Χαρακτηριστικό είναι το ρεπορτάζ δημοσιογράφου τουρκικής εφημερίδας, η οποία συμμετείχε σε οργανωμένη «εκδρομή για ψώνια» στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο του ρεπορτάζ της αγόρασε κρέας, γάλα και ζυμαρικά, καταγράφοντας τη διαφορά κόστους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ένα ίδιο «καλάθι» προϊόντων θα κόστιζε στην Τουρκία 3.709 λίρες (περίπου 72 ευρώ), ενώ στην Ελλάδα το πλήρωσε 2.433 λίρες (47,2 ευρώ).

«Παλαιότερα οι Έλληνες έρχονταν στην Τουρκία για ψώνια. Όταν όμως οι τιμές μας εκτοξεύτηκαν, η κατάσταση αντιστράφηκε», σημειώνει στο ρεπορτάζ της, επισημαίνοντας την έντονη ακρίβεια που καταγράφεται στην τουρκική αγορά.

Στο ίδιο δημοσίευμα παρατίθενται συγκρίσεις τιμών μεταξύ των δύο χωρών για ίδια προϊόντα, προκειμένου να αναδειχθεί η διαφορά κόστους και η πίεση που δέχονται οι Τούρκοι καταναλωτές από την άνοδο των τιμών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ, ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 2,9% στο ενδεκάμηνο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2025, επίπεδο αισθητά υψηλότερο από τον μακροχρόνιο μέσο όρο της περιόδου πριν από την πανδημία (2,2%). Τη μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο είχαν το κρέας, ο καφές, το τσάι, το κακάο, η σοκολάτα και τα γλυκά.

Παρότι τα συγκεκριμένα προϊόντα αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 25% της στάθμισης του σχετικού δείκτη, ευθύνονται για περισσότερο από το 50% της ετήσιας αύξησης του πληθωρισμού τροφίμων. Αντίθετα, οι ανατιμήσεις στα υπόλοιπα τρόφιμα έχουν σε γενικές γραμμές αποκλιμακωθεί μετά την εκρηκτική άνοδο της περιόδου 2022-2023, με κορύφωση τον Μάρτιο του 2023, όταν ο δείκτης είχε φτάσει στο 15,5% σε ετήσια βάση.

Οι διεθνείς ανατιμήσεις και η κλιματική κρίση

Οι πιέσεις στις διεθνείς τιμές τροφίμων ξεκίνησαν ήδη από την περίοδο της πανδημίας, ως αποτέλεσμα ακραίων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, και εντάθηκαν περαιτέρω μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Στην πρώτη φάση, οι αυξήσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στο σιτάρι και τα δημητριακά, τη ζάχαρη, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Στη συνέχεια, έντονη άνοδο σημείωσαν οι διεθνείς τιμές του ελαιόλαδου, λόγω της μειωμένης παραγωγής στις μεσογειακές χώρες που αποτελούν τους βασικούς παραγωγούς. Τα τελευταία δύο χρόνια, ωστόσο, ιδιαίτερα επιβαρυντικά για τους καταναλωτές αποδείχθηκαν το κρέας, η σοκολάτα, το κακάο και ο καφές.

Καφές και σοκολάτα: Ισχυρές διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές

Οι διεθνείς τιμές του καφέ υπερδιπλασιάστηκαν στις αρχές του 2025 σε σύγκριση με τις αρχές του 2024. Σύμφωνα με στοιχεία του Trading Economics, ακολούθησε πτώση περίπου 28% από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο του 2025, πριν σημειωθεί νέα άνοδος κοντά στο 40% έως τον Νοέμβριο και ξεκινήσει εκ νέου αποκλιμάκωση.

Η μελέτη της ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι οι μεταβολές στις διεθνείς τιμές τροφίμων μεταφέρονται στις τιμές καταναλωτή με χρονική υστέρηση, όπως είχε δείξει και παλαιότερη έρευνα του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Αυτό σημαίνει ότι και οι μειώσεις στις διεθνείς αγορές καθυστερούν να αποτυπωθούν στα ράφια.

Αντίστοιχα, η εκτίναξη της διεθνούς τιμής της σοκολάτας ξεκίνησε το δεύτερο εξάμηνο του 2023 και κορυφώθηκε τον Απρίλιο του 2024. Παρά τη μετέπειτα διόρθωση, οι τιμές παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, σύμφωνα με το Trading Economics.

Κρέας: Περιορισμένη προσφορά και ισχυρή ζήτηση

Οι αυξήσεις στο κρέας αφορούν κυρίως το μοσχάρι, με τις τιμές παραγωγού στην Ευρώπη να ενισχύονται κατά μέσο όρο 28% σε ετήσια βάση στα τέλη Νοεμβρίου 2025, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μετά από μια σύντομη περίοδο σταθεροποίησης τον Οκτώβριο, οι τιμές επανήλθαν σε ανοδική τροχιά, αγγίζοντας ιστορικά υψηλά.

Όπως επισημαίνεται, η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη διαρθρωτικά περιορισμένη διαθεσιμότητα ζώων και την ισχυρή παγκόσμια ζήτηση. Στο πρώτο εννεάμηνο του 2025, η παραγωγή βόειου κρέατος στην ΕΕ μειώθηκε κατά 3,7% σε ετήσια βάση, με σημαντικές απώλειες σε μεγάλους παραγωγούς όπως η Γερμανία (-6,8%), αλλά και η Γαλλία και η Ισπανία (-2,8%). Η μείωση αυτή οδήγησε σε αύξηση των εισαγωγών βόειου κρέατος κατά 14,2% στο πρώτο οκτάμηνο του 2025.

Την ανοδική πορεία στις διεθνείς τιμές καταγράφει και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, σημειώνοντας ότι ο δείκτης τιμών κρέατος αυξήθηκε κατά 5,1% το 2025. Σύμφωνα με τον FAO, οι τιμές του βόειου και του πρόβειου κρέατος ενισχύθηκαν έντονα λόγω ισχυρής ζήτησης και περιορισμένων εξαγωγών, ενώ αντίθετα μειώθηκαν οι τιμές στο χοιρινό και ελαφρώς στο κοτόπουλο.

Μισθοί και λιανεμπόριο εντείνουν τις πιέσεις

Η ανάλυση της ΕΚΤ δείχνει ότι στις αυξήσεις των τιμών τροφίμων συμβάλλει και η άνοδος των μισθών στον τομέα του λιανεμπορίου. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία για τις αμοιβές ανά εργαζόμενο δείχνουν ότι οι μισθολογικές αυξήσεις στο εμπόριο, τις μεταφορές και τα καταλύματα παρέμειναν υψηλές το 2025 σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα.

