«Το αφήγημά μου (narrative) είναι αυτό μίας οικονομίας που ανακάμπτει, με το παραγωγικό κενό να κλείνει και με σημαντικό δημοσιονομικό αντίκτυπο που ενισχύει τη δραστηριότητα», δήλωσε η Σνάμπελ σε συνέδριο της BNP στο Λονδίνο, τονίζοντας πως «αν υπάρχει κίνδυνος, αυτός είναι ελαφρώς προς την πλευρά της ανόδου».

Η Γερμανίδα αξιωματούχος, που θεωρείται από τις πιο «σκληρές» φωνές στο ΔΣ της ΕΚΤ, υποστήριξε ότι τα επιτόκια βρίσκονται «απόλυτα σε καλή θέση», επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι αξιωματούχοι πρέπει να παραμείνουν προσεκτικοί απέναντι στις αυξήσεις των τιμών των τροφίμων και τον επίμονα υψηλό πληθωρισμό στις υπηρεσίες.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η πλειονότητα των αξιωματούχων της ΕΚΤ εμφανίζεται ικανοποιημένη από τα τρέχοντα επίπεδα επιτοκίων, καθώς ο πληθωρισμός έχει σχεδόν φτάσει τον στόχο του 2% και η οικονομία διατηρεί ρυθμούς ανάπτυξης παρά τους νέους αμερικανικούς δασμούς. Ωστόσο, ορισμένα μέλη δεν αποκλείουν περαιτέρω μειώσεις του κόστους δανεισμού, πέραν των οκτώ μειώσεων κατά 0,25% που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.

Η συζήτηση αυτή ενδέχεται να ενταθεί τον Δεκέμβριο, όταν θα παρουσιαστούν οι νέες προβλέψεις της ΕΚΤ. Εάν τα στοιχεία δείξουν ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί κάτω από τον στόχο για μεγαλύτερο διάστημα, η κεντρική τράπεζα ίσως αναγκαστεί να επαναξιολογήσει τη στάση της. Επιπλέον, τυχόν καθυστέρηση στην εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού συστήματος τιμολόγησης άνθρακα θα μπορούσε να σημαίνει ότι η αύξηση των τιμών δεν θα επιστρέψει στον στόχο πριν από το 2027.

Παρά τις ανησυχίες, η Σνάμπελ υπογράμμισε ότι δεν θεωρεί ανησυχητικές τις μικρές αποκλίσεις από το 2%, σημειώνοντας πως οι φόβοι για μαζική εισροή φθηνών κινεζικών προϊόντων δεν έχουν επιβεβαιωθεί, ενώ το ευρώ έχει σταθεροποιηθεί μετά την πρόσφατη άνοδό του.

«Δεν πανικοβάλλομαι για μια μεγάλη άνοδο του πληθωρισμού», είπε χαρακτηριστικά, «αλλά το γενικό μακροοικονομικό αφήγημα είναι ότι δεν βλέπουμε πλέον επίμονες αποπληθωριστικές πιέσεις. Και αυτός είναι ο λόγος που δεν ανησυχώ ιδιαίτερα».

Οι αγορές ποντάρουν σε μια πρώτη μείωση των επιτοκίων τον Ιούνιο, με άλλα γεράκια της ΕΚΤ, όπως ο επικεφαλής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας Κλάας Κνοτ να συζητούν επίσης για χαλάρωση στη συνεδρίαση του επόμενου μήνα, ανοίγοντας τον δρόμο προς αυτή την αντίστροφη προς τη σύσφιγξη πορείας νωρίτερα από τη Fed.

Αυτό που μένει είναι να φανεί ο ρυθμός των περικοπών. Οι πληθωριστικοί κίνδυνοι παραμένουν «ανοδικοί», εκτιμά η Σνάμπελ. Δεδομένης της «πολύ υψηλής αβεβαιότητας», υποστήριξε ότι «θα πρέπει να δώσουμε στον εαυτό μας αρκετό χρόνο για να δούμε τι συμβαίνει» και εάν ο πληθωρισμός σταθεροποιείται γύρω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή στην ευρωζώνη σημείωσε άνοδο 2,4% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο, σύμφωνα με τα αρχικά στοιχεία, κάτι που η Σνάμπελ είπε ότι οφείλεται κυρίως στις υπηρεσίες.

