 3,0 βαθμούς, κατά την ίδια υπηρεσία.

Οι σεισμοί αυτοί προκάλεσαν «πολυάριθμα θύματα» και μεγάλες υλικές ζημιές, καθώς κτίρια κατέρρευσαν κι εκδηλώθηκαν πυρκαγιές, δήλωσε νωρίτερα ο ιάπωνας πρωθυπουργός Φουμίο Κισίντα, τονίζοντας πως «πρέπει να αποδυθούμε σε κούρσα με τον χρόνο» για να σωθούν ζωές.

Πυρκαγιές συνέχιζαν να μαίνονται σήμερα το πρωί στην Ουατζίμα, μικρή, ιστορική πόλη, διάσημη για τα χειροποίητα σκεύη και είδη τέχνης από ξύλο με επικάλυψη από λάκα.

Η πυροσβεστική αδυνατεί να αντεπεξέλθει, δήλωσε αξιωματούχος. Βρίσκεται αντιμέτωπη με «πολλές» πυρκαγιές και οι κλήσεις για βοήθεια και οι πληροφορίες για ζημιές δεν σταματούν να αυξάνονται, πρόσθεσε.

Πολυώροφη βιοτεχνία όπου κατασκευάζονται διάφορα είδη από λάκα κατέρρευσε, πρόσθεσε.

Στρατιώτες

Από τον αέρα είναι ορατές εκτεταμένες καταστροφές, από μεγάλη πυρκαγιά στην Ουατζίμα ως αλιευτικά βυθισμένα ή προσαραγμένα στη Σούζου, άλλο λιμένα στη χερσόνησο Νότο.

Πάνω από 32.700 οικιακοί πελάτες δεν είχαν ακόμη ρεύμα σήμερα το πρωί, σύμφωνα με τοπικό πάροχο.

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους χθες, σύμφωνα με την εθνική υπηρεσία αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών που επικαλέστηκε το πρακτορείο ειδήσεων Kyodo.

Περίπου 1.000 μέλη του στρατού της Ιαπωνίας, πάνω από 2.000 πυροσβέστες και περίπου 630 αστυνομικοί συμμετέχουν στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στις σεισμόπληκτες περιοχές, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Κισίντα.

Ο ιάπωνας πρωθυπουργός υποσχέθηκε πως θα σταλούν επίσης είδη πρώτης ανάγκης -πόσιμο νερό, τρόφιμα, κουβέρτες, καύσιμα- αεροπορικώς ή διά θαλάσσης το συντομότερο.

Από την πλευρά, του ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν δήλωσε πως οι ΗΠΑ είναι «έτοιμες να προσφέρουν κάθε βοήθεια που χρειάζεται ο ιαπωνικός λαός», θυμίζοντας πως Ουάσιγκτον και Τόκιο είναι «στενοί σύμμαχοι».

«Αλληλεγγύη στην Ιαπωνία, που θα χρειαστεί να υπερβεί τις συνέπειες ισχυρών σεισμών. Μοιραζόμαστε την τεράστια οδύνη των οικογενειών των θυμάτων», ανέφερε μέσω X (του πρώην Twitter) ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, τονίζοντας πως το Παρίσι επίσης προτίθεται να βοηθήσει.

«Είμαι στην περιφέρεια Ματσουνάμι στη Νότο. Βρισκόμαστε σε φρικτή κατάσταση. Σας παρακαλώ, ελάτε να μας βοηθήσετε. Η πόλη μου βρίσκεται σε φρικτή κατάσταση», ανέφερε κάτοικος σε βίντεο που μεταφόρτωσε στο X, στο οποίο διακρίνονται παλιά κτίσματα, φτιαγμένα κυρίως από ξύλο, που κατέρρευσαν.

Πλάνα που μεταδόθηκαν από την ιαπωνική τηλεόραση έδειχναν ανθρώπους που απομακρύνθηκαν από τα σπίτια τους να στέκονται μέσα στο κρύο, κάποιους κουκουλωμένους με χοντρές κουβέρτες, άλλους με παιδιά στην αγκαλιά.

