Οι συνολικές εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων, μαζί με τα προγράμματα «Σπίτι μου», υπερτετραπλασιάστηκαν μέσα σε μία πενταετία. Από τα 594 εκατ. ευρώ του 2020 έφτασαν στα 2,515 δισ. ευρώ το 2025. Η αύξηση αυτή αντιστοιχεί σε 4,2 φορές υψηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με το 2020, ενώ μόνο μέσα στο 2025 οι εκταμιεύσεις ήταν αυξημένες κατά 42% έναντι του προηγούμενου έτους.

Η πορεία του 2026

Η ανοδική τάση συνεχίζεται και στο 2026. Σύμφωνα με την IMS για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, στο οκτάμηνο του έτους οι συνολικές εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων διαμορφώθηκαν σε περίπου 1,835 δισ. ευρώ, από περίπου 1,360 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η μεταβολή αυτή αντιστοιχεί σε αύξηση 34,9%, δηλαδή σε περίπου 475 εκατ. ευρώ περισσότερες εκταμιεύσεις σε ετήσια βάση.

Σημαντικό στοιχείο είναι ότι η άνοδος δεν προέρχεται μόνο από τα κρατικά προγράμματα στέγασης. Οι εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων εκτός του «Σπίτι μου» αυξήθηκαν από 979 εκατ. ευρώ στο οκτάμηνο του 2025 σε 1,246 δισ. ευρώ στο οκτάμηνο του 2026, σημειώνοντας άνοδο 27,3%. Παράλληλα, το πρόγραμμα «Σπίτι μου» συνέχισε να στηρίζει τον συνολικό όγκο των εκταμιεύσεων, με τα σχετικά ποσά να ενισχύονται από 381 εκατ. ευρώ σε 589 εκατ. ευρώ στην ίδια συγκριτική περίοδο, καταγράφοντας αύξηση 54,6%.

Η εξέλιξη από το 2020 έως το 2025

Η μακρύτερη χρονική εικόνα δείχνει σταδιακή ενίσχυση της στεγαστικής χρηματοδότησης. Το 2020 οι εκταμιεύσεις των τεσσάρων συστημικών τραπεζών ήταν 594 εκατ. ευρώ. Το 2021 ανήλθαν σε 884 εκατ. ευρώ και το 2022 ξεπέρασαν το 1,2 δισ. ευρώ, φτάνοντας τα 1,213 δισ. ευρώ. Το 2023 διαμορφώθηκαν σε 1,301 δισ. ευρώ, ενώ το 2024 αυξήθηκαν σε 1,771 δισ. ευρώ. Το 2025 έφτασαν τελικά στα 2,515 δισ. ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την επιστροφή της στεγαστικής χρηματοδότησης σε υψηλότερα επίπεδα μετά από μια περίοδο περιορισμένης δραστηριότητας στην αγορά στεγαστικών δανείων. Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τα στοιχεία της IMS, παραμένει περιθώριο για περαιτέρω ανάπτυξη, καθώς στην Ελλάδα μόλις το 23% των αγοραπωλησιών ακινήτων γίνεται με στεγαστικό δάνειο. Στην Ευρώπη το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 45%, δηλαδή διαμορφώνεται 22 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα.

Τα επιτόκια σε σύγκριση με την ευρωζώνη

Στην εικόνα της αγοράς συμβάλλει και ο ανταγωνισμός μεταξύ των ελληνικών τραπεζών, ο οποίος έχει πιέσει χαμηλότερα το κόστος των νέων στεγαστικών δανείων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σε βασικές κατηγορίες σταθερού επιτοκίου η Ελλάδα βρίσκεται πλέον χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Για τα νέα στεγαστικά δάνεια προς νοικοκυριά με αρχική περίοδο καθορισμένου επιτοκίου άνω του ενός και έως πέντε έτη, το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα διαμορφώθηκε τον Ιούλιο στο 2,89%, έναντι 3,57% στην ευρωζώνη. Η Ελλάδα βρέθηκε στην τέταρτη χαμηλότερη θέση μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ στη συγκεκριμένη κατηγορία.

Στην ίδια κατηγορία, η Μάλτα κατέγραψε επιτόκιο 1,77%, η Κροατία 2,62% και η Πορτογαλία 2,84%, ενώ υψηλότερα επίπεδα σημειώθηκαν στη Λετονία με 8,45% και στην Εσθονία με 8,02%. Η Γερμανία, η Ισπανία και η Ιταλία κατέγραψαν επιτόκια από 3,69% έως 3,97%.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στα στεγαστικά δάνεια μεγαλύτερης διάρκειας σταθερού επιτοκίου. Για περίοδο άνω των δέκα ετών, το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα ήταν τον Μάιο 3,20%, έναντι 3,36% στην ευρωζώνη, με τη χώρα να κατατάσσεται στην πέμπτη χαμηλότερη θέση στη συγκεκριμένη κατηγορία. Στην κορυφή των υψηλότερων επιτοκίων βρέθηκαν η Εσθονία με 10,37%, η Σλοβακία με 5,29% και η Λετονία με 5,02%, ενώ χαμηλότερα επιτόκια εμφάνισαν η Βουλγαρία με 2,53%, η Ισπανία με 2,66% και η Κροατία με 2,92%.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Γιάννης Στουρνάρας άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης τον Οκτώβριο, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η κίνηση θα εξαρτηθεί από τα νέα στοιχεία και κυρίως από την εξέλιξη του πληθωρισμού και του ενεργειακού κόστους.

Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, η συζήτηση έχει άμεση οικονομική σημασία: υψηλότερα επιτόκια μπορούν να αυξήσουν το κόστος νέου δανεισμού και να επιβαρύνουν δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, ενώ από την άλλη δημιουργούν προϋποθέσεις για υψηλότερες αποδόσεις στις καταθέσεις.

Τι είπε ο Γιάννης Στουρνάρας

Μιλώντας στο Bloomberg από το Δουβλίνο, ο Γιάννης Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η ΕΚΤ πρέπει να παραμείνει σε εγρήγορση απέναντι στους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό, χωρίς όμως να βιαστεί να προχωρήσει σε νέα κίνηση.

Το κρίσιμο σημείο είναι τι θα δείξουν τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου.

Εάν υπάρξει νέα έξαρση του πληθωρισμού ή εάν η άνοδος του ενεργειακού κόστους οδηγήσει την οικονομία βαθύτερα στο δυσμενές σενάριο που εξετάζει η ΕΚΤ, τότε μία νέα αύξηση επιτοκίων τον Οκτώβριο δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Αντίθετα, εάν υπάρχει αμφιβολία για την ένταση και τη διάρκεια των πληθωριστικών πιέσεων, η επιλογή της αναμονής παραμένει στο τραπέζι.