Οι επενδυτές έχουν μετριάσει τις προσδοκίες τους για την ταχύτητα χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης επιτοκίων είχαν κάποια στιγμή τιμολογηθεί σε έξι μειώσεις επιτοκίων φέτος, αλλά πλέον έχουν μειωθεί σε τρεις.

Το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ, ένα από τα κύρια επιτόκια πολιτικής της, ανέρχεται στο 4%, σε επίπεδο ρεκόρ για την κεντρική τράπεζα. Τρεις περικοπές 25 μονάδων βάσης θα το μείωναν στο 3,25%. Δεδομένων των επιφυλακτικών απόψεων που εκφράστηκαν στο εκτελεστικό συμβούλιο, περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων ενδέχεται να μην έρθουν νωρίτερα από τον Σεπτέμβριο, όταν η τράπεζα θα ενημερώσει τις οικονομικές της προοπτικές.

Αναφορικά με τους ευρύτερους γεωοπολιτικούς κινδύνους που έρχονται έξω από την ΕΕ, η Σνάμπελ εκτίμησε ότι μέχρι στιγμής, ο αντίκτυπος στην ευρωπαϊκή οικονομία είναι «μάλλον σιωπηλός», ωστόσο, πρόσθεσε, «μακροπρόθεσμα, ο γεωπολιτικός κατακερματισμός θα δημιουργούσε περαιτέρω ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό μειώνοντας την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού».

Ερωτηθείσα για την αύξηση των αμυντικών δαπανών από ευρωπαϊκές χώρες ακόμη και εν μέσω αυξανόμενης δημοσιονομικής πίεσης, απάντησε ότι «δεν είναι όλες οι αμυντικές δαπάνες παραγωγικές, αλλά είναι ωστόσο αναγκαίες, επειδή η εδαφική μας ασφάλεια είναι πρώτης τάξης προτεραιότητα για την Ευρώπη».

Τέλος, σχολιάζοντας την πιθανότητα ο Ντόναλντ Τραμπ να κερδίσει τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο, ένα ενδεχόμενο το οποίο έχει επίσης προκαλέσει ανησυχίες στους κεντρικούς τραπεζίτες σχετικά με τον αντίκτυπο στις τιμές, η Σνάμπελ επεσήμανε ότι «ο αυξανόμενος προστατευτισμός είναι ένας σημαντικός κίνδυνος».

«Ο πιο πρόσφατος αριθμός του πληθωρισμού έχει καταστήσει μια περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων μάλλον απίθανη», δήλωσε η ίδια σε συνέντευξή της στο Reuters που απομαγνητοφωνήθηκε στον ιστότοπο της ΕΚΤ.

Η αξιωματούχος της ΕΚΤ μίλησε λίγες ημέρες μετά την έκθεση που έδειξε ότι η αύξηση των τιμών καταναλωτή στην ευρωζώνη επιβραδύνθηκε στο 2,4%, πολύ λιγότερο από ό,τι ανέμεναν οι οικονομολόγοι. Οι επενδυτές τιμολογούν πλέον πλήρως μια μείωση των επιτοκίων τον Απρίλιο και η Σνάμπελ δεν απέκλεισε ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί.

«Πρέπει να δούμε τι θα συμβεί», δήλωσε. «Έχουμε εκπλαγεί πολλές φορές και προς τις δύο κατευθύνσεις. Επομένως, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στο να κάνουμε δηλώσεις για κάτι που πρόκειται να συμβεί σε έξι μήνες».

Μόλις πριν από έναν μήνα, αφού τα στοιχεία του Οκτωβρίου έδειξαν επίσης επιβράδυνση της αύξησης των τιμών, η Σνάμπελ είχε προειδοποιήσει ότι είναι πολύ νωρίς για να αποκλείσει μια ακόμη αύξηση των επιτοκίων και συνέκρινε τον αγώνα για να φθάσει ο πληθωρισμός στον στόχο του 2% της ΕΚΤ με την υπέρβαση του τελευταίου χιλιομέτρου σε ένα τρέξιμο μεγάλης απόστασης. Τώρα ακούστηκε πιο σίγουρη ότι το σκηνικό αλλάζει, όπως μεταδίδει το Bloomberg.