Εξαιτίας της καταστροφής, οι παραδοσιακοί πρωτοχρονιάτικοι χαιρετισμοί από τον αυτοκράτορα Ναρουχίτο και την οικογένειά του -κανονικά θα γίνονταν σήμερα στο Τόκιο- αναβλήθηκαν.

Τα πυρηνικά εργοστάσια γλίτωσαν

Πολλοί αυτοκινητόδρομοι κοντά στα επίκεντρα είναι κλειστοί και η κυκλοφορία των τρένων υψηλής ταχύτητας (Σινκάνσεν) από το Τόκιο στην Ισικάουα διακόπηκε χθες.

Η Ιαπωνία, πάνω στον λεγόμενο δακτύλιο της φωτιάς του Ειρηνικού Ωκεανού, συγκαταλέγεται στις χώρες που καταγράφει πολλούς από τους ισχυρότερους σεισμούς στον πλανήτη.

Στο αρχιπέλαγος εφαρμόζεται ως εκ τούτου εξαιρετικά αυστηρός πολεοδομικός κανονισμός και τα σύγχρονα κτίρια γενικά είναι αντισεισμικά - τα παλιότερα όχι.

Η χώρα παραμένει στοιχειωμένη από τον τρομακτικό σεισμό 9 βαθμών και το γιγαντιαίο τσουνάμι του Μαρτίου του 2011 στις βορειοανατολικές ακτές της χώρας, τριπλή καταστροφή που άφησε πίσω κάπου 20.000 νεκρούς και αγνοούμενους.

Τριπλή διότι εκτός από τον σεισμό και τσουνάμι προκλήθηκε το πυρηνικό δυστύχημα στη Φουκουσίμα, το χειρότερο έπειτα από αυτό του Τσερνόμπιλ, στη σημερινή Ουκρανία, το 1986.

Δεν έχει διαπιστωθεί «καμιά ανωμαλία» στα ιαπωνικά πυρηνικά εργοστάσια, διαβεβαίωσε χθες η ιαπωνική υπηρεσία πυρηνικής ασφάλειας.

Η επικεφαλής της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι ο σεισμός στοίχισε τη ζωή σε πάνω από 50.000 ανθρώπους στην Τουρκία και τη Συρία, η μεγαλύτερη φυσική καταστροφή στην περιοχή εδώ και χρόνια.

«Εκατομμύρια άνθρωποι είναι τώρα άστεγοι και ζουν σε σκηνές ενώ συνεχίζεται ο χειμώνας», δήλωσε η ίδια στην αρχή του συνεδρίου.

«Χρειάζεται να κινητοποιηθούμε για την ανοικοδόμηση. Σπίτια, σχολεία και νοσοκομεία πρέπει να ξαναχτιστούν, με τα υψηλότερα πρότυπα αντισεισμικής ασφάλειας. Η υδροδότηση, οι εγκαταστάσεις υγιεινής και άλλης κρίσιμης σημασίας υποδομές πρέπει να αποκατασταθούν. Οι δημόσιες υπηρεσίες και οι επιχειρήσεις χρειάζονται κεφάλαια για να επανεκκινήσουν, ούτως ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να βγάζουν τα προς το ζην».

Η ίδια δήλωσε ότι η Κομισιόν θα δαπανήσει επιπλέον 108 εκατ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια και την άμεση ανάκαμψη στη Συρία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει διπλωματικές σχέσεις με τον πρόεδρο Μπασάρ αλ-Άσαντ λόγω του πολέμου που έχει ξεκινήσει το 2011.

Το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) εκτίμησε τη «συνολική οικονομική επιβάρυνση της καταστροφής του σεισμού» στην Τουρκία στα 103,6 δισεκ. δολάρια και δήλωσε ότι αυτό ανέρχεται στο 9% του εκτιμώμενου ΑΕΠ της χώρας για το 2023.

Ο φονικός σεισμός που έπληξε τη νοτιοανατολική Τουρκία και τη βόρεια Συρία στις 6 Φεβρουαρίου έχει στοιχίσει μέχρι στιγμής τη ζωή σε περισσότερους από 46.000 ανθρώπους και στις δύο χώρες, ενώ άγνωστος παραμένει ακόμη ο αριθμός όσων αγνοούνται κάτω από τα ερείπια. Ανυπολόγιστες είναι οι ζημιές που έχουν προκληθεί σε σπίτια και υποδομές σε ολόκληρη την περιοχή.