Παρά τις επίμονες πιέσεις, η ΕΚΤ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός τροφίμων θα υποχωρήσει αισθητά το 2026, προσεγγίζοντας το 2% προς το τέλος του έτους, καθώς αναμένεται να εξασθενήσει ο αντίκτυπος των προηγούμενων διεθνών ανατιμήσεων μέχρι το καλοκαίρι.

Οι τιμές των φρούτων και των λαχανικών στα ράφια των σούπερ μάρκετ θα έχουν πρωταγωνιστκό ρόλο στη νέα εφαρμογή της ΑΑΔΕ με όνομα «Agro-Verify», η οποία θα αποκαλύπτει την πορεία της τιμής από το χωράφι, στο ράφι.

Αναλυτικά, από την έρευνα του ΙΕΛΚΑ προέκυψαν τα ακόλουθα συμπεράσματα:

Ο πληθωρισμός στις αλυσίδες σουπερμάρκετ είναι της τάξης του +1,59% τον Μάρτιο 2025 σε σχέση με τον Μάρτιο 2024.

Συνολικά το κυλιόμενο 12μηνο (Απρίλιος 2024-Μάρτιος 2025) καταγράφει μείωση -0,27%, ενώ το Α’ τρίμηνο 2025 καταγράφει αύξηση +0,76%.

Σημειώνεται ότι οι τιμές του Μαρτίου 2025 σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα Φεβρουάριο 2025 καταγράφονται μειωμένες κατά -0,19%.

Η αυξητική τάση που καταγράφεται τον Μάρτιο 2025 σε σχέση με τον Μάρτιο του προηγούμενου έτους, παρά τη μείωση του σχετικού δείκτη οφείλεται στη χαμηλή βάση σύγκρισης του προηγούμενου έτους.

Μεγαλύτερες μειώσεις τιμών στο 12μηνο καταγράφονται στις κατηγορίες:
•Απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού: -5,66%
•Τροφές και είδη για κατοικίδια: -3,65%
•Τρόφιμα παντοπωλείου: -2,58%
•Χαρτικά, καλλυντικά & είδη προσωπικής υγιεινής: -1,99%
•Έτοιμα γεύματα: -0,31%

Οι μειώσεις που καταγράφονται είναι αποτέλεσμα τόσο της ομαλοποίησης της αγοράς μετά την πανδημία και της μείωσης στις τιμές παραγωγού σε ορισμένα προϊόντα.

Μεγαλύτερες αυξήσεις στο 12μηνο καταγράφονται στις κατηγορίες:
•Μπισκότα, σοκολάτες, ζαχαρώδη: +12,20%
•Ορεκτικά, αλίπαστα και άλλα σερβιριζόμενα είδη: +6,96%
•Φρέσκα ψάρια και θαλασσινά: +5,99%
•Είδη πρωινού και ροφήματα: +5,77%
•Φρέσκα κρέατα: +5,67%

Οι διεθνείς τιμές του κακάο και του καφέ, σίγουρα επηρεάζουν τις κατηγορίες των γλυκών και των ροφημάτων, αλλά και την κατηγορία με τα είδη πρωϊνού, που περιλαμβάνει και πολλά είδη με σοκολάτα. Σε σχέση με τις αυξήσεις στα θαλασσινά, είναι αποτέλεσμα της προφοράς και της ζήτησης, με την αλίευση ανοιχτής θαλάσσης και τις ιχθυοκαλλιέργειες να επαρκούν οριακά για την κάλυψη της ζήτησης. Σε σχέση με τα φρέσκα κρέατα πρόκειται για αναμενόμενη εξέλιξη λόγω της μείωσης στο ζωικό κεφάλαιο το 2024, λόγω των ασθενειών των ζώων στις περισσότερες περιοχές της επαρχίας.

Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφηκαν στα απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού, στις τροφές για κατοικίδια και στα τρόφιμα παντοπωλείου λόγω και της αποκλιμάκωσης της τιμής στο ελαιόλαδο. Από τις 23 κατηγορίες που εξετάζονται οι 5 κατέγραψαν μείωση, οι 16 αύξηση και δύο ήταν αμετάβλητες.

Οι λόγοι στους οποίους αποδίδεται η τάση της ευρύτερης συγκράτησης των τιμών προϊόντων στα σουπερμάρκετ:

•Αποκλιμάκωση πληθωρισμού. Οι τιμές παρουσιάζουν συγκράτηση το τελευταίο δωδεκάμηνο στα μεγάλα καταστήματα τροφίμων λόγω των μεγάλων όγκων προϊόντων που διακινούν, των οικονομιών κλίμακας, της οργανωσιακής-τεχνολογικής ετοιμότητας τους και των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας.

•Η πορεία των τιμών των πρώτων υλών τους προηγούμενους μήνες στις διεθνείς αγορές και η ομαλοποίηση της αγοράς. Οι διεθνείς δείκτες πρώτων υλών τροφίμων (π.χ. FAO Food Price Index) καταγράφουν αύξηση από τα μέσα του 2024 στις περισσότερες περιπτώσεις. Σε περιπτώσεις όπως ο καφές και το κακάο όμως, η επίδραση είναι εντονότερη.

•Κυβερνητικές θεσμικές παρεμβάσεις. Οι αλυσίδες σουπερμάρκετ λειτουργούν σε αυστηρό θεσμικό πλαίσιο (π.χ. Απαγόρευση προωθητικών ενεργειών σε περίπτωση ανατιμήσεων 6969/2024). Τον Μάρτιο μπαίνει σε εφαρμογή ο νέος κώδικας δεοντολογίας για τις προωθητικές ενέργειες.

•Προσφορές και εκπτώσεις. Οι προσφορές και οι εκπτώσεις στο κανάλι του οργανωμένου λιανεμπορίου είναι περισσότερες σε αριθμό, σε ένταση και σε ποσοστιαία έκπτωση, κάτι που επηρεάζει τις τελικές τιμές των προϊόντων.

•Υψηλή κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθεμάτων. Η συγκράτηση στις τιμές εμφανίζεται πολύ πιο γρήγορα στα μεγάλα σημεία πώλησης λόγω μεγαλύτερης κυκλοφοριακής ταχύτητας αποθεμάτων. Δηλαδή διακινούν πιο γρήγορα το απόθεμα τους και προβαίνουν πιο σύντομα σε νέες αγορές για αναπλήρωση των αποθεμάτων.

