Σύμφωνα με την ΕΡΤ, για τη βεβαίωση και την πληρωμή του φόρου, κάθε ιδιοκτήτης σκάφους οφείλει να έχει υποβάλει δήλωση φόρου πλοίων β’ κατηγορίας σε ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή του TAXISnet. Ο φόρος, αφού βεβαιωθεί, πρέπει να πληρωθεί σε δύο δόσεις, είτε εφάπαξ έως το τέλος Σεπτεμβρίου.

Την υποχρέωση πληρωμής αυτού του φόρου προβλέπει το άρθρο 12 του ν. 25/1975 όπως είχε τροποποιηθεί με τον ν. 4646/2019. Βάσει του άρθρου, όλα τα μικρά και μεσαία θαλάσσια σκάφη και πλοία, είτε επαγγελματικά είτε ιδιωτικά – με εξαίρεση μόνο τα αλιευτικά και τα ρυμουλκά των οποίων ο χρόνος δραστηριοποίησης σε υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών δεν υπερβαίνει το 50% του συνολικού χρόνου δραστηριοποίησής τους – οφείλουν να καταβάλλουν κάθε χρόνο φόρο πλοίων β’ κατηγορίας, ο οποίος ανέρχεται σε 100 ευρώ εφόσον το μήκος του σκάφους δεν υπερβαίνει τα 7 μέτρα και σε 200 ευρώ εφόσον το μήκος υπερβαίνει τα 7 μέτρα και φθάνει μέχρι τα 12 μέτρα.

Η υποχρέωση αυτή ισχύει και για φορολογούμενους φυσικά πρόσωπα που κατέχουν ιδιωτικά ερασιτεχνικά σκάφη αναψυχής (απλές βάρκες, φουσκωτά, ταχύπλοα κ.λπ.). Η βεβαίωση του φόρου μέχρι το 2022 προβλεπόταν να γίνεται από την ΑΑΔΕ με βάση στοιχεία που η ίδια είχε στη διάθεσή της.

Η διαδικασία αυτή όμως δεν διασφάλιζε την είσπραξη του φόρου από όλους τους υπόχρεους, καθώς η ΑΑΔΕ δεν ήταν σε θέση να τους εντοπίζει. Από τον Μάρτιο του 2023, με το άρθρο 46 του ν. 5036/2023, καθιερώθηκε νέα διαδικασία για την βεβαίωση του φόρου, σύμφωνα με την οποία όλοι οι ιδιοκτήτες σκαφών αναψυχής και όλοι οι λοιποί πλοιοκτήτες – φυσικά πρόσωπα ή εταιρείες – που είναι εγγεγραμμένοι κατά την πρώτη Ιανουαρίου εκάστου έτους στο οικείο νηολόγιο ή λεμβολόγιο/ Βιβλίο Εγγραφής Μικρών Σκαφών (ΒΕΜΣ), οφείλουν να υποβάλλουν ηλεκτρονικά δήλωση φόρου πλοίων δεύτερης κατηγορίας στην αρμόδια για το πλοίο φορολογική αρχή, για το εκάστοτε προηγούμενο έτος ώστε με την υποβολή της δήλωσης να γίνεται άμεσος προσδιορισμός (βεβαίωση) του φόρου.

Την ίδια υποχρέωση για υποβολή δήλωσης φόρου πλοίων β’ κατηγορίας έχουν και οι ναυλωτές ή ναυλώτριες εταιρείες πλοίου υπό γυμνή ναύλωση, καθώς και οι μισθωτές ή μισθώτριες εταιρείες πλοίου υπό χρηματοδοτική μίσθωση.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, για τη βεβαίωση και την πληρωμή του φόρου, κάθε ιδιοκτήτης σκάφους οφείλει να έχει υποβάλει δήλωση φόρου πλοίων β’ κατηγορίας σε ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή του TAXISnet.

Ο φόρος, αφού βεβαιωθεί, πρέπει να πληρωθεί σε δύο δόσεις, είτε εφάπαξ έως το τέλος Σεπτεμβρίου.

Η υποβολή των δηλώσεων αυτών έπρεπε να είχε γίνει από τους υπόχρεους ιδιοκτήτες μέχρι 26/07/24, βάσει του άρθρου 17 του ν. 27/1975, όπως τροποποιήθηκε πέρυσι τον Μάρτιο με το άρθρο 46 του ν. 5036/2023.