Η Alter Ego Media (MEGA, ΤΟ ΒΗΜΑ, ΤΑ ΝΕΑ, in.gr, ot.gr, MY RADIO 104.6), στο πλαίσιο της εταιρικής υπευθυνότητάς της και με μεγάλη ευαισθησία για τις σεισμόπληκτες χώρες, συνεργάζεται με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες ώστε να παρέχει άμεση ανθρωπιστική βοήθεια σε όσους υποφέρουν. Οι ομάδες της Ύπατης Αρμοστείας βρίσκονται στο πεδίο με παρουσία και στις δύο χώρες και παρέχουν σωτήρια βοήθεια στους πληγέντες, πρόσφυγες και ντόπιους, στηρίζοντας τις προσπάθειες των κρατών. Προσφέρουν σκηνές, θερμικές κουβέρτες, στρώματα, χειμερινά είδη, μαγειρικά σκεύη και άλλες προμήθειες.

Η καμπάνια οικονομικής ενίσχυσης «ΒΟΗΘΗΣΕ ΤΙΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΕΠΛΗΓΗΣΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΕΙΣΜΟ» που διοργανώνει η Alter Ego Media σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες μάς καλεί όλους να δείξουμε έμπρακτα τη στήριξη και την αγάπη μας στους ανθρώπους που δοκιμάζονται τόσο σκληρά.

Κάνε μία δωρεά σήμερα στην ιστοσελίδα unhcr.org/seismos ή με κατάθεση στους παρακάτω αριθμούς λογαριασμών:

Αριθμός Λογαριασμού / IBAN

ALPHA BANK: GR8901401010101002002055436  

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ: GR9501101390000013992003395 

ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ: GR1101720550005055011562423 

Κάθε βοήθεια, ακόμα και η πιο μικρή, είναι σημαντική. 

Ας βοηθήσουμε τους συνανθρώπους μας που μέσα σε λίγα λεπτά έχασαν τα πάντα, να ξαναχτίσουν τη ζωή τους από την αρχή. Ας κάνουμε μία δωρεά σήμερα.

Η ζωή θα θριαμβεύσει και πάλι, θα αναδυθεί από τα συντρίμμια.

Όπως το ερώτημα για το πώς μπορεί να προβλεφθεί ένας σεισμός, ώστε να ξέρει κάποιος πότε επίκειται μία καταστροφή, είναι κάτι ταλανίζει τους επιστήμονες εδώ και χρόνια.

Η απάντηση σύμφωνα με εκτενές άρθρο της Washington Post είναι δύσκολη και η ικανότητα για το πού και πότε θα χτυπήσει ένας σεισμός έχει διαφύγει εδώ και χρόνια από τους επιστήμονες παρόλο που το διακύβευμα δεν θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερο, καθώς σημαίνει πώς σώζονται ανθρώπινες ζωές.

Ενδεικτικό είναι ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας οι σεισμοί είναι η αιτία για σχεδόν τους μισούς θανάτους από φυσικές καταστροφές εδώ και περίπου δύο δεκαετίες.

Παρόλο που οι σεισμολόγοι είχαν προειδοποιήσει πως στην περιοχή που επλήγη αναμενόταν εδώ και αιώνες ένας ισχυρός και καταστροφικός σεισμός, το πότε δεν είχε προβλεφθεί.

Όπως αναφέρει η Washington Post, πολλοί γεωλόγοι αναφέρουν πως είναι σχεδόν αδύνατο να προβλέψει κάποιος απόλυτα έναν σεισμό, λόγω της τεράστιας πολυπλοκότητας της ανάλυσης του συνόλου του φλοιού του πλανήτη.

Κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν ότι οι νέες τεχνολογίες και ειδικότερα η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να βοηθήσουν να γίνουν οι προβλέψεις πιο γρήγορες και ακριβείς, οι οποίες μπορούν αμέσως να στείλουν ειδοποιήσεις και να προειδοποιήσουν τον κόσμο να βρει καταφύγιο, κάτι που μπορεί να βοηθήσει ώστε να σωθούν ζωές.

