Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω»

Το πρώτο από τα δύο νέα σχέδια, με τον τίτλο «Ανακαινίζω», έχει σχεδιαστεί ώστε να ενισχύσει ιδιοκτήτες που διαθέτουν κλειστά ή παλαιά ακίνητα και επιθυμούν να τα μεταμορφώσουν σε κατοικίες με προσιτό κόστος ενοικίασης ή ιδιοκατοίκησης. Το πρόγραμμα διαθέτει σημαντικό προϋπολογισμό και περιλαμβάνει επιδότηση για την ενεργειακή αναβάθμιση και την ανακαίνιση των ακινήτων, δίνοντας μεγαλύτερη αξία σε υπάρχουσες κατασκευές και ενθαρρύνοντας την επανένταξή τους στην αγορά. Με αυτή την παρέμβαση, στοχεύεται η δημιουργία νέων επιλογών στέγασης για νοικοκυριά που αναζητούν προσιτές λύσεις.
Παράλληλα, μέρος των κονδυλίων προορίζεται για ενεργειακές παρεμβάσεις σε κατοικίες που ήδη κατοικούνται, ώστε οι ιδιοκτήτες να βελτιώσουν την απόδοση και την άνεση των χώρων τους, γεγονός που ενδέχεται να μειώσει μακροπρόθεσμα τα λειτουργικά έξοδα των νοικοκυριών. (Star)

Το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ»

Το δεύτερο εργαλείο στο οπλοστάσιο της στεγαστικής πολιτικής ονομάζεται «Σπίτι μου ΙΙ» και στοχεύει στην υποστήριξη όσων επιδιώκουν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία. Το σχέδιο αυτό προβλέπει χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια που μπορούν να καλύψουν έως και μεγάλο μέρος της αξίας ενός ακινήτου. Οι δικαιούχοι είναι, καταρχάς, άτομα ή ζευγάρια σε ένα διευρυμένο ηλικιακό φάσμα, με στόχο την προώθηση της ιδιοκατοίκησης και τη διεύρυνση της πρόσβασης σε φθηνότερη στέγη.
Το μέτρο περιλαμβάνει χρηματοδότηση που φτάνει μέχρι μεγάλο ποσοστό της αξίας της κατοικίας και είναι δομημένο έτσι ώστε να περιορίζει το επιτοκιακό κόστος για τους ωφελούμενους, με σημαντική συμμετοχή πόρων από κρατικά και αναπτυξιακά εργαλεία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της ρευστότητας στην αγορά και τη διευκόλυνση της απόκτησης κατοικίας για όσους πληρούν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια των προγραμμάτων.

Αναπτυξιακή και κοινωνική διάσταση

Οι δύο νέες παρεμβάσεις δεν αντιμετωπίζουν μόνο την άμεση στεγαστική ανάγκη, αλλά συνδέουν την αγορά με μακροπρόθεσμες πολιτικές ανάπτυξης. Η ενεργειακή αναβάθμιση των υφιστάμενων ακινήτων, για παράδειγμα, ενισχύει την βιωσιμότητα και μειώνει τα λειτουργικά κόστη, ενώ η διευκόλυνση αγοράς πρώτης κατοικίας βοηθά στην οικοδόμηση σταθερών κοινωνικών βάσεων για τα νέα νοικοκυριά.

Παράλληλα, με στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών στην αγορά, τα προγράμματα αυτά ευθυγραμμίζονται με ευρύτερες προσπάθειες για μείωση των τιμών ενοικίων και αύξηση της κινητικότητας στους πολίτες που μέχρι σήμερα αντιμετωπίζουν εμπόδια εισόδου στην αγορά ακινήτων. Με αυτόν τον τρόπο, η στεγαστική πολιτική αποκτά μια διττή διάσταση: την άμεση αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και τη δημιουργία προοπτικών για οικονομική σταθερότητα και κοινωνική συνοχή.

