Η προθεσμία υποβολής ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα, 9 Νοεμβρίου 2026.

Συγκεκριμένα, στον διαγωνισμό υπεβλήθησαν συνολικά 3 προσφορές από διεθνείς εταιρείες εγνωσμένου κύρους, με μεγάλη εμπειρία στο αντικείμενο.

Σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία, η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) θα προχωρήσει στη συγκρότηση Επιτροπής Αξιολόγησης, με απόφαση του Διοικητικού της Συμβουλίου. Η Επιτροπή θα αναλάβει την αποσφράγιση και αξιολόγηση των υποβληθεισών προσφορών, βάσει των όρων της πρόσκλησης. Μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, η ΕΔΕΥΕΠ θα υποβάλει την σχετική εισήγησή της στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Αναφερόμενος στην ολοκλήρωση της φάσης υποβολής προσφορών, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε: «Το ισχυρό διεθνές ενδιαφέρον για σεισμικές έρευνες στην Ελλάδα, όπως αποτυπώνεται στην υποβολή τριών προσφορών από διεθνείς εταιρείες εγνωσμένου κύρους, αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στις προοπτικές της χώρας μας. Επιβεβαιώνει ότι η ανάπτυξη των υδρογονανθράκων ωριμάζει και πέρα από τις πετρελαϊκές εταιρείες που δραστηριοποιούνται ήδη στην Πατρίδα μας. Η Ελλάδα προχωρά με σχέδιο, συνέπεια και αυτοπεποίθηση στην έρευνα και αξιοποίηση του ενεργειακού της πλούτου. Οι νέες σεισμικές έρευνες θα μας επιτρέψουν να αποκτήσουμε πληρέστερη εικόνα για το δυναμικό των ελληνικών θαλασσών και να ενισχύσουμε περαιτέρω το διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον. Με σεβασμό στο περιβάλλον και στους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, εργαζόμαστε ώστε ο δυνητικός ενεργειακός πλούτος της Πατρίδας μας να μετατραπεί σε απτό όφελος για όλους τους Έλληνες».

Από την πλευρά του, ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, κ. Αριστοφάνης Στεφάτος δήλωσε: «H απόκτηση και επεξεργασία νέων δεδομένων, σύμφωνα με τις πλέον σύγχρονες τεχνολογίες, θα συμβάλλει στη δημιουργία πληρέστερης βάσης δεδομένων, τόσο για τις παραχωρημένες όσο και τις μη παραχωρημένες θαλάσσιες περιοχές. Πρόκειται για μία σημαντική προϋπόθεση για την περαιτέρω αξιολόγηση των προοπτικών της χώρας μας και την προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος».

Ο κ. Παπασταύρου τόνισε την ανάγκη για άμεσα, στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης, ώστε να μειωθεί το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενεργειακή ασφάλεια ενόψει του χειμώνα, στους ευρωπαϊκούς στόχους μετά το 2030 και στην πρόοδο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία του έργου.

Ολόκληρη η δήλωση του κ. Παπασταύρου:

«Σήμερα, στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, συζητούμε για την ενεργειακή ασφάλεια τον χειμώνα που έρχεται, τις χρεώσεις δικτύων και τους ευρωπαϊκούς στόχους μετά το 2030. Η θέση της Ελλάδας είναι σαφής. Χρειαζόμαστε την αναγκαία ευελιξία μέσα στο πλαίσιο της ρήτρας διαφυγής για να λάβουμε τώρα στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης. Μέτρα που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Και έτσι θα στηρίξουν ουσιαστικά τους πολίτες.

Ο μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός είναι απαραίτητος. Πρέπει όμως, σε περιόδους κρίσης, όπως τώρα, να συνοδεύεται από άμεσες παρεμβάσεις με μετρήσιμο αποτέλεσμα στους λογαριασμούς ενέργειας.

Θα μιλήσουμε επίσης για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Θα ενημερώσω τους ομολόγους μου για την πρόοδο που έχει συντελεστεί στην υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, καθώς επίσης και για τα επόμενα βήματα. Ένα έργο ευρωπαϊκής στρατηγικής σημασίας που προχωρά με σχέδιο και αποφασιστικότητα, σύμφωνα πάντα με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Ένα έργο που θα άρει τον ενεργειακό αποκλεισμό της Κύπρου.

Οφείλουμε να οικοδομήσουμε μια Ενεργειακή Ένωση που θα περιλαμβάνει όλα τα κράτη-μέλη και θα αποφέρει απτά οφέλη σε όλους τους πολίτες».

«Σήμερα είχαμε τη χαρά να υποδεχτούμε στην αίθουσα “Στέφανος Μάνος” του Υπουργείου τον Ρεπουμπλικανό Γερουσιαστή της Πολιτείας της Φλόριντα κ. Senator Rick Scott, τον Αναπληρωτή Επικεφαλής της Πρεσβείας των ΗΠΑ στην Ελλάδα κ. Joshua Huck και τους συνεργάτες τους, με τους οποίους συζητήσαμε για θέματα κοινού ενδιαφέροντος και αμοιβαίου οφέλους.