Με δεδομένο όμως ότι πολλοί εκ των ιδιοκτητών των σκαφών δεν γνώριζαν την υποχρέωση αυτή, και έχασαν την προθεσμία με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ Γ. Πιτσιλή και του υφυπουργού εθνικής οικονομίας και οικονομικών Χρ. Δήμα η προθεσμία των συγκεκριμένων δηλώσεων παρατάθηκε έως 26 Σεπτεμβρίου.

Την υποχρέωση πληρωμής αυτού του φόρου προβλέπει το άρθρο 12 του ν. 25/1975 όπως είχε τροποποιηθεί με τον ν. 4646/2019. Βάσει του άρθρου, όλα τα μικρά και μεσαία θαλάσσια σκάφη και πλοία, είτε επαγγελματικά είτε ιδιωτικά – με εξαίρεση μόνο τα αλιευτικά και τα ρυμουλκά των οποίων ο χρόνος δραστηριοποίησης σε υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών δεν υπερβαίνει το 50% του συνολικού χρόνου δραστηριοποίησής τους – οφείλουν να καταβάλλουν κάθε χρόνο φόρο πλοίων β’ κατηγορίας, ο οποίος ανέρχεται σε 100 ευρώ εφόσον το μήκος του σκάφους δεν υπερβαίνει τα 7 μέτρα και σε 200 ευρώ εφόσον το μήκος υπερβαίνει τα 7 μέτρα και φθάνει μέχρι τα 12 μέτρα.

Η υποχρέωση αυτή ισχύει και για φορολογούμενους φυσικά πρόσωπα που κατέχουν ιδιωτικά ερασιτεχνικά σκάφη αναψυχής (απλές βάρκες, φουσκωτά, ταχύπλοα κ.λπ.). Η βεβαίωση του φόρου μέχρι το 2022 προβλεπόταν να γίνεται από την ΑΑΔΕ με βάση στοιχεία που η ίδια είχε στη διάθεσή της.

Η διαδικασία αυτή όμως δεν διασφάλιζε την είσπραξη του φόρου από όλους τους υπόχρεους, καθώς η ΑΑΔΕ δεν ήταν σε θέση να τους εντοπίζει. Από τον Μάρτιο του 2023, με το άρθρο 46 του ν. 5036/2023, καθιερώθηκε νέα διαδικασία για την βεβαίωση του φόρου, σύμφωνα με την οποία όλοι οι ιδιοκτήτες σκαφών αναψυχής και όλοι οι λοιποί πλοιοκτήτες – φυσικά πρόσωπα ή εταιρείες – που είναι εγγεγραμμένοι κατά την πρώτη Ιανουαρίου εκάστου έτους στο οικείο νηολόγιο ή λεμβολόγιο/ Βιβλίο Εγγραφής Μικρών Σκαφών (ΒΕΜΣ), οφείλουν να υποβάλλουν ηλεκτρονικά δήλωση φόρου πλοίων δεύτερης κατηγορίας στην αρμόδια για το πλοίο φορολογική αρχή, για το εκάστοτε προηγούμενο έτος ώστε με την υποβολή της δήλωσης να γίνεται άμεσος προσδιορισμός (βεβαίωση) του φόρου.

Την ίδια υποχρέωση για υποβολή δήλωσης φόρου πλοίων β’ κατηγορίας έχουν και οι ναυλωτές ή ναυλώτριες εταιρείες πλοίου υπό γυμνή ναύλωση, καθώς και οι μισθωτές ή μισθώτριες εταιρείες πλοίου υπό χρηματοδοτική μίσθωση.

