Δημόσιοι υπάλληλοι χωρίς μισθό, κατακόρυφη πτώση του χρηματιστηρίου, μεγάλες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία… Ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις μιας στάσης πληρωμών των ΗΠΑ, της μεγαλύτερης παγκόσμιας οικονομίας, αν Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί δεν συμφωνήσουν στην αύξηση του ορίου δανεισμού;

Για τους Αμερικανούς

«Όλοι οι Αμερικάνοι που λαμβάνουν άμεσα ή έμμεσα χρήματα από το κράτος, θα πάψουν να πληρώνονται», εξηγεί ο Γκρέγκορι Ντάκο, επικεφαλής οικονομολόγος του EY Parthenon.

Αυτό αφορά τους μισθούς και τις συντάξεις των ομοσπονδιακών υπαλλήλων και των στρατιωτικών, όπως και τα επιδόματα τέκνων, τα επιδόματα υγείας, αλλά και αυτά που λαμβάνουν ηλικιωμένοι και πολίτες με χαμηλό εισόδημα.

Το υπουργείο Οικονομικών κινδυνεύει «να μην έχει ρευστότητα για να πληρώσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια», υπογραμμίζει η Νάνσι Βάντεν Χούτεν, οικονομολόγος του Oxford Economics.

Και «οι επιχειρήσεις που έχουν υπογράψει συμβόλαια με την κυβέρνηση επίσης δεν θα πληρώνονται πια», προσθέτει ο Ντάκο.

Εξάλλου «αν πέσουν τα χρηματιστήρια, (…) θα πληγούν οι αποταμιεύσεις των ανθρώπων και οι αποταμιεύσεις για τη συνταξιοδότηση», επισημαίνει ο Νέιθαν Σιτς, επικεφαλής οικονομολόγος στην τράπεζα Citigroup.

Για τις παγκόσμιες αγορές

«Από την άποψη των χρηματοπιστωτικών αγορών θα υπάρξει τεράστιο στρες», υπογραμμίζει ο Ντάκο.

Το 2011 όταν οι ΗΠΑ γλίτωσαν παρά λίγο τη στάση πληρωμών, το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης είχε καταρρεύσει, με τον δείκτη S&P 500 να σημειώνει πτώση «13 με 14%», υπενθυμίζει.

Αυτό που θα προκαλέσει τη μεγαλύτερη αναστάτωση: το γεγονός ότι οι ΗΠΑ δεν θα είναι σε θέση να αποπληρώσουν τους κατόχους κρατικών ομολόγων. «Οι διεθνείς επενδυτές θα αποφασίσουν να υποχωρήσουν και να μην επενδύσουν πλέον;», αναρωτιέται ο Ντάκο.

Ήδη οι επενδυτές είναι πιο επιφυλακτικοί με τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα που ωριμάζουν τον Ιούνιο, είχε προειδοποιήσει πρόσφατα η Αμερικανίδα υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν.

Αν οι τιμές των αμερικανικών ομολόγων καταρρεύσουν, «η κατάσταση θα είναι καταστροφική για όλους τους οργανισμούς που διακρατούν πολλά κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ, όπως οι τράπεζες, τα συνταξιοδοτικά ταμεία, οι ασφαλιστικές εταιρείες», επισημαίνει ο Έρικ Ντορ, διευθυντής Οικονομικών Ερευνών στο IESEG.

Εξάλλου το δολάριο «θα υποτιμηθεί πάρα πολύ», προσθέτει.

Ο οίκος εξήγησε σε ανακοίνωσή του ότι κατέληξε στην κρίση αυτή διότι η Μόσχα δεν αποπλήρωσε τόκους δυο κρατικών ομολόγων, μετά την παρέλευση της περιόδου χάριτος τριάντα ημερών χθες Δευτέρα.

Η προηγούμενη στάση πληρωμών του εξωτερικού χρέους της Ρωσίας ανάγεται στον προηγούμενο αιώνα, όταν η Μόσχα δεν αποπλήρωσε τους διεθνείς πιστωτές της το 2018 μετά την επανάσταση των μπολσεβίκων.