Ανταλλάξαμε απόψεις για τη σημασία της συνεργασίας 3+1 μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και ΗΠΑ, καθώς και του Κάθετου Διαδρόμου, για τη δραστηριοποίηση στην Ελλάδα των δύο μεγαλύτερων ενεργειακών εταιρειών των ΗΠΑ -Chevron και ExxonMobil- για την ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων, για τη ρύθμιση σχετικά με τα data centers που έχει τεθεί από το ΥΠΕΝ σε δημόσια διαβούλευση, για τις προκλήσεις της διεθνούς ενεργειακής κρίσης και για τον ρόλο της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας και ενεργειακής ασφάλειας στην ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο.

Ο κ. Rick Scott ήταν μεταξύ των πρωτεργατών του “Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act” του 2019, που αποτελεί το θεμέλιο της στρατηγικής συνεργασίας στην περιοχή μας, θεσμοθετώντας τη συμμετοχή των ΗΠΑ στον τριμερή μηχανισμό Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, το σχήμα 3+1.

Οι σχέσεις Ελλάδας-ΗΠΑ βρίσκονται σε ιστορικά υψηλό επίπεδο, με την ενέργεια να συνιστά έναν από τους ισχυρότερους πυλώνες. Συνεχίζουμε μαζί, με έργα και αποτελέσματα, προς όφελος της Πατρίδας μας και των πολιτών της».

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι «θέλω να είμαι απόλυτα ακριβής και σαφής. Δεν τέθηκε ποτέ αίτημα, πίεσης ή απειλής της χώρας μας να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια ούτε βέβαια κάτι τέτοιο θα μπορούσε να γίνει ανεκτό. Οι αποφάσεις μας, όπως γνωρίζετε λαμβάνονται με γνώμονα μόνο το εθνικό συμφέρον και το όφελος των Ελλήνων πολιτών».

Ο κ. Παπασταύρου επισήμανε ότι «η σχέση Ελλάδας και ΗΠΑ σήμερα είναι σε ιστορικά υψηλό επίπεδο. Είναι πιο στενές και σταθερές από ποτέ. Στηρίζονται σε αμοιβαίο σεβασμό και στους διαχρονικούς δεσμούς μεταξύ των δύο λαών μας».

Ειδικά για τον τομέα της ενέργειας, είπε ο υπουργός ότι «η συνεργασία μας με τις ΗΠΑ διευρύνεται συνέχεια, με αμοιβαίο όφελος για τους πολίτες μας». Υπενθύμισε ότι πέρυσι ο υπουργός Εσωτερικών και Επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, κ. Doug Burgum, σε μια από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που επισκέφθηκε ήρθε στη χώρα μας και την χαρακτήρισε ως στρατηγικό ενεργειακό εταίρο των ΗΠΑ.

«Την προηγούμενη εβδομάδα», είπε ο κ. Παπασταύρου «συνάντησα τον Υπουργό Ενέργειας κ. Κρις Ράιτ, στο πλαίσιο των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και συζητήσαμε για τις σημαντικές εξελίξεις στη χώρα μας στον τομέα των υδρογονανθράκων».

Σημείωσε ότι οι δύο μεγαλύτερες ενεργειακές εταιρείες των ΗΠΑ, Chevron και ExxonMobil, επενδύουν στη χώρα μας. Συγκεκριμένα, η Chevron προγραμματίζει σεισμικές έρευνες εντός του 2026 στο Ιόνιο, νότια της Πελοποννήσου και νότια της Κρήτης, ενώ η Exxon Mobil, σε συνεργασία με την Energean και τη HELLENIQ ENERGY προχωρά στην πρώτη ερευνητική γεώτρηση μετά από 50 χρόνια στο Ιόνιο στις αρχές του 2027, για να διαπιστώσουμε αν υπάρχουν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα. Και, το πιο σημαντικό, είναι ότι οι έρευνες αυτές γίνονται σε συνεργασία με Έλληνες μηχανικούς και γεωεπιστήμονες, που συνιστά μία διπλή ψήφο εμπιστοσύνης στη χώρα μας.

Παράλληλα, την ίδια στιγμή, ΔΕΗ και Amazon υπέγραψαν προ ημερών μνημόνιο συνεργασίας για τη δημιουργία ενός μεγάλου κέντρου δεδομένων στη Δυτική Μακεδονία, γεγονός που αναδεικνύει την πολυεπίπεδη συνεργασία μεταξύ εταιρειών των δύο χωρών. Και αυτά είναι συγκεκριμένα αποτελέσματα μίας στρατηγικής σχέσης στον τομέα της ενέργειας, που ενισχύεται καθημερινά, με αμοιβαίο όφελος για τις δύο χώρες».