Στην τελική ευθεία βρίσκεται η επέκταση του προγράμματος «Ανακαινίζω» και η κατασκευή νέων κατοικιών, που στόχο έχουν την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και την αύξηση της προσφοράς ακινήτων στην αγορά.

Σπίτι μου 2: Πως διαμορφώνονται τα ανανεωμένα εισοδηματικά κριτήρια 

Με βάση την τροποποιημένη ΚΥΑ, την οποία συνυπογράφουν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης και ο Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, τα ανανεωμένα εισοδηματικά κριτήρια διαμορφώνονται ως εξής:

Το ελάχιστο όριο εισοδήματος παραμένει στις 10.000 ευρώ για άγαμους, έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, καθώς και για μονογονεϊκές οικογένειες. Ωστόσο, το μέγιστο όριο εισοδήματος βάσει του τελευταίου φορολογικού έτους ή του μέσου όρου της τελευταίας τριετίας αυξάνεται στις:

• 25.000 ευρώ (από 20.000 ευρώ) για τους άγαμους.
• 35.000 ευρώ (από 28.000 ευρώ) για τους έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ ανά παιδί (έναντι 4.000 ευρώ ανά παιδί).
• 39.000 ευρώ (από 31.000 ευρώ) για μονογονεϊκές οικογένειες. Με την προσαύξηση των 5.000 ευρώ ανά παιδί, πέραν του πρώτου, να παραμένει σταθερή.

Ως προς το κατώτατο εισοδηματικό όριο των 10.000 ευρώ λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των ετήσιων φορολογητέων εισοδημάτων -πραγματικών ή τεκμαρτών- ανεξαρτήτως της πηγής προέλευσης και του κωδικού εγγραφής τους στη Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων του τελευταίου φορολογικού έτους, πλέον των εισοδημάτων, επίσης του τελευταίου φορολογικού έτους που αφορούν αποκλειστικά σε συντάξεις και προνοιακά επιδόματα των εξαρτώμενων τέκνων τους.

Ως προς το ανώτατο ανά περίπτωση εισοδηματικό όριο, στο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα -πραγματικό ή τεκμαρτό- ανεξαρτήτως κατηγορίας και του κωδικού εγγραφής του στη Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων του τελευταίου φορολογικού έτους, δεν περιλαμβάνεται το εισόδημα εκείνο, το οποίο αθροιστικά απαλλάσσεται από το φόρο εισοδήματος του ν. 4172/2013, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο για το έτος 2024, για τη λήψη του επιδόματος θέρμανσης.

-Καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής στο Πρόγραμμα ορίζεται η 31.05.2026, (έναντι της 31.12.2025) με δυνατότητα παράτασης κατόπιν απόφασης του αρμοδίου για την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ) Υπουργού, εφόσον υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι. Ως καταληκτική ημερομηνία σύναψης σύμβασης δανεισμού τελικού αποδέκτη ορίζεται η 31.08.2026 (έναντι της 30.6.2026).

Στις αρχές Οκτωβρίου, τα εκταμιευμένα δάνεια κυμαίνονταν στα 4.500, με συνολικό ποσό κοντά στα 490 εκατ. ευρώ.

Μέχρι τις 20 Νοεμβρίου, είχαν (προ)εγκριθεί πιστοληπτικά από τις συμμετέχουσες τράπεζες πάνω από 32.500 δάνεια, συνολικού ποσού 3,9 δισ. ευρώ. Οι τελικές εγκρίσεις από την ΕΑΤ, αφού ο αγοραστής εντοπίσει το κατάλληλο ακίνητο, φτάνουν περίπου τις 11.000, με συνολικό προϋπολογισμό 1,28 δισ. ευρώ.

Στεγαστική πίστη και επιτόκια
Τον Οκτώβριο του 2025, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η 12μηνη μεταβολή των στεγαστικών δανείων έπαψε να είναι αρνητική μετά από αρκετά χρόνια και πλέον ισοσκελίζεται με τις αποπληρωμές.