Ωστόσο ακόμα και οι πιο ελπιδοφόρες προσπάθειες για ειδοποίηση εκ των προτέρων  προσφέρουν μόλις κάποια δευτερόλεπτα και στην καλύτερη περίπτωση κάποια λεπτά, κάτι που κάνει δύσκολη την έγκαιρη εγκατάλειψη ενός κτιρίου.

«Δεν είμαστε καθόλου ικανοί να προβλέψουμε σεισμούς»

«Ένας σεισμός συμβαίνει πάρα πολύ γρήγορα, Είναι σωστό να πούμε ότι σε αυτό το σημείο δεν είμαστε καθόλου ικανοί να προβλέψουμε σεισμούς», δήλωσε στη «Washington Post» η Κριστίν Γκουλέτ, διευθύντρια του Κέντρου Επιστημών Σεισμών του Γεωλογικού Ινστιτούτου των ΗΠΑ (USGS).

Οι κινήσεις που προκαλούν τους σεισμούς συμβαίνουν αργά και τα ρήγματα συνήθως ξαφνικά, δημιουργώντας σεισμούς που προκαλούν όλεθρο και χάος με μικρή πιθανότητα έγκαιρης ειδοποίησης.

Οι μεγαλύτεροι σεισμοί όπως του 2010 στην Αϊτή αποτέλεσαν έκπληξη. Έτσι οι γεωλόγοι για να αποτρέψουν λανθασμένες εικασίες, άρχισαν να επικεντρώνονται στις πιθανότητες να συμβεί ένας σεισμός, αντί να προσπαθούν να προβλέψουν μεμονωμένα γεγονότα.

Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν γεωλογικές μετρήσεις, δεδομένα από σεισμογράφους και ιστορικά αρχεία για να επισημάνουν περιοχές που κινδυνεύουν από σεισμό και στη συνέχεια χρησιμοποιούν στατιστικά μοντέλα για να αξιολογήσουν την πιθανότητα να συμβεί κάτι τέτοιο στο μέλλον. 

Υστερεί σημαντικά η πρόβλεψη των σεισμών

Αλλά εν αντιθέσει με τις μετεωρολογικές προβλέψεις που έχουν βελτιωθεί από την ισχύ των υπολογιστών, τα μαθηματικά μοντέλα αλλά και την ανάπτυξη στις τεχνολογίες των drone και των δορυφόρων, η ποιότητα στην πρόβλεψη των σεισμών εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά.

Τον προηγούμενο μισό αιώνα οι επιστήμονες προσπάθησαν να προβλέπουν τους σεισμούς χρησιμοποιώντας πολλές μεθόδους χωρίς όμως επιτυχία.

Τις δεκαετίες του ’70 και του ’80 οι ερευνητές ξεκίνησαν να βρίσκουν σήματα τα οποία θα μπορούσαν να προηγηθούν των σεισμών εξετάζοντας ένα συνονθύλευμα από σήματα, όπως η συμπεριφορά των ζώων, οι εκπομπές ραδονίου και τα ηλεκτρομαγνητικά σήματα.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Φυσικής και Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Ντέιβις, Τζον Ραντλ, κατά καιρούς τα μοτίβα είχαν κάποια αποτελέσματα, αλλά τίποτα δεν ήταν τόσο αξιόπιστο  για να ανταποκριθεί στις επιστημονικές απαιτήσεις.

Το 1980 οι σεισμολόγοι υποστήριξαν πως ένα να τμήμα του ρήγματος του Σαν Αντρέας, κοντά στο Πάρκφιλντ της Καλιφόρνιας, είχε καθυστερήσει να «δώσει» σεισμό και ανέλυσαν δέσμες ιστορικών δεδομένων για να τον προβλέψουν.

Αποφάσισαν ότι ένας σεισμός θα χτυπούσε μέχρι το 1993, αλλά κάτι τέτοιο δεν συνέβη μέχρι το 2004, όταν η σεισμική δραστηριότητα διέσχισε την κεντρική Καλιφόρνια χωρίς προειδοποίηση.