Απευθυνόμενος στον βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας, ο υπουργός σημείωσε ότι «δεν προπαγανδίζουμε τα επιτεύγματα του ΥΠΕΝ» όπως είπε αλλά θα πρέπει να γίνει κατανοητό πως «η ανάπτυξη του τομέα υδρογονανθράκων είναι εθνική υπόθεση. Η πρόοδος εν μέσω ενεργειακής καταιγίδας, μας διασφαλίζει ενεργειακά και επιτρέπει να έχουμε έναν νέο γεωστρατηγικό ρόλο στην περιοχή»

Σχετικά με τα όσα αναφέρονται σε δημοσιεύματα, ο κ. Παπασταύρου ξεκαθάρισε πως «η ευθύνη ως Υπουργού δεν είναι να σχολιάζω δημοσιεύματα. Ευθύνη μου - όπως και κάθε μέλους της Κυβέρνησης - είναι να προασπίζομαι το εθνικό συμφέρον. Αυτό έκανα, αυτό κάνω και αυτό θα κάνω».

Ο κ. Παπασταύρου σχετικά με το βάθος ανάπτυξης των σχέσεων με τις ΗΠΑ ανέφερε χαρακτηριστικά πως με τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright, έχει συναντηθεί ήδη 7 φορές τους τελευταίους 12 μήνες, ενώ αναμένεται προσεχώς στη χώρα μας και ο υπουργός Εξωτερικών κ. Marco Rubio. Και αυτό δείχνει πόσο στενή είναι η ενεργειακή συνεργασία.

Επιπλέον, πρόσθεσε, μεταξύ άλλων, ότι «διευρύνουμε τη σχέση μας με τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας 3+1. Έχουμε ήδη πραγματοποιήσει δύο συναντήσεις με τους ομολόγους μου από ΗΠΑ, Κύπρο και Ισραήλ, και τον Ιούνιο υπογράψαμε στο Χιούστον τη διακήρυξη για την ίδρυση του Ενεργειακού Κέντρου Ανατολικής Μεσογείου, σε συνέχεια του νόμου που είχε εισηγηθεί ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών κ. Ρούμπιο. Το Κέντρο αυτό θα αποτελέσει ένα σταθερό σημείο έρευνας και ανάπτυξης της ενεργειακής ασφάλειας και συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Συνεπώς, σε ένα τέτοιο πλαίσιο στενής συνεργασίας, δεν θα μπορούσε να υπάρξει τέτοιο περιεχόμενο απειλής» ενώ στις αναφορές του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας για προνομιακές εταιρικές σχέσεις, ξεκαθάρισε πως « η Κυβέρνηση τηρεί απαρέγκλιτα τους κανόνες ανταγωνισμού και διαφάνειας, όπως ορίζονται από το εθνικό μας δίκαιο, πλήρως ευθυγραμμιζόμενο με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρος Καζαμίας από την δική του πλευρά κατά την πρωτολογία του ανέφερε ότι οι φερόμενες σε δημοσιεύματα απειλές της πρέσβεως των ΗΠΑ στα εσωτερικά της πολιτικής της χώρας που μπορεί να αποσταθεροποιήσει την κυβέρνηση «μπορεί να βλάψει πολύ σοβαρά τις εξελίξεις στην χώρα μας». Τα δημοσιεύματα αυτά της Wall Street Journal, παρατήρησε ο κ. Καζαμίας εμπλέκονται στην πολιτική κρίση στην Ρουμανία αλλά έχουν προκαλέσει αντιδράσεις από μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων στις ΗΠΑ. Πρόκειται είπε ο βουλευτής «για ένα θέμα που θα πρέπει να το αντιμετωπίσουμε με ακραία σοβαρότητα» και απέρριψε ευθύνες και στα ΜΜΕ της χώρας που δεν το ανέδειξαν.

Ο κ. Καζαμίας είπε ότι «σύμφωνα με το άρθρο Wall Street Journal η Αμερικανίδα πρέσβης Κίμπερλι Γκιλφόιλ φέρεται να είπε ότι σε γεύμα στο οποίο παραβρισκόσασταν και εσείς ότι πηγαίνει στη Ρουμανία -κάτι που έγινε πράγματι στα τέλη Μαρτίου- λέγοντας σας ότι οι ΗΠΑ μπορεί να ρίξουν την Κυβέρνηση της Ρουμανίας Κάτι που μπορεί να κάνουν και στην χώρα μας». Το ρεπορτάζ της εφημερίδας, πρόσθεσε ο κ. Καζαμίας «αναφέρει ότι εσείς της απαντήσατε ότι την Κυβέρνηση την στηρίζει ο λαός. Κατόπιν όμως ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης και ο γραμματέας της ΝΔ κ. Κυρανάκης διέψευσαν αυτές τις πληροφορίες, ωστόσο σήμερα έχουμε και νέα δημοσιεύματα από την Wall Street Journal που επιβιώνουν και αναδεικνύουν νέες πτυχές του θέματος. Τελικά τι έγινε σε αυτό το δείπνο, υπήρξε αυτή η συστοιχομηθεία και εσείς δώσατε αυτή την απάντηση;»

Ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας, παράλληλα ζήτησε από τον υπουργό να απαντήσει εάν η κυρία Γκιλφόιλ παρέχει εύνοια σε ένα λομπίστα μιας εταιρείας ενέργειας στην Ελλάδα.