Η πιο πρόσφατη στάση πληρωμών της Ρωσίας σημειώθηκε το 1998 και προκλήθηκε από την πτώση των τιμών του πετρελαίου και την κατάρρευση που υπέστη το νόμισμά της, το ρούβλι, όμως σε εκείνη την περίπτωση είχαν επηρεαστεί μόνο οι εγχώριοι πιστωτές του ρωσικού δημοσίου.

Αξιοσημείωτα, η κήρυξη στάσης πληρωμών αυτή τη φορά δεν οφείλεται σε έλλειψη ρευστού του ρωσικού κράτους -τα ταμεία της Μόσχας είναι γεμάτα, χάρη στις υψηλές τιμές της ενέργειας- αλλά σε τεχνικά ζητήματα που σχετίζονται με τη διεκπεραίωση πληρωμών, λόγω των δυτικών κυρώσεων στη Ρωσία που καθιστούν αδύνατη την εκτέλεσή τους.

Η Μόσχα έχει κάνει κανονικά τις πληρωμές και το γεγονός πως εμποδίζονται εξαιτίας των κυρώσεων της Δύσης «δεν είναι δικό μας πρόβλημα», έκρινε χθες ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Ιντερφάξ. Για τη ρωσική κυβέρνηση, πρόκειται για «τεχνητή» στάση πληρωμών.

Όπως και οι άλλοι δύο λεγόμενοι «μεγάλοι» οίκοι αξιολόγησης (S&P Global Ratings και Moody's), ο Fitch είχε ήδη τοποθετήσει στις αρχές Μαρτίου το μακροπρόθεσμο χρέος της Ρωσίας στην κατηγορία αυτών που ενδέχεται να πάψουν να εξυπηρετούνται, εν μέσω της επιβολής αλλεπάλληλων ομοβροντιών οικονομικών κυρώσεων από τη Δύση στη Μόσχα λόγω της ρωσικής στρατιωτικής εισβολής στην Ουκρανία.

Χθες το υποβάθμισε ακόμη περισσότερο, από τη βαθμίδα «B» στη «C», κάνοντας λόγο για «εξελίξεις που υπονόμευσαν περαιτέρω» τη βούληση της Μόσχας να συνεχίσει «να αποπληρώνει το δημόσιο χρέος της».

Όσο περισσότερο πέφτει η αξιολόγηση, τόσο λιγότεροι δανειστές θα δείχνουν εμπιστοσύνη στη Ρωσία και θα είναι διατεθειμένοι να συνάπτουν συμφωνίες δανεισμού με λογικά επιτόκια.

Αιτιολογώντας αυτή την απόφαση, ο Fitch επικαλείται προεδρικό διάταγμα που υπογράφτηκε την 5η Μαρτίου και μπορεί να επιτρέψει η Ρωσία να αποπληρώνει τους πιστωτές της σε συγκεκριμένες χώρες με ρούβλια, όχι με ξένο νόμισμα. Ακόμη, ο οίκος σημειώνει την απόφαση της κεντρικής τράπεζας να περιορίσει τη μεταφορά ορισμένων αξιογράφων σε μη μόνιμους κατοίκους, καθώς και το αμερικανικοβρετανικό εμπάργκο στους ρωσικούς υδρογονάνθρακες.

Θεωρεί ενδεχόμενο να προκριθεί «τουλάχιστον» η «επιλεκτική χρεοκοπία», και πιθανό τεχνικά εμπόδια, ιδίως τα προσκόμματα στη μεταφορά κεφαλαίων που επιβλήθηκαν στη Μόσχα, να μειώσουν τη δυνατότητα και τη βούληση της ρωσικής κυβέρνησης να συνεχίσει να εξυπηρετεί το εξωτερικό δημόσιο χρέος της.

Αν κηρυχθεί στάση πληρωμών από τη Ρωσία, θα είναι η πρώτη από το 1998.