«Η κυκλοφορία του flash τον Νοέμβριο ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη», δήλωσε η Σνάμπελ. «Το πιο σημαντικό είναι ότι ο υποκείμενος πληθωρισμός, ο οποίος έχει αποδειχθεί πιο επίμονος, πέφτει τώρα επίσης πιο γρήγορα από ό,τι περιμέναμε. Αυτό είναι αρκετά αξιοσημείωτο. Συνολικά, οι εξελίξεις στον πληθωρισμό ήταν ενθαρρυντικές».

Οι αγορές χρήματος αύξησαν τα στοιχήματα για ταχύτερες και βαθύτερες μειώσεις των επιτοκίων, τιμολογώντας σχεδόν πλήρως μια πτώση κατά ένα τέταρτο της μονάδας έως τον Μάρτιο και μειώσεις κατά 150 μονάδες βάσης έως το τέλος του επόμενου έτους. Οι πιθανότητες μιας κίνησης το πρώτο τρίμηνο ήταν σχεδόν μηδενικές πριν από τρεις εβδομάδες, ενώ στα τέλη του περασμένου μήνα είχαν τιμολογηθεί μόνο τρεις μειώσεις κατά τριμηνιαίες μονάδες το επόμενο έτος.

Η Σνάμπελ δεν είναι ακόμη απόλυτα βέβαιη ότι οι τιμές έχουν τιθασευτεί. Αντικατοπτρίζοντας τα σχόλια που έκανε τη Δευτέρα ο αντιπρόεδρος Λουίς ντε Γκίντος, προειδοποίησε ότι «δεν πρέπει να κηρύξουμε πρόωρα τη νίκη επί του πληθωρισμού».

«Συνεχίζουμε να αναμένουμε άνοδο τους επόμενους μήνες», δήλωσε η Σνάμπελ. «Θα υπάρξει αντιστροφή ορισμένων δημοσιονομικών μέτρων και ορισμένων επιδράσεων της βάσης και δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι θα υπάρξει νέα αύξηση των τιμών στην ενέργεια ή στα τρόφιμα».

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Γιοακιμ Νάγκελ

Ο πρόεδρος της Bundesbank Γιοακιμ Νάγκελ έχει δώσει παρόμοιο τόνο, προειδοποιώντας ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις θα μπορούσαν επίσης να ενισχύσουν τις πιέσεις στις τιμές.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αναμένεται να διατηρήσουν τα επιτόκια σε αναμονή για δεύτερη φορά κατά τη συνεδρίασή τους στις 13-14 Δεκεμβρίου. Θα παρουσιάσουν επίσης νέες οικονομικές προβλέψεις που θα εκτείνονται για πρώτη φορά μέχρι το 2026.

Οι οικονομολόγοι της UBS με επικεφαλής τον Reinhard Cluse ανέφεραν σε σημείωμά τους τη Δευτέρα ότι η ΕΚΤ θα πρέπει πιθανώς να μειώσει τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό το 2023 και το 2024.

Η ΕΚΤ έχει επί του παρόντος προγραμματίσει να επανεπενδύσει τα ομόλογα που λήγουν από το χαρτοφυλάκιο έκτακτης ανάγκης για την πανδημία ύψους 1,7 τρισεκατομμυρίων ευρώ (1,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων) μέχρι το τέλος του 2024. Αρκετοί αξιωματούχοι έχουν πιέσει να επανεξετάσουν αυτή τη στάση, ωστόσο, καθώς η οικονομία ξεπερνά τις παρατεταμένες επιπτώσεις της πανδημίας και η μείωση των ομολόγων προχωρά μόνο αργά.

Σε συνέντευξη της στην De Tijd η Σνάμπελ υποστήριξε πως η ΕΚΤ «έχει ακόμα δρόμο να καλύψει» συγκριτικά με τα μέτρα για την καταπολέμηση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη.