Ο κ. Καζαμίας και κατά την δευτερολογία του υποστήριξε ότι ο υπουργός θα πρέπει να απαντήσει «ξεκάθαρα με διαφάνεια και ειλικρίνεια εάν υπήρξε αυτός ο διάλογος με την Αμερικανίδα πρέσβη, γιατί αυτά τα ζητήματα αφορούν την καρδιά της εθνικής κυριαρχία της χώρας» και όχι «να υπάρχει μια συνομωσία της σιωπής που βλέπουμε».

Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο, καθώς, εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, θα πραγματοποιηθεί η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα.

Η γεώτρηση προγραμματίζεται στο μπλοκ Α2 στο Ιόνιο, παραχώρηση στην οποία η ExxonMobil εισήλθε τον Νοέμβριο του 2025 αποκτώντας ποσοστό 60%. Στην κοινοπραξία συμμετέχουν επίσης η Energean με 30% και η HELLENiQ ENERGY με 10%.

Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, κατά τη συνάντηση με το υψηλόβαθμο στέλεχος της ExxonMobil επιβεβαιώθηκε ότι οι διαδικασίες εξελίσσονται σύμφωνα με τον σχεδιασμό και ότι δεν υπάρχει μεταβολή στον στόχο για την πραγματοποίηση της γεώτρησης στις αρχές του 2027.

«Επιβεβαιώσαμε ότι προχωρούμε σύμφωνα με τον σχεδιασμό μας και ότι ο στόχος για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση τους πρώτους μήνες του 2027, μετά από σχεδόν μισό αιώνα, παραμένει σταθερός», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός.

Κρίσιμο το χρονοδιάγραμμα

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον στην τήρηση των επιμέρους χρονοδιαγραμμάτων που απαιτούνται μέχρι να φτάσει το έργο στο στάδιο της γεώτρησης. Πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει τεχνική και γεωλογική προετοιμασία, αδειοδοτήσεις και την εφαρμογή των προβλεπόμενων περιβαλλοντικών προδιαγραφών.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογράμμισε ότι η συνέπεια στην εφαρμογή των συμφωνημένων χρονοδιαγραμμάτων είναι κρίσιμη, συνδέοντας την εξέλιξη του προγράμματος όχι μόνο με τις προοπτικές των ερευνών αλλά και με την αξιοπιστία της Ελλάδας έναντι των μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων.

Όπως σημείωσε, «κάθε βήμα που ολοκληρώνεται ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας και την εμπιστοσύνη μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων στις προοπτικές της Ελλάδας».

Η παρουσία της ExxonMobil στο συγκεκριμένο project αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς ενεργειακούς ομίλους με εκτεταμένη εμπειρία σε σύνθετες υπεράκτιες έρευνες.

Το μεγάλο στοίχημα του 2027

Το επόμενο μεγάλο ορόσημο είναι πλέον η ίδια η ερευνητική γεώτρηση, καθώς αυτή θα δώσει τις πρώτες ουσιαστικές απαντήσεις για το εάν οι γεωλογικές δομές που έχουν εντοπιστεί μπορούν να συνδέονται με εμπορικά αξιοποιήσιμα κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Μέχρι τότε, το βάρος πέφτει στην ολοκλήρωση όλων των απαραίτητων προπαρασκευαστικών ενεργειών, ώστε το project να περάσει από το στάδιο της γεωλογικής αξιολόγησης στην πραγματική δοκιμή του υπεδάφους.

«Η Ελλάδα αποδεικνύει ότι μπορεί να σχεδιάζει μεθοδικά, να κινείται γρήγορα και να λειτουργεί με αξιοπιστία και τήρηση όλων των διεθνών περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Οι στόχοι που θέτουμε γίνονται πράξη», κατέληξε ο κ. Παπασταύρου.

οδικά, να κινείται γρήγορα και να λειτουργεί με αξιοπιστία και τήρηση όλων των διεθνών περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Οι στόχοι που θέτουμε γίνονται πράξη".

Πρόληψη αντί για αποκατάσταση

Ο Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε καθοριστικό τον ρόλο των ανθρώπων της Δασικής Υπηρεσίας, επισημαίνοντας τη συμβολή τους στην πρόληψη, στην προστασία και στην αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος.Η κυβερνητική στρατηγική έχει στραφεί τα τελευταία χρόνια στην ενίσχυση της πρόληψης, με καθαρισμούς δασών, δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, συντήρηση δασικού οδικού δικτύου και έργα αποκατάστασης.Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η ενίσχυση των Δασικών Υπηρεσιών με προσωπικό και νέο εξοπλισμό. Έχουν ήδη παραδοθεί 50 νέα οχήματα SUV 4x4, στο πλαίσιο του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη σταδιακή στελέχωση των υπηρεσιών με νέο προσωπικό.

