Αυτό απάντησε ο Επίτροπος Στέγασης και Ενέργειας, Dan Jorgensen σε σχετική ερώτηση του Ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Γιώργου Αυτιά, οποίος ζήτησε διευκρινίσεις για τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια που προορίζονται για τη στήριξη της στεγαστικής πολιτικής και των οποίων μέρος αφορά και την Ελλάδα.

Παράλληλα με τη διαθέσιμη χρηματοδότηση, η Κομισιόν παρουσίασε ένα πλαίσιο στεγαστικής πολιτικής βασισμένο σε οκτώ πυλώνες, οι οποίοι περιλαμβάνουν 25 μέτρα.

Στόχος είναι η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος με λύσεις που θα είναι μακροχρόνια κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά ωφέλιμες.

Η Κομισιόν  θέσπισε οκτώ πυλώνες με στόχο:

1. Αύξηση της προσφοράς κατοικιών με εύκολο δανεισμό.

2. Φραγή στη βραχυχρόνια μίσθωση έως 20% εκεί που κρίνεται αναγκαίο.

3. Ενίσχυση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.

4. Θεσμικές μεταρρυθμίσεις σε άδειες κατοικιών

5. Καταπολέμηση της αισχροκέρδειας  με ειδική φορολογία ανά χώρα

6. Στοχευμένη στήριξη των ομάδων και περιοχών που πλήττονται περισσότερο.

7. Δημιουργία ακινήτων από Περιφέρειες και Δήμους.

8. Η επιτροπή εναποθέτει στην διακριτική ευχέρεια των χωρών τα επιμέρους μέτρα, ιδίως στην φορολόγηση της  αισχροκέρδειας.

Το νέο σχέδιο κατά τον Επίτροπο κ. Jorgensen, δεν αναιρεί την πρωταρχική αρμοδιότητα των κρατών μελών στον τομέα της στέγασης, αλλά επιδιώκει να λειτουργήσει συμπληρωματικά και συντονιστικά, προσφέροντας κοινή κατεύθυνση, χρηματοδοτικά εργαλεία και πλαίσιο συνεργασίας σε ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο.

Ακολουθεί το βίντεο με την ερώτηση του Γιώργου Αυτιά και την απάντηση του Dan Jorgensen:

Πτώση καταγράφηκε και στα 15ετή στεγαστικά δάνεια, τα οποία προτιμούν κυρίως όσοι αναχρηματοδοτούν τα δάνειά τους. Το επιτόκιο διαμορφώθηκε στο 5,44%, από 5,51% την περασμένη εβδομάδα και από 5,96% πριν από έναν χρόνο.

Τα στεγαστικά επιτόκια διαμορφώνονται από έναν συνδυασμό παραγόντων: τις αποφάσεις της Federal Reserve, τις προσδοκίες των επενδυτών για την οικονομία και τον πληθωρισμό, καθώς και την πορεία της απόδοσης του 10ετούς ομολόγου, που αποτελεί βασικό «οδηγό» για την τιμολόγηση των δανείων. Το 10ετές κινούνταν γύρω στο 4,1% το μεσημέρι της Πέμπτης, ελαφρώς υψηλότερα από το 4% της προηγούμενης εβδομάδας.

Η αποκλιμάκωση των επιτοκίων ενισχύει τη δυνατότητα των νοικοκυριών να αντέξουν το κόστος αγοράς κατοικίας. Η πτώση του φθινοπώρου συνέβαλε στην άνοδο των πωλήσεων υφιστάμενων κατοικιών τον Οκτώβριο, καταγράφοντας τέταρτο συνεχόμενο μήνα ετήσιας αύξησης.

Ωστόσο, η προσιτότητα παραμένει εμπόδιο για πολλούς αγοραστές, μετά από χρόνια έντονης ανόδου των τιμών. Παράλληλα, η αβεβαιότητα γύρω από την οικονομία και την αγορά εργασίας κρατά αρκετούς υποψήφιους αγοραστές επιφυλακτικούς, παρά τη σταθερή –αν και όχι εκρηκτική– οικονομική ανάπτυξη. Η απασχόληση παρουσιάζει τάσεις επιβράδυνσης και η ανεργία έχει κινηθεί ανοδικά.