Στο 2,75% βλέπουν το επιτόκιο οι αγορές

Οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να προεξοφλούν το επόμενο βήμα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που μεταδίδει το Bloomberg, τιμολογούν σε μεγάλο βαθμό μία νέα αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης, η οποία θα το οδηγούσε στο 2,75%.

Αυτό δεν αποτελεί απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Είναι η σημερινή αποτίμηση των επενδυτών για το πιθανότερο μονοπάτι της νομισματικής πολιτικής και μπορεί να αλλάξει γρήγορα ανάλογα με τον πληθωρισμό, την ενέργεια και τα στοιχεία ανάπτυξης.

Τι σημαίνει για ένα στεγαστικό δάνειο

Η μεγαλύτερη άμεση επίπτωση αφορά τους δανειολήπτες που έχουν δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο.

Μια αύξηση των βασικών επιτοκίων δεν σημαίνει ότι κάθε δόση θα αυξηθεί αυτομάτως κατά το ίδιο ποσοστό.

Η επίπτωση εξαρτάται από το επιτόκιο αναφοράς του δανείου, το spread της τράπεζας, την ημερομηνία αναπροσαρμογής και φυσικά το εάν υπάρχει κάποιο πλαίσιο προστασίας ή σταθεροποίησης της δόσης.

Σε γενικές γραμμές όμως, όταν τα επιτόκια της ΕΚΤ αυξάνονται, το κόστος των νέων δανείων τείνει να ανεβαίνει, ενώ μπορεί να αυξηθεί και η επιβάρυνση στα υφιστάμενα κυμαινόμενα δάνεια.

Παράδειγμα με δάνειο €100.000

Για να γίνει αντιληπτή η τάξη μεγέθους, ας εξετάσουμε ένα καθαρά ενδεικτικό παράδειγμα.

Σε υπόλοιπο στεγαστικού δανείου 100.000 ευρώ με 20 χρόνια αποπληρωμής, μια αύξηση του συνολικού επιτοκίου από 4% σε 4,25% θα ανέβαζε θεωρητικά τη μηνιαία δόση από περίπου 606 ευρώ σε 619 ευρώ.

Η διαφορά είναι περίπου 13 ευρώ τον μήνα ή 156 ευρώ τον χρόνο.

Σε μεγαλύτερα υπόλοιπα η επίπτωση αυξάνεται αναλογικά. Το παράδειγμα δεν αποτελεί υπολογισμό συγκεκριμένου τραπεζικού προϊόντος, καθώς κάθε σύμβαση έχει διαφορετικούς όρους.

Ακριβότερα και τα νέα επιχειρηματικά δάνεια

Οι επιχειρήσεις παρακολουθούν εξίσου στενά τις αποφάσεις της ΕΚΤ.

Υψηλότερα επιτόκια αυξάνουν το κόστος χρηματοδότησης νέων επενδύσεων και μπορούν να επηρεάσουν επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν κυμαινόμενο δανεισμό για κεφάλαιο κίνησης.

Η επίπτωση είναι μεγαλύτερη στις μικρότερες εταιρείες, οι οποίες συνήθως δανείζονται ακριβότερα και έχουν μικρότερη πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, όπως η αγορά ομολόγων.

Αυτό δημιουργεί μια ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ήδη αυξημένο κόστος εργασίας, ενέργειας και πρώτων υλών.

Τι μπορεί να γίνει με τις καταθέσεις

Υπάρχει όμως και η αντίθετη πλευρά.

Όταν αυξάνονται τα επιτόκια της κεντρικής τράπεζας, δημιουργούνται συνθήκες ώστε να κινηθούν υψηλότερα και οι αποδόσεις των καταθέσεων.

Η μετάδοση δεν είναι ούτε αυτόματη ούτε ίδια σε όλες τις τράπεζες.

Οι προθεσμιακές καταθέσεις συνήθως αντιδρούν περισσότερο στις μεταβολές της νομισματικής πολιτικής σε σχέση με τους απλούς λογαριασμούς ταμιευτηρίου.

Επομένως, μία νέα αύξηση της ΕΚΤ θα μπορούσε να επαναφέρει τον ανταγωνισμό στις προθεσμιακές καταθέσεις, χωρίς να είναι δεδομένο πόσο από την αύξηση θα περάσει τελικά στους αποταμιευτές.

Η ενέργεια κρατά το κλειδί

Το μεγάλο ερωτηματικό βρίσκεται πλέον στις διεθνείς τιμές ενέργειας.

Πετρέλαιο και φυσικό αέριο έχουν γίνει ξανά σημαντικές πηγές πληθωριστικού κινδύνου λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Εάν οι υψηλές τιμές αποδειχθούν προσωρινές, η ΕΚΤ μπορεί να επιλέξει να περιμένει.

Εάν όμως το ενεργειακό σοκ αποκτήσει διάρκεια και αρχίσει να μεταφέρεται ευρύτερα στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών, η πίεση για αυστηρότερη νομισματική πολιτική θα αυξηθεί.

Η απόφαση του Οκτωβρίου

Τίποτα επομένως δεν έχει κριθεί.

Η επόμενη απόφαση θα εξαρτηθεί από τα στοιχεία για τον πληθωρισμό, την οικονομική δραστηριότητα, τους μισθούς και κυρίως από το πόσο επίμονη θα αποδειχθεί η ενεργειακή αναταραχή.

Για έναν δανειολήπτη, η επιστροφή των αυξήσεων επιτοκίων σημαίνει ότι χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή πριν από τη λήψη νέου δανείου και έλεγχος των όρων ενός υφιστάμενου κυμαινόμενου δανείου.

Για έναν καταθέτη, αντίθετα, μπορεί να δημιουργήσει καλύτερες αποδόσεις.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι μετά από μία περίοδο κατά την οποία η συζήτηση στην Ευρώπη περιστρεφόταν γύρω από τις μειώσεις επιτοκίων, η κατεύθυνση έχει αλλάξει και πάλι – και ο Οκτώβριος γίνεται ο επόμενος κρίσιμος μήνας για το κόστος του χρήματος.

Η τοποθέτησή της ενισχύει τις προσδοκίες ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, εξέλιξη που ενδιαφέρει άμεσα εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις με δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου.