Συγκεκριμένα, με την απόφαση ορίζονται μεταξύ άλλων τα εξής:

-για πλοία μεταφορικής ικανότητας έως και δώδεκα επιβατών επιτρέπεται να ταξιδεύουν με το σύνολο αυτών

-για πλοία μεταφορικής ικανότητας άνω των δώδεκα επιβατών, η κάθε φορά υπερβαίνουσα τους δώδεκα επιβάτες μεταφορική ικανότητα μειώνεται στο ήμισυ και προστίθεται σε αυτή των δώδεκα ( επιβατών. Εφόσον από την εν λόγω μείωση δεν προκύπτει ακέραιος αριθμός, αυτός στρογγυλοποιείται στον αμέσως επόμενο. Επιπλέον, επιβάλλεται η τήρηση ελάχιστης απόστασης ενάμισι (1,5) μέτρου μεταξύ των επιβαινόντων σε αυτά

-Για τα τουριστικά ημερόπλοια, επιτρέπεται η διενέργεια ταξιδιού με ανώτατο όριο το πενήντα τοις εκατό (50%) του επιτρεπόμενου συνολικού αριθμού επιβατών αυτών καθώς και η τήρηση ελάχιστης απόστασης ενάμισι (1,5) μέτρου μεταξύ των επιβαινόντων σε αυτά.

Όπως επισημαίνεται στην ΚΥΑ, οι επιβάτες, οι πλοίαρχοι/κυβερνήτες, τα μέλη του πληρώματος, οι πλοιοκτήτες ή εφοπλιστές ή διαχειριστές των πλοίων καθώς και κάθε άλλος υπεύθυνος υποχρεούνται, κατά την επιβίβαση, τη διάρκεια του ταξιδιού, την αποβίβαση καθώς και την παραμονή σε λιμάνια, όρμους ή ακτές, να συμμορφώνονται προς τις αντίστοιχες οδηγίες πρόληψης και αντιμετώπισης κρουσμάτων κορονοϊού.

Για κάθε παράβαση των διατάξεων επιβάλλεται κατά περίπτωση: α) στους επιβάτες και τα μέλη του πληρώματος διοικητικό πρόστιμο 150 ευρώ. β) στους πλοιάρχους ή κυβερνήτες, διοικητικό πρόστιμο 1.000 ευρώ.

Το αποτέλεσμα είναι ακόμη και μη δημοφιλείς τουριστικά χώρες, όπως η Αλβανία, να προσκαλούν τους σκαφάτους να ξεκινήσουν την κρουαζιέρα τους από τους… Αγίους Σαράντα.

«Για όλες τις εταιρείες ναυλωμένων σκαφών αναψυχής που δεν μπορούν να επιβιβάσουν και να αποβιβάσουν τους επισκέπτες στην Ελλάδα. Σαράντα (Αλβανία), 7 ναυτικά μίλια μακριά από την Κέρκυρα, θα μπορούσε να είναι το σημείο αποβίβασης ή επιβίβασής σας” είναι η αγγελία-πρόσκληση αλβανικού πρακτορείου που έκανε πρόσφατα την εμφάνισή της στο διαδίκτυο.

Και δεν πρόκειται για κάποιο ανέκδοτο, σαν το «Αλβανός τουρίστας», στις αρχές της δεκαετίας του ’90. Μάλιστα εκτός από τα αλβανικά πρακτορεία ναύλωσης σκαφών, κερδισμένα είναι και τα αντίστοιχα τούρκικα, καθώς οι επιβάτες/πελάτες επιλέγουν να κάνουν ναυλώσεις π.χ. από το Μπόντρουμ και όχι από κάποια μαρίνα της Ελλάδας.

Πώς όμως η Ελλάδα «κατάφερε» να βάλει εμπάργκο στους ξένους σκαφάτους και να συμβάλλει στην ανάπτυξη του yachting στην Τουρκία και στο άμεσο μέλλον και στην ανάπτυξη της Αλβανίας, η οποία έχει αντιληφθεί την κρατούσα κατάσταση στην χώρα μας και διαφημίζει τις υπηρεσίες της στο διαδίκτυο;

Στις 29 Νοεμβρίου 2017 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο Νόμος 4504/2017. Πρόκειται για νέο νόμο του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ και αφορά τη δια βίου εκπαίδευση του προσωπικού του υπουργείου, την ενδυνάμωση της διαφάνειας και της αξιοκρατίας, την ενίσχυση της κοινωνικής συμμετοχής στην ακτοπλοΐα και άλλα θέματα.