Τα δάση ως «φυσικό κεφάλαιο»

Η οικονομική σημασία των παρεμβάσεων είναι μεγαλύτερη από το άμεσο κόστος των έργων. Τα δάση αποτελούν φυσικό κεφάλαιο που στηρίζει τον τουρισμό, την αγροτική οικονομία και ολόκληρες τοπικές κοινωνίες, ενώ παράλληλα λειτουργούν ως φυσική ασπίδα απέναντι σε πλημμύρες, διάβρωση του εδάφους και άλλες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Ο υπουργός έχει άλλωστε επισημάνει ότι τα δάση αποτελούν «θεμέλιο βιώσιμης ανάπτυξης για τις τοπικές κοινωνίες», συνδέοντας ευθέως την περιβαλλοντική προστασία με την οικονομική ανάπτυξη.Το ζητούμενο πλέον είναι η ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας να συνοδευτεί από σταθερές επενδύσεις στην πρόληψη, καθώς κάθε παρέμβαση που περιορίζει τον κίνδυνο μιας μεγάλης φυσικής καταστροφής προστατεύει ταυτόχρονα περιουσίες, επιχειρήσεις, δημόσιες υποδομές και θέσεις εργασίας.

]]> https://www.moneypress.gr/papastayroy-sti-deth-ta-metra-tis-energ/ Tue, 25 Aug 2026 08:12:07 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=218569 Το περιεχόμενο της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, συνολικού ύψους 1 δισ. ευρώ έως το 2028, αναμένεται να παρουσιάσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.

Η ενεργοποίηση της ρήτρας είχε ανακοινωθεί από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη. Το επόμενο βήμα είναι η εξειδίκευση των μέτρων από το ΥΠΕΝ, χωρίς πάντως ο κ. Παπασταύρου να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για την κατανομή του ποσού, τις παρεμβάσεις που θα χρηματοδοτηθούν ή το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους.

Μιλώντας στο Mega, ο υπουργός τοποθέτησε την εξειδίκευση των μέτρων της ρήτρας μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων του υπουργείου για τους επόμενους μήνες, μαζί με τις αλλαγές στη διαχείριση του νερού και την ψηφιοποίηση των πολεοδομιών.

Οι ΑΠΕ ως ανάχωμα στις αυξήσεις

Αναφερόμενος στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, ο κ. Παπασταύρου επισήμανε ότι από τον Φεβρουάριο καταγράφεται απότομη άνοδος σε ολόκληρη την Ευρώπη, την οποία απέδωσε στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Όπως ανέφερε, η Ελλάδα βρισκόταν μέχρι χθες μεταξύ των δέκα φθηνότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τη χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι σημερινές τιμές μπορούν να θεωρηθούν ικανοποιητικές.

Ο υπουργός απέδωσε στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ρόλο αναχώματος απέναντι στις διεθνείς ανατιμήσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε αρκετές ημέρες οι ΑΠΕ καλύπτουν περισσότερο από το 55% έως 60% της ηλεκτροπαραγωγής, περιορίζοντας το ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ δεν συνιστά «λευκή επιταγή» προς τους επενδυτές, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να τηρούνται η περιβαλλοντική νομοθεσία και οι κανόνες ασφαλείας, με την επιβολή κυρώσεων όπου διαπιστώνονται παραβάσεις.

Πού αποκλείονται ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά

Στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, το οποίο παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο, προβλέπεται η θέσπιση περιοχών αποκλεισμού για ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι δεν προβλέπεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην Αττική και στη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης, σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων και σε συγκεκριμένα μικρότερα νησιά. Για τα φωτοβολταϊκά, έκανε λόγο για αποκλεισμό εγκαταστάσεων σε περιοχές Natura, δάση και δασικές εκτάσεις.

«Θέλουμε ανάπτυξη με κανόνες, με σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες», σημείωσε. Στην ίδια λογική ενέταξε και το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο επεξεργάστηκε το ΥΠΕΝ σε συνεργασία με το υπουργείο Τουρισμού.

Η απάντηση στις τουρκικές αντιδράσεις

Για τις αντιδράσεις της Τουρκίας στο χωροταξικό πλαίσιο των ΑΠΕ, ο υπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα ασκεί στην πράξη τα κυριαρχικά της δικαιώματα, παράλληλα με τη διατήρηση του διαλόγου.

Αναφέρθηκε ειδικότερα στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, στα δύο θαλάσσια πάρκα στο Νότιο Αιγαίο – Νότιες Κυκλάδες και στο Ιόνιο, στις σεισμικές έρευνες νοτίως της Κρήτης και στην προετοιμασία της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης στο Ιόνιο έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα.

Σχολιάζοντας τα θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε η Άγκυρα, δήλωσε ότι δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα, καθώς, όπως υποστήριξε, αφορούν περιοχές που δεν ανήκουν στην Τουρκία. Παρέπεμψε, μάλιστα, στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι και αυτό δεν δημιουργεί νόμιμα δικαιώματα.

