Ειδικότερα, η οικονομική εμπιστοσύνη υποχώρησε με πιο απότομο ρυθμό από τον αναμενόμενο τον Απρίλιο, καθώς το «εκτοξευόμενο» ενεργειακό κόστος έπληξε το καταναλωτικό κλίμα και ώθησε τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών.

Νέα στοιχεία από την Κομισιόν δείχνουν ότι ο δείκτης οικονομικού κλίματος (ESI) υποχώρησε στις 93 μονάδες, διαψεύδοντας τις προσδοκίες της αγοράς για 95,2 μονάδες και σημειώνοντας πτώση από τις 96,2 μονάδες του Μαρτίου. Η τελευταία μέτρηση αποτελεί το ασθενέστερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2020, υπογραμμίζοντας το βάθος της επιβράδυνσης.

Ο δείκτης βιομηχανικού κλίματος υποχώρησε στο -7,7 τον Απρίλιο, χαμηλότερα από τις προσδοκίες της αγοράς που τον ήθελαν σταθερό στο -7.

Ο δείκτης κλίματος στις υπηρεσίες κατέγραψε απότομη πτώση στο 0,9 τον Απρίλιο, πολύ κάτω από τις προσδοκίες για υποχώρηση στο 3. Η προηγούμενη μέτρηση αναθεωρήθηκε πτωτικά στο 4,1.

Η καταναλωτική εμπιστοσύνη οριστικοποιήθηκε στο -20,6, αμετάβλητη από την αρχική εκτίμηση, αντικατοπτρίζοντας όμως το βαθιά αρνητικό κλίμα στα νοικοκυριά.

Μια βασική ανησυχία αποτελεί το απότομο «άλμα» στις πληθωριστικές εκτιμήσεις. Οι προσδοκίες των καταναλωτών για τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη «εκτινάχθηκαν» στο 49,1 τον Απρίλιο από 43,5 τον Μάρτιο -το υψηλότερο επίπεδο από τον Απρίλιο του 2022– όταν οι αγορές κλυδωνίζονταν από τις επιπτώσεις της σύγκρουσης Ρωσίας-Ουκρανίας.

Οι πρόσφατες μετρήσεις επιτείνουν την αυξανόμενη πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στον περιορισμό του πληθωρισμού και τη στήριξη της ανάπτυξης. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι οι πληθωριστικές προσδοκίες κινούνται πολύ πάνω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ, την ώρα που οι τράπεζες αυστηροποιούν τα κριτήρια δανεισμού και η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνεται. Το σκηνικό των αυξημένων τιμών ενέργειας, που συνδέεται εν μέρει με γεωπολιτικές εντάσεις όπως ο πόλεμος στο Ιράν, ενισχύει αυτές τις πιέσεις.

Ο συνδυασμός της εξασθένησης της ανάπτυξης και της ανόδου των τιμών εγείρει φόβους για ένα περιβάλλον στασιμοπληθωρισμού, αφήνοντας στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής περιορισμένα περιθώρια ελιγμών για τους επόμενους μήνες.

Τα στοιχεία ενδέχεται να υποδείξουν τον βαθμό στον οποίο παραμονεύει ο στασιμοπληθωρισμός και θα ακολουθήσουν μια εβδομάδα ζοφερών εκτιμήσεων στην Ουάσινγκτον, όπου το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο παρουσίασε μια σειρά πιθανών εξελίξεων, μεταξύ των οποίων και δημιουργία ύφεσης. Παρά την τρέχουσα εκεχειρία και τις ελπίδες για τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η ζημιά στην ανάπτυξη και τον πληθωρισμό δεν μπορεί να αντιστραφεί εύκολα.

«Ακόμη και αν ο πόλεμος τελειώσει αύριο, θα χρειαστεί αρκετός χρόνος για να ξεκινήσει η ανάκαμψη», δήλωσε η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, στο Bloomberg. «Ο αντίκτυπος έχει ήδη ενσωματωθεί».

Παρά την απαισιοδοξία αυτή, πολλοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς τον τρόπο αντίδρασης. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Φίλιπ Λέιν, περιέγραψε πώς αυτός και οι συνάδελφοί του ενδέχεται να αντιμετωπίσουν εκθέσεις όπως το PMI όταν καθορίσουν τα επιτόκια αργότερα αυτό το μήνα.

«Θα έχουμε ένα πλούσιο σύνολο δεδομένων από έρευνες», δήλωσε ο Λέιν στην Ουάσινγκτον. «Φυσικά, οι άνθρωποι που απαντούν σε αυτές τις έρευνες βλέπουν τον ίδιο κόσμο που βλέπουμε κι εμείς. Προς το παρόν, δε θα έχουν πολλοί μια σαφή εικόνα για το τι πρόκειται να συμβεί», προσέθεσε.

Όμως, όπως προειδοποίησε η Γκεοργκίεβα, ακόμη και η πιο ολιστική ανάλυση της παγκόσμιας οικονομίας από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής έχει τα όριά της προς το παρόν. «Όλοι πρέπει να μάθουμε να λειτουργούμε σε ένα περιβάλλον υψηλής και μόνιμης αβεβαιότητας», δήλωσε.