Στο άρθρο 136, το οποίο δεν τέθηκε σε διαβούλευση, σημειώνεται ότι «η εκτέλεση σύμβασης ναύλωσης από επαγγελματικό πλοίο αναψυχής με σημαία κράτους – μέλους Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ε.Ο.Χ. ή σημαίας εκτός της Ε.Ε. επιτρέπεται, μόνο όταν ο τόπος επιβίβασης και αποβίβασης των επιβατών του πλοίου αναψυχής βρίσκεται στην αλλοδαπή.

Σε κάθε άλλη περίπτωση, τα πλοία αυτά δεν αναγνωρίζονται στην ελληνική επικράτεια ως επαγγελματικά πλοία αναψυχής αλλά ως ιδιωτικά και υποχρεούνται σε έκδοση Δελτίου Κίνησης Πλοίων Αναψυχής (ΔΕ.Κ.Π.Α.) ή Δελτίου Κίνησης (transit log)».

Όπως όμως αναφέρουν επιχειρηματίες στο χώρο του τουρισμού, ο νόμος αυτός εκτός από το πλήγμα που φέρνει στις ελληνικές επιχειρήσεις, αντιτίθεται στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει στείλει ήδη προειδοποιητική επιστολή και στην Ελλάδα για την ορθή είσπραξη του ΦΠΑ από τα σκάφη με ελληνική σημαία.

Σκοπός του παραπάνω άρθρου ήταν κυρίως η αντιμετώπιση των παράνομων ναύλων των τουρκικών σκαφών αναψυχής (γολέτα). Πέτυχε ωστόσο το αντίθετο αποτέλεσμα, καθώς απαγορεύει σε όλα τα σκάφη που δεν έχουν ελληνική σημαία, να επιβιβάζουν ή αποβιβάζουν κόσμο στην Ελλάδα, στέλνοντας έτσι τους επιβάτες/τουρίστες στις μαρίνες της Τουρκίας και της Αλβανίας.

Εκτός, αν δημιουργήσουν υποκατάστημα με φορολογικό εκπρόσωπο στην χώρα μας, μέτρο ιδιαίτερα κοστοβόρο (29%), χρονοβόρο και δυσμενές για μία απλή και σύντομη διέλευση ή παραμονή στην Ελλάδα.

“Έχει ανακοινωθεί σε όλα τα επαγγελματικά συνεργαζόμενα σκάφη και εταιρείες του εξωτερικού, ότι στην Ελλάδα απαγορεύεται η ναύλωση, και φέτος θα απαγορεύεται και η επιβίβαση και αποβίβαση επιβατών. Και μόνο αυτή η ανακοίνωση έχει ήδη προκαλέσει επικοινωνιακή ζημιά.

Το υπουργείο λέει ότι προσπαθεί να σταματήσει τις παράνομες ναυλώσεις. Όμως με το να δημιουργείς περισσότερα απαγορευτικά μέτρα, δεν περιορίζεις και δεν αποθαρρύνεις τους ήδη παράνομους, αντίθετα αποτρέπεις σοβαρές και νόμιμες εταιρείες να εκτελέσουν ναύλο στη χώρα μας” δηλώνει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Ένωσης Μαρινών Ελλάδος Σταύρος Κατσικάδης.

Συγκεκριμένα, οι διαδικασίες επί παραβάσει που κινήθηκαν, αφορούν τη μειωμένη βάση υπολογισμού του ΦΠΑ για τη χρηματοδοτική μίσθωση σκαφών αναψυχής - ένα γενικό καθεστώς ΦΠΑ που προβλέπεται από την Κύπρο, την Ελλάδα και τη Mάλτα, αναφέρει το protothema.

Στη σχετική ανακοίνωση η Επιτροπή αναφέρει πως ακόμα και αν οι σημερινοί κανόνες της ΕΕ για τον ΦΠΑ επιτρέπουν στα κράτη-μέλη να μη φορολογούν την παροχή υπηρεσιών σε περίπτωση που η πραγματική χρήση του προϊόντος γίνεται εκτός ΕΕ, οι εν λόγω κανόνες δεν επιτρέπουν να εφαρμόζεται γενική κατ' αποκοπή μείωση χωρίς αποδεικτικά στοιχεία του τόπου όπου γίνεται η πραγματική χρήση.
Η Μάλτα, η Κύπρος και η Ελλάδα έχουν θεσπίσει κατευθυντήριες γραμμές βάσει των οποίων όσο μεγαλύτερο είναι το σκάφος, τόσο λιγότερο θεωρείται ότι η χρηματοδοτική μίσθωση γίνεται σε ύδατα της ΕΕ, γεγονός που μειώνει σημαντικά τον εφαρμοστέο συντελεστή ΦΠΑ, σημειώνει η Επιτροπή.