•Επίδραση προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Τα μερίδια πωλήσεων προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας είναι μεγαλύτερα στις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ λόγω μεγαλύτερου εύρους κωδικολογίου, ενώ την τελευταία διετία καταγράφουν αύξηση.

Η έρευνα παρουσιάστηκε πρόσφατα στο ευρύ κοινό, καθώς αναθερμαίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο η συζήτηση για το αν οι ετικέτες Nutri-Score είναι αξιόπιστες.

Το ερώτημα των ερευνητών  – όπως το παρουσιάζουν οι ίδιοι με απλά λόγια – ήταν «πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τους αγοραστές να κάνουν πιο υγιεινές επιλογές, ώστε να περιορίσουμε το πανευρωπαϊκό πρόβλημα της παχυσαρκίας με έναν απλό αλλά αποτελεσματικό τρόπο».

Όπως εξηγούν, μέχρι πρόσφατα, κανείς δεν καταλάβαινε πραγματικά τι παρακινεί τους ανθρώπους να επιλέγουν συγκεκριμένα προϊόντα. Ξέραμε δηλαδή τι αγοράζουν, αλλά όχι το γιατί.

Έτσι αποφάσισαν να ερευνήσουν τις στρατηγικές επιλογής των αγοραστών, με μια μελέτη συμπεριφοράς.

Η υπεύθυνη της έρευνας Έλκε Γκόντεν, μηχανικός υγείας (κι όμως υπάρχει αυτή η ειδικότητα) και δρ. Εφαρμοσμένων Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας, περιγράφει την υπόθεση εργασίας της μελέτης ως εξής:

«Φανταστείτε ότι βρίσκεστε στο αγαπημένο σας σουπερμάρκετ. Μπροστά στο ράφι με τα δημητριακά. Νιώθετε μπερδεμένοι από τις πολυάριθμες επιλογές: ορισμένα προϊόντα σας λένε ότι είναι ‘’χωρίς λιπαρά’’, άλλα ότι είναι ‘’100% φυσικά’’, ενώ το προϊόν ιδιωτικής ετικέτας του σουπερμάρκετ είναι ακριβώς δίπλα στην κορυφαία μάρκα που συνήθως επιλέγετε. Ξέρετε τι θα επιλέγατε; Το σημαντικότερο: ξέρετε γιατί θα κάνατε τη συγκεκριμένη επιλογή;»

Οι ερευνητές έβαλαν διαφορετικούς καταναλωτές να επιλέξουν, επανειλημμένα, μεταξύ δύο ομοειδών προϊόντων, και ανέλυσαν τις αποφάσεις τους.

Οι τρεις ομάδες καταναλωτών

Η έρευνα κατέληξε ότι υπάρχουν τρία είδη καταναλωτών:

Η πρώτη ομάδα επιλέγει σταθερά το πιο υγιεινό προϊόν που είναι διαθέσιμο. Η δεύτερη αφορά τους καταναλωτές που επιλέγουν πάντα την αγαπημένη τους  μάρκα. Η τρίτη ομάδα, που θεωρείται και η πιο προβληματική, επιλέγει σκόπιμα το λιγότερο υγιεινό προϊόν.

Αν έκαναν την έρευνα στην Ελλάδα , θα έπρεπε να προσθέσουν και μια τέταρτη ομάδα, την πολυπληθέστερη όλων. Αυτούς που επιλέγουν με βάση την τιμή.

Οι αποφάσεις της τρίτης ομάδας μπορεί να φαίνονται παράδοξες, αλλά βασίζονται στην πεποίθηση ότι «τα υγιεινά πράγματα δεν μπορεί να είναι νόστιμα».

Οι συνέπειες αυτής της νοοτροπίας πρέπει να αναλυθούν με μεγάλη προσοχή, σημειώνουν οι επιστήμονες. Το συνδέουν μάλιστα με τη συζήτηση που διεξάγεται στα όργανα της ΕΕ, σχετικά με το αν θα πρέπει να καταστεί υποχρεωτική η διατροφική επισήμανση σε όλη την Ευρώπη. Πρόκειται για τις περίφημες ετικέτες Νutri-Score που πρέπει να φαίνονται στην μπροστινή πλευρά κάθε συσκευασμένου προϊόντος.

Tι είναι το Nutri score

Η ετικέτα nutri score βαθμολογεί τα τρόφιμα σε μια κλίμακα από το Α ως  το E, ανάλογα με το πόσο υγιεινά και θρεπτικά είναι. Πρόκειται για ένα σύτημα που έχει επικριθεί σφοδρά και από Έλληνες παραγωγούς, καθώς δεν θεωρείται αντικειμενικό. Για παράδειγμα το αγνό παρθένο ελαιόλαδο το έβαζαν στην κατηγορία D, μαζί με αναψυκτικά και πατατάκια. Aνάλογες διαμαρτυρίες υπήρξαν από αγρότες από όλη την Ευρώπη. Στη συνέχεια υπήρξαν μικρο-διορθώσεις στον αλγόριθμο του Nutri-Score, αλλά και πάλι η Ελλάδα δεν θεωρεί ότι είναι αντιπροσωπευτικό και δεν το εφαρμόζει.

Το σκεπτικό των ερευνητών έχει ως εξής: Εφόσον ένα σημαντικό ποσοστό αγοραστών πιστεύει ότι τα υγιεινά προϊόντα έχουν άσχημη γεύση, η αναγραφή μιας «βαθμολογίας» υγιεινής διατροφής στη συσκευασία πιθανότατα θα τους οδηγήσει στην επιλογή ανθυγιεινών επιλογών. οτελεί επομένως σαφές ότι πρέπει να μάθουμε περισσότερα για αυτή την ομάδα και να βρούμε πώς μπορούμε να την προσεγγίσουμε αποτελεσματικά πριν εφαρμόσουμε μια ετικέτα που μπορεί να είναι επιζήμια για την υγεία τους.

Διατροφικές οδηγίες πλοήγησης στο «χάος του σουπερμάρκετ»

Οι Βέλγοι ερευνητές επιμένουν ότι παρά τις κατηγορίες εις βάρος του, το Nutri-Score βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, και δεν είναι άλλη μια περίπτωση health-washing, «υγιεινιστικό ξέπλυμα».

