Το ελληνικό μέτρο

Το καθεστώς που κοινοποίησε η Ελλάδα, συνολικού εκτιμώμενου προϋπολογισμού 1,36 δισ. ευρώ, θα καλύψει μέρος της αύξησης των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας λόγω του αντικτύπου των τιμών του άνθρακα στο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (το λεγόμενο «κόστος έμμεσων εκπομπών») που θα προκύψει την περίοδο 2021-2030. Το μέτρο στήριξης αποσκοπεί στον περιορισμό του κινδύνου «διαρροής άνθρακα», δηλαδή της μεταφοράς της παραγωγής εταιρειών σε χώρες εκτός της ΕΕ με λιγότερο φιλόδοξες πολιτικές για το κλίμα, με αποτέλεσμα την αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παγκοσμίως.

Το μέτρο θα ωφελήσει επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται σε τομείς που αντιμετωπίζουν κίνδυνο διαρροής άνθρακα και απαριθμούνται στο παράρτημα Ι των κατευθυντήριων γραμμών για ορισμένα μέτρα κρατικών ενισχύσεων στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου μετά το 2021 («κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ»). Οι τομείς αυτοί αντιμετωπίζουν το σημαντικό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι στον διεθνή ανταγωνισμό.

Η αντιστάθμιση θα χορηγηθεί σε επιλέξιμες εταιρείες μέσω μερικής επιστροφής του κόστους έμμεσων εκπομπών που προέκυψε κατά το προηγούμενο έτος. Η τελική πληρωμή θα πραγματοποιηθεί το 2031. Λαμβανομένου υπόψη του χρόνου που απαιτήθηκε για την κατάρτιση του μέτρου και των εξαιρετικών περιστάσεων που σχετίζονται με την τρέχουσα ενεργειακή κρίση, η προθεσμία για την καταβολή των ενισχύσεων για το έτος 2021 είναι η 30ή Απριλίου 2023.

Το μέγιστο ποσό ενίσχυσης ανά δικαιούχο θα ισούται με το 75% του προκύψαντος κόστους έμμεσων εκπομπών. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, το μέγιστο ποσό της ενίσχυσης μπορεί να είναι υψηλότερο προκειμένου να περιοριστεί το εναπομένον κόστος έμμεσων εκπομπών στο 1,5% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της εταιρείας. Το ποσό της ενίσχυσης υπολογίζεται βάσει δεικτών αναφοράς για την αποδοτικότητα της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε οι δικαιούχοι να ενθαρρύνονται να εξοικονομούν ενέργεια.

Για να είναι επιλέξιμοι για αποζημίωση, οι δικαιούχοι θα πρέπει είτε i) να εφαρμόζουν ορισμένες συστάσεις ενεργειακού ελέγχου, είτε ii) να καλύπτουν τουλάχιστον το 30 % της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, είτε iii) να επενδύσουν τουλάχιστον το 50% του ποσού της ενίσχυσης σε έργα που έχουν ως αποτέλεσμα σημαντική μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου της εγκατάστασης. Οι δικαιούχοι θα πρέπει να συμμορφωθούν με μία από τις υποχρεώσεις αυτές εντός τριών ετών από τη χορήγηση της ενίσχυσης.

   Η εκτίμηση της Επιτροπής

Η Επιτροπή αξιολόγησε το μέτρο βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, ιδίως βάσει των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ.

Η Επιτροπή έκρινε ότι το καθεστώς είναι αναγκαίο και κατάλληλο για τη στήριξη των ενεργοβόρων επιχειρήσεων ώστε να αντεπεξέλθουν στην αύξηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας και να αποφευχθεί η μετεγκατάσταση εταιρειών σε χώρες εκτός της ΕΕ με λιγότερο φιλόδοξες πολιτικές για το κλίμα, με αποτέλεσμα την αύξηση των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Επιπλέον, η Επιτροπή έκρινε ότι το καθεστώς συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις σχετικά με τους ενεργειακούς ελέγχους και τα συστήματα διαχείρισης που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ. Ως εκ τούτου, συμβάλλει στην επίτευξη των κλιματικών και περιβαλλοντικών στόχων της ΕΕ καθώς και των στόχων που τίθενται στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Επιπλέον, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η χορηγούμενη ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο και δεν θα έχει αδικαιολόγητες αρνητικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές στην ΕΕ.