Την ίδια περίοδο το 2024, η πιστωτική επέκταση στα στεγαστικά ήταν αρνητική κατά 2,8%.

Το μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ΕΚΤ, διαμορφώθηκε σε 3,12% τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ ο μέσος όρος της ευρωζώνης ήταν 3,39%.
Νέα εισοδηματικά κριτήρια για το «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ»
Σε πρόσφατη ανακοίνωση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, καθορίστηκαν τα νέα εισοδηματικά κριτήρια για το πρόγραμμα «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ».

Το ελάχιστο όριο εισοδήματος παραμένει στις 10.000 ευρώ για άγαμους, έγγαμους, μέρη συμφώνου συμβίωσης και μονογονεϊκές οικογένειες.

Το μέγιστο όριο εισοδήματος αυξάνεται σε 25.000 ευρώ (από 20.000 ευρώ) για άγαμους, 35.000 ευρώ (από 28.000 ευρώ) για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί (έναντι 4.000 ευρώ προηγουμένως) και 39.000 ευρώ (από 31.000 ευρώ) για μονογονεϊκές οικογένειες, με σταθερή προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί πέραν του πρώτου.

Για το κατώτατο εισοδηματικό όριο λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των ετήσιων φορολογητέων εισοδημάτων, πραγματικών ή τεκμαρτών, ανεξαρτήτως πηγής, καθώς και τα εισοδήματα από συντάξεις και προνοιακά επιδόματα των εξαρτώμενων τέκνων του τελευταίου φορολογικού έτους.

Σχετικά με το ανώτατο εισοδηματικό όριο, δεν υπολογίζονται τα εισοδήματα που απαλλάσσονται αθροιστικά από τον φόρο εισοδήματος με βάση τον ν. 4172/2013, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο για το 2024, για τη λήψη του επιδόματος θέρμανσης.

Η καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής στο πρόγραμμα ορίζεται η 31/05/2026, με δυνατότητα παράτασης εφόσον υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι. Ως καταληκτική ημερομηνία σύναψης σύμβασης δανεισμού τελικού αποδέκτη ορίζεται η 31/08/2026.

Το πρόγραμμα ανοίγει ακόμη περισσότερο τη «βεντάλια» με δύο σημαντικές αλλαγές, που ανακοινώθηκαν από τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση: την παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων και τις αλλαγές στα περιουσιακά κριτήρια.

«Το πρόγραμμα παραμένει ανοιχτό, με 800 εκατ. ευρώ διαθέσιμα για την αγορά ακόμη 9.000 κατοικιών», τόνισε η υπουργός Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής, Δόμνα Μιχαηλίδου.

Αναφερόμενη στα αποτελέσματα του πρώτου προγράμματος, η ίδια σημείωσε ότι 10.000 νέοι απέκτησαν σπίτι μέσω του «Σπίτι Μου 1».

Παράταση έως τον Μάιο του 2026

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε παράταση της προθεσμίας για την υποβολή αιτήσεων στο «Σπίτι Μου 2» έως τις 31 Μαΐου 2026, αντί για το τέλος του 2025.

Αυτό σημαίνει ότι μετατίθεται και η τελική ημερομηνία εκταμίευσης των δανείων στις 31 Αυγούστου 2026.

Μέχρι σήμερα, το πρόγραμμα έχει φτάσει στο 65% της διαθέσιμης χρηματοδότησης, με πάνω από 11.000 πολίτες να έχουν ήδη αγοράσει κατοικία.

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και καλύπτει ακίνητα κατασκευασμένα έως το 2007. Στόχος είναι η αξιοποίηση ανενεργών κατοικιών και η στήριξη των νέων να αποκτήσουν ιδιόκτητη στέγη με ευνοϊκούς όρους.

Αλλαγές στα περιουσιακά κριτήρια

Κρίσιμη αλλαγή αποτελεί η διεύρυνση των εισοδηματικών και ηλικιακών κριτηρίων, ώστε να καλυφθούν περισσότερα νοικοκυριά.