Χαρακτηρίζουν σκανδαλοθηρικά τα δημοσιεύματα ότι το Νutri Score για παράδειγμα βγάζει τις τηγανητές πατάτες πιο υγιεινές από το σολωμό. Επιμένουν ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται  για να «βαθμολογεί» διαφορετικά τρόφιμα, αλλά για να συγκρίνει ομοειδή προϊόντα μεταξύ τους.

«Ας πούμε ότι θέλετε να αγοράσετε πρωινό, και έχετε όρεξη για γιαούρτι φράουλα. Στο ράφι του σουπερμάρκετ,  υπάρχει γιαούρτι με πλήρη λιπαρά και πολλή πρόσθετη ζάχαρη. Πλάι σε αυτό υπάρχει ένα παρόμοιο γιαούρτι φράουλα αλλά χωρίς λιπαρά ή πρόσθετη ζάχαρη».

»Πριν θα έπρεπε να κοιτάξετε τα «ψιλά γράμματα» του κάθε προϊόντος, ανάμεσα σε μια λίστα με χαρακτηριστικά. Τώρα το ένα θα είναι για παράδειγμα Α και το άλλο C. Oπότε μπορείτε να πάρετε  μια ενημερωμένη απόφαση».

Συμβουλές για τις τρεις ομάδες αγοραστών

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι «το  Nutri Score δεν είναι απάτη του μάρκετινγκ». Τουναντίον είναι πολύ χρήσιμο για την  πρώτη ομάδα καταναλωτών, τους ας τους πούμε «υγιεινιστές».

Για τους δεύτερους, που επιλέγουν την αγαπημένη τους μάρκα, τους ζητάνε να αφήσουν στην άκρη τις εμπεδωμένες συνήθειες και να εμπιστευθούν τη διατροφική σήμανση. «Θέλετε να ξέρετε τι πληρώνετε στην πραγματικότητα; Η απάντηση είναι συνήθως μόνο το όνομα της μάρκας και οι διαφημίσεις στην τηλεόραση. Αν  θέλετε να ξέρετε τι είναι πιο υγιεινό, αφήστε το Nutri-Score να καθοδηγήσει τις επιλογές σας!», λένε.

Yγιεινό δεν σημαίνει άνοστο

Στην τρίτη ομάδα, εκείνους που πιστεύουν ότι τα πιο υγιεινά τρόφιμα είναι λιγότερο νόστιμα, τους προτείνουν να κάνουν μια τυφλή δοκιμή γεύσης.  Η έρευνα έχει δείξει ότι η πεποίθηση «υγιεινό=άνοστο» δεν είναι πάντα αληθινή, υποστηρίζει η καθηγήτρια του πανεπιστημίου της Αμβέρσας. . «Μη  μας πιστεύετε: δοκιμάστε το μόνοι σας! Αν πραγματικά δεν σας ενδιαφέρει να τρώτε υγιεινά, τότε αφήστε τουλάχιστον τους γευστικούς σας κάλυκες να αποφασίσουν. Γιατί αν απλά επιλέξετε τη λιγότερο υγιεινή επιλογή, μπορεί να είστε χειρότερα και  από άποψη υγείας και απόλαυσης», καταλήγει.

Παρά την υποχώρηση στις τιμές της ενέργειας, των μεταφορικών και των πρώτων υλών, οι τιμές των τροφίμων, των προϊόντων προσωπικής φροντίδας και των ειδών νοικοκυριού καθημερινής χρήσης εξακολουθούν να «καίνε» τα νοικοκυριά.

Αποκαλυπτική είναι η μηνιαία έρευνα, της CIRCANA (πρώην ΙRΙ). Η πληθωριστική αύξηση της αξίας πωλήσεων στην αγορά FMCG (ταχέως κινούμενα καταναλωτικά προϊόντα) ανήλθε σε 9,9% στο πεντάμηνο του 2023 (Ιανουάριος- Μάιος), την ώρα που ο όγκος των πωλήσεων ήταν οριακά ανοδικός, μόλις 0,4%.

Συνολικά οι πωλήσεις των προϊόντων ευρείας κατανάλωσης στο πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου ανήλθαν στα 3,664 δισ. ευρώ έναντι 3,335 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2022.

Ενδεικτικές του ανατιμητικού κύματος που καταγράφεται είναι και οι «επιδόσεις» του Μαΐου όταν η αξία πωλήσεων αυξήθηκε κατά 12,4% και ο όγκος κατά 4,1%.

Παρότι η τιμή παραγωγού στο αγελαδινό γάλα υποχωρεί, τον Μάιο τα γαλακτοκομικά προϊόντα σημείωσαν ρεκόρ ανατίμησης με +14,5%. Ωστόσο ο όγκος πωλήσεων υποχώρησε κατά -1,9%.

Στη δεύτερη θέση όσον αφορά το ποσοστό αύξησης των τιμών βρέθηκαν τα απορρυπαντικά και τα είδη καθαρισμού σπιτιού με +13,7% αν και σημειώθηκαν πολύ μικρές απώλειες στον όγκο (-0,4%). Ακολουθούν τα διάφορα είδη σπιτιού με +11,9% και τα προϊόντα προσωπικής υγιεινής με +10,7%.

Στα υλικά μαγειρικής (cooking aids & condiments) η άνοδος των τιμών έφθασε στο 10,6% με υποχώρηση όγκου πωλήσεων στο -3,5%, ενώ τα κατεψυγμένα προϊόντα ανατιμήθηκαν σε ποσοστό 9,7% και τα είδη προσωπικής φροντίδας και ομορφιάς κατά 8,7%. 

Οι αυξήσεις στα συσκευασμένα τρόφιμα ήταν 8,3%, στα σνακ  7,7%, στα μη αλκοολούχα ποτά 7,3% και στα αλκοολούχα ποτά 5%.

Εκτίναξη των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με τα στοιχεία της Circana, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κερδίζουν ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο μήνα με τον μήνα.

Ειδικότερα, το μερίδιο τους στην αγορά – δεν συμπεριλαμβάνονται οι πωλήσεις της εκπτωτικής αλυσίδας Lidl – ανέρχεται στο 17,4% και ο ρυθμός ανάπτυξης τους στο 19,4% και είναι ο υψηλότερος ρυθμός ανάπτυξης από το 2012 έως σήμερα.

Αξίζει να σημειωθεί πως η ιδιωτική ετικέτα στην Ελλάδα έχει καταγράψει υψηλότερη ανάπτυξη μόνο το 2011 (άνοδος 34,5%) εν μέσω βαθιάς οικονομικής κρίσης.