Σύμφωνα με τους αναλυτές Τζένιφερ Γουέλτς και Άνταμ Φαράρ του Bloomberg, «ενώ φαίνεται να διαφαίνεται μια συμφωνία που μπορεί να θέσει τέλος στον τρέχοντα κύκλο εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και να ανακουφίσει τις αγορές ενέργειας, είναι απίθανο να οδηγήσει σε πλήρη ή διαρκή ειρήνη. Το Ισραήλ δε φαίνεται να συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις και συνεχίζει να θεωρεί το Ιράν ως απειλή. Η εμπιστοσύνη μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν παραμένει χαμηλή και ήδη φαίνεται να υπάρχουν διαφορετικές ερμηνείες βασικών όρων, που όλες υποδηλώνουν διαρκείς εντάσεις».

ΗΠΑ

Η σημαντικότερη δημοσίευση οικονομικών στοιχείων των ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα θα είναι οι λιανικές πωλήσεις. Οι οικονομολόγοι προβλέπουν σημαντική άνοδο στις συνολικές πωλήσεις για τον Μάρτιο, κυρίως λόγω της απότομης αύξησης των δαπανών για βενζίνη.

Εν τω μεταξύ, ο Κέβιν Γουόρς θα εμφανιστεί ενώπιον της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας την Τρίτη, σε ακρόαση για την επικύρωσή του ως υποψηφίου προέδρου της Fed. Οι επενδυτές θα παρακολουθήσουν προσεκτικά πώς ο Γουόρς αντιλαμβάνεται τη νομισματική πολιτική που θα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ για χαμηλότερα επιτόκια, χωρίς όμως να ανησυχεί τους επενδυτές που εξακολουθούν να είναι επιφυλακτικοί ως προς τον πληθωρισμό, ειδικά εν μέσω ενός σοκ στις τιμές του πετρελαίου που προκαλείται από τον πόλεμο.

Σύμφωνα με τον αναλυτή του Bloomberg, Ντέιβιντ Γουίλκοξ, «τα θέματα τα οποία ενδέχεται να ρωτήσουν τον Γουόρς περιλαμβάνουν: Πόσο ανεξάρτητος σκοπεύει να είναι από τις επιθυμίες του Λευκού Οίκου; Πώς βλέπει την ανεξαρτησία της Fed; Πώς θα ήθελε να αναθεωρήσει τις ανακοινώσεις της FOMC; Ποιο περιθώριο βλέπει για τη FOMC να μειώσει το επιτόκιο πολιτικής της αργότερα φέτος;».

Ασία

Οι πληθωριστικοί κίνδυνοι που συνδέονται με το παγκόσμιο ενεργειακό σοκ θα κυριαρχήσουν στο οικονομικό ημερολόγιο της Ασίας την ερχόμενη εβδομάδα, με τα στοιχεία για τις τιμές και τις επιχειρηματικές έρευνες να δοκιμάζουν πόσο γρήγορα μετακυλίονται τα υψηλότερα κόστη.

Η απόφαση της Κίνας για το βασικό επιτόκιο δανεισμού τη Δευτέρα αναμένεται να μην φέρει αλλαγές, ενώ τα εμπορικά στοιχεία από τη Νέα Ζηλανδία, την Ιαπωνία, την Ταϊλάνδη και τη Μαλαισία κατά τη διάρκεια της εβδομάδας θα προσφέρουν μια πρώιμη εικόνα της εξωτερικής ζήτησης. Αναμένεται επίσης η δημοσίευση των στοιχείων για την παραγωγή υποδομών της Ινδίας. Η απόφαση της Ινδονησίας για τα επιτόκια αναμένεται να αποδειχθεί σταθερή, καθώς σταθμίζουν τη σταθερότητα του νομίσματος έναντι του αυξανόμενου εισαγόμενου πληθωρισμού.

Την Πέμπτη, οι δείκτες PMI από την Αυστραλία, την Ιαπωνία και την Ινδία θα προσφέρουν μια επίκαιρη εικόνα των επιχειρηματικών συνθηκών, ενώ τα στοιχεία για τον πληθωρισμό από τη Σιγκαπούρη, το Χονγκ Κονγκ και την Ιαπωνία θα προσφέρουν πρώιμες ενδείξεις για τη μετάδοση των υψηλότερων τιμών ενέργειας.

Η κεντρική τράπεζα των Φιλιππίνων αναμένεται να αυξήσει το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης στο 4,5%, υπογραμμίζοντας την τάση σύσφιξης σε ορισμένα μέρη της περιοχής. Ο δείκτης εμπιστοσύνης των καταναλωτών της Νότιας Κορέας θα παρακολουθείται επίσης στενά για ενδείξεις πίεσης στα νοικοκυριά της χώρας.