Νερό και «gov.gr των πολεοδομιών»

Στην κορυφή της ατζέντας του ΥΠΕΝ για το επόμενο διάστημα βρίσκεται και η εφαρμογή της μεταρρύθμισης για το νερό. Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε το νερό στρατηγικό εθνικό πόρο, επισημαίνοντας ότι η πτώση της στάθμης των ποταμών και η εντεινόμενη λειψυδρία δεν περιορίζονται πλέον στις χώρες που παραδοσιακά αντιμετώπιζαν τέτοια προβλήματα.

Ο υπουργός υποστήριξε ότι το σημερινό κατακερματισμένο μοντέλο, με 735 οργανισμούς να ασχολούνται με τη διαχείριση του νερού, είναι αναποτελεσματικό και ότι απαιτείται ταχύτερη εφαρμογή της μεταρρύθμισης που ψηφίστηκε στα τέλη Ιουλίου.

Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση αφορά τις πολεοδομίες και τη δημιουργία, όπως το περιέγραψε, ενός «gov.gr των πολεοδομιών». Οι δύο μεταρρυθμίσεις θα προχωρήσουν παράλληλα με την εξειδίκευση των ενεργειακών μέτρων, το ακριβές περιεχόμενο των οποίων αναμένεται να αποσαφηνιστεί στη ΔΕΘ.

Αυτό επεσήμανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου απαντώντας σήμερα στο πλαίσιο του Power & Gas Forum σε ερώτηση σχετικά με την ενεργειακή επάρκεια στη χώρα λόγω της κρίσης στον Κόλπο.

Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε τη σημασία της συμμετοχής των Ανανεώσιμων Πηγών στο ενεργειακό μείγμα της χώρας, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι όλοι αντιλαμβάνονται σε ποιο επίπεδο θα βρίσκονταν οι τιμές αν ήμασταν στην κατάσταση του 2006 με 60 % μερίδιο του λιγνίτη. Πρόσθεσε ότι στις αρχές Μαΐου θα παρουσιαστεί το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και ότι η σταδιακή ανάπτυξη της αποθήκευσης (στόχος τα 700 μεγαβάτ ως το τέλος του χρόνου και 2,5 γιγαβάτ ως το τέλος του 2027) θα βοηθήσει στην ευστάθεια του συστήματος και τη μείωση των περικοπών "πράσινης" παραγωγής.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Παπασταύρου στις ρευματοκλοπές οι οποίες, όπως είπε, κοστίζουν 450 εκατ. ευρώ το χρόνο στους έντιμους καταναλωτές. "Οι ρευματοκλοπές απογειώθηκαν το 2022 με την κρίση και είναι εύλογο να υποθέσει κανείς ότι μια παρατεταμένη κρίση τώρα θα οδηγήσει σε νέα αύξηση. Πρόκειται για βαθιά κοινωνική αδικία. Έχει δημιουργηθεί από τον ΔΕΔΔΗΕ μια ειδική διεύθυνση για την αντιμετώπιση του προβλήματος με τη βοήθεια και της τεχνητής νοημοσύνης για την καλύτερη στόχευση των ελέγχων καθώς υπάρχουν ορισμένες δραστηριότητες όπου το φαινόμενο έχει μεγαλύτερο βάθος. Παράλληλα, προχωρά η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, σήμερα είναι 1,5 εκατ., στόχος στο τέλος του χρόνου να είναι 2,2 εκατ. και στο τέλος του 2027 3,5 εκατ. Ο υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι από τους ελέγχους προέκυψε ότι υπάρχουν μέχρι και οργανωμένες ομάδες που προσφέρουν την υπηρεσία της ρευματοκλοπής διαθέτοντας σχετικές "πατέντες" στους ενδιαφερόμενους", ανέφερε.

Τέλος, επιβεβαίωσε το χρονοδιάγραμμα για τις έρευνες υδρογονανθράκων με την ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο το Φεβρουάριο του 2027 ενώ επανέλαβε ότι στόχος της ΕΕ είναι να εφαρμόσει την απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου κλείνοντας και την "κερκόπορτα" μέσω του Turk Stream. Κάτι που όπως είπε προϋποθέτει την ενίσχυση των υποδομών στον κάθετο διάδρομο και πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου της Ουκρανίας που θα χρησιμοποιούνται ως εφεδρείες.

Ειδικότερα, όπως ανακοινώθηκε από το ΥΠΕΝ, συζητήθηκαν εκτενώς οι διεθνείς εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας, με έμφαση στις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία και της κρίσης στη Μέση Ανατολή και την ανάγκη ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας μέσω διαφοροποίησης των πηγών, ενώ επανεπιβεβαιώθηκε ο στρατηγικός χαρακτήρας της συνεργασίας Ελλάδας και Σερβίας στον τομέα της ενέργειας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστης ενεργειακής πύλης για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου και εξετάστηκαν προοπτικές συνεργασίας στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την ενίσχυση των διασυνδέσεων στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα.