Αύξηση των προσφορών

Παράλληλα, χάρη κυρίως στην κατηγορία των τροφίμων, οι προσφορές (promo) ενισχύθηκαν στους ταχυκίνητους κωδικούς (FMCG) κατά 3 pp.

Αναλυτικότερα, στην κατηγορία των τροφίμων το ποσοστό ανήλθε στο 27,6%, στην κατηγορία των προϊόντων ατομικής υγιεινής ανήλθε στο 30,7%, μειωμένες έναντι του 2022 και στα είδη σπιτιού ανήλθε στο 25,2%, επίσης μειωμένες συγκριτικά με την προηγούμενη χρονιά.

Συνολικά στην αγορά FMCG, σύμφωνα με τα στοιχεία της Circana, το 27,4% των πωλήσεων του πενταμήνου προήλθε από προϊόντα σε καθεστώς έκπτωσης, σε μια αύξηση 2,3 ποσοστιαίων μονάδων.

Η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος σε συνδυασμό με το σφοδρό κύμα ανατιμήσεων στο ράφι, απόρροια της ενεργειακής κρίσης και της αύξησης τιμών των πρώτων υλών, αλλάζουν τις αγοραστικές συνήθειες των καταναλωτών και σκληραίνουν τους όρους του παιχνιδιού για τα επώνυμα καταναλωτικά είδη.

Ετήσια έρευνα που πραγματοποίησε το Εργαστήριο Μάρκετινγκ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών σε τυχαίο δείγμα 1.500 νοικοκυριών με μηχανογραφημένο σύστημα CATI, έδειξε ότι το 31,8% των προϊόντων που αγοράζουν οι καταναλωτές από τα σουπερμάρκετ είναι ιδιωτικής ετικέτας. Το συγκεκριμένο ποσοστό αποτελεί το υψηλότερο που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο της έρευνας.

Καλύτερη τιμή, χειρότερη συσκευασία

Στο θέμα της τιμής, η συντριπτική πλειοψηφία του δείγματος 86,4% (από 72,9% πέρυσι) θεωρεί ότι τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας έχουν καλύτερη τιμή.

Σημαντικό εύρημα της έρευνας είναι ότι το 31,6% (31,2% πέρυσι) των ερωτηθέντων πιστεύει ότι είναι προϊόντα χειρότερης ποιότητας και το 57,5% (52,5% πέρυσι) ίδιας ποιότητας, ενώ το 10,9% (16,3% πέρυσι) τα θεωρεί ανώτερης ποιότητας από τις μάρκες των κατασκευαστών.

Το 44,8% (38,9% πέρυσι) του δείγματος βρίσκει τις συσκευασίες των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας χειρότερες, το 10,8% (11,4% πέρυσι) καλύτερες και το 44,4% (49,7% πέρυσι) εφάμιλλες με εκείνες των καθιερωμένων μαρκών.

Η ακρίβεια επιδοτεί την ιδιωτική ετικέτα

Σε ερώτηση σφαιρικής αξιολόγησης των προϊόντων, το 29,4% (28,6% πέρυσι) των ερωτηθέντων θεωρεί τις ιδιωτικές ετικέτες χειρότερες, το 11,5% (15,9% πέρυσι) καλύτερες, ενώ το 59,1% (55,8% πέρυσι) τις θεωρεί ίδιες με τις μάρκες των γνωστών κατασκευαστών. Αναφορικά με τον βαθμό ικανοποίησης του καταναλωτή από τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, δυσαρεστημένοι δήλωσαν το 4,9% (5,3% πέρυσι), ικανοποιημένοι το 63,1% (56,8% πέρυσι), ενώ ούτε ικανοποιημένοι και ούτε δυσαρεστημένοι είναι το 32% (37,9 πέρυσι) του δείγματος.

Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Γεώργιος Μπάλτας, καθηγητής του Τμήματος Μάρκετινγκ & Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Μεταπτυχιακών Σπουδών στην τρέχουσα χρονική περίοδο, η ιδιωτική ετικέτα αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς από την οικονομική πίεση που ασκείται στους καταναλωτές, εξαιτίας της ενεργειακής και πληθωριστικής κρίσης.

«Οι καταναλωτές αναζητούν οικονομικότερες αγοραστικές επιλογές και η συμπεριφορά τους ενισχύει το μερίδιο αγοράς των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, στον βαθμό που αυτά συνεχίζουν να προσφέρονται σε αισθητά χαμηλότερες τιμές και δεν απειλούνται από δυνατές προωθητικές ενέργειες του ανταγωνισμού» σημειώνει ο κ. Μπάλτας.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι διεθνείς επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ότι «η γενικότερη ισχύς των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας επηρεάζεται αρκετά από μακροοικονομικούς παράγοντες. Το συνολικό μερίδιο αγοράς της ιδιωτικής ετικέτας τείνει να αυξάνεται όταν επιδεινώνονται οι οικονομικές συνθήκες, καθώς οι καταναλωτές στρέφονται σε προϊόντα χαμηλότερης τιμής, εξαιτίας της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος τους.

Οι ολιγοπωλιακές συνθήκες προάγουν το PL

Επομένως, σε μία κατηγορία προϊόντων, η ιδιωτική ετικέτα θα κερδίζει πωλήσεις που θα αποσπά από τον ανταγωνισμό, εφόσον όμως προσφέρει στους καταναλωτές κωδικούς χαμηλότερου κόστους». Προσθέτει μάλιστα ότι «η ισχύς των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας εξαρτάται επίσης από τον βαθμό συγκέντρωσης του λιανικού εμπορίου σε μία χώρα. O υψηλός βαθμός συγκέντρωσης και η διαμόρφωση ολιγοπωλιακών συνθηκών στο λιανικό εμπόριο προάγουν την ιδιωτική ετικέτα, καθώς οι εμπορικές αλυσίδες της χώρας είναι λιγότερες, μεγαλύτερες και ισχυρότερες».

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με όσα αναφέρει ο κ. Μπάλτας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, το μερίδιο αξίας πωλήσεων (μερίδιο τζίρου) των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας είναι αισθητά μεγαλύτερο από το μερίδιο που έχουν στην Ελλάδα.

Για παράδειγμα, με βάση στοιχεία του έτους 2021, το μερίδιο αξίας της ιδιωτικής ετικέτας στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι 42,1%, στην Ελβετία 51,9%, στην Ισπανία 41,6% και στην Ολλανδία 43,8%. Τα μερίδια όγκου πωλήσεων είναι ακόμα μεγαλύτερα για την ιδιωτική ετικέτα. Για παράδειγμα, το μερίδιο όγκου πωλήσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο ανήλθε στο 50,4%, στην Ελβετία 57,6%, στην Ισπανία 49,9% και στην Ολλανδία 49,8%, κατά το προηγούμενο έτος.