Η αποκλιμάκωση των επιτοκίων ξεκίνησε το καλοκαίρι, πριν από την πρώτη μείωση του βασικού επιτοκίου της Fed τον Σεπτέμβριο, καθώς υπήρχαν ήδη ενδείξεις επιβράδυνσης στην αγορά εργασίας. Η Fed προχώρησε σε νέα μείωση τον Οκτώβριο και η αγορά προεξοφλεί ακόμη μία μείωση την επόμενη εβδομάδα. Αν και η κεντρική τράπεζα δεν καθορίζει άμεσα τα στεγαστικά επιτόκια, οι αποφάσεις της επηρεάζουν το γενικό περιβάλλον δανεισμού – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι μειώσεις της θα μεταφραστούν αυτόματα σε χαμηλότερα επιτόκια για τα στεγαστικά δάνεια.

Το σχέδιο των τραπεζών, που αποτέλεσε ένα από τα θέματα που συζητήθηκαν στην συνάντηση εκπροσώπων των τραπεζών με τον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα, ο οποίος σε σταθερή βάση προτρέπει τις τράπεζες να προβούν σε δράσεις προς την κατεύθυνση αυτή, περιλαμβάνει όλα τα στεγαστικά δάνεια, τόσο εκείνα που αφορούν στην πρώτη κατοικία όσο και τα δάνεια για δευτερεύουσα κατοικία, με την προϋπόθεση ότι πρόκειται για δάνεια που έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο και εξυπηρετούνται κανονικά.

Περιλαμβάνει και κόκκινα δάνεια που ρυθμίστηκαν και εξυπηρετούνται 

Επίσης περιλαμβάνει και «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια τα οποία ρυθμίστηκαν και πλέον εξυπηρετούνται κανονικά καθώς και επισκευαστικά δάνεια που χορηγήθηκαν συμπληρωματικά στεγαστικών δανείων. Μια πρακτική που ήταν διαδεδομένη στο παρελθόν όταν η χρηματοδότηση για αγορά ακινήτων ήταν ακόμη και με μηδενική ίδια συμμετοχή του δανειολήπτη και σήμερα έχει αλλάξει καθώς οι τράπεζες χορηγούν δάνεια για αγορά ακινήτου σε ποσοστό μεταξύ 70%-80% με το υπόλοιπο να καλύπτεται από ιδία κεφάλαια του δανειολήπτη.

Η πλειονότητα των στεγαστικών δανείων, σύμφωνα με συγκλίνουσες εκτιμήσεις, άνω του 90% του αριθμού των δανείων, που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους είναι με κυμαινόμενο επιτόκιο, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η στροφή προς τα σταθερά επιτόκια έγινε στη διάρκεια της τελευταίας διετίας.   Με το πάγωμα των αυξήσεων στα επιτόκια των στεγαστικών δανείων από τις αυξήσεις στο Euribor, εκτιμάται ότι θα δοθεί μια ανάσα και αίσθημα ασφάλειας στους δανειολήπτες και θα αποφευχθεί το οποιοδήποτε ενδεχόμενο δημιουργίας νέας γενιάς κόκκινων δανείων.Κόκκινα δάνεια που οι τράπεζες πέτυχαν να μειώσουν σε μονοψήφια νούμερα, προσεγγίζοντας σταδιακά το μέσο ευρωπαϊκό όρο.

Το σχέδιο θα λαμβάνει υπόψη και θα ακολουθεί αυστηρά τους εποπτικούς κανόνες από έχουν τεθεί από πλευράς SSM και Επιτροπής Ανταγωνισμού, όπως άλλωστε γίνεται κάθε φορά που αναλαμβάνονται τέτοιου είδους δράσεις και πρωτοβουλίες.   Ο αριθμός των δανείων που θα αφορά τις νέες αυτές ανακοινώσεις, οι οποίες αναμένονται πιθανότατα πριν το Πάσχα, σύμφωνα με συγκλίνουσες εκτιμήσεις τραπεζών είναι μεταξύ 400.000-500.000 δανείων. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι κάποια δανειολήπτες μαζί με στεγαστικό έχουν και επισκευαστικό δάνειο, ο αριθμός των δανειοληπτών που θα επωφεληθεί από αυτό το σχέδιο ανέρχεται σε περίπου 350.000.