Σνάμπελ: Χρειάζεται περαιτέρω σύσφιγξη

Σε συνέντευξή της στο Bloomberg, η Σνάμπελ υποστήριξε ότι με το σημερινό επίπεδο των επιτοκίων ο πληθωρισμός δύσκολα θα επιστρέψει στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα, εκτιμώντας ότι θα απαιτηθεί περαιτέρω σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής.

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκονται οι επιπτώσεις της παρατεταμένης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας.

Παράλληλα, η οικονομία της Ευρωζώνης αποδεικνύεται περισσότερο ανθεκτική από όσο αναμενόταν, γεγονός που, σύμφωνα με τη Σνάμπελ, αυξάνει τους ανοδικούς κινδύνους για τις τιμές.

Στο 2,25% σήμερα το επιτόκιο καταθέσεων

Η ΕΚΤ είχε αυξήσει τον Ιούνιο τα βασικά της επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, στην πρώτη αύξηση σχεδόν τριών ετών.

Στη συνεδρίαση της 23ης Ιουλίου τα διατήρησε αμετάβλητα, με το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,40% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,65%.

Προς νέα αύξηση τον Σεπτέμβριο

Το βλέμμα στρέφεται πλέον στη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 9-10 Σεπτεμβρίου.

Σύμφωνα με το Reuters, η ΕΚΤ προσανατολίζεται σε νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, που θα μπορούσε να οδηγήσει το επιτόκιο καταθέσεων από το 2,25% στο 2,50%. Ωστόσο, οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τα νέα στοιχεία για τον πληθωρισμό και τις επικαιροποιημένες οικονομικές προβλέψεις.

Η Σνάμπελ εμφανίζεται μάλιστα περισσότερο «γεράκι» από τη γενικότερη στάση που αποδίδεται αυτή τη στιγμή στο Διοικητικό Συμβούλιο, καθώς δεν περιορίζεται στην πιθανή κίνηση του Σεπτεμβρίου αλλά θεωρεί ότι θα χρειαστεί περαιτέρω σύσφιγξη.

Τι σημαίνει για στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια

Μια νέα άνοδος των επιτοκίων έχει άμεση σημασία για τους δανειολήπτες.

Τα στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου και πολλά επιχειρηματικά δάνεια επηρεάζονται από τις μεταβολές των επιτοκίων αναφοράς. Ήδη, σύμφωνα με την ΕΚΤ, τα επιτόκια των νέων στεγαστικών είχαν αυξηθεί στο 3,5% τον Μάιο, από 3,4% τον Απρίλιο, ενώ καταγράφηκε και αυστηροποίηση των πιστωτικών κριτηρίων.

Επομένως, η επιστροφή σε έναν κύκλο αυξήσεων δημιουργεί εκ νέου πίεση για όσους έχουν δάνεια συνδεδεμένα με κυμαινόμενα επιτόκια, ενώ ανεβάζει και το κόστος νέου δανεισμού.

Η μεγάλη μάχη με τον πληθωρισμό

Η ΕΚΤ βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση: από τη μία πλευρά πρέπει να αποτρέψει μια νέα παγίωση του πληθωρισμού και από την άλλη να μην προκαλέσει υπερβολική επιβάρυνση στην οικονομική δραστηριότητα.

Η ίδια η ΕΚΤ εξακολουθεί επισήμως να δηλώνει ότι δεν προδεσμεύεται για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων και ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται συνεδρίαση με συνεδρίαση, ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα.

Το μήνυμα της Σνάμπελ, ωστόσο, είναι σαφώς πιο αυστηρό: η μάχη με τον πληθωρισμό δεν έχει τελειώσει και η Ευρωζώνη θα πρέπει να προετοιμάζεται για ακριβότερο χρήμα.

Τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τον Μάιο επιβεβαιώνουν την εικόνα αυτή. Στα νέα στεγαστικά δάνεια με αρχική περίοδο σταθερού επιτοκίου από ένα έως πέντε χρόνια, το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 3,10%, έναντι 3,47% στην Ευρωζώνη. Η επίδοση αυτή κατατάσσει τη χώρα στην πέμπτη χαμηλότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ζώνης του ευρώ, αποτυπώνοντας τον έντονο ανταγωνισμό που έχει αναπτυχθεί στην εγχώρια τραπεζική αγορά.

Μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των χωρών

Η σύγκριση των στοιχείων της ΕΚΤ αναδεικνύει σημαντικές διαφοροποιήσεις στο κόστος δανεισμού μεταξύ των κρατών της Ευρωζώνης. Τα υψηλότερα επιτόκια καταγράφονται στη Λετονία (8,28%), στη Λιθουανία (4,44%) και στη Γερμανία (3,92%), ενώ στον αντίποδα βρίσκονται η Μάλτα (1,75%), η Κροατία (2,68%) και η Πορτογαλία (2,78%).

Η Ελλάδα, με μέσο επιτόκιο 3,10%, βρίσκεται αισθητά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών τραπεζών στον τομέα της στεγαστικής πίστης.

Χαμηλότερο κόστος ακόμη και στα δάνεια άνω των 10 ετών

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στα στεγαστικά δάνεια με σταθερό επιτόκιο διάρκειας άνω των δέκα ετών. Το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα διαμορφώθηκε τον Μάιο στο 3,08%, χαμηλότερα ακόμη και από την κατηγορία των δανείων με σταθερό επιτόκιο έως πέντε ετών.

Το αντίστοιχο μέσο επιτόκιο στην Ευρωζώνη ανήλθε στο 3,32%, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να καταλαμβάνει την έκτη φθηνότερη θέση μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ.

Στην κατηγορία αυτή, τα υψηλότερα επιτόκια εμφανίζονται στη Σλοβακία (5,28%), στη Λετονία (5,20%) και στη Γερμανία (3,98%), ενώ τις χαμηλότερες χρεώσεις παρουσιάζουν η Βουλγαρία (2,52%), η Ισπανία (2,62%) και η Κροατία (2,94%).

Ο ανταγωνισμός πιέζει το κόστος χρηματοδότησης

Η αποκλιμάκωση των επιτοκίων αποδίδεται κυρίως στον αυξανόμενο ανταγωνισμό μεταξύ των συστημικών τραπεζών για την ενίσχυση της παραγωγής νέων στεγαστικών δανείων. Η ανάκαμψη της αγοράς κατοικίας, τα προγράμματα στήριξης της απόκτησης πρώτης κατοικίας και η αυξημένη ζήτηση για χρηματοδότηση έχουν οδηγήσει τα πιστωτικά ιδρύματα στην υιοθέτηση πιο ανταγωνιστικών τιμολογιακών πολιτικών.