Η ελληνική αγορά ακολουθεί σταθερά τη διεθνή μακροχρόνια τάση ανάπτυξης τέτοιων καταναλωτικών προϊόντων, τα οποία αυξάνουν την ποικιλία τους και το φάσμα των κατηγοριών προϊόντων όπου είναι διαθέσιμα. Ταυτόχρονα, έχουν αναπτυχθεί κωδικοί ιδιωτικής ετικέτας υψηλότερης ποιότητας και τιμής για να καλύψουν πληρέστερα τις ετερογενείς προτιμήσεις των καταναλωτών. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ιδιωτική ετικέτα εμφανίζεται συχνότερα και σε εξειδικευμένα τμήματα αγοράς, όπως τα βιολογικά τυποποιημένα τρόφιμα.

Δεκαπλάσια ταχύτητα ανάπτυξης

Η μεγάλη ταχύτητα ανάπτυξης των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στην ελληνική αγορά αποδεικνύεται από τα στοιχεία της εταιρείας ερευνών IRI που δείχνουν ότι οι πωλήσεις σε αξία αυξήθηκαν κατά 10,2% από τον Ιανουάριο έως και τον Ιούλιο εφέτος διαμορφώνοντας μερίδιο αγοράς στο 15,9% από 14,8% το 2021. Αντίστοιχα, οι πωλήσεις σε αξία των επώνυμων (branded) προϊόντων το ίδιο διάστημα αυξήθηκαν κατά 1,2%.

Το ίδιο διάστημα οι συνολικές πωλήσεις των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων στα σούπερ μάρκετ σε αξία σημείωσαν άνοδο κατά 2,8%, που οφείλεται στις ανατιμήσεις και όχι στη μεγαλύτερη κατανάλωση. Συγκεκριμένα, οι πωλήσεις έφτασαν τα 4,79 δισ. ευρώ από 4,66 δισ. ευρώ το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Η παράλληλη πτώση σε όγκους (-1,7% στα συσκευασμένα προϊόντα) διατηρείται, προς το παρόν, σε ήπια επίπεδα.

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Βαγγέλης Φώσκολος, Senior Consultant IRI Hellas «οι καταναλωτές στρέφονται όλο και περισσότερο σε φθηνότερα brands και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, για να διατηρήσουν, στο βαθμό που μπορούν, τα επίπεδα κατανάλωσης και το μέγεθος του καλαθιού».

Μεγαλύτερες ανατιμήσεις και λιγότερες προσφορές

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι οι ανατιμήσεις στο 7μηνο κυμαίνονται στο σύνολο 4% (4,3% για τα brands και 6,5% για τα PL) ενώ καταγράφεται πτώση στο ποσοστό της αξίας πωλήσεων που πραγματοποιείται υπό καθεστώς προώθησης.

Συνολικά οι προωθητικές ενέργειες στα ταχυκίνητα καταναλωτικά προϊόντα αντιστοιχούσαν στο 24,5% των πωλήσεων που πραγματοποιήθηκαν στο 7μηνο του 2022 έναντι 25,9% την ίδια χρονική περίοδο πέρυσι.

Ειδικά στα τρόφιμα το αντίστοιχο ποσοστό εφέτος είναι 23,8%, από 24,8% πέρυσι. Πίσω από αυτή τη μείωση των προωθητικών ενεργειών, σύμφωνα με τον κ. Φώσκολο, κρύβονται δύο λόγοι: «είτε ένα ποσοστό εταιρειών δεν μπορεί να ακολουθήσει το περυσινό προωθητικό πλάνο (πίεση περιθωρίων κέρδους λόγω αύξησης κόστους, περιορισμός promo budget), είτε ένα μερίδιο των καταναλωτών δεν έχουν την δυνατότητα/διάθεση να στοκάρουν, όπως παλιότερα σε περιπτώσεις προωθητικών ενεργειών».

Αίνιγμα το τελευταίο 4μηνο

Αναφορικά με το τελευταίο τετράμηνο του έτους ο κ. Φώσκολος εκτιμά ότι ο Σεπτέμβριος θα είναι κρίσιμος μήνας καθώς αποτελεί παραδοσιακά περίοδο μεγάλης κατανάλωσης.

Διευκρινίζει ωστόσο ότι «εφέτος ο Σεπτέμβριος έρχεται μετά από συνεχόμενους μήνες κλιμακούμενου πληθωρισμού και αυξήσεων του κόστους διαβίωσης, παράγοντες που πιέζουν ολοένα και περισσότερο το διαθέσιμο εισόδημα αλλά και επηρεάζουν την διάθεση των καταναλωτών να δαπανήσουν. Ίσως λοιπόν να δούμε απότομες μειώσεις στα επίπεδα κατανάλωσης που θα βαρύνουν την εικόνα ολόκληρης της χρονιάς».

Την ίδια στιγμή ενδιαφέρον παρουσιάζουν, σύμφωνα με τον ίδιο, οι κινήσεις των εταιρειών, στις οποίες προχωρούν για να «απαντήσουν» στις εξελισσόμενες συνθήκες της καταναλωτικής ζήτησης.

Όπως σημειώνει ο κ. Φώσκολος, σε αυτές τις κινήσεις περιλαμβάνονται η μείωση ποσότητας στο προϊόν, με σκοπό την διατήρηση της ίδιας τιμής ανά τεμάχιο ή την προσπάθεια ελαχιστοποίησης της αύξησης (το λεγόμενο και φαινόμενο shrinkflation), η μείωση/αλλαγή των υλικών συσκευασίας, καθώς και η επανεξέταση του προϊοντικού χαρτοφυλακίου και της στρατηγικής marketing με σκοπό την στόχευση του καταναλωτή της κατηγορίας (και των επιμέρους target groups), με το κατάλληλο προϊόν, στην κατάλληλη τιμή/ συσκευασία με ένα ολοκληρωμένο μοντέλο marketing.