ΕΜΕΑ

Μια σειρά από στοιχεία για το Ηνωμένο Βασίλειο θα προσφέρουν μια εικόνα της υγείας της οικονομίας σε μια εποχή που ο πρωθυπουργός Kιρ Στάρμερ παραμένει βυθισμένος σε κρίση. Τα στοιχεία ενδέχεται να αποκαλύψουν εξασθένιση των πιέσεων στους μισθούς κατά το τρίμηνο έως τον Φεβρουάριο, λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος.

Στην Ευρωζώνη, η Πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, συγκαταλέγεται μεταξύ των ομιλητών που έχουν προγραμματιστεί να μιλήσουν για την πορεία της οικονομίας. Το Βέλγιο, το οποίο μόλις υποβαθμίστηκε από τη Moody’s Ratings, ενδέχεται να αντιμετωπίσει νέα υποβάθμιση μετά από επανεξέταση από την S&P Global Ratings.

Θα είναι μια σημαντική εβδομάδα για την SNB. Η ετήσια γενική συνέλευση της κεντρικής τράπεζας θα πραγματοποιηθεί μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του α’ τριμήνου.

Στη Νότια Αφρική, η ραγδαία άνοδος των τιμών του πετρελαίου λόγω του πολέμου στο Ιράν αναμένεται να επιτείνει τις πιέσεις στις τιμές, με την πρώτη μέτρηση του πληθωρισμού μετά τη σύγκρουση, να σημειώνει ελαφρά επιτάχυνση στο 3,1% από 3% τον Φεβρουάριο.

Οι περισσότεροι αναλυτές που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg προβλέπουν ότι η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας θα διατηρήσει το βασικό επιτόκιο στο 37% για δεύτερη συνεχόμενη συνεδρίαση την Τετάρτη. 

Στη Ρωσία, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της κεντρικής τράπεζας θα εξετάσουν εάν θα συνεχίσουν τη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής εν μέσω της αυξημένης αβεβαιότητας σχετικά με τους πιθανούς πληθωριστικούς κινδύνους.

Λατινική Αμερική

Η κεντρική τράπεζα της Παραγουάης διατήρησε το βασικό της επιτόκιο αμετάβλητο στο 5,5% τον Μάρτιο, μετά από διαδοχικές μειώσεις.

Τα δεδομένα που αντικατοπτρίζουν το ΑΕΠ της Κολομβίας για τον Φεβρουάριο ενδέχεται να δείξουν μια μικρή ανάκαμψη σε σχέση με τον Ιανουάριο.

Στην Αργεντινή, τα δεδομένα που αντικατοπτρίζουν το ΑΕΠ πιθανότατα θα επισημάνουν και πάλι την άνιση ανάπτυξη που πλήττει τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Νότιας Αμερικής.

Στο Μεξικό, οι αναλυτές θα βρίσκονται σε πολύ καλύτερη θέση να αξιολογήσουν τη μείωση των επιτοκίων κατά 0,25% που πραγματοποίησε η Banxico τον περασμένο μήνα.

Σήματα πληθωρισμού και ενεργειακό σοκ
Εάν τα νοικοκυριά περιορίσουν τις δαπάνες τους, ο δομικός πληθωρισμός ενδέχεται να αυξηθεί λιγότερο, μειώνοντας την ανάγκη για αυξήσεις επιτοκίων, προκειμένου να περιοριστεί η ζήτηση. Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό που αναμένονται την επόμενη εβδομάδα θεωρούνται κρίσιμη ένδειξη για τη μεταβολή των πιέσεων στις τιμές.

Τα τελευταία δύο χρόνια, ο δομικός πληθωρισμός στην Ευρωζώνη κινείται υψηλότερα από τον γενικό δείκτη, ενώ κατά το ενεργειακό σοκ της περιόδου 2022–2023 ο γενικός πληθωρισμός προηγήθηκε και στη συνέχεια ώθησε ανοδικά τον δομικό. Εκείνη η περίοδος συνέπεσε με ισχυρή ανάκαμψη της παγκόσμιας ζήτησης και υψηλή διαπραγματευτική δύναμη στους μισθούς — συνθήκες που σήμερα εμφανίζονται πιο αδύναμες.

Η ενότητα στην ΕΚΤ ενδέχεται να δοκιμαστεί, μετά τη δήλωση του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου Μίλερ ότι ενδέχεται να απαιτηθεί δράση ακόμη και χωρίς πλήρως ορατές δευτερογενείς επιπτώσεις. Τα στοιχεία για τους μισθούς αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά την πολιτική, ενώ οι συλλογικές διαπραγματεύσεις του 2026 δεν αναμένεται να οδηγήσουν σε σημαντικές αυξήσεις.

Οι κίνδυνοι στασιμοπληθωρισμού εντείνονται, καθώς το κόστος ενέργειας ωθεί τον γενικό πληθωρισμό ανοδικά, ενώ ο δομικός παραμένει χαμηλός. Οι αγορές προεξοφλούν ήδη σειρά επιθετικών αυξήσεων επιτοκίων τόσο από την ΕΚΤ όσο και από την Τράπεζα της Αγγλίας, δημιουργώντας —κατά τον Σάβατζ— ευκαιρίες για όσους θεωρούν ότι οι προσδοκίες αυτές είναι υπερβολικές.