Παράλληλα, η σταθεροποίηση του κόστους χρηματοδότησης και οι προσδοκίες για σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων στην Ευρωζώνη επιτρέπουν στις τράπεζες να προσφέρουν ελκυστικότερους όρους στους νέους δανειολήπτες, διατηρώντας παράλληλα την ποιότητα των χαρτοφυλακίων τους.

Ψηφιοποίηση και ταχύτερες εγκρίσεις

Καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της στεγαστικής πίστης διαδραματίζει και ο ψηφιακός μετασχηματισμός των τραπεζών. Τα τελευταία χρόνια έχουν υλοποιηθεί σημαντικές επενδύσεις σε αυτοματοποιημένα συστήματα αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, ψηφιακές πλατφόρμες διαχείρισης αιτήσεων και νέες διαδικασίες ηλεκτρονικής εξυπηρέτησης.

Οι αλλαγές αυτές έχουν περιορίσει σημαντικά τον χρόνο προέγκρισης και εκταμίευσης των στεγαστικών δανείων, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν νομικές ή τεχνικές εκκρεμότητες που αφορούν το χρηματοδοτούμενο ακίνητο.

Ταυτόχρονα, οι περισσότερες τράπεζες έχουν δημιουργήσει εξειδικευμένες κεντροποιημένες μονάδες στεγαστικής πίστης και δίκτυα στεγαστικών συμβούλων που παρέχουν προσωποποιημένη υποστήριξη στους ενδιαφερόμενους, ενώ η ηλεκτρονική υποβολή δικαιολογητικών επεκτείνεται συνεχώς, βελτιώνοντας την ταχύτητα, τη διαφάνεια και τη συνολική εμπειρία εξυπηρέτησης των πελατών.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι η ελληνική αγορά στεγαστικών δανείων εξελίσσεται σε μία από τις πλέον ανταγωνιστικές της Ευρωζώνης. Παρά τις προκλήσεις που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η αγορά κατοικίας, οι τράπεζες αξιοποιούν τόσο την τεχνολογία όσο και τον αυξημένο ανταγωνισμό για να προσφέρουν ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης, στοιχείο που αναμένεται να στηρίξει την περαιτέρω ανάπτυξη της στεγαστικής πίστης το επόμενο διάστημα.

Με αυτά τα δεδομένα, η θετική αξιολόγηση της Morgan Stanley έρχεται να προστεθεί στις ευνοϊκές εκτιμήσεις που έχουν διατυπώσει το τελευταίο διάστημα διεθνείς επενδυτικοί οίκοι για τη ΔΕΗ, επιβεβαιώνοντας ότι η εταιρεία εξακολουθεί να συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον ελκυστικών επενδυτικών επιλογών στο ελληνικό χρηματιστήριο.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2007 οι εκταμιεύσεις νέων στεγαστικών δανείων έφταναν τα 15,2 δισ. ευρώ, ενώ το 2025 κινούνται περίπου στα 2,6 δισ. ευρώ. Παράλληλα, δεν άλλαξε μόνο ο όγκος των δανείων. Άλλαξε ολόκληρη η φιλοσοφία των τραπεζών: από τη χρηματοδότηση με βασικό κριτήριο την αξία του ακινήτου, περάσαμε στη χρηματοδότηση με βασικό κριτήριο την αντοχή του εισοδήματος και τη συνολική οικονομική εικόνα του δανειολήπτη.

Η σύγκριση του 2007 με το 2026 αποκαλύπτει μία νέα πραγματικότητα: σήμερα ο πολίτης δεν χρειάζεται μόνο δόση που να βγαίνει, αλλά και σημαντικά ίδια κεφάλαια για να μπορέσει καν να ξεκινήσει τη διαδικασία αγοράς κατοικίας.

Τα στοιχεία 2007-2020 προέρχονται από δημοσιευμένο πίνακα εκταμιεύσεων νέων στεγαστικών, ενώ για το 2021- 2024 η ΤτΕ αναφέρει 780 εκατ. το 2021, περίπου 1 δισ. το 2022 και 2023 και 1,3 δισ. το 2024.

Στεγαστικά Δάνεια 2007-2026: Πώς άλλαξαν τα τραπεζικά κριτήρια στην Ελλάδα

Από το 2007 έως σήμερα, η ελληνική αγορά στεγαστικών δανείων έχει περάσει από εντελώς διαφορετικές φάσεις. Οι τράπεζες μετακινήθηκαν από την περίοδο της επιθετικής χρηματοδότησης και των εύκολων εγκρίσεων, σε μια εποχή αυστηρής πιστοδοτικής πολιτικής και, πλέον, σε ένα μοντέλο ιδιαίτερα επιλεκτικής και ψηφιακά ελεγχόμενης αξιολόγησης δανειοληπτών.

2007-2009: Η εποχή της εύκολης χρηματοδότησης

Η περίοδος πριν από την οικονομική κρίση χαρακτηρίστηκε από έντονη τραπεζική ρευστότητα, υψηλούς ρυθμούς πιστωτικής επέκτασης και ιδιαίτερα επιθετική πολιτική χορηγήσεων. Οι τράπεζες ανταγωνίζονταν μεταξύ τους για την αύξηση του χαρτοφυλακίου στεγαστικών δανείων, θεωρώντας την αγορά κατοικίας έναν από τους ασφαλέστερους και πιο κερδοφόρους τομείς της οικονομίας. Η συνεχής άνοδος των τιμών ακινήτων ενίσχυε ακόμη περισσότερο την αντίληψη ότι η αξία των κατοικιών θα αυξάνεται διαρκώς, γεγονός που οδηγούσε σε πιο χαλαρά πιστοδοτικά κριτήρια και σε ευκολότερη πρόσβαση των νοικοκυριών στον τραπεζικό δανεισμό.

Τα βασικά χαρακτηριστικά της περιόδου:

• Χρηματοδότηση έως και 100% της αξίας αγοράς, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις καλύπτονταν ακόμη και τα έξοδα αγοράς

• Διάρκεια δανείων έως 35 ή και 40 έτη

• Πιο χαλαρός έλεγχος εισοδήματος και φορολογικών στοιχείων

• Αποδοχή bonus, υπερωριών και μελλοντικών αυξήσεων εισοδήματος

• Συχνές εγκρίσεις με έναν μόνο εγγυητή

• Μεγάλη βαρύτητα στην εμπορική αξία του ακινήτου

Η πραγματικότητα της εποχής:

Πολλοί πολίτες μπορούσαν να αποκτήσουν κατοικία με ελάχιστη ή ακόμη και μηδενική προσωπική αποταμίευση.