«Η σημερινή συνάντηση επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά το υψηλό επίπεδο σχέσεων Ελλάδας-Σερβίας. Όπως έχει επιβεβαιωθεί επανειλημμένως από τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Πρόεδρο της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς» υπογράμμισε ο κ. Παπασταύρου κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου και πρόσθεσε ότι αυτό που τονίστηκε ιδιαίτερα με την ομόλογό του κατά τη διάρκεια της κατ΄ ιδίαν συζήτησής τους είναι ότι «στη σημερινή εποχή αβεβαιότητας η ενέργεια δεν είναι απλώς ένα οικονομικό ζήτημα. Είναι ένα ζήτημα εθνικής ασφάλειας, σταθερότητας και κυριαρχίας».

Ο Έλληνας υπουργός επανέλαβε ότι η διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων ενέργειας είναι πολύ σημαντική με την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, να έχει αναδειχθεί σε πύλη εισόδου για την Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ευρωπαϊκή Ευρώπη. «Με υποδομές LNG, αγωγούς φυσικού αερίου και διασυνδέσεις, συμβάλουμε ενεργά στην ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής» τόνισε.

Ο κ. Παπασταύρου έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη διασύνδεση της Σερβίας με την Βουλγαρία και της Βουλγαρίας με την Ελλάδα, μέσω του ΙGB, καθώς και για τη μελλοντική διασύνδεση της Σερβίας με την Βόρεια Μακεδονία και της Βόρειας Μακεδονίας με την Ελλάδα. Παράλληλα στάθηκε στον Κάθετο Διάδρομο, υπογραμμίζοντας ότι είναι μία αρτηρία ανάπτυξης, προόδου, και σταθερότητας. «Και από αυτόν τον σχεδιασμό δεν μπορεί να λείπει η Σερβία», επεσήμανε, προσθέτοντας ότι η χώρα μας στηρίζει «την επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας της Σερβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

«Η Ενεργειακή Συνεργασία Ελλάδας-Σερβίας αποτελεί βασικό πυλώνα και μετατρέπει τη γεωγραφία της Βαλκανικής σε γεωπολιτικό πλεονέκτημα. Και αυτή την ευκαιρία δεν πρέπει να την χάσουμε» είπε ο κ. Παπασταύρου και τόνισε ότι «η Ελλάδα και η Σερβία επιλέγουν να είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος». «Επιλέγουν να συνεργαστούν, να δημιουργήσουν περισσότερη ενεργειακή ασφάλεια και ισχυρότερη διασυνδεσιμότητα και μαζί να συνδιαμορφώσουμε τη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής», κατέληξε χαρακτηριστικά.

Από την πλευρά της, η ομόλογος του, κ. Handanović, ανέφερε ότι η Σερβία σχεδιάζει την κατασκευή δύο νέων διασυνδέσεων φυσικού αερίου με τη Βόρεια Μακεδονία και τη Ρουμανία, μέσω των οποίων θα εξασφαλίσει επιπλέον πάνω από 4 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου ετησίως. «Οι εργασίες για τη διασύνδεση Σερβίας-Βόρειας Μακεδονίας ξεκινούν φέτος και θα τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2028. Η προβλεπόμενη δυναμικότητα είναι περίπου 1,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως και μας συνδέει περισσότερο με την Ελλάδα. Με αυτόν τον τρόπο θα αποκτήσουμε έναν ακόμη δρόμο εφοδιασμού, μέσω του οποίου το αέριο θα μπορεί να φτάνει στη Σερβία από διάφορες πηγές, συμπεριλαμβανομένου του αγωγού TANAP και των τερματικών LNG στην Ελλάδα» σημείωσε.

Η υπουργός της Σερβίας υπενθύμισε ότι η Srbijagas έχει δεσμεύσει 300 εκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου στον τερματικό LNG της Αλεξανδρούπολης για περίοδο 10 ετών και ότι έχει άδεια δραστηριοποίησης στην Ελλάδα. Εξέφρασε επίσης ευγνωμοσύνη προς την εταιρεία EKO Serbia, μέλος του ομίλου HelleniQ Petroleum, η οποία αύξησε σημαντικά τις εισαγωγές πετρελαιοειδών πέρυσι, συμβάλλοντας στην ασφάλεια εφοδιασμού της αγοράς σε μια περίοδο που η NIS αντιμετωπίζει προκλήσεις λόγω κυρώσεων.

Επίσης τόνισε ότι η Σερβία έχει ολοκληρώσει όλα τα απαραίτητα βήματα για τη σύνδεση με την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ. «Θα είμαστε η πρώτη χώρα εκτός ΕΕ που θα συνδεθεί με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ελπίζουμε ότι η ΕΕ θα ολοκληρώσει τη διαδικασία σύντομα, με τη σημαντική στήριξη της Ελλάδας» υπογράμμισε η κ. Handanović.

Ερωτηθείς σχετικά, ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι στην Ευρώπη υπάρχουν δύο προσεγγίσεις: «Υπάρχουν χώρες, οι οποίες είναι πολύ επιφυλακτικές στο να μπούμε από τώρα σε μια συζήτηση για μέτρα καθώς εκτιμούν ότι η κρίση μπορεί να εκτονωθεί σύντομα», τόνισε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν κι άλλα κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, «που θεωρούν ότι είναι απαραίτητο να προετοιμαστούν συγκεκριμένα, στοχευμένα μέτρα και ευελιξίες, τα οποία θα αναλυθούν και θα μελετηθούν τώρα και θα ενεργοποιηθούν σε περίπτωση που οι επιπτώσεις της κρίσης παραταθούν ή ενταθούν».