Επιπτώσεις στις αγορές και στα επιτόκια
Η άνοδος του πετρελαίου Brent πάνω από τα 95 δολάρια το βαρέλι στο πρώτο τρίμηνο του 2026 ενισχύει τις ανησυχίες. Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις για τον Μάρτιο δείχνουν τον γενικό πληθωρισμό να αυξάνεται στο 2,8%, ενώ ο δομικός παραμένει σχεδόν αμετάβλητος στο 2,1%. Αυτή η απόκλιση θεωρείται κρίσιμη για την πορεία της ΕΚΤ το επόμενο διάστημα.

Σε αντίθεση με την περίοδο 2022–2023, δεν καταγράφεται σήμερα η ίδια δυναμική, όταν η παγκόσμια ζήτηση ανέκαμπτε έντονα και η αύξηση των μισθών —που κορυφώθηκε κοντά στο 4,7% το 2023— τροφοδοτούσε ευρύτερες αυξήσεις τιμών. Σήμερα, η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών είναι ασθενέστερη και οι διαπραγματεύσεις μισθών στις αρχές του 2026 είναι αισθητά πιο συγκρατημένες, στοιχείο που μπορεί να αποτρέψει τη γενικευμένη άνοδο των τιμών.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η ΕΚΤ είναι λιγότερο πιθανό να προχωρήσει σε τόσο επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων όσο προεξοφλούν οι αγορές. Οι κεντρικοί τραπεζίτες θα κινηθούν προσεκτικά, αποφεύγοντας τη σύσφιγξη πολιτικής σε ένα περιβάλλον επιβραδυνόμενης οικονομίας — ιδιαίτερα αν οι αυξημένοι λογαριασμοί ενέργειας περιορίσουν ήδη την κατανάλωση.

Η εικόνα αυτή υποδηλώνει πιθανή ανατιμολόγηση των προσδοκιών για τα επιτόκια, με τους επενδυτές να τοποθετούνται για λιγότερες αυξήσεις από όσες έχουν ενσωματωθεί στις τιμές. Δεδομένης της μεταβλητότητας που αναμένεται, η χρήση παραγώγων, όπως τα options, μπορεί να αποτελέσει στρατηγική επιλογή για τη διαχείριση κινδύνου και την αξιοποίηση των κινήσεων της αγοράς.

Τις επόμενες εβδομάδες, το ενδιαφέρον θα στραφεί στα στοιχεία πληθωρισμού για ενδείξεις δευτερογενών επιδράσεων, καθώς και στα δεδομένα μισθολογικών διαπραγματεύσεων. Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να αποτελέσουν βασικούς καταλύτες για την αναθεώρηση των προσδοκιών των αγορών.

Το πολύτιμο μέταλλο ενισχύθηκε έως και κατά 0,5%, διατηρούμενο πάνω από τα 5.000 δολάρια ανά ουγγιά, αφού στην προηγούμενη συνεδρίαση είχε υποχωρήσει κατά 0,3%. Το πετρέλαιο κατέγραψε άνοδο μετά την πρώτη πτώση του εδώ και σχεδόν μία εβδομάδα, καθώς το Ιράν ενέτεινε τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές γύρω από τον Περσικό Κόλπο, την ώρα που οι ΗΠΑ προετοιμάζονται να απελευθερώσουν την πρώτη δόση από τα στρατηγικά αποθέματα αργού. Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, απηύθυνε έκκληση σε άλλες χώρες για βοήθεια στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, όπου η διέλευση παραμένει σχεδόν παγωμένη.

Καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν εισέρχεται στην τρίτη εβδομάδα και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας εντείνουν τις πληθωριστικές ανησυχίες, οι προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων από τη Federal Reserve και άλλες κεντρικές τράπεζες εξασθενούν. Οι αγορές θεωρούν σχεδόν μηδενική την πιθανότητα μείωσης των επιτοκίων στη συνεδρίαση της Fed αυτή την εβδομάδα. Τα υψηλότερα κόστη δανεισμού συνήθως ασκούν πιέσεις στα πολύτιμα μέταλλα, τα οποία δεν αποφέρουν τόκο.

Ωστόσο, ο χρυσός έχει ενισχυθεί περίπου κατά 16% από την αρχή του έτους, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι ανησυχίες για την ανεξαρτησία της Fed ενισχύουν τη ζήτηση για ασφαλή καταφύγια. Η ανοδική δυναμική έχει επιβραδυνθεί από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, όμως οι φόβοι για στασιμοπληθωρισμό — δηλαδή συνδυασμό χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού — λειτουργούν υποστηρικτικά για τον χρυσό σε βάθος χρόνου, ενισχύοντας τον ρόλο του ως αποθεματικό αξίας, επισημαίνει το Bloomberg.