2010-2015: Η περίοδος της κρίσης και της τραπεζικής άμυνας

Η δημοσιονομική κρίση, η βαθιά ύφεση και η εκτόξευση των μη εξυπηρετούμενων δανείων άλλαξαν πλήρως το τραπεζικό περιβάλλον στην Ελλάδα. Οι τράπεζες βρέθηκαν αντιμέτωπες με σοβαρά προβλήματα κεφαλαιακής επάρκειας, αυξημένο ρίσκο και έντονη αβεβαιότητα για την πορεία της οικονομίας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η χορήγηση νέων στεγαστικών δανείων περιορίστηκε δραστικά, ενώ τα κριτήρια αξιολόγησης έγιναν ιδιαίτερα αυστηρά. Η προστασία των ισολογισμών και η διαχείριση των «κόκκινων» δανείων αποτέλεσαν απόλυτη προτεραιότητα για το τραπεζικό σύστημα.

Τι άλλαξε:

• Πολύ αυστηρότερος έλεγχος εισοδήματος και οικονομικής συμπεριφοράς

• Σημαντική μείωση εγκρίσεων νέων στεγαστικών δανείων

• Ιδιαίτερη έμφαση στη σταθερή εργασία και στα μόνιμα εισοδήματα

• Προτίμηση σε δημόσιους υπαλλήλους και μισθωτούς με χαμηλό ρίσκο

• Χρηματοδότηση συνήθως έως 60%-70% της αξίας του ακινήτου

• Πιο συντηρητικές εκτιμήσεις εμπορικής αξίας

• Υψηλά ποσοστά απορρίψεων αιτήσεων

Η πραγματικότητα της εποχής:

Η αγορά στεγαστικών δανείων ουσιαστικά «πάγωσε», με τις εγκρίσεις να περιορίζονται δραστικά.

2016-2020: Επιστροφή της χρηματοδότησης με αυστηρούς κανόνες

Μετά τη σταδιακή σταθεροποίηση της οικονομίας και την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, η αγορά στεγαστικών δανείων άρχισε να επανέρχεται με αργούς ρυθμούς. Ωστόσο, η εμπειρία της κρίσης είχε αλλάξει ριζικά τη φιλοσοφία των τραπεζών. Η χορήγηση δανείων δεν βασιζόταν πλέον κυρίως στην αξία του ακινήτου, αλλά στη συνολική οικονομική εικόνα και στη μακροχρόνια δυνατότητα αποπληρωμής του δανειολήπτη. Οι τράπεζες υιοθέτησαν ένα πολύ πιο συντηρητικό μοντέλο αξιολόγησης, δίνοντας έμφαση στη σταθερότητα εισοδήματος, στη φορολογική συνέπεια και στη χαμηλή πιστωτική έκθεση.

Τα βασικά κριτήρια:

• Καθαρό ιστορικό στον Τειρεσία

• Σταθερό και δηλωμένο εισόδημα τουλάχιστον 2-3 ετών

• Ίδια συμμετοχή συνήθως 20%-30%

• Δείκτης δόσης προς εισόδημα εντός ασφαλών ορίων

• Πλήρης φορολογικός και τραπεζικός έλεγχος

Η πραγματικότητα της εποχής:

Δανειοδοτούνταν κυρίως όσοι διέθεταν πραγματική οικονομική δυνατότητα και υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση.

2021-2023: Η επιστροφή της ζήτησης και το νέο τραπεζικό scoring

Η ανάκαμψη της αγοράς ακινήτων, η αύξηση των τιμών κατοικίας και η εφαρμογή προγραμμάτων όπως το «Σπίτι μου» επανέφεραν το ενδιαφέρον για την απόκτηση κατοικίας μέσω τραπεζικού δανεισμού. Παράλληλα όμως, οι τράπεζες λειτούργησαν με σαφώς πιο εξελιγμένα μοντέλα αξιολόγησης κινδύνου, αξιοποιώντας πλέον συστήματα scoring και αναλυτικά οικονομικά δεδομένα των υποψήφιων δανειοληπτών. Η δυνατότητα πρόσβασης σε στεγαστικό δάνειο συνδέθηκε περισσότερο από ποτέ με τη σταθερότητα εργασίας, τη φορολογική εικόνα και τη συνολική οικονομική συμπεριφορά του ενδιαφερόμενου.

Τα βασικά στοιχεία αξιολόγησης:

• Η ηλικία του δανειολήπτη

• Η επαγγελματική σταθερότητα

• Το καθαρό φορολογητέο εισόδημα

• Η ύπαρξη ίδιων κεφαλαίων

• Η δυνατότητα αποπληρωμής ακόμη και σε περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων

Η νέα πραγματικότητα:

Δεν αρκούσε πλέον η επιθυμία αγοράς κατοικίας — ο υποψήφιος δανειολήπτης έπρεπε να «περνά» το τραπεζικό scoring.

2024-2026: Ψηφιακή αξιολόγηση και αυστηρή ανάλυση ρίσκου

Στη σημερινή εποχή, η τραπεζική αξιολόγηση έχει περάσει σε ένα νέο, περισσότερο ψηφιοποιημένο και ποιοτικό στάδιο. Οι τράπεζες εξετάζουν πλέον όχι μόνο το δηλωθέν εισόδημα, αλλά συνολικά την οικονομική καθημερινότητα του δανειολήπτη, αξιοποιώντας προηγμένα μοντέλα ανάλυσης ρίσκου και αυτοματοποιημένα εργαλεία αξιολόγησης. Παράλληλα, η άνοδος των επιτοκίων, το αυξημένο κόστος ζωής και οι νέες ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για βιώσιμη χρηματοδότηση έχουν οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην ποιότητα του δανειολήπτη, στη σταθερότητα εισοδήματος και στη μακροχρόνια ανθεκτικότητα του δανείου.

Τι εξετάζουν πλέον οι τράπεζες:

• Η συνολική τραπεζική εικόνα των λογαριασμών

• Οι καταναλωτικές υποχρεώσεις και τα λοιπά δάνεια

• Η χρήση πιστωτικών καρτών

• Η σταθερότητα του εργοδότη και του επαγγελματικού κλάδου

• Το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα μετά τις πάγιες υποχρεώσεις

• Η ίδια συμμετοχή του αγοραστή

• Σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και η ενεργειακή ποιότητα του ακινήτου

Η σημερινή εικόνα:

Η συνήθης χρηματοδότηση κυμαίνεται περίπου στο 70%-80% της εμπορικής ή της χαμηλότερης εκτιμηθείσας αξίας του ακινήτου, με τις τράπεζες να δίνουν έμφαση κυρίως στην ποιότητα και τη βιωσιμότητα του δανειολήπτη.