«Αυτό ήταν κάτι σαν προαναγγελία θανάτου για τις προβλέψεις των σεισμών», είπε ο Ραντλ και ώθησε πολλούς επιστήμονες να επικεντρωθούν στα στατιστικά μοντέλα και στις εκτιμήσεις των πιθανοτήτων, παρά σε προγνωστικά μοντέλα όπως αυτά του καιρού.

Ωστόσο όσο η τεχνολογία συνεχίσει να εξελίσσεται, αναπτύχθηκαν συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για σεισμούς.

Αυτά τα συστήματα χρησιμοποιούν σεισμογράφους που εντοπίζουν και αναλύουν τις δονήσεις και συνδέονται σε ένα σύστημα που στέλνει ειδοποιήσεις στους ανθρώπους λίγα δευτερόλεπτα πριν χτυπήσει ο σεισμός.

Τι είναι το ShakeAlert

Ένα τέτοιο σύστημα είναι το ShakeAlert, το οποίο δημιουργήθηκε από το αμερικανικού USGS και το οποίο στέλνει ειδοποιήσεις στο κινητό τηλέφωνο ενός ατόμου περίπου 20 δευτερόλεπτα έως ένα λεπτό πριν από έναν σεισμό.

Η τεχνολογία εξάγει δεδομένα από αισθητήρες σταθμών του USGS, οι οποίοι μετρούν την ένταση της δόνησης του εδάφους.

Όταν ένας σταθμός ανιχνεύσει έναν σεισμό, οι υπολογιστές μπορούν να υπολογίσουν τα δεδομένα του σταθμού και να προβλέψουν μέσα σε πέντε δευτερόλεπτα προς τα πού θα κατευθυνθεί η δόνηση. 

Οι φορείς κινητής τηλεφωνίας μπορούν στη συνέχεια να εκδώσουν προειδοποιήσεις στους χρήστες στην υποψήφια περιοχή.

Το σύστημα λειτουργεί επειδή το διαδίκτυο και αυτά τα σήματα ταξιδεύουν με την ταχύτητα του φωτός, η οποία είναι πολύ πιο γρήγορη από τον αργό ρυθμό με τον οποίο τα σεισμικά κύματα διασχίζουν τους βράχους

Ωστόσο οι ειδικοί ισχυρίζονται πως είναι πολύ δύσκολο να συμβεί η παροχή μιας προειδοποίησης για περισσότερα από λίγα δευτερόλεπτα πριν.

Η ακριβής πρόβλεψη των σεισμών θα απαιτούσε εκτενή χαρτογράφηση και ανάλυση του φλοιού της Γης, συμπεριλαμβανομένης της επισήμανσης κάθε σημείου πίεσης για την προσεκτική παρακολούθηση αυτού το οποίο μπορεί να είναι κοντά σε ρήξη.

Υπάρχει, επίσης, το στοιχείο του τυχαίου όταν συμβαίνει ένας σεισμός, καθώς μερικές φορές μπορεί να συμβεί χωρίς προειδοποιητικά σημάδια.

Έτσι ακόμα κι αν η τεχνολογία δείχνει κάποια στοιχεία ελπίδας, πολλοί επιστήμονες φοβούνται ότι ένα προϊόν που βγαίνει χωρίς αυστηρές δοκιμές στην αγορά και αποτυγχάνει, καθιστά τους ανθρώπους πιο συγκρατημένους ως προς την τεχνολογία.

«Οι λανθασμένοι συναγερμοί είναι σχεδόν χειρότεροι από τις σωστές προβλέψεις, επειδή τότε οι άνθρωποι χάνουν την πίστη τους στο σύστημα», είπε χαρακτηριστικά ο Ραντλ.

Οι ερευνητές στρέφονται επίσης στην τεχνητή νοημοσύνη, χρησιμοποιώντας λογισμικό μηχανικής εκμάθησης, το οποίο απορροφά μεγάλες ποσότητες δεδομένων και εντοπίζει μοτίβα.