Η ζήτηση για χρυσό παραμένει ιδιαίτερα ανθεκτική στην Κίνα, όπου οι επενδυτές αυξάνουν καθημερινά τις τοποθετήσεις τους σε διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF) από την επιστροφή τους μετά τις αργίες του Σεληνιακού Νέου Έτους στις 24 Φεβρουαρίου. Σε αυτό το διάστημα, οι συνολικές εισροές ξεπέρασαν τα 17 δισ. γουάν (2,5 δισ. δολάρια), σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg. Τα premiums στη Σαγκάη έχουν κινηθεί πάνω από τις διεθνείς τιμές, ένδειξη ισχυρής ζήτησης.

«Η ζήτηση για χρυσό στην Κίνα έχει διατηρηθεί σε σχετικά υψηλά επίπεδα τις τελευταίες εβδομάδες», ανέφερε η Ρόνα Ο’Κόνελ, επικεφαλής ανάλυσης αγοράς στην StoneX Financial Ltd., προσθέτοντας ότι η ενίσχυση του κινεζικού νομίσματος έχει ασκήσει ορισμένες πιέσεις στις εγχώριες τιμές.

Η τιμή spot του χρυσού ενισχύθηκε κατά 0,4% στα 5.026,75 δολάρια ανά ουγγιά στις 12:20 μ.μ. στη Σιγκαπούρη. Το ασήμι σημείωσε άνοδο 0,9% στα 81,50 δολάρια, ενώ πλατίνα και παλλάδιο κινήθηκαν επίσης υψηλότερα. Ο δείκτης Bloomberg Dollar Spot Index, που αποτυπώνει την πορεία του αμερικανικού νομίσματος, ενισχύθηκε κατά 0,1% μετά την πτώση 0,6% τη Δευτέρα.

Περίπου το ήμισυ των ερωτηθέντων νέας δημοσκόπησης της MLIV Pulse τόνισαν πως η οικονομική ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί, ενώ ο πληθωρισμός θα παραμείνει σε αυξημένα επίπεδα του χρόνου. Το δεύτερο πιθανότερο σενάριο είναι μία οικονομική ύφεση η οποία θα μειώσει τον πληθωρισμό, ενώ το τρίτο σενάριο το οποίο αφορά οικονομική ανάκαμψη παρά τον υψηλό πληθωρισμό θεωρείται και το λιγότερο πιθανό.

Το 2023, βάσει των αποτελεσμάτων αυτών, ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμα δυσκολότερο από το 2022, δεδομένου και του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία και της ενεργειακής κρίσης που αυτός προκαλεί. Το 60% των ερωτηθέντων συνάμα τονίζουν πως οι επενδυτές παραμένουν υπερβολικά αισιόδοξοι (bullish) όσον αφορά τις μετοχές, εάν αναλογιστεί κανείς το βραχύβιο ράλι των αγορών το δ’ τρίμηνο του 2022.

Επιπροσθέτως, το 60% των ερωτηθέντων υπολογίζουν πως η ισοτιμία του δολαρίου θα καταγράψει μείωση σε περίπου ένα μήνα, σε αντίθεση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις τους βάσει των οποίων είχαν long τοποθετήσεις στο αμερικανικό νόμισμα. Η δύναμη του δολαρίου έχει πλήξει αρκετά assets φέτος, ασκώντας πίεση τόσο στο ευρώ αλλά και στα νομίσματα των αναπτυσσόμενων οικονομιών. Η μείωση της ισοτιμίας του «greenback» ενδέχεται να αποτελέσει επενδυτική ευκαιρία το επόμενο έτος.

Όλα τα βλέμματα είναι, πια, στραμμένα προς τη Fed και τις επόμενες κινήσεις της, ενώ τα επιτόκια της κεντρικής τράπεζας αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλό σημείο για μεγαλύτερη διάρκεια από την αναμενόμενη. Παράλληλα, τα lockdowns στην Κίνα δεδομένης της αύξησης των κρουσμάτων κορωνοϊού και της αυστηρής στρατηγικής «zero Covid» έχουν επίσης περιορίσει την αναπτυξιακή προοπτική της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της χώρας και απειλούν εκ νέου την εύρυθμη λειτουργία της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας.

Σύμφωνα, όμως, με την Άνεκα Τρον της Van Lanschot Kempen «οι αναλυτές θα πρέπει να περιορίσουν τις εκτιμήσεις κερδοφορίας τους. Αναμένουμε πως η Ευρώπη θα βιώσει ύφεση το 2023, ενώ οι ΗΠΑ θα καταγράψουν εξαιρετικά περιορισμένη ανάπτυξη. Η Κίνα θα αποτύχει σε ό,τι αφορά τους αναπτυξιακούς της στόχους».

Όσο για τις επενδυτικές ευκαιρίες οι ερωτηθέντες αυτοί αναδεικνύουν τα μακροπρόθεσμα ομόλογα και τις τεχνολογικές μετοχές ως καλές επιλογές, δεδομένης της φετινής τους πτώσης.