Υπενθυμίζεται πως από το καλοκαίρι του 2022 η ευρωτράπεζα προχωρά σε διαδοχικές αυξήσεις των επιτοκίων με στόχο να επαναφέρει τον πληθωρισμό στα επίπεδα του 2%, ενώ τον Απρίλιο αυτός διαμορφώθηκε στο 7%.

Μιλώντας μία εβδομάδα πριν τη σύνοδο του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ στη Φρανκφούρτη, η κ. Σνάμπελ τόνισε ο υποκείμενος πληθωρισμός – στον οποίο δεν συμπεριλαμβάνονται τα τρόφιμα και η ενέργεια, λόγω υψηλής μεταβλητότητας – «αποδεκνείεται πιο επίμονος και παραμένει υψηλός, με τις υπηρεσίες να παίζουν κομβικό ρόλο λόγω της επίδρασης του μισθολογικού κόστους στον πληθωρισμό σε αυτούς τους κλάδους».

Η Σνάμπελ υποστήριξε ότι ο υποκείμενος πληθωρισμός παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα, ενώ πρόσθεσε πως τα οικονομικά στοιχεία είναι αυτά που θα κρίνουν το κατά πόσο η ΕΚΤ θα αυξήσει τα επιτόκια της.

Η ΕΚΤ έχει αυξήσει τα επιτόκια κατά 375 μονάδες βάσης στον τρέχοντα κύκλο, από τον Ιούλιο του 2022 μέχρι σήμερα και οι αξιωματούχοι της αναμένεται να πραγματοποιήσουν άλλες δύο αυξήσεις, από 25 μονάδες βάσης έκαστη, τον τρέχοντα μήνα, καθώς και τον επόμενο. Ορισμένοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θεωρούν ότι είναι πιθανό να χρειαστεί ακόμη μία, τον Σεπτέμβριο.

«Η κορύφωση του υποκείμενου πληθωρισμού δεν αρκεί για να ανακηρύξουμε νίκη κατά του πληθωρισμού» συμπλήρωσε η Ιζαμπέλ Σνάμπελ.

«Τα επιτόκια θα πρέπει να αυξηθούν σημαντικά και με σταθερό ρυθμό για να φτάσουν σε επίπεδα που είναι επαρκώς περιοριστικά ώστε να διασφαλιστεί η έγκαιρη επιστροφή του πληθωρισμού στο μεσοπρόθεσμο στόχο μας 2%,» ανέφερε την Τρίτη. «Ο πληθωρισμός δεν θα υποχωρήσει από μόνος του», είπε η Σνάμπελ σε συνέδριο της Riksbank στη Στοκχόλμη, που πραγματοποιήθηκε προς τιμήν του Στέφαν Ίνγκβες, ο οποίος πρόσφατα τερμάτισε μια 17ετή θητεία ως επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Σουηδίας.

Παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός έφτασε σε ιστορικά επίπεδα ρεκόρ, οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ είναι επιμένουν ότι η νομισματική πολιτική πρέπει να αυστηροποιηθεί περαιτέρω για να αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αύξηση των τιμών που επιταχύνθηκε με ρυθμό ρεκόρ τον Δεκέμβριο. Μια ισχυρότερη από την αναμενόμενη οικονομία ενισχύει την υπόθεσή τους, με την Goldman Sachs να προβλέπει τώρα ότι η ευρωζώνη θα αποφύγει την ύφεση.

Επιπλέον, η Σνάμπελ απέρριψε το επιχείρημα που θέλει το υψηλό κόστος κόστος δανεισμού να δυσκολεύει την πράσινη μετάβαση της Ευρώπης καθιστώντας πιο ακριβές τις απαραίτητες επενδύσεις. «Αν και τα υψηλά επιτόκια θα κάνουν τη χρηματοδότηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των πράσινων τεχνολογιών πιο ακριβή, θα ήταν παραπλανητικό να χρησιμοποιηθούν ως αποδιοπομπαίος τράγος για περαιτέρω καθυστέρηση στην πράσινη μετάβαση», είπε.