Μεγαλώνει η ανησυχία και ο φόβος των καταναλωτών

Με τις προβλέψεις οικονομικών αναλυτών να κάνουν λόγο για διατήρηση του πληθωρισμού στο ράφι και το 2023 οι καταναλωτές προετοιμάζονται για ένα δύσκολο χειμώνα. Είναι ενδεικτικό ότι σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) σε δείγμα 1.000 καταναλωτών, ο μεγαλύτερος φόβος πλέον προέρχεται από την οικονομική κρίση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά λόγω της ενεργειακής κρίσης και των ανατιμήσεων. Το 31% δηλώνει ότι νιώθει άγχος, το 29% θυμό, το 25% φόβο και το 23% ανασφάλεια, ενώ ένα ποσοστό 5% δηλώνει ακόμα και πανικό. Μόλις 2% δηλώνει αδιάφορο.

Ειδικότερα το πρόβλημα του πληθωρισμού και των ανατιμήσεων αξιολογείται ως το σημαντικότερο πρόβλημα των καταναλωτών από το 52% του κοινού, ενώ ακολουθεί το κόστος ενέργειας με 39% και αρκετά χαμηλότερα ο πόλεμος στην Ουκρανία με 4%, οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις με 4% και τέλος η πανδημία COVID-19 με μόλις 1%. Συγκρινόμενο μάλιστα το πρόβλημα των σημερινών ανατιμήσεων με παρελθούσες κρίσεις όπως η δημοσιονομική κρίση της δεκαετίας του 2010 ή η κρίση του κορονοϊού 2020-2021, το κοινό θεωρεί σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό 64% ότι η σημερινή κρίση είναι χειρότερη. Ακολουθεί η δημοσιονομική κρίση της δεκαετίας του 2010 με 30% και τέλος η κρίση του κορονοϊού με 6%.

Εξειδικεύοντας τις κατηγορίες των ανατιμήσεων, από την έρευνα προκύπτει ότι το κόστος ενέργειας και θέρμανσης είναι το πιο επιβαρυντικό για το κοινό σε ποσοστό 56% και ακολουθούν τα προϊόντα τροφίμων σε ποσοστό 27%, τα κόστη καυσίμων και μεταφορών με 13% και τέλος τα προϊόντα εκτός τροφίμων με μόλις 1%. Τέλος, αντίστοιχες είναι οι απαντήσεις του κοινού σε σχέση με ποιες δαπάνες χρειάζονται μεγαλύτερη οικονομική βοήθεια, με το 97% να δηλώνει στην ενέργεια (89% πολύ), το 93% στα καύσιμα (74% πολύ), το 86% στα τρόφιμα (αλλά μόλις 48% πολύ) και το 69% στην κατοικία-ενοίκια (μόλις 42% πολύ).

Το πρόβλημα πλέον δεν εντοπίζεται μόνο στις ελλείψεις εισαγωγών από τη δοκιμαζόμενη Ουκρανία ή από τη Ρωσία που απαγόρευσε τις εξαγωγές σιτηρών και ζάχαρης, αλλά και στα «εναλλακτικά» κανάλια τροφοδοσίας, καθώς αγορές όπως η Αυστρία, η Ουγγαρία, η Βουλγαρία, η Ολλανδία, η Σερβία, η Πορτογαλία κ.ά. μειώνουν τις εξαγωγές πρώτων υλών, βάζοντας ως προτεραιότητα τις δικές τους ανάγκες.

Το αποτέλεσμα είναι ότι στην εγχώρια αγορά έχουν ξεκινήσει οι πρώτες αγορές πανικού, θυμίζοντας τις σκηνές που εκτυλίχθηκαν τις μέρες του πρώτου lockdown, πριν δύο χρόνια. Ήδη τις τελευταίες ημέρες στα σουπερμάρκετ καταγράφεται αύξηση πωλήσεων σε βασικά αγαθά διατροφής. Οι καταναλωτές αποθηκεύουν, λόγω του πολέμου, αλεύρι, ζυμαρικά, σπορέλαια, ρύζι, όσπρια, ζάχαρη κ.ά. Ωστόσο, το φαινόμενο δεν έχει πάρει ακόμη μεγάλες διαστάσεις, ενώ προς ώρας τα ράφια δεν έχουν αδειάσει εντελώς.

Ταυτόχρονα πάντως, ορισμένες αλυσίδες της οργανωμένης λιανικής, αλλά και cash & carry έχουν αρχίσει να βάζουν πλαφόν στην ποσότητα ηλιελαίου και αλεύρων που δίνουν στις επιχειρήσεις και στους ιδιώτες υπό τον φόβο των ελλείψεων. Σε προσεκτικό σχεδιασμό διαχείρισης των αποθεμάτων τους έχουν προχωρήσει και οι αλευροβιομήχανοι προκειμένου να μην υπάρξουν προβλήματα εφοδιασμού της αγοράς, ενώ συνιστούν ψυχραιμία στους καταναλωτές έναντι αγορών πανικού και έντονου στοκαρίσματος.

Να σημειωθεί ότι πλαφόν όσον αφορά το ηλιέλαιο έχει μπει σε σουπερμάρκετ της Ισπανίας (η Mercadona, η μεγαλύτερη αλυσίδα σουπερμάρκετ στην Ισπανία, αλλά και οι Consum και Makro ανέφεραν ότι προχώρησαν σε πλαφόν αγοράς έως 5 λίτρων ανά καταναλωτή), ενώ κάποιες αλυσίδες σε Ιταλία και Γερμανία εφαρμόζουν ήδη περιορισμούς στην αγορά ορισμένων τροφίμων.

Σύμφωνα με τη Fediol, την Ένωση Βιομηχανιών Φυτικών Ελαίων, τα διαθέσιμα αποθέματα ηλιελαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμάται πως θα διαρκέσουν για 4 έως 6 εβδομάδες, όπως προειδοποίησε στις 4 Μαρτίου 2022. Υπενθυμίζεται πως η Ουκρανία καλύπτει το 82% των αναγκών της ΕΕ σε ηλιέλαιο. Όσον αφορά την εγχώρια αγορά, τουλάχιστον το 50% της κατανάλωσης σπορελαίων προέρχεται από την Ουκρανία.

Πιέζονται προς τα πάνω οι τιμές

Παρότι στην ουσία ανατιμήσεις σε βασικά προϊόντα διατροφής δεν έχουν ακόμη περάσει στο ράφι λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στην Ουκρανία, κάτι που θα το δούμε τις επόμενες εβδομάδες, εάν σύρραξη διαρκέσει και πέραν του Μαρτίου, ο φόβος για τυχόν ελλείψεις πυροδοτεί νέο κύμα ακρίβειας.