Περαιτέρω οικονομικό κίνδυνο για το 2023 αποτελούν και οι αγορές ακινήτων της Βρετανίας και του Καναδά. Οι επενδυτές προβλέπουν αύξηση της πιθανότητας κραχ στις αγορές αυτές, της τάξης του 20%. Η αύξηση του κόστους δανεισμού ωθεί όλο και περισσότερους αγοραστές εκτός της αγοράς ακινήτων και προϊδεάζει για δραματική μείωση των τιμών ακινήτων.

Πολλοί ερωτηθέντες τόνισαν πως ανησυχία προκαλούν και οι γεωπολιτικές εντάσεις μεταξύ του ΝΑΤΟ και της Ρωσίας αλλά και μεταξύ της Κίνας και της Ταϊβάν.

Ο αρχηγός του FDP μίλησε σήμερα στο συνέδριο του κόμματός του με διαδικτυακή σύνδεση από την Ουάσιγκτον, όπου παρέμεινε μετά τη συμμετοχή του στην εαρινή σύνοδο του ΔΝΤ καθώς βρέθηκε θετικός στον κορωνοϊό. Στην ομιλία του, επιχείρησε να ισορροπήσει ανάμεσα στη θέση των Φιλελευθέρων υπέρ της παράδοσης βαρέων όπλων στην Ουκρανία και στην άποψη που εξέφρασε χθες ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς για τον κίνδυνο κάτι τέτοιο να εκληφθεί ως άμεση εμπλοκή της Δύσης στον πόλεμο και να οδηγήσει σε κλιμάκωση και διεύρυνση της σύγκρουσης.

«Για την παράδοση βαρέων όπλων υπάρχουν τρεις περιορισμοί: Η Γερμανία πρέπει να ενεργήσει από κοινού με τους συμμάχους της, δεν πρέπει να θέσει σε κίνδυνο τη δική της αμυντική ικανότητα και τις συμμαχικές της υποχρεώσεις και δεν πρέπει να καταστεί η ίδια εμπόλεμο μέρος. Αυτό περιορίζει τις επιλογές μας», παραδέχθηκε ο κ. Λίντνερ, ο οποίος παράλληλα υπερασπίστηκε τον καγκελάριο στην κριτική που δέχεται για την πολιτική του έναντι της Ουκρανίας. «Ο ομοσπονδιακός καγκελάριος απολαμβάνει την εμπιστοσύνη του FDP και της κοινοβουλευτικής του ομάδας στην Bundestag. Ο Όλαφ Σολτς είναι ένας υπεύθυνος ηγέτης που σταθμίζει τα πράγματα προσεκτικά και λαμβάνει αποφάσεις σε αυτή τη βάση», δήλωσε ο αρχηγός των Φιλελευθέρων.

Σχολιάζοντας τη θέση των Χριστιανοδημοκρατών (CDU), οι οποίοι σχεδιάζουν να υποβάλουν στη Βουλή πρόταση για την παράδοση βαρέων όπλων στην Ουκρανία, ο Κρίστιαν Λίντνερ δήλωσε ότι «θέλουν απλώς να βάλουν σε μπελάδες τον κυβερνητικό συνασπισμό και να αποσταθεροποιήσουν την κυβέρνηση». Και έκανε λόγο για «επικίνδυνο παιχνίδι». Σε περίοδο πολέμου στην Ευρώπη, «δεν έχω καμία κατανόηση για τέτοιους κομματικούς ελιγμούς», πρόσθεσε.

Παρά την τοποθέτηση του κ. Λίντνερ, άλλα στελέχη του FDP επέκριναν δριμύτατα τη στάση του κ. Σολτς και γενικότερα του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία. «Η εικόνα που παρουσιάζουν πολλοί εκπρόσωποι του μεγαλύτερου κυβερνητικού κόμματος ενώπιον της παγκόσμιας κοινής γνώμης δεν μπορεί να μας ικανοποιεί ως κυβερνητικό εταίρο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο αντιπρόεδρος του FDP Βόλφγκανγκ Κουμπίκι.

Αναφερόμενος στις οικονομικές συνέπειες του πολέμου, ο κ. Λίντνερ τόνισε την ανάγκη η Γερμανία να αντισταθεί στον «στασιμοπληθωρισμό» – μια πιο αδύναμη οικονομία με αυξανόμενη υποτίμηση του νομίσματος. «Υπάρχει για πολλούς ανθρώπους ο κίνδυνος φτωχοποίησης, να μην μπορούν να εξοικονομήσουν τα προς το ζην όπως πριν», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών και προειδοποίησε για το ενδεχόμενο η Γερμανία να χάσει την αξιοπιστία της ως επενδυτικός προορισμός και οι επιχειρηματίες τη διάθεσή τους για ανάληψη κινδύνου.

«Ένας στασιμοπληθωρισμός θα μπορούσε πολύ γρήγορα να μετατραπεί σε μια ακόμη βαθύτερη κρίση σταθερότητας. Επιπλέον, σε πολλά μέρη του κόσμου υπάρχει η απειλή της πείνας», δήλωσε και διευκρίνισε ότι «αυτή τη στιγμή δεν είναι οι κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας που προκαλούν κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία, αλλά ο επιθετικός πόλεμος του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος καθυστερεί την ανάκαμψη μετά την πανδημία».