Τα νέα εισοδηματικά όρια διαμορφώνονται ως εξής:

• Άγαμοι: από 20.000 € σε 25.000 €

• Ζευγάρι: από 28.000 € σε 35.000 €

• Προσαύξηση ανά παιδί: από 4.000 € σε 5.000 €

• Μονογονεϊκές οικογένειες: νέο όριο 39.000 €, από 31.000 €

Χαρακτηριστικά, μια τετραμελής οικογένεια με δύο παιδιά που μέχρι σήμερα καλυπτόταν έως τα 36.000 €, πλέον φτάνει έως και τα 45.000 €.

«Η στέγη είναι εθνικό ζήτημα»

Σε συνέντευξή της, η Δόμνα Μιχαηλίδου χαρακτήρισε το θέμα της στέγασης «εθνικό ζήτημα», τονίζοντας ότι, παρά το υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης, τα ενοίκια πιέζουν ασφυκτικά όσους δεν διαθέτουν δικό τους σπίτι.

Τα αποτελέσματα των προγραμμάτων δείχνουν την αποτελεσματικότητά τους:
10.000 νέοι απέκτησαν σπίτι μέσω του «Σπίτι Μου 1», ενώ 11.000 έχουν ήδη ωφεληθεί από το «Σπίτι Μου 2».

Σήμερα, το πρόγραμμα παραμένει ανοιχτό, με 800 εκατ. ευρώ διαθέσιμα για ακόμη 9.000 κατοικίες. Επισημάνθηκε επίσης ότι δεν παρατηρήθηκε άνοδος τιμών στα ακίνητα που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα, καθώς ενεργοποιήθηκαν αδρανείς κατοικίες που δεν βρίσκονταν στην αγορά.

Η στεγαστική πολιτική δείχνει ότι υπάρχει περιθώριο για έξυπνες και δίκαιες παρεμβάσεις.

Το «Σπίτι Μου 2» φαίνεται να κινείται σε αυτή την κατεύθυνση, δίνοντας πραγματικές λύσεις σε όσους αναζητούν ελπίδα και πρόσβαση στην ιδιοκτησία σε ένα περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις.

Μιλώντας στο ACTION 24, η υπουργός χαρακτήρισε το στεγαστικό «εθνικό ζήτημα», τονίζοντας ότι, παρά το υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης, η δυσκολία στα ενοίκια είναι μεγάλη.

Υπενθύμισε ότι στο τέλος του μήνα ξεκινά η επιστροφή του ενός στα δώδεκα ενοίκια και υπογράμμισε τα θετικά αποτελέσματα των προγραμμάτων Στέγασης: «Με το "Σπίτι μου 1", 10.000 άνθρωποι απέκτησαν το δικό τους σπίτι. Το "Σπίτι μου 2", που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο, έχει ήδη βοηθήσει 11.000 δικαιούχους να αποκτήσουν κατοικία. Και συνεχίζουμε».

«Όπως προσαρμόσαμε τα κριτήρια στο "Σπίτι μου 1", προσαρμόζουμε τώρα και το "Σπίτι μου 2" ώστε να γίνει πιο ευέλικτο και να καλύψει περισσότερα νοικοκυριά. Το πρόγραμμα παραμένει ανοιχτό, με διαθέσιμους πόρους που φτάνουν τα 800 εκατομμύρια ευρώ, για να μπορέσουν ακόμη 9.000 συμπολίτες μας να αποκτήσουν σπίτι».

«Τα τελευταία χρόνια οι τράπεζες ενέκριναν περίπου 2.000 στεγαστικά δάνεια τον χρόνο»
«Για να έχουμε καθαρό μέτρο σύγκρισης, τα τελευταία χρόνια οι τράπεζες ενέκριναν περίπου 2.000 στεγαστικά δάνεια τον χρόνο. Σήμερα, μέσα σε μόλις δύο χρόνια, έχουμε φτάσει συνολικά στα 30.000 σπίτια. Αυτή είναι η ουσιαστική ενίσχυση της αγοράς και, κυρίως, της κοινωνίας», πρόσθεσε.