Η μεγάλη διαφορά 2007 vs σήμερα

Το 2007 οι τράπεζες δάνειζαν κυρίως με βάση την αξία του ακινήτου. Το 2026 δανείζουν κυρίως με βάση την αντοχή του εισοδήματος.

Από την εποχή της μαζικής χρηματοδότησης στη δύσκολη πρόσβαση στη στέγη

Η στεγαστική αγορά της Ελλάδας έχει αλλάξει σε βάθος. Το 2007 η μεγάλη πρόκληση ήταν κυρίως η εξυπηρέτηση της μηνιαίας δόσης. Το 2026 η δυσκολία ξεκινά πολύ νωρίτερα: από την ανάγκη σημαντικής προκαταβολής, τα έξοδα αγοράς, τα αυστηρά τραπεζικά κριτήρια και το υψηλότερο συνολικό κόστος ζωής. Παρά τη σταδιακή επαναφορά της στεγαστικής πίστης τα τελευταία χρόνια, η πρόσβαση στην ιδιόκτητη κατοικία παραμένει σαφώς δυσκολότερη για μεγάλο μέρος της νέας γενιάς σε σχέση με το παρελθόν.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σχεδόν το σύνολο των εκταμιεύσεων στεγαστικών δανείων ολόκληρων πρόσφατων ετών αντιστοιχεί περίπου στις εκταμιεύσεις ενός μόνο μήνα της περιόδου πριν από την κρίση, όταν η αγορά κινούνταν με τελείως διαφορετικούς ρυθμούς και τραπεζική δυναμική.

Αυτό αποτυπώνει όχι μόνο τη συρρίκνωση της πιστωτικής επέκτασης, αλλά και τη βαθιά αλλαγή του μοντέλου κατοικίας στην Ελλάδα. Το ζητούμενο για τα επόμενα χρόνια δεν είναι απλώς περισσότερα δάνεια, αλλά περισσότερες ρεαλιστικές δυνατότητες πρόσβασης στη στέγη για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Οι τράπεζες εκταμίευσαν 13.756 δάνεια στεγαστικής πίστης το πρώτο τρίμηνο του 2026

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών, το πρώτο τρίμηνο του 2026 οι τράπεζες εκταμίευσαν 13.756 δάνεια στεγαστικής πίστης, συνολικού ύψους 672,8 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, η πλειονότητα των δανείων αυτών δεν προερχόταν από το κρατικό πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», καθώς ο κύριος όγκος των στεγαστικών, ύψους 438 εκατ. ευρώ, που χορηγήθηκαν σε 4.860 νοικοκυριά αφορά αμιγώς τραπεζική χρηματοδότηση, χωρίς την αξιοποίηση προγραμμάτων.

"Σπίτι μου ΙΙ": 1.791 νέα στεγαστικά δάνεια μέσω του προγράμματος

Επιπλέον, μέσω του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ» εκταμιεύθηκαν 1.791 νέα στεγαστικά δάνεια, ύψους 191 εκατ. ευρώ, ενώ μέσω άλλων επιδοτούμενων προγραμμάτων εκταμιεύθηκαν περισσότερα από 7.100 δάνεια, συνολικής αξίας σχεδόν 43 εκατ. ευρώ.

Η πορεία των εκταμιεύσεων του α' τριμήνου στηρίζει την εκτίμηση των τραπεζιτών για νέες χορηγήσεις στεγαστικών δανείων, της τάξεως των 2,5 δισ. ευρώ φέτος. Τη ζήτηση για στεγαστικά αναμένεται να υποστηρίξουν τα χαμηλά επιτόκια, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των φθηνότερων ευρωπαϊκών χωρών για λήψη στεγαστικού δανείου.

Οπως προκύπτει από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων σταθερής διάρκειας έως πέντε χρόνια υποχώρησε τον Φεβρουάριο του 2026 στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων εννέα ετών στην Ελλάδα (2,95%), καθιστώντας την την πέμπτη φθηνότερη χώρα στην ευρωζώνη (μέσο επιτόκιο 3,37%). Σημειώνεται ότι οι ελληνικές τράπεζες κάλυψαν σημαντικά τη διαφορά επιτοκίων στα στεγαστικά δάνεια που είχαν με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές τράπεζες εντός του 2025, καθώς η Ελλάδα είχε ξεκινήσει στην ένατη θέση των φθηνότερων χωρών της ευρωζώνης, με μέσο επιτόκιο 3,44% (3,49% στην ευρωζώνη), και έφτασε στην πέμπτη. Τα στεγαστικά δάνεια, που αποτελούν την τρέχουσα περίοδο μία από τις πλέον δημοφιλείς επιλογές των δανειοληπτών, είναι αυτά με σταθερό επιτόκιο έως πέντε χρόνια.

Εκτίναξη των ενοικίων

Η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια ακολουθεί τις τιμές των ενοικίων. Παρά την άνοδο των τιμών των ακινήτων, η εκτίναξη των ενοικίων κάνει πολλούς από τους πολίτες που αναζητούν στέγη να στρέφονται στον τραπεζικό δανεισμό, επιλέγοντας να πληρώνουν δόση δανείου για ένα ακίνητο που θα μείνει δικό τους παρά ένα υψηλό μηνιαίο ενοίκιο.

Σύμφωνα με στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, το 2025 ο πληθωρισμός της στέγασης στην Ελλάδα ανέκαμψε σημαντικά, με τον ετήσιο μέσο ρυθμό να διαμορφώνεται σε 5,5%, ενώ στην ευρωζώνη κινήθηκε σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα (2,1%). Στο αποτέλεσμα αυτό μεγάλη ήταν η συμβολή του πληθωρισμού των ενοικίων (συμμετείχε στη διαμόρφωση του πληθωρισμού της στέγασης στην Ελλάδα κατά 77,8%), καθώς ο ρυθμός του ήταν υπερτριπλάσιος αυτού της ευρωζώνης (10%, έναντι 2,9%).