Ξεκίνησε και η υποβολή αιτήσεων στις τράπεζες από νέους και νέα ζευγάρια για χορήγηση άτοκων ή χαμηλότοκων δανείων  

Εξάλλου, από τη Δευτέρα 3 Απριλίου ξεκίνησε και η υποβολή αιτήσεων στις τράπεζες από νέους και νέα ζευγάρια για χορήγηση άτοκων ή χαμηλότοκων δανείων, με επιτόκιο που αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο του κανονικού επιτοκίου της αγοράς, για απόκτηση πρώτης κατοικίας. Μέσω του προγράμματος, περισσότεροι από 10.000 ωφελούμενοι μπορούν, εντός του έτους, να αποκτήσουν ιδιόκτητη κατοικία, με μηνιαία δόση σημαντικά χαμηλότερη από εκείνη που αντιστοιχεί στα στεγαστικά δάνεια της αγοράς, καθώς το 75% του κεφαλαίου που χορηγείται από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) είναι άτοκο, ενώ για τους τρίτεκνους και πολύτεκνους (και όσους αποκτήσουν αυτή την ιδιότητα κατά τη διάρκεια αποπληρωμής) το δάνειο χορηγείται στο σύνολό του άτοκα. Έτσι, οι δανειολήπτες θα έχουν σημαντικά χαμηλότερη δόση σε σχέση με τα στεγαστικά δάνεια που χορηγούν οι τράπεζες και, αντιστοίχως, πολύ μικρότερη επιβάρυνση από τις όποιες αυξήσεις έγιναν ή μπορεί να γίνουν στα τραπεζικά επιτόκια, εξαιτίας της διεθνούς κρίσης.

Το πρόγραμμα χορήγησης στεγαστικών δανείων εντάσσεται στη στεγαστική πολιτική της κυβέρνησης «Σπίτι μου», που θεσπίστηκε με τον νόμο 5006/2022. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν οι τράπεζες Εθνική, Πειραιώς, Alpha, Eurobank, Attica Bank, Παγκρήτια, καθώς και οι Συνεταιριστικές Τράπεζες Ηπείρου, Θεσσαλίας, Καρδίτσας και Χανίων, οι οποίες ανακοίνωσαν τα αρχικά επιτόκια χορήγησης των επιδοτούμενων δανείων.   Δικαιούχοι του προγράμματος είναι άτομα ηλικίας, κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για τη χορήγηση δανείου, από 25 έως 39 ετών ή ζευγάρια (θα πρέπει ο ένας από τους δύο να πληροί το ηλικιακό κριτήριο), με κριτήρια που έχουν ήδη ανακοινωθεί.

Ο κ. Σταϊκούρας προέβλεψε ότι η παρέμβαση θα έχει διάρκεια, καθώς -όπως είπε- είναι επ' ωφελεία όλων να μην δημιουργηθεί νέα γενιά κόκκινων δανείων.

Ο υπουργός Οικονομικών τόνισε ότι αυτή τη στιγμή η πορεία της οικονομίας είναι πολύ καλή, οι δείκτες είναι θετικοί και καλύτεροι από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όμως υπάρχουν και προβλήματα από εξωγενείς κρίσεις.

Για τα κόκκινα δάνεια είπε ότι η μία κατηγορία είναι αυτά που έχουν κοκκινίσει και η δεύτερη αυτά που κινδυνεύουν να κοκκινίσουν εξαιτίας της αύξησης των επιτοκίων καθώς αυξάνονται οι δόσεις.

Μελλοντικά, είπε, το φαινομένο θα γίνει ακόμη χειρότερο γιατί φαίνεται ότι δεν έχει τελειώσει η αύξηση των επιτοκίων και με το τραπεζικό σύστημα προσπαθούμε να βρούμε τις βέλτιστες λύσεις.

Δεν θα μπορούσαμε, πρόσθεσε, να καταβάλλουμε στους δανειολήπτες την αύξηση των δόσεων, γιατί με βάση του κανόνες της ΕΚΤ κάτι τέτοιο θα αυξήσει τον όγκο των κόκκινων δανείων.

Για την παρέμβαση που ανακοίνωσε η κυβέρνηση είπε ότι στόχος είναι να πιάνει την περίμετρο των δανειοληπτών αυτών που έχει αυξηθεί η δόση τους, εξαιτίας της αύξησης των επιτοκίων.

Η περίμετρος αυτών που φαίνεται να έχουν αύξηση είναι περίπου 80.000 δανειολήπτες, είπε ο κ. Σταϊκούρας και αναφέρθηκε στα διευρυμένα κριτήρια για ευάλωτους και ενήμερους δανειολήπτες προσθέτοντας ότι το 50% της αύξησης των δόσεων το πληρώνουν οι τράπεζες.