Αναφορικά με τις τιμές των ακινήτων που διατίθενται μέσω των προγραμμάτων, σημείωσε ότι, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, δεν παρουσιάζουν αύξηση σε σχέση με την υπόλοιπη αγορά. Όπως εξήγησε, αυτό οφείλεται στο ότι «βγήκαν ξανά στην αγορά πολλά κλειστά σπίτια που παρέμεναν κλειδωμένα και επιβάρυναν τους ιδιοκτήτες με πάγια κόστη χωρίς κανένα όφελος».

«Εργαλείο ελευθερίας για κάθε πολίτη με αναπηρία»
Η κ. Μιχαηλίδου ανακοίνωσε ότι άνοιξαν σήμερα οι αιτήσεις για την πλαστική Κάρτα Αναπηρίας, η οποία αναγνωρίζεται σε όλη την Ευρώπη, δίνει στο Άτομο με Αναπηρία πρόσβαση σε όλα τα μέσα του ΟΑΣΑ και λειτουργεί ως δικαιολογητικό για μηδενικό ή μειωμένο εισιτήριο στα υπόλοιπα μέσα μεταφοράς.

«Για να έχει αξιοπρέπεια ένας πολίτης με αναπηρία, το κράτος οφείλει να του παρέχει τις κατάλληλες υπηρεσίες», επεσήμανε.

«Με τη νέα Κάρτα Αναπηρίας, ένα Άτομο με Αναπηρία μπορεί να πάρει το μετρό, να πάει στην Ακρόπολη, να ανέβει με το αναβατόριο στον Ιερό Βράχο και να θαυμάσει τον ελληνικό πολιτισμό χωρίς εμπόδια», σημείωσε.

Επίσης, αναφέρθηκε στην πλατφόρμα προσβασιμότητας, που παραμένει ανοιχτή, με σημαντικά απλουστευμένη διαδικασία: «Μπορεί κάποιος να κάνει αρκετές εργασίες προσβασιμότητας στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας του χωρίς χαρτί μηχανικού. Όπου απαιτείται όμως χαρτί μηχανικού, αυξήσαμε την αμοιβή του στα 900 ευρώ».

«Αυτό που χρειάζεται ένα παιδί είναι μία οικογένεια»
Η υπουργός ξεκαθάρισε ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ιδρύματα δεν είναι «ορφανά», αλλά παιδιά με γονείς που έχουν κριθεί από τις Αρχές ως κακοποιητικοί ή παραμελητικοί.

«Ο εισαγγελέας αποφασίζει προσωρινά την τοποθέτηση σε ίδρυμα και στη συνέχεια το δικαστήριο κρίνει —όχι σε δύο ή τρία χρόνια αλλά σε βάθος χρόνου— αν μια οικογένεια μπορεί να ξανασταθεί στα πόδια της για να φροντίσει το παιδί της», τόνισε.

Όπως υπογράμμισε, στην πλειονότητά τους τα παιδιά που σήμερα ζουν σε ιδρύματα δεν είναι κατάλληλα για υιοθεσία: «Εννέα στα δέκα παιδιά είναι άνω των έξι ετών και εννέα στα δέκα είναι κατάλληλα μόνο για αναδοχή. Κι όμως, η κοινωνία συνεχίζει να ζητά κυρίως βρέφη για υιοθεσία».

Αναφερόμενη στην πρόοδο των τελευταίων ετών, σημείωσε: «Από το 2020 έχουμε καταφέρει να βγάλουμε τα μισά παιδιά από τα ιδρύματα. Ήταν 2.500 και σήμερα έχουμε φτάσει στα 1.100».

Και έκλεισε με την ουσία της μεταρρύθμισης: «Αυτό που χρειάζεται κάθε παιδί, ανεξαρτήτως ηλικίας, είναι μια σταθερή, ασφαλής οικογένεια».