Στην Ελλάδα ο πληθωρισμός των ενοικίων αυξανόταν τη δεκαετία 2001-2010 με μέσο ετήσιο ρυθμό 4,3%, ενώ τη δεκαετία 2011-2020 σημείωνε αρνητικό μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής (-2,8%).

Κατά τα έτη 2020-2022 ο πληθωρισμός των ενοικίων επανήλθε σε ισχυρούς ρυθμούς αύξησης, οι οποίοι συνεχίστηκαν το 2023 (4,8%), το 2024 (5,1%) και το 2025 (10%).

Σύμφωνα με τη Freddie Mac, το επιτόκιο για τα 30ετή σταθερά στεγαστικά δάνεια διαμορφώθηκε στο 6,38%, από 6,22% μία εβδομάδα νωρίτερα, ενώ πριν από έναν χρόνο βρισκόταν στο 6,65%.

Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν είχε αγγίξει το 6,5%.

Η άνοδος αυτή μεταφράζεται σε σημαντική επιβάρυνση για τους υποψήφιους αγοραστές, καθώς μπορεί να αυξήσει το μηνιαίο κόστος εξυπηρέτησης κατά εκατοντάδες δολάρια, περιορίζοντας την αγοραστική τους δυνατότητα.

Μόλις πριν από τέσσερις εβδομάδες, το μέσο επιτόκιο είχε υποχωρήσει κάτω από το 6% για πρώτη φορά από τα τέλη του 2022. Ωστόσο, η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν ενίσχυσε τις ανησυχίες για αναζωπύρωση του πληθωρισμού, οδηγώντας σε νέα ανοδική πορεία τα επιτόκια.

Παράλληλα, τα επιτόκια για τα 15ετή στεγαστικά δάνεια – που χρησιμοποιούνται συχνά για αναχρηματοδότηση – αυξήθηκαν στο 5,75% από 5,54% την προηγούμενη εβδομάδα, παραμένοντας χαμηλότερα από το 5,89% που καταγραφόταν έναν χρόνο πριν.

Τα επιτόκια στεγαστικών δανείων επηρεάζονται από πολλαπλούς παράγοντες, από τις αποφάσεις της Federal Reserve έως τις προσδοκίες των επενδυτών για την οικονομία και τον πληθωρισμό. Συνήθως ακολουθούν την πορεία της απόδοσης του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου, η οποία διαμορφώθηκε στο 4,39% την Πέμπτη, έναντι περίπου 4,26% μία εβδομάδα νωρίτερα.

Η άνοδος των αποδόσεων συνδέεται με τις υψηλότερες τιμές ενέργειας, που ενισχύουν τις πληθωριστικές προσδοκίες. Σε αυτό το περιβάλλον, αυξάνονται οι πιθανότητες η Fed να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια για μεγαλύτερο διάστημα, καθώς η αβεβαιότητα για την οικονομία και τον πληθωρισμό παραμένει έντονη.

Η αμερικανική αγορά κατοικίας εξακολουθεί να βρίσκεται υπό πίεση από το 2022, όταν τα επιτόκια άρχισαν να ανεβαίνουν από τα χαμηλά της πανδημίας. Οι πωλήσεις κατοικιών παρέμειναν πέρυσι κοντά σε χαμηλά 30ετίας, ενώ και στις αρχές του 2026 συνεχίζουν να κινούνται υποτονικά. Παρά τη σχετική επιβράδυνση των τιμών σε αρκετές περιοχές, η προσιτότητα παραμένει πρόβλημα, καθώς οι μισθοί δεν συμβαδίζουν με το κόστος αγοράς.

Η πρόσφατη άνοδος των επιτοκίων φαίνεται ήδη να επηρεάζει τη ζήτηση, με τις αιτήσεις για στεγαστικά δάνεια να υποχωρούν κατά 10,5% την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την Mortgage Bankers Association. Η αύξηση του κόστους δανεισμού, σε συνδυασμό με την οικονομική αβεβαιότητα, ωθεί πολλούς υποψήφιους αγοραστές να αναβάλουν τις αποφάσεις τους, την ώρα που η εαρινή περίοδος αγορών ξεκινά.

Ειδικότερα, με βάση τα στοιχεία, οι εκταμιεύσεις νέων στεγαστικών δανείων σημείωσαν αλματώδη αύξηση 46,3% σε ετήσια βάση, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός νέου ανοδικού κύκλου μετά από 15 χρόνια συρρίκνωσης.

Άλμα στα στεγαστικά δάνεια

Το περασμένο έτος 45.000 νοικοκυριά έλαβαν νέο στεγαστικό δάνειο με τις συνολικές εκταμιεύσεις να διαμορφώνονται σε 2,649 δισ. ευρώ. Μέσω του προγράμματος ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ εκταμιεύθηκαν 7.657 νέα στεγαστικά δάνεια, συνολικού ύψους 831 εκατ. ευρώ. Το 2024 είχαν εκταμιευθεί 26.832 στεγαστικά δάνεια συνολικού ύψους 1,810 δισ. ευρώ.

Τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν επίσης ότι, το σύστημα των ραντεβού και της εξυπηρέτησης της πελατείας λειτουργεί αποτελεσματικά και σε συνδυασμό με τη σημαντική βελτίωση του χρόνου εκταμίευσης των νέων στεγαστικών δανείων αποτελεί θετική εξέλιξη. Και αυτό παρά τον αυξημένο φόρτο εργασίας και τα πολλά ζητήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν, κυρίως σε ό,τι αφορά τους τίτλους και τις τακτοποιήσεις στα ακίνητα, με την εικόνα να έχει βελτιωθεί αισθητά τον τελευταίο χρόνο.

Ιδιαίτερα ανοδικά κινήθηκαν και οι χρηματοδοτήσεις προς μικρές επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών έως 2,5 εκατ. ευρώ και ύψος δανείου έως 1 εκατ. ευρώ. Τα στοιχεία δείχνουν αύξηση 10,5% στις πραγματικές εκταμιεύσεις σε ετήσια βάση, φτάνοντας το 2025 στα 2,509 δισ. ευρώ τα οποία χορηγήθηκαν σε 38.912 μικρές επιχειρήσεις. Το 2024, οι πραγματικές εκταμιεύσεις είχαν διαμορφωθεί σε 2,270 δισ. ευρώ και αντιστοιχούσαν σε 36.392 δάνεια σε μικρές επιχειρήσεις.