Σε ό,τι αφορά μόνο την Κύπρο και τη Μάλτα η Επιτροπή αναφέρει ότι είναι ασύμβατη προς την ευρωπαϊκή νομοθεσία η φορολόγηση των αγορών σκαφών αναψυχής μέσω της λεγόμενης «μίσθωσης-αγοράς» (lease-purchase). Τόσο η νομοθεσία της Κύπρου όσο και η νομοθεσία της Μάλτας θεωρούν σήμερα τη μίσθωση σκαφών αναψυχής ως παροχή υπηρεσίας και όχι ως παροχή αγαθού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να επιβάλλεται ο ΦΠΑ με τον κανονικό συντελεστή σε ένα μικρό ποσό της πραγματικής τιμής κόστους του σκάφους όταν αυτό τελικά αγοραστεί, ενώ το υπόλοιπο ποσό φορολογείται ως παροχή υπηρεσίας και με πολύ μειωμένο συντελεστή.
Τα τρία κράτη-μέλη έχουν προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν στην Επιτροπή.

Ειδικότερα, οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται σε συνεργασία με το Λιμενικό, αφορούν σε σκάφη που πραγματοποιούν περιηγήσεις στα νησιά του Αιγαίου και τα συνεργεία της ΑΑΔΕ ερευνούν εάν το ποσό που έχει γραφεί στο ναυλοσύμφωνο ως είσπραξη συμπίπτει με αυτό που πραγματικά εισέπραξε η επιχείρηση.

Η αρχή έγινε στη Σαντορίνη, όπου σε σκάφος που πραγματοποιούσε τη διαδρομή Βλυχάδα- Ηφαίστειο στο ναυλοσύμφωνο είχε γραφεί το ποσό των 200 ευρώ ως συνολική είσπραξη για μια περιήγηση. Ωστόσο, από επιτόπιο έλεγχο στο λιμάνι της Βλυχάδας, διαπιστώθηκε ότι είχαν εισπραχθεί 1.500 ευρώ.

Στη συνέχεια των ελέγχων ανακάλυψαν πέντε τουριστικά σκάφη που είχαν εισπράξει από 1.500- 2.500 ευρώ ανά διαδρομή, ωστόσο τρία από αυτά είχαν αναγράψει πολύ μικρότερα ποσά στα ναυλοσύμφωνα, ενώ τα υπόλοιπα δύο δεν είχαν δηλώσει ούτε ένα ευρώ. Στις επιχειρήσεις εκμετάλλευσης των σκαφών επιβλήθηκε, εκτός από το πρόστιμο, και αναστολή της λειτουργίας τους για 48 ώρες.

Με εντολή του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή, ειδικές ομάδες ελεγκτών θα «σαρώσουν» όλα τα νησιά του Αιγαίου με στόχο την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου.

Παράλληλα, όπως μεταδίδει το ΑΜΠΕ, επιβάλλονται συνεχώς οι ποινές του 48ωρου «λουκέτου» για φοροδιαφυγή (κυρίως μη έκδοση αποδείξεων) σε επιχειρήσεις ανά την επικράτεια.

Σύμφωνα με στοιχεία από την ΑΑΔΕ, τις τελευταίες ημέρες μπήκε «λουκέτο» στην πιο γνωστή ψαροταβέρνα της Ίου (στον Μυλοπότα), σε κατάστημα με τουριστικά είδη στη Σύρο, σε εστιατόριο στην Περίσσα της Σαντορίνης, σε δύο εστιατόρια στην Πάρο, σε λούνα- παρκ στην Καλαμαριά, σε καφέ- μπαρ στη Νικήτη Χαλκιδικής, σε εστιατόριο στην Παλαιοκαστρίτσα της Κέρκυρας και σε δύο beach- bar στη Νέα Πέραμο Χαλκιδικής.