Σύμφωνα με τον υπουργό, είναι σημαντικό «να μάθουμε από τα λάθη του παρελθόντος και να βελτιώσουμε τις αδυναμίες μας», εξηγώντας ότι στην προηγούμενη κρίση του 2022 πήρε στην Ευρώπη περίπου 12 μήνες για να αντιδράσει. Υπογράμμισε, δε, ότι η Ευρώπη έχει αρκετά μέτρα στο οπλοστάσιό της, τα οποία «επιτρέπουν να δημιουργηθούν αναχώματα στην αύξηση του ενεργειακού κόστους». «Επίσης η μετάβαση προς μια πιο καθαρή Ευρώπη, μια πιο ανταγωνιστική και βιώσιμη Ευρώπη με την απανθρακοποίηση είναι μια κατεύθυνση η οποία δεν πρέπει να σταματήσει», τόνισε.

Ο κ. Παπασταύρου επεσήμανε ότι είναι πολύ σημαντικό και για την Ευρώπη αλλά και για τη χώρα μας, «όποια μέτρα ληφθούν και όποιες ευελιξίες δοθούν, να μην δημιουργήσουν εικόνα δημοσιονομικής χαλάρωσης,τέτοιας που να ακυρώσει αυτή τη δύναμη και τη σταθερότητα που έχουμε αυτή τη στιγμή εμείς σαν χώρα».

Αναφερόμενος στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ της επόμενης Πέμπτης, προέβλεψε ότι θα γίνει μια πολύ έντονη συζήτηση: «Πιστεύω ότι η Ευρώπη πρέπει να δείξει τα σωστά αντανακλαστικά και να μπορέσει να στείλει ένα μήνυμα και στους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις ότι είναι εδώ και θα είναι αρωγός στις προσπάθειές τους. Αυτή τη στιγμή η Ευρώπη οφείλει προς τους πολίτες της να είναι έτοιμη, ανεξάρτητα από το αν θα υλοποιηθούν και θα εφαρμοστούν τα μέτρα. Πρέπει να είναι κάτι το οποίο θα το έχει προετοιμάσει εγκαίρως και όχι εκ των υστέρων».

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στη δέσμη μέτρων για τα δίκτυα, η οποία συζητήθηκε χθες στο Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας: «Η Ελλάδα ήταν από τις χώρες που το υποστήριξε έντονα. Υπήρχαν αρκετές χώρες που ήταν επιφυλακτικές λόγω του κόστους. Δεν έχουμε ακόμα μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και αυτό μειώνει πολύ την ανταγωνιστικότητα και επιβαρύνει πάρα πολύ τον Ευρωπαίο πολίτη. Οι συστηματικές, μεγάλες διαφορές της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ της Ανατολικής και Κεντρικής-Βόρειας Ευρώπης αποτελούν μία σημαντική πρόκληση και δημιουργούν ένα ενεργειακό τείχος που πρέπει να γκρεμίσουμε,οικοδομώντας μια ενιαία αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Και αυτή είναι η πάγια θέση της Ελλάδας, και όταν είχαμε διπλάσιες τιμές χονδρικής, αλλά και τώρα, που είμαστε στις 10 χώρες με τη φθηνότερη χονδρική της Ευρώπης, χάρη στο διαφοροποιημένο μας μίγμα», τόνισε.

Μιλώντας για τον Κάθετο Διάδρομο, ο υπουργός είπε ότι οι τελευταίες εξελίξεις «επιβεβαιώνουν την σημασία και την αξία που έχει για την Ευρώπη ο Κάθετος Διάδρομος και η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Το θέμα απασχόλησε το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ χθες και η Ελλάδα ζήτησε από όλα τα κράτη μέλη να στηρίξουν την απόφαση της απεξάρτησης, που ομόφωνα έχουν συναποφασίσει, και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα στήριξης του εγχειρήματος, αποσαφηνίζοντας τις κανονιστικές ασάφειες που υφίστανται και διαμορφώνοντας ένα σαφές, συνεκτικό και προβλέψιμο ρυθμιστικό πλαίσιο».

Τέλος, ερωτηθείς για αν η κυβέρνηση σχεδιάζει νέα μέτρα, ο κ. Παπασταύρου απάντησε:  «Αυτό θα εξαρτηθεί από την κρίση. Ένα είναι σίγουρο, ότι η δημοσιονομική και η πολιτική μας σταθερότητα μας επιτρέπει, μέσα στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρώπης, να έχουμε εργαλεία και μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης, και, ανάλογα με το πως αυτή θα εξελιχθεί, η κυβέρνηση θα είναι εκεί για να βοηθήσει κάθε Έλληνα πολίτη».