Πιο αναλυτικά, ερωτηθείσα αρχικά για το εάν η αντίδραση της Ευρώπης στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είναι αρκετά σθεναρή η κ. Λαγκάρντ εξέφρασε την βαθύτατη θλίψη της "για τη συνεχιζόμενη απώλεια τόσο πολλών ανθρώπινων ζωών ως αποτέλεσμα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία".

"Με τις αποφάσεις που έλαβαν, οι κυβερνήσεις της ΕΕ καταδεικνύουν σαφώς την αποφασιστικότητά τους να αντιδράσουν σε αυτήν την αποτρόπαια επίθεση καθώς και την αλληλεγγύη τους προς τον ουκρανικό λαό. Είναι κρίσιμο οι κυρώσεις να εφαρμοστούν αποτελεσματικά" είπε και πρόσθεσε ότι "η ΕΚΤ κάνει ό,τι χρειάζεται από την πλευρά της. Αν και δεν εμπίπτει στην εντολή μας να αξιολογούμε και να επιβάλλουμε τη συμμόρφωση των τραπεζών με τις διάφορες κυρώσεις, συνεργαζόμαστε με τις αρμόδιες ευρωπαϊκές και εθνικές αρχές προκειμένου να διασφαλίσουμε ότι οι τράπεζες έχουν μια ξεκάθαρη εικόνα για το πώς θα πρέπει να εφαρμόσουν τις κυρώσεις".

Συνεχίζοντας, η κ. Λαγκάρντ τόνισε ότι "ο πόλεμος αναμένεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία και ιδίως στην ευρωπαϊκή οικονομία λόγω της εγγύτητας της Ευρώπης με τη Ρωσία και της εξάρτησής της από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Είναι πιθανόν να μειώσει τον ρυθμό ανάπτυξης της ευρωζώνης και να ωθήσει τον πληθωρισμό προς τα πάνω βραχυπρόθεσμα μέσω της ανόδου των τιμών της ενέργειας και των βασικών εμπορευμάτων, των επιπτώσεων στην εμπιστοσύνη και της διατάραξης του διεθνούς εμπορίου. Φυσικά, ο συνολικός αντίκτυπος θα εξαρτηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό από το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος".

Όπως υπογράμμισε όμως, "το βασικό σενάριο των προβολών μας, που περιλαμβάνει αρχική αξιολόγηση των επιπτώσεων του πολέμου, δεν προβλέπει ύφεση, δεδομένου ότι η αγορά εργασίας της ευρωζώνης είναι ισχυρή και η πανδημία υποχωρεί".

Σύμφωνα δε με τις προβλέψεις της ΕΚΤ, "η οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 3,7% φέτος και 2,8% το 2023". Η κ. Λαγκάρντ διευκρίνισε ωστόσο ότι "δεδομένης της σημαντικής αβεβαιότητας, οι εμπειρογνώμονες της ΕΚΤ έχουν εκπονήσει δύο εναλλακτικά σενάρια: ένα δυσμενές και ένα ακραίο. Στο δυσμενές σενάριο ο ρυθμός ανάπτυξης μπορεί να υποχωρήσει και να φθάσει έως και 2,3% το 2022", επισημαίνοντας όμως πως οι εκτιμήσεις αυτές χαρακτηρίζονται από μεγάλη αβεβαιότητα.

Αναφορικά με τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, η επικεφαλής της ΕΚΤ είπε ότι "μέχρι στιγμής, τα εισερχόμενα στοιχεία δεν υποδηλώνουν σημαντικό κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού. Το προϊόν της ευρωζώνης επέστρεψε στο προ της κρίσης επίπεδό του, η ανάπτυξη συνεχίζεται και η αγορά εργασίας διατηρείται ισχυρή".

Η ίδια εξήγησε ότι "βραχυπρόθεσμα, η έξαρση του πληθωρισμού οφείλεται σε παράγοντες που σχετίζονται με την πανδημία, οι οποίοι έχουν ενταθεί προσφάτως λόγω των διαταράξεων που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στις τιμές της ενέργειας παγκοσμίως".

Ερωτηθείσα για την αύξηση των επιτοκίων της Τράπεζας και την άσκηση πιο περιοριστικής νομισματικής πολιτικής για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού και κατά πόσο οι εξελίξεις στην Ουκρανία θα μεταθέσουν τις αποφάσεις, η Κριστίν Λαγκάρντ τόνισε ότι "όπως γνωρίζετε, οι αποφάσεις μας και η πορεία προς την εξομάλυνση της πολιτικής βασίζονται εξολοκλήρου στα διαθέσιμα στοιχεία. Οι ενδείξεις που παρέχουμε για τη μελλοντική εξέλιξη των επιτοκίων είναι πολύ σαφείς όσον αφορά τις συνθήκες που πρέπει να διαπιστώσουμε προτού εξετάσουμε το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων".