Αναφορικά με τα λάδια, η τιμή του ηλιέλαιου έχει εκτιναχθεί (μία 10λιτρη συσκευασία ηλιέλαιου, η οποία κόστιζε 15 ευρώ πριν από τον πόλεμο της Ουκρανίας, σήμερα έχει φτάσει στα 25-26 ευρώ, αναφέρουν οι εκπρόσωποι της εστίασης), ακολουθεί το πυρηνέλαιο και τις τελευταίες ημέρες η αυξητική τάση περνάει και στο ελαιόλαδο.

Την ίδια στιγμή οι τιμές σε αλεύρι και ζυμαρικά αυξάνονται από λίγο εβδομάδα με την εβδομάδα. Σύμφωνα με πληροφορίες,  το χύμα αλεύρι που εισάγεται από τη Βουλγαρία αυξήθηκε κατά 15% μετά τον πόλεμο της Ουκρανίας. Να σημειωθεί ότι στα ζυμαρικά έχουν προηγηθεί αυξήσεις 6% τον Δεκέμβριο του 2021 και επιπρόσθετες αυξήσεις 8% τον Φεβρουάριο εφέτος, ενώ 9% ήταν η αύξηση που έβαλαν οι αλευροβιομήχανοι στα επώνυμα προϊόντα τους προηγούμενους μήνες.

Με βάση την Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ), επιτρέπεται η παρουσία ενός καταναλωτή για κάθε 16 τ.μ. -από 25 τ.μ. που ίσχυε- στον κύριο χώρο του καταστήματος (εξαιρούνται βοηθητικοί χώροι, αποθήκες, γραφεία, χώροι στάθμευσης).

Επίσης δεν προσμετράται ο πληθυσμός που προσέρχεται για την παραλαβή αυτοδιαγνωστικού τεστ, ανεξαρτήτως εάν πραγματοποιεί εμπορική συναλλαγή.

Επίσης στα εμπορικά, στα malls, στα εκπτωτικά χωριά και στα shops in a shop δίνεται η δυνατότητα να λειτουργούν προαιρετικά από τις 7 το πρωί έως τις 9 το βράδυ και τα σούπερ μάρκετ και γενικότερα τα καταστήματα τροφίμων από τις 7 το πρωί έως τις 10:30 το βράδυ.

Η διεύρυνση, προαιρετικά, του ωραρίου λειτουργίας των καταστημάτων αλλά κυρίως η αύξηση των καταναλωτών που μπορούν να βρίσκονται ταυτόχρονα εντός του καταστήματος αποτελούσε βασικό αίτημα του εμπορικού κόσμου. Μέσω αυτών των δύο αλλαγών οι έμποροι εκτιμούν ότι θα μπορέσουν να εξυπηρετήσουν καλύτερα τους καταναλωτές τους και να αυξήσουν τον τζίρο τους.

Ο τζίρος των εμπορικών

Όπως προκύπτει από πρόσφατη έρευνα που εκπόνησε ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών, το 84,1% των εμπορικών καταστημάτων αντιμετώπισαν τον Μάιο μειωμένο αγοραστικό ενδιαφέρον, με το 31,6% των ερωτηθέντων να αναφέρει πτώση τζίρου μεταξύ 31% και 50%, το 23,6% να διαπιστώνει κάμψη κατά 51% και μόλις 8,8% να αναφέρει αύξηση τζίρου φέτος σε σχέση με τον Μάιο του 2019, κυρίως χάριν στην ίδρυση νέων υποκαταστημάτων.

Συγκριτικά με τον περσινό Μάιο ωστόσο η εικόνα είναι σαφώς θετικότερη, καθώς το 24,9% είχε αύξηση πωλήσεων, ενώ το 50,2% των ερωτηθέντων είχε σταθερό ή αυξημένο τζίρο. Στον αντίποδα, το 45,3% του δείγματος δήλωσε πτώση τζίρου τον φετινό Μάιο σε σχέση με πέρσι. Τέλος, σε ό,τι αφορά την εξέλιξη του τζίρου των εμπορικών καταστημάτων της Αθήνας από την αρχή του έτους, το 68% αναφέρει πτώση πωλήσεων, ενώ μόλις ένας στους δέκα (ποσοστό 11,6%) αναφέρει αύξηση το φετινό πεντάμηνο συγκριτικά με πέρσι.

Όμως, οι καταναλωτές πρέπει να θυμούνται ότι απαγορεύονται οι μετακινήσεις από δήμο σε δήμο για τις αγορές σε σούπερμαρκετ.

Επίσης, από τη Δευτέρα, 5 Απριλίου, οπότε και ανοίγει το λιανεμπόριο, θα βγουν και οι απαγορευτικές κορδέλες από τα ράφια των σούπερμαρκετ και θα μπορούν οι καταναλωτές να αγοράζουν τα συγκεκριμένα προϊόντα και από τα σούπερμαρκετ, όπως έκανε γνωστό, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, ο γενικός γραμματέας Εμπορίου, Παναγιώτης Σταμπουλίδης.

Με sms στο 13032 και ραντεβού τα ψώνια στα καταστήματα

Οι πολίτες για να κάνουν τα ψώνια τους θα πρέπει να στείλουν SMS με το ονοματεπώνυμό τους μόνο στο 13032, προκειμένου να μπορέσουν να μεταβούν οπουδήποτε απαιτείται εντός νομού. Το SMS θα έχει διάρκεια τριών ωρών και μπορεί να αποσταλεί μόνο μία φορά ημερησίως.

Επίσης παράλληλα με το 13032 ισχύουν και το click away και το click in shop, κάτι που σημαίνει πως οι πολίτες θα πρέπει να φέρουν μαζί τους αποδεικτικό του ραντεβού τους, όπως για παράδειγμα SMS ή e-mail online παραγγελίας ή πληρωμής.

Αντίστοιχα οι καταστηματάρχες θα πρέπει να υποδέχονται εντός του μαγαζιού μόνο έναν πελάτη ανά 25 τ.μ. του καταστήματός τους με μέγιστο όριο 20 πελάτες κατά περίπτωση, ενώ οι αγορές, εάν δεν έχουν εξοφληθεί ηλεκτρονικά θα πρέπει να γίνονται μόνο με κάρτα. Η παραλαβή του προϊόντος μπορεί να γίνει και εκτός του καταστήματος.

Έως τώρα ο αριθμός των ατόμων που επιτρεπόταν να βρίσκονται σε ένα κατάστημα ταυτόχρονα καθοριζόταν με βάση τον γενικό κανόνα 1 άτομο ανά 25 τ.μ., κανόνας που ισχύει σήμερα και στα σούπερ μάρκετ.