Ειδικότερα, η Επιτροπή έκρινε ότι, δεδομένων των εξαιρετικών περιστάσεων λόγω της ενεργειακής κρίσης τις οποίες επικαλείται η Ελλάδα, δικαιολογείται εύλογη περίοδος χάριτος για την καταβολή της ενίσχυσης για το 2021.

Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή ενέκρινε το ελληνικό καθεστώς βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις.

Στο ερώτημα εάν θα δοθεί τελικά το λεγόμενο Επίδομα Πάσχα, απάντησε μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ ότι σύντομα και γρήγορα, μόλις η κυβέρνηση είναι έτοιμη θα προχωρήσει σε ανακοινώσεις.

Για το πλαφόν κέρδους, ο Γιάννης Οικονόμου τόνισε ότι θα εξεταστούν τα περιθώρια κέρδους για να αποκλειστούν οι δυνατότητες κερδοσκοπίας σε μια σειρά τομείς όπου οι ανατιμήσεις δεν εξηγούνται άμεσα.

Για τη στάση της Ελλάδας στον πόλεμο στην Ουκρανία, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέφερε ότι η χώρα μας είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με τους συμμάχους και τους εταίρους της, έχει στείλει βοήθεια και δεν προβλέπεται η αποστολή έμψυχου υλικού ή ελικοπτέρων.

Εκτίμησε ότι η καθαρή φωνή με την οποία η Ελλάδα συμμετέχει σε αυτή τη στήριξη της Ουκρανίας, «είναι μια σπουδαία παρακαταθήκη απέναντι στον προκλητικό και παραβατικό γείτονα που έχουμε».

«Η Ελλάδα δεν είναι ούτε ιστορικά, ούτε πολιτικά αφελής. Η συμμετοχή της, η καθαρή φωνή της, η ουσιαστική συνδρομή μαζί με όλους εταίρους και συμμάχους της, απέναντι σε αυτό που αποτελεί παραβίαση του αξιακού υποβάθρου, είναι μια σπουδαία παρακαταθήκη και απέναντι στον προκλητικό και στον παραβατικό γείτονα που έχουμε», τόνισε χαρακτηριστικά.

Ανέφερε επίσης ότι η Τουρκία έχει ένα δικό της πρίσμα μέσα από το οποίο βλέπει το Διεθνές Δικαιο το οποίο είναι ανεδαφικό και αυτό είναι ένα μήνυμα και για την Ευρώπη.

Με ιδιαίτερη προσοχή παρακολουθεί τις εξελίξεις στο ρωσο-ουκρανικό μέτωπο, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών και τον αντίκτυπο που έχουν αυτές στο οικονομικό πεδίο.

Είναι σαφές, συνέχισε, ότι όσο η κατάσταση επιδεινώνεται στα καύσιμα, στο ρεύμα, στο φυσικό αέριο, υπάρχουν μεγάλα κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας που χρειάζονται και επιπλέον στήριξη, πέραν αυτής της οριζόντιας.

«Όπως έχει πει ο Πρωθυπουργός, θα δούμε στοχευμένες παρεμβάσεις. Αυτό που συζητείται είναι το ύψος και η περίμετρός τους. Θέλω, όμως, να είμαι καθαρός. Πρέπει να είμαστε πολύ μετρημένοι, πολύ προσεκτικοί, γιατί η σταθερότητα και η σοβαρότητα στο εσωτερικό είναι ο δρόμος για να αντιμετωπίσουμε τέτοιες δυσκολίες. Όταν θα είμαστε έτοιμοι -δεν θα αργήσουμε- θα υπάρξουν συγκεκριμένες ανακοινώσεις», ανέφερε σημειώνοντας πως η κυβέρνηση θα πει συγκεκριμένα πράγματα στον κόσμο, πάντοτε στα πλαίσια των δημοσιονομικών αντοχών.