Ο κ. Παπαθανάσης τόνισε ότι το πρόγραμμα έχει ήδη φτάσει στο 65%, με 1,3 δισ. ευρώ να έχουν κλειδώσει και περισσότερους από 11.000 νέους να έχουν αγοράσει κατοικία. Όλα τα ακίνητα που έχουν εγκριθεί μέχρι σήμερα είναι κατασκευής έως το 2007, όπως προβλέπει ο κανόνας του προγράμματος.

Ταυτόχρονα, αυξάνονται τα εισοδηματικά κριτήρια ώστε να ενταχθούν περισσότεροι δικαιούχοι. Το όριο για άγαμο ανεβαίνει από 20.000 σε 25.000 ευρώ, για ζευγάρι από 28.000 σε 35.000 ευρώ, ενώ η προσαύξηση ανά παιδί αυξάνεται από 4.000 σε 5.000 ευρώ. Έτσι, μια τετραμελής οικογένεια που σήμερα καλύπτεται έως τα 36.000 ευρώ, πλέον θα καλύπτεται έως τα 45.000 ευρώ. Στις μονογονεϊκές οικογένειες το όριο διαμορφώνεται στα 39.000 ευρώ (από 31.000).

Οπως σημείωσε ο αναπληρωτής υπουργός, οι υπαγωγές αφορούν ολόκληρη τη χώρα, με περιφέρειες όπως η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη να καταγράφουν πάνω από 850 εγκρίσεις, ενώ σε όλη την επικράτεια αγοράζονται αξιοπρεπή και λειτουργικά σπίτια, με το μέσο εμβαδόν στα 90 τ.μ. και τη μέση αξία περίπου στις 150.000 ευρώ—στοιχεία που δείχνουν πως το πρόγραμμα ενισχύει όχι μόνο τους αγοραστές αλλά και τις τοπικές αγορές κατοικίας.

Τα στατιστικά στοιχεία αποκαλύπτουν ότι το μέσο ποσό εκταμίευσης ανά δάνειο υπολογίζεται στις 112.000 ευρώ. Παρά το γεγονός ότι τα ποσά αυτά είναι σημαντικά και το πρόγραμμα παρουσιάζει ουσιαστικό έργο, μετά από εννέα περίπου μήνες λειτουργίας, οι εκταμιεύσεις αντιπροσωπεύουν μόλις το 14% του συνολικού προϋπολογισμού των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Επιπλέον 7.000 δάνεια σε τελικό στάδιο

Τα πιο πρόσφατα δεδομένα καταγράφουν περίπου 7.000 επιπλέον δάνεια που έχουν λάβει οριστική έγκριση, πέραν των 2.600 ολοκληρωμένων συμβολαίων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι δικαιούχοι έχουν επιλεγεί, τα ακίνητα έχουν εντοπιστεί, και έχουν πραγματοποιηθεί όλοι οι απαιτούμενοι νομικοί και τεχνικοί έλεγχοι. Πλέον απομένουν κυρίως διοικητικές διαδικασίες για την οριστική εκταμίευση, χωρίς να αποκλείονται τυχόν προβλήματα τελευταίας στιγμής.

Συνυπολογίζοντας τα 9.600 δάνεια (2.600 εκταμιευμένα και 7.000 σε τελική φάση), η συνολική χρηματοδότηση ανέρχεται σε περίπου 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ, που αντιστοιχεί στο 60% του προγραμματισμένου προϋπολογισμού.

Προκλήσεις για την ολοκλήρωση του προγράμματος

Οι προεγκρίσεις δανείων έχουν φτάσει τις 31.000 για συνολική χρηματοδότηση κοντά στα 3,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, περίπου 21.000 προεγκεκριμένα δάνεια δεν έχουν ακόμη συνδυαστεί με κατάλληλο ακίνητο. Σημειώνεται ότι κάθε νοικοκυριό μπορεί να υποβάλει πολλαπλές αιτήσεις, καθώς κάθε έγκριση ισχύει για τρεις μήνες.