Διψήφια άνοδος στην καταναλωτική πίστη το 2025

Διψήφιο ποσοστό αύξησης 15,1% κατέγραψε και η καταναλωτική πίστη το 2025 με τις συνολικές εκταμιεύσεις να ανέρχονται σε 1,584 δισ. ευρώ. Στη διάρκεια του περασμένου έτους εκταμιεύθηκαν 432.474 νέα καταναλωτικά δάνεια. Αντίστοιχα το 2024, είχαν εκταμιευθεί 412.604 καταναλωτικά δάνεια, συνολικού ύψους 1,376 δισ. ευρώ.

Στον τομέα των καταναλωτικών δανείων σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα ο μεγαλύτερος αριθμός δανείων στην καταναλωτική πίστη πραγματοποιείται πλέον ψηφιακά είτε μέσω του internet είτε μέσω του mobile banking.

Αναλυτικότερα, τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (EKT) αναφορικά με το μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων (σταθερό έως 5 χρόνια), κατατάσσουν την Ελλάδα στην πέμπτη θέση των φθηνότερων χωρών της ευρωζώνης με επίδοση 3,04% έναντι 3,35% στην ευρωζώνη.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΚΤ από τις αρχές του 2025, η Ελλάδα έχει καλύψει σημαντικό έδαφος στη μείωση του κόστους δανεισμού στα στεγαστικά, δεδομένου ότι είχε ξεκινήσει στην ένατη θέση των φθηνότερων χωρών της ευρωζώνης με μέσο επιτόκιο 3,44% (3,49% στην ευρωζώνη) και έφτασε στην 5η.

Από τον Οκτώβριο 2023 (4,04%), αμέσως μετά την τελευταία αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ,  η μείωση του μέσου επιτοκίου στεγαστικών δανείων στην Ελλάδα διαμορφώνεται σε μια ποσοστιαία μονάδα.

Τον Νοέμβριο η Ελλάδα επέστρεψε σε θετική πιστωτική επέκταση στα στεγαστικά δάνεια για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια, κλείνοντας έτσι σταδιακά μια ακόμα αρνητική επίπτωση της βαθιάς δημοσιονομικής κρίσης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), η δωδεκάμηνη μεταβολή των στεγαστικών δανείων ανήλθε στο 0,4% τον Νοέμβριο 2025. Είναι η πρώτη φορά που σημειώνεται θετική πιστωτική επέκταση στα στεγαστικά, από τον Οκτώβριο του 2010.

Την πεντάδα των χωρών με τα φθηνότερα στεγαστικά δάνεια τον Νοέμβριο, απαρτίζουν σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ:
1. Μάλτα 1,79%
2. Πορτογαλία 2,73%
3. Κροατία 2,75%
4. Κύπρος 2,85%
5. Ελλάδα 3,04%.

Στον αντίποδα, στις πέντε ακριβότερες χώρες σε όρους στεγαστικών δανείων συγκαταλέγονται:
1. Λετονία 8,68%
2. Εσθονία 7,04%
3. Λιθουανία 4,74%
4. Ολλανδία 3,70%
5. Γερμανία και Βέλγιο 3,56%.

Στις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης, τα στοιχεία της ΕΚΤ δείχνουν για τον Νοέμβριο, μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων (σταθερό έως 5 χρόνια) 3,46% στην Ιρλανδία, 3,41% στη Σλοβακία, 3,29% στην Ιταλία, 3,27% στο Λουξεμβούργο, 3,26% στην Αυστρία, 3,22%, στη Γαλλία, 3,21% στη Σλοβενία, 3,18% στην Ισπανία και 3,13% στη Φινλανδία.

Στις αρχές Οκτωβρίου, τα εκταμιευμένα δάνεια κυμαίνονταν στα 4.500, με συνολικό ποσό κοντά στα 490 εκατ. ευρώ.

Μέχρι τις 20 Νοεμβρίου, είχαν (προ)εγκριθεί πιστοληπτικά από τις συμμετέχουσες τράπεζες πάνω από 32.500 δάνεια, συνολικού ποσού 3,9 δισ. ευρώ. Οι τελικές εγκρίσεις από την ΕΑΤ, αφού ο αγοραστής εντοπίσει το κατάλληλο ακίνητο, φτάνουν περίπου τις 11.000, με συνολικό προϋπολογισμό 1,28 δισ. ευρώ.

Στεγαστική πίστη και επιτόκια
Τον Οκτώβριο του 2025, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η 12μηνη μεταβολή των στεγαστικών δανείων έπαψε να είναι αρνητική μετά από αρκετά χρόνια και πλέον ισοσκελίζεται με τις αποπληρωμές.

Την ίδια περίοδο το 2024, η πιστωτική επέκταση στα στεγαστικά ήταν αρνητική κατά 2,8%.

Το μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ΕΚΤ, διαμορφώθηκε σε 3,12% τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ ο μέσος όρος της ευρωζώνης ήταν 3,39%.
Νέα εισοδηματικά κριτήρια για το «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ»
Σε πρόσφατη ανακοίνωση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, καθορίστηκαν τα νέα εισοδηματικά κριτήρια για το πρόγραμμα «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ».

Το ελάχιστο όριο εισοδήματος παραμένει στις 10.000 ευρώ για άγαμους, έγγαμους, μέρη συμφώνου συμβίωσης και μονογονεϊκές οικογένειες.

Το μέγιστο όριο εισοδήματος αυξάνεται σε 25.000 ευρώ (από 20.000 ευρώ) για άγαμους, 35.000 ευρώ (από 28.000 ευρώ) για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί (έναντι 4.000 ευρώ προηγουμένως) και 39.000 ευρώ (από 31.000 ευρώ) για μονογονεϊκές οικογένειες, με σταθερή προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί πέραν του πρώτου.

Για το κατώτατο εισοδηματικό όριο λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των ετήσιων φορολογητέων εισοδημάτων, πραγματικών ή τεκμαρτών, ανεξαρτήτως πηγής, καθώς και τα εισοδήματα από συντάξεις και προνοιακά επιδόματα των εξαρτώμενων τέκνων του τελευταίου φορολογικού έτους.

Σχετικά με το ανώτατο εισοδηματικό όριο, δεν υπολογίζονται τα εισοδήματα που απαλλάσσονται αθροιστικά από τον φόρο εισοδήματος με βάση τον ν. 4172/2013, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο για το 2024, για τη λήψη του επιδόματος θέρμανσης.

Η καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής στο πρόγραμμα ορίζεται η 31/05/2026, με δυνατότητα παράτασης εφόσον υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι. Ως καταληκτική ημερομηνία σύναψης σύμβασης δανεισμού τελικού αποδέκτη ορίζεται η 31/08/2026.