«Φαντάζεστε να είχαμε εξαντλήσει τα όρια και τις δυνατότητες στήριξης πριν συμβεί αυτό που συνέβη τώρα με τη Ρωσία; Επειδή η Κυβέρνηση, όμως, ούτε με γυάλινη σφαίρα, ούτε με την Πυθία πορεύεται και επειδή ένα πολύ βασικό χαρακτηριστικό της ηγεσίας είναι να μπορείς να προβλέπει. Η ηγεσία δεν φαίνεται στη λιακάδα, φαίνεται στην καταιγίδα», ανέφερε ο κ. Οικονόμου εξηγώντας πως όσο περισσότερα περιθώρια μας δοθούν, τόσο περισσότερο θα αξιοποιηθούν για τον κόσμο. «Δεν θα είναι μικρή περίμετρος. Θα εξαντληθεί κάθε δυνατότητα για όσο το δυνατόν μεγαλύτερη περίμετρο. Θα αξιοποιήσουμε κάθε δυνατότητα, για να είμαστε όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικοί. Η περίμετρος συζητείται και το μέγεθος», υπογράμμισε.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε πως με πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού το ενεργειακό μπήκε πολύ δυνατά στο τραπέζι της Ε.Ε. «Μπήκε στο επίσημο Κείμενο των Συμπερασμάτων η παρέμβαση Μητσοτάκη», δήλωσε επισημαίνοντας πως αυτό σημαίνει σε γενικές γραμμές τρία πράγματα: Πρώτον η Ευρώπη να βάλει λεφτά όπως έβαλε για την πανδημία, όπως έγιναν οι προμήθειες των εμβολίων, όπως αναχαιτίστηκαν οι συνέπειες του κορονοϊού στην οικονομία. Επ' αυτού πρόσθεσε πως υπάρχει πρόταση της ελληνικής πλευράς για ένα Ταμείο αρκετών δεκάδων δισεκατομμυρίων που θα χρηματοδοτηθεί από τα μελλοντικά έσοδα ρύπων, από το οποίο θα μπορούν οι χώρες να στηρίξουν τους καταναλωτές.

Δεύτερον, είπε, η Ευρώπη πρέπει να παρέμβει στο ύψος της τιμής ενέργειας και ταυτόχρονα να δούμε και την ενεργειακή μας απεξάρτηση.

«Και τρίτον, είναι προφανές ότι μια σειρά από δαπάνες θα πρέπει πλέον να εξαιρεθούν από αυτό που έχουμε όλοι συνηθίσει να ακούμε ως δημοσιονομικούς κανόνες. Όχι μόνο οι ενεργειακές. Ενδεχομένως και οι αμυντικές. Και αυτό είναι σημαντικό. Οι ταχύτητες των αποφάσεων πρέπει να είναι γρήγορες», υπογράμμισε.

Για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ο κ. Οικονόμου δήλωσε ότι αυτές οι πρακτικές της αμφισβήτησης των συνόρων, της αμφισβήτησης του Διεθνούς Δικαίου και των Διεθνών Συνθηκών, δεν πρέπει με τον οποιοδήποτε τρόπο να γίνονται ανεκτές.

«Ούτε de facto ούτε de jure, γιατί οδηγούν σε κινδύνους και σε προβλήματα. Το κόστος τους μακροπρόθεσμα υπερβαίνει το οποιοδήποτε πρόσκαιρο όφελος που μπορεί να έχουν ορισμένοι στο μυαλό τους. Ο πολιτισμένος κόσμος δεν υπάρχει περίπτωση να ανεχθεί και να επιτρέψει αυτού του είδους τις λογικές. Ειδικά η χώρα μας, ειδικά ο Ελληνισμός, που βρέθηκε αντιμέτωπος στην Κύπρο το 1974 με τέτοιου είδους συμπεριφορές, πρέπει να είναι απόλυτος και καθαρός στην καταδίκη αυτής της εισβολής», υπογράμμισε.