Τι θα φέρει η εξέλιξη της τεχνολογίας στο καλύτερο δυνατό σενάριο

Η ελπίδα σύμφωνα με τους επιστήμονες έγκειται στο ότι το λογισμικό θα αναλύσει γρήγορα περισσότερα δεδομένα από όσα μπορούν οι άνθρωποι, για να τους βοηθήσει να κατανοήσουν καλύτερα τι προηγείται των σεισμών, ώστε να εντοπίσουν περισσότερα προειδοποιητικά σημάδια.

Για παράδειγμα σύμφωνα με τον Ραντλ αναπτύσσονται κάποια «μοντέλα παροντικής πρόγνωσης» παρόμοια με αυτά που προβλέπουν την πορεία της αμερικανικής οικονομίας.

Επιπλέον οι επιστήμονες τροφοδοτούν μοντέλα μηχανικής μάθησης με δεδομένα, από σεισμολογικές μετρήσεις έως δεδομένα ραντάρ για τον τρόπο παραμόρφωσης της επιφάνειας της Γης, ώστε να βελτιώσουν την πρόβλεψη του χρόνου και της θέσης των μελλοντικών σεισμών, πρόσθεσε ο Ραντλ.

Αλλά ακόμα κι αν τεχνολογία φτάσει σε επίπεδο αυθεντίας, μοιάζει απίθανο να είναι απόλυτα ακριβής.

Στο καλύτερο δυνατό σενάριο, οι επιστήμονες θα μπορούσαν πιθανότατα να προβλέψουν τη θέση ενός σεισμού σε απόσταση περίπου 100 χιλιομέτρων, και πάλι σε διάστημα μερικών ετών.

Σύμφωνα με τον Ραντλ οτιδήποτε πιο λεπτομερές θα ήταν απίθανο, επειδή ο όγκος των διαθέσιμων δεδομένων για τους προηγούμενους σεισμούς εξακολουθεί να είναι ελλιπή.

«Τα δεδομένα για τους σεισμούς έγιναν αυτοματοποιημένα και ψηφιακά μόνο τα τελευταία 25 ή 30 χρόνια. Εργαζόμαστε λοιπόν με δεδομένα που ήταν μάλλον ελλιπή πριν από εκείνη τη στιγμή», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι εναλλακτικές και αμφιλεγόμενες μέθοδοι

Ακόμα αναπτύσσονται κι άλλες εναλλακτικές μέθοδοι πρόβλεψης σεισμών, τις οποίες όμως οι επιστήμονες αντιμέτωπου με σκεπτικισμό.

Μια αμφιλεγόμενη μέθοδος βασίζεται στη μελέτη της ευθυγράμμισης των πλανητών.

Ένας ερευνητής από την Ολλανδία έγινε viral στο Twitter τη Δευτέρα, αφού φέρεται να χρησιμοποίησε αυτή τη μέθοδο για να προβλέψει με ακρίβεια τις λεπτομέρειες του σεισμού στην Τουρκία αρκετές ημέρες νωρίτερα.

Η Γκουλέτ όμως ανέφερε υπάρχουν όλα τα είδη αβάσιμων και μη επιβεβαιωμένων μεθόδων πρόβλεψης σεισμών, προσθέτοντας ότι εάν αυτά τα αποτελέσματα αναλυθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν υπάρχει πραγματικό στοιχείο προβλεψιμότητας που να ισχύει.

«Δεν ξέρω κανέναν που να έκανε αξιόπιστες προβλέψεις επανειλημμένα. Αν ήταν τόσο εύκολο, θα το κάναμε», σημείωσε με νόημα.

Στην εκτίμηση ότι οι προεδρικές και βουλευτικές εκλογές στην Τουρκία έχουν τεθεί πλέον σε νέα βάση καταλήγουν ολοένα και περισσότεροι αναλυτές σε όλο τον κόσμο, καθώς η εκατόμβη νεκρών και τα εκατομμύρια αστέγων από τον φονικό σεισμό που χτύπησε την νοτιοανατολική Τουρκία και τη βορειοδυτική Συρία έχει ανατρέψει πλήρως τους όρους του παιχνιδιού, έτσι όπως είχε φροντίσει να τους ορίσει ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο καταστροφικός, αυτός, σεισμός «θα μπορούσε να αλλάξει την εκλογική εξίσωση για τον ισχυρό άνδρα της Τουρκίας» εκτιμά το CNN, καθώς ο «Σουλτάνος» ανακοίνωσε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στις δέκα επαρχίες του νότου της χώρας που επλήγησαν περισσότερο, "πολλές από τις οποίες παραδοσιακά υποστήριζαν τον ίδιο και το Κόμμα του ΑΚΡ", όπως επισημαίνει.