Οι συμβάσεις δανεισμού πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τα τέλη του επόμενου Ιουνίου. Κατά συνέπεια, το επόμενο εννεάμηνο θα είναι κρίσιμο για την υλοποίηση των υπόλοιπων περίπου 7.000 δανείων.

Στρεβλώσεις στην αγορά ακινήτων

Οι παραμορφώσεις που έχουν προκύψει στην αγορά κατοικίας, ιδιαίτερα στα επιλέξιμα από το πρόγραμμα ακίνητα, αποτελούν σημαντικό εμπόδιο. Οι τιμές των κατάλληλων σπιτιών έχουν αυξηθεί δυσανάλογα, δημιουργώντας χάσμα μεταξύ του τιμήματος πώλησης και της τραπεζικής εκτίμησης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι τράπεζες να καλύπτουν μικρότερο ποσοστό της αγοράς από ό,τι αρχικά προσδοκούσε ο δανειολήπτης.

Επιπλέον, καταγράφονται περιπτώσεις ατόμων που προσφεύγουν σε νέο δανεισμό μέσω καταναλωτικών δανείων υψηλού επιτοκίου για να καλύψουν το κόστος αγοράς κατοικίας. Παράλληλα, είναι σχεδόν βέβαιη η ανάγκη επιπρόσθετου δανείου για την ανακαίνιση του νεοαποκτηθέντος ακινήτου.

Το πρόγραμμα "Αναβαθμίζω το Σπίτι Μου"

Το συμπληρωματικό πρόγραμμα "Αναβαθμίζω το Σπίτι Μου" για άτοκα δάνεια έως 25.000 ευρώ δεν προχωρά με τον αναμενόμενο ρυθμό. Η εκταμίευση των χρημάτων πραγματοποιείται βάσει αποδείξεων για τις εργασίες, γεγονός που αυξάνει το κόστος τους.

Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί 2.908 δάνεια αυτού του προγράμματος, με μέσο όγκο 18.000 ευρώ. Οι εκταμιεύσεις φτάνουν περίπου τα 52 εκατομμύρια ευρώ από συνολικό προϋπολογισμό 400 εκατομμυρίων ευρώ, ποσοστό 25%.

Προετοιμασία για το Σπίτι μου ΙΙΙ

Από κυβερνητικής πλευράς, το Σπίτι μου ΙΙ δεν θεωρείται αποτυχημένο. Παρά τις στρεβλώσεις που έχει προκαλέσει στην αγορά, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι εφόσον τα δάνεια βρίσκουν δικαιούχους, το πρόγραμμα εκπληρώνει τον στόχο του.

Για αυτόν τον λόγο προετοιμάζεται η τρίτη έκδοση του Σπίτι μου, που πιθανότατα θα ανακοινωθεί στη ΔΕΘ. Το νέο πρόγραμμα αναμένεται να διαθέτει προϋπολογισμό 1 δισεκατομμυρίου ευρώ (όπως το Σπίτι μου Ι) και να στοχεύει κυρίως σε οικογένειες με παιδιά, ενώ πιθανότατα θα υπάρξει περαιτέρω διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι οι δικαιούχοι με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, καθώς και όσοι έχουν εξαρτώμενα τέκνα με αντίστοιχο ποσοστό, μπορούν πλέον να επιλέγουν κατοικίες που έχουν ανεγερθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020. Η μέχρι πρότινος καταληκτική χρονολογία κατασκευής ήταν το 2007. Η επιλεξιμότητα των δικαιούχων τεκμηριώνεται μέσω πιστοποιητικών από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) ή αντίστοιχες υπηρεσίες.

Η μεταβολή αυτή αποσκοπεί στην κάλυψη των ιδιαίτερων αναγκών στέγασης των ΑμεΑ, ενισχύοντας τη δυνατότητα επιλογής κατοικιών που πληρούν τις απαιτήσεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού και προσφέρουν αναβαθμισμένη προσβασιμότητα.