«Για χώρες, όπως Ελλάδα, αλλά και για όλη την υπόλοιπη Ευρώπη, ζητούμενο είναι με ψυχραιμία να εμπνεύσουμε το αίσθημα της ασφάλειας στους πολίτες μας. Ασφάλεια σε ό,τι αφορά τα πάντα. Ασφάλεια σε ό,τι αφορά τη γενική εικόνα της απειλής, με την οποία η Ευρώπη ξαναείναι αντιμέτωπη πάρα-πάρα πολλές δεκαετίες μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το τέλος του ψυχρού πολέμου. Νομίζαμε ότι είχαμε αφήσει πίσω μας σκηνές αιματοχυσίας, σκηνές που οδηγούν σε τραγωδίες σαν και αυτή που βλέπουμε τώρα. Είμαστε αντιμέτωποι, λοιπόν, με αυτή την απειλή ξανά. Ασφάλεια σε ό,τι αφορά την κανονικότητα της ζωής, σε ό,τι αφορά τις συνέπειες στις τσέπες των ανθρώπων», συμπλήρωσε τονίζοντας πως η σταθερότητα και η σοβαρότητα είναι ο μόνο δρόμος για να πορεύεσαι με ασφάλεια σε αυτούς τους ταραγμένους καιρούς.

«Ο Μητσοτάκης τη σταθερότητα και τη σοβαρότητα και την αξιοπιστία της χώρας, δεν υπάρχει περίπτωση να τη θέσει υπό αμφισβήτηση και υπό διακύβευση», πρόσθεσε.

Ενόψει της συζήτησης την Τρίτη στη Βουλή δήλωσε πως όλες οι πολιτικές δυνάμεις πρέπει να τοποθετηθούν για την πορεία που η χώρα πρέπει να χαράξει μέσα σε αυτό το ταραγμένο διεθνές περίγυρο και αυτό, είπε, δεν έχει να κάνει μόνο με την οικονομία.

«Η χώρα μας -και ορθώς- τα δύο-δυόμιση τελευταία χρόνια- επένδυσε σε μια πολιτική για την ενίσχυσή της. Πέρα, δηλαδή, από τις συμμαχίες που υπέγραψε με τη Γαλλία, με τις Η.Π.Α., με τις μεγάλες χώρες της περιοχής, η Κυβέρνηση από την αρχή είχε ως επιλογή της την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας. Δεν πρέπει να είμαστε ούτε ιστορικά ούτε πολιτικά αφελείς. Δεν δικαιούται η χώρα να επιτρέψει ποτέ τα εθνικά της συμφέροντα και τα εθνικά της δίκαια να τεθούν υπό οποιαδήποτε αμφισβήτηση», συνέχισε σημειώνοντας πως ο πρωθυπουργός θα ενημερώσει για τις αποφάσεις στις Βρυξέλλες, για τον τρόπο που θα πορευτούμε γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά και σε σχέση με την ελληνική οικονομία.

Αναφερόμενος στην τουρκική προκλητικότητα επανέλαβε ότι δεν υπάρχει περίπτωση να επιτρέψουμε ποτέ τα εθνικά μας δίκαια και τα εθνικά μας συμφέροντα να τεθούν υπό αμφισβήτηση. «Ψύχραιμα, αποφασιστικά, η Ελλάδα έχει δυναμώσει πολύ. Το αντιλαμβάνονται αυτό όλοι, σε όλα τα επίπεδα. Στο πολιτικό, στο γεωστρατηγικό, στο γεωπολιτικό. Οικονομικά είμαστε πιο ισχυροί απ' ό,τι ήμασταν στο παρελθόν, όπως και σε ό,τι αφορά την αποτροπή. Και αυτό αποδεικνύει ότι η άμυνα της χώρας δεν είναι απλώς αυτοσκοπός. Είναι όρος επιβίωσης του Κράτους, της Πατρίδας και της ευημερίας των πολιτών. Αυτό πρέπει να είναι ξεκάθαρο και πρέπει να είναι έξω από ιδεολογικές, πολιτικές, κομματικές αντιπαραθέσεις. Είναι ζήτημα σοβαρό, που αφορά την Ελλάδα του σήμερα, αφορά την Ιστορία, αφορά τα παιδιά μας», τόνισε. Τέλος αναφερόμενος στους λογαριασμούς του ΕΝΦΙΑ δήλωσε ότι θα φαίνεται η διαφορά που πλήρωνε ο πολίτες πριν σε σχέση με σήμερα. «Αποτυπώνεται καθαρά, δηλαδή, μία εκ νέου έμμεση ενίσχυση του εισοδήματός του. Γιατί όταν πληρώνεις λιγότερους φόρους, στην ουσία ενισχύεται το εισόδημά σου», πρόσθεσε.