Το γεγονός ότι ο σεισμός στη γειτονική χώρα είχε ως επίκεντρο επαρχίες -προπύργια του ΑΚΡ, δηλαδή του κόμματος Ανάπτυξης και Δικαιοσύνης του Ερντογάν συνιστά τον πρώτο, μεγάλο πονοκέφαλο για τον Σουλτάνο, όταν για παράδειγμα στη Γκαζιαντέπ το ΑΚΡ τερμάτισε πρώτο στις δημοτικές εκλογές του 2019 με ποσοστό 53,99%.

Τα συσσωρευμένα παράπονα, ωστόσο, αναφορικά με την καθυστέρηση ανάληψης δράσης από τα σωστικά συνεργεία «στοιχειώνουν» την προεκλογική καμπάνια του Ερντογάν, η οποία θα πρέπει τώρα να αναθεωρηθεί εκ βάθρων, καθώς το κύμα οργής στη γειτονική χώρα ξεχειλίζει. Τα επιτιμητικά σχόλια για τη διοίκηση Ερντογάν στο Twitter είχαν ως αποτέλεσμα ο Τούρκος Πρόεδρος να θέσει περιορισμούς στη χρήση του μέσου, φοβούμενος τη γιγάντωση της λαϊκής οργής αναφορικά με τη χαμηλή ανταπόκριση του κρατικού μηχανισμού, απειλώντας την επανεκλογή του.

Σύμφωνα με τη Le Monde, «ο σεισμός στην Τουρκία θέτει τον Ερντογάν σε θέση άμυνας», καθώς στις περιοχές που επλήγησαν από τον σεισμό της Δευτέρας, η κριτική κατά του προέδρου αυξάνεται κατακόρυφα. Μάλιστα, ο τεράστιος αριθμός των θυμάτων «θα μπορούσε να κοστίσει στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την επανεκλογή του στην επόμενη προεδρική ψηφοφορία που είναι προγραμματισμένη για τα μέσα Μαΐου» εκτιμά η γαλλική εφημερίδα, προσθέτοντας ότι «ο Ερντογάν το ξέρει». Για το λόγο αυτό, ο Τούρκος Πρόεδρος φαίνεται να αναπροσαρμόζει τώρα την προεκλογική τακτική του, καθώς εμφανίστηκε στα μέσα της εβδομάδας ανάμεσα στους σεισμόπληκτους ως «ο πατέρας του έθνους, το μόνο άτομο που μπορεί να διασφαλίσει ότι τα θύματα λαμβάνουν θεραπεία και οι επιζώντες βρίσκουν καταφύγιο».

Παρόλα αυτά, τα μέτρα -ασπιρίνες που ανακοίνωσε ο Ερντογάν, όπως ότι θα χτιστούν κοινωνικές κατοικίες για όλους τους επιζώντες κι ότι θα δοθεί επίδομα 10.000 τουρκικών λιρών (494 ευρώ) σε κάθε πληγείσα οικογένεια, δεν φαίνεται να πείθουν εύκολα τους πληγέντες. Σε μια προσπάθεια να λειάνει τις αντιδράσεις, ο Τούρκος πρόεδρος αναγνώρισε πως «φυσικά, υπήρξαν ελλείψεις» τις πρώτες ώρες μετά την τραγωδία, λέγοντας ότι «δεν είναι δυνατόν να είσαι έτοιμος για μια καταστροφή σαν αυτή», αλλά ότι «τα πράγματα έχουν πλέον επιστρέψει στον σωστό δρόμο».