Παράταση προθεσμιών για τη διευκόλυνση των διαδικασιών

Παράλληλα, η ισχύς της απόφασης υπαγωγής στο πρόγραμμα παρατείνεται κατά 60 ημέρες, ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος για τη σύναψη των δανειακών συμβάσεων. Η παράταση αυτή ανταποκρίνεται στις δυσκολίες που συναντούν συχνά οι δικαιούχοι κατά την ολοκλήρωση των συμβολαιογραφικών διαδικασιών, οι οποίες δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τους ίδιους.

Η έναρξη ισχύος των νέων ρυθμίσεων τοποθετείται στην 1η Ιουλίου 2025.

Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου δήλωσε πως οι νέες ρυθμίσεις ενισχύουν την ισότητα και την προσβασιμότητα, κάνοντας λόγο για προσαρμογή του προγράμματος στις σύγχρονες στεγαστικές ανάγκες των ατόμων με αναπηρία. Υπογράμμισε τη δέσμευση της κυβέρνησης για διαρκή και σταθερή στήριξη.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου τόνισε πως η αναπηρία δεν έγκειται στην κατάσταση του ατόμου αλλά στα εμπόδια της κοινωνίας. Η επέκταση της επιλεξιμότητας συμβάλλει σε μια πιο συμπεριληπτική στεγαστική πολιτική, είπε χαρακτηριστικά.

Ο Διοικητής του Ταμείου Ανάκαμψης Ορέστης Καβαλάκης επεσήμανε ότι η προσβασιμότητα και η κοινωνική ένταξη παραμένουν πυλώνες προτεραιότητας, με τις αλλαγές να προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία και επιλογές στους δικαιούχους.

Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί 6.469 στεγαστικά δάνεια, συνολικού ύψους 777,46 εκατ. ευρώ, με τα περισσότερα ακίνητα να βρίσκονται στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη. Αντιθέτως, χαμηλή παραμένει η συμμετοχή από τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου.

Το 41,4% των δικαιούχων είναι ηλικίας 40-50 ετών, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της επέκτασης του ηλικιακού ορίου για τη διεύρυνση της απήχησης του προγράμματος.

Τα μεγαλύτερα ακίνητα καταγράφονται στη Στερεά Ελλάδα (100,5 τ.μ.) και τα μικρότερα στην Αττική (82,7 τ.μ.). Η μέση εμπορική αξία των κατοικιών φτάνει τα 149.595 ευρώ, παρά την ηλικία τους, αποτυπώνοντας τη διάσταση μεταξύ τιμής και πραγματικής αξίας.

Προϋποθέσεις συμμετοχής και όρια

Δικαιούχοι είναι πολίτες 25-50 ετών χωρίς άλλο κατάλληλο ακίνητο και με εισοδηματικά κριτήρια ως εξής:

Άγαμοι: έως 20.000 ευρώ
Έγγαμοι/σύμφωνο συμβίωσης: έως 28.000 ευρώ (+4.000 €/τέκνο)
Μονογονεϊκές οικογένειες: έως 31.000 ευρώ (+5.000 €/επιπλέον τέκνο)
Ελάχιστο εισόδημα συμμετοχής: 10.000 ευρώ
Η ασφάλεια του δανείου είναι το ίδιο το ακίνητο, ως έως 120% της αξίας του δανείου, χωρίς εγγυητές. Το ανώτατο ύψος δανείου φτάνει τις 190.000 ευρώ (και 250.000 ευρώ η συνολική αξία του ακινήτου), ενώ η διάρκεια αποπληρωμής κυμαίνεται από 3 έως 30 έτη.

Η δράση χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο καλύπτει το 50% του επιτοκίου (δηλαδή το μισό δάνειο είναι άτοκο). Για τρίτεκνους, πολύτεκνους, ΑμεΑ και γονείς με δύο παιδιά σε ορισμένους Δήμους του Έβρου, το άτοκο ποσοστό φτάνει στο 75%.