Σε κάθε περίπτωση, η κ. Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι "εξακολουθούμε να παρακολουθούμε πολύ προσεκτικά τις υπάρχουσες αβεβαιότητες. Η προσαρμογή και διαμόρφωση των πολιτικών μας θα συνεχίσει να εξαρτάται από τα στοιχεία που λαμβάνουμε και να αντανακλά τη συνεχιζόμενη αξιολόγηση των προοπτικών που διενεργούμε. Θα προχωρήσουμε σε κάθε απαραίτητη ενέργεια προκειμένου να εκπληρώσουμε την εντολή για διατήρηση της σταθερότητας των τιμών και διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας".

Σε ερώτηση για το πόσο πραγματικός είναι ο κίνδυνος να υλοποιηθεί το ακραίο σενάριο της ΕΚΤ για ρυθμό πληθωρισμού 7,1% το 2022, η Κριστίν Λαγκάρντ ξεκαθάρισε ότι "αυτό το σενάριο δεν αποτελεί το βασικό σενάριο των προβολών των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ".

Αντίθετα, όπως είπε, "σύμφωνα με όλα τα σενάρια της ΕΚΤ, ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει και να διαμορφωθεί σε επίπεδα γύρω από τον στόχο μας του 2% το 2024.

Για το πρόβλημα των πολύ υψηλών τιμών της ενέργειας ακόμη και πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η επικεφαλής της Τράπεζας σημείωσε ότι"είναι κυρίως αποτέλεσμα γεωπολιτικών εντάσεων, και δεν είναι εύκολο να προβλεφθεί ο αντίκτυπος τέτοιων εντάσεων".

"Προσπαθούμε να λάβουμε υπόψη την υψηλή αβεβαιότητα που απορρέει από την τρέχουσα κατάσταση και γι’ αυτόν τον λόγο στις πιο πρόσφατες προβολές μας συμπεριλάβαμε και τα πιο αρνητικά σενάρια. Ένας άλλος παράγοντας που επηρέασε τις τιμές της ενέργειας ήταν οι ασυνήθιστες καιρικές συνθήκες, κάτι που επίσης δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθεί", πρόσθεσε.

Τέλος, επισήμανε ότι πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εργάζονται σκληρά για να μειώσουν την εξάρτησή τους από τη ρωσική ενέργεια, αλλά αυτό είναι κάτι χρονοβόρο. "Το 22% των εισαγωγών ενέργειας της ευρωζώνης προέρχονται από τη Ρωσία. Αυτές οι εισαγωγές δεν μπορούν να αντικατασταθούν από τη μια στιγμή στην άλλη. Η ευρωζώνης εξαρτάται επίσης σε πολύ μεγάλο βαθμό από άλλες ρωσικές πρώτες ύλες, όπως το νικέλιο, το κοβάλτιο και το βανάδιο. Η οικονομική εξάρτηση από εχθρικούς παράγοντες πράγματι αποτελεί ευπάθεια", είπε κ. Λαγκάρντ.

«Σε ένα στασιμοπληθωριστικό περιβάλλον βλέπουμε πληθωρισμό, όχι ανάπτυξη», ανέφερε χαρακτηριστικά η Sarah Shaw, CIO της 4D Infrastructure Pty. «Αυτή τη στιγμή υπάρχει, παράλληλα, αυξημένη ζήτηση, νομισματική χαλάρωση και καταθέσεις οι οποίες δεν έχουν -μέχρι τώρα- περάσει στην ευρύτερη οικονομία», προσέθεσε.

Η κρίση της δεκαετίας του ‘70 η οποία οδήγησε σε στασιμοπληθωρισμό υποστηριζόταν από αυξημένη ανεργία, περιορισμένη ανάπτυξη και μονομανία της Fed για αύξηση των επιτοκίων. Κανένα από αυτά τα φαινόμενα δεν έχει σχέση με την παρούσα κατάσταση. Η ανεργία στις ΗΠΑ κυμαίνεται μόλις στο 3,8%, ενώ η ανάπτυξη ανακάμπτει μετά από προσωρινή κρίση. Αν και η Fed σχεδιάζει αυξήσεις των επιτοκίων, ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας Jerome Powell έχει τονίσει πως οποιεσδήποτε αποφάσεις θα ληφθούν προσεκτικά.

«Οι αγορές επιτοκίων φαίνεται πως λαμβάνουν υπόψη την παροδικότητα της πετρελαϊκής κρίσης, σε σχέση με τη δεκαετία του ‘70», ανέφερε ο αναλυτής της Goldman Sachs, Praveen Karapaty. 

Oι πληθωριστικές εκτιμήσεις των αγορών για την επόμενη δεκαετία μπορεί να βρίσκονται σε υψηλό ρεκόρ από το 2005 αλλά οι αναλυτές αναμένουν πως ο ΔΤΚ θα κυμανθεί γύρω στο 3% την επόμενη δεκαετία. Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή τη δεκαετία του ‘70 είχε βρεθεί στο 13% σε σχέση με το 7,5% του περασμένου Ιανουαρίου.