Σε αυτή την συνθήκη, η 14η Μαΐου δε φαντάζει πλέον ως η ιδανική ημερομηνία για τη διεξαγωγή των εκλογών, με το Bloomberg να προβλέπει πως «οι εκλογές ίσως χρειαστεί να διεξαχθούν στις 18 Ιουνίου», καθώς η «ώθηση της ψηφοφορίας πέρα από τις 18 Ιουνίου δεν είναι κάτι που ο Ερντογάν μπορεί να κάνει μόνος του βάσει του ισχύοντος συντάγματος, το οποίο επιτρέπει στον πρόεδρο να κάνει κάτι τέτοιο μόνο σε περιόδους πολέμου».

Ο ίδιος επιτέθηκε δημόσια σε όσους εγκαλούν την κυβέρνηση για κωλυσιεργία στις επιχειρήσεις διάσωσης, σχολιάζοντας πως «κάποιοι άτιμοι, ανέντιμοι άνθρωποι κάνουν ψευδείς δηλώσεις όπως «Δεν είδαμε στρατιώτες ή αστυνομικούς». Οι στρατιώτες και οι αστυνομικοί μας είναι έντιμοι, δεν θα αφήσουμε τους ανυπόληπτους να μιλάνε γι' αυτούς έτσι».

Στην εκτίμηση ότι μετά τον φονικό σεισμό «η επανεκλογή του Ερντογάν στην Τουρκία δεν είναι σίγουρο στοίχημα» καταλήγει και το ειδησεογραφικό πρακτορείο Bloomberg, «οι δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν μια σφιχτή κούρσα που θα μπορούσε να απειλήσει την 20ετή διακυβέρνησή του, τη μεγαλύτερη στην ιστορία της Τουρκίας». «Οι εκλογικοί κανόνες ξαναγράφτηκαν για να δώσουν στον ίδιο και το κόμμα του ένα πλεονέκτημα» αναφέρει το μέσο, με την φύση, ωστόσο, να ανατρέπει τους κανόνες του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μηδενίζοντας το κοντέρ, σε διάστημα λιγότερο από τρεις μήνες από τις Προεδρικές εκλογές.

«Αφαιρούν κολώνες»

Αναζητώντας τις ρίζες της έντονης κριτικής που δέχεται τις τελευταίες ώρες ο Τούρκος Πρόεδρος, το Bloomberg επισημαίνει πως «η κατάρρευση τόσων πολλών κτιρίων έχει αναζωπυρώσει μακροχρόνιες καταγγελίες ότι οι κατασκευαστές είχαν τη δυνατότητα να θυσιάσουν την ασφάλεια υπέρ της ταχύτητας και του κόστους κατά τη διάρκεια μιας κατασκευαστικής έκρηξης». «Οι κατασκευαστικές εταιρείες είναι γνωστό ότι αφαιρούν κολώνες στήριξης από ορισμένα καταστήματα και χώρους στάθμευσης και κάνουν αλλαγές στους τοίχους στήριξης, τις πόρτες και τα παράθυρα των κτιρίων» αναφέρει το ίδιο δίκτυο, τη στιγμή που «οι επιζώντες και τα κόμματα της αντιπολίτευσης λένε επίσης ότι η κυβέρνηση δεν έχει ανταποκριθεί επαρκώς σε μία από τις χειρότερες φυσικές καταστροφές της Τουρκίας».

Το κυνήγι των εργολάβων

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέφερε ο απεσταλμένος της ΕΡΤ Γιώργος Σιδέρης, οι Τούρκοι διασώστες που έψαχναν στα συντρίμμια της πολυκατοικίας στην οποία βρισκόταν το ζευγάρι των Ελλήνων, εντόπισαν αρχικά το πτώμα του άνδρα κάτω από τόνους τσιμέντου.

Λίγο αργότερα, εντοπίστηκε και το σώμα της γυναίκας. Κλείνει με αυτόν τον θλιβερό τρόπο το θρίλερ της αναζήτησης του ζευγαριού των ομογενών που ζούσε τα τελευταία χρόνια στην Τουρκία.

Χαρακτηριστικό είναι ότι ακόμη και χθες το βράδυ χτυπούσε το κινητό τηλέφωνο του άνδρα που τον αναζητούσε ο γαμπρός του.