Αναφορικά με τον όγκο των κόκκινων δανείων είπε ότι οι τράπεζες έχουν το 9%, τα άλλα είναι στους διαχειριστές δανείων.

Ο κ. Σταϊκούρας στάθηκε σε τρία ενθαρρυντικά στοιχεία για την ελληνική οικονομία:

1. το 2022, μια δύσκολη χρονιά, οι πολίτες σε ποσοστό 84% πήρωσαν με συνέπειες όλες τις φορολογικές υποχρεώσεις - ιστορικό ρεκόρ.

2. την τελευταία 4ετία εχουν αυξηθεί οι ληξιπροθεσμες οφειλές, όμως ο αριθμός των φορολογουμενων που χρωστούν ειναι 400.000 λιγότεροι από το 2018.

3. το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρεός είναι στο 62% του συνολικού χρέους, ενώ το είχαμε παραλάβει στο 70%.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, «το Υπουργείο Οικονομικών, επιδιώκοντας την ενίσχυση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου αριθμού ευάλωτων ενήμερων πολιτών με στεγαστικά δάνεια, οι οποίοι επιβαρύνονται από τις διαδοχικές αυξήσεις των επιτοκίων εξαιτίας της συσταλτικής νομισματικής πολιτικής, συμφώνησε με το ελληνικό τραπεζικό σύστημα και ανακοινώνει τη διεύρυνση κατά 30% των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων για την ένταξη στο πρόγραμμα επιδότησης της δόσης στεγαστικών δανείων».

Παράλληλα, η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων στο πρόγραμμα παρατείνεται κατά τρεις μήνες, έως τις 31.07.2023, έτσι ώστε να αιτηθούν και να επωφεληθούν από αυτό περισσότεροι δανειολήπτες.

Για τη διεύρυνση της περιμέτρου των δικαιούχων του προγράμματος θα κατατεθεί άμεσα σχετική νομοθετική διάταξη και θα ακολουθήσει Υπουργική Απόφαση με την οποία τα εισοδηματικά κριτήρια αυξάνονται έως τα 27.300 ευρώ ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, από 21.000 ευρώ που ισχύει σήμερα, ενώ τα περιουσιακά κριτήρια αυξάνονται έως τα 234.000 ευρώ ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, από 180.000 ευρώ που ισχύει
σήμερα.

Υπενθυμίζεται ότι η επιδότηση, ποσοστού 50% της αύξησης του επιτοκίου, καλύπτεται αποκλειστικά από το τραπεζικό σύστημα χωρίς καμία επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού, με ημερομηνία αναφοράς για τον υπολογισμό της αύξησης την 30 ή .06.2022, για διάστημα 12 μηνών και αφορά σε στεγαστικά δάνεια ή και δάνεια
μικρών επιχειρήσεων, με εμπράγματη ασφάλεια στην πρώτη κατοικία.

Η Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του Υπουργείου Οικονομικών θα συνεχίσει να συνδράμει στην υλοποίηση του προγράμματος, εκδίδοντας τη βεβαίωση ευαλώτου με τα διευρυμένα, πλέον, κριτήρια.

«Το Υπουργείο Οικονομικών αποδεικνύει έμπρακτα ότι αφουγκράζεται τα πραγματικά προβλήματα των πολιτών και παρεμβαίνει συντονισμένα και αποφασιστικά, σε συνεργασία και με το τραπεζικό σύστημα και τις αρμόδιες εποπτικές αρχές, προκειμένου να στηρίξει ουσιαστικά τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις στην αντιμετώπιση των έκτακτων δυσκολιών της τρέχουσας περιόδου», καταλήγει η ανακοίνωση.

Οι πολίτες που πληρούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα (δηλαδή είναι νέοι ηλικίας 25-39 ετών κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για το δάνειο, με ετήσιο εισόδημα από 10.000 ευρώ έως το όριο που προβλέπεται για τη χορήγηση επιδόματος θέρμανσης και δεν διαθέτουν ακίνητο κατάλληλο για την κατοικία τους) υποβάλλουν αίτηση για να κριθεί η κατ’ αρχήν επιλεξιμότητά τους σε κάποια από τις τράπεζες που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από σειρά δικαιολογητικών για το καθένα από τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Οι τράπεζες ελέγχουν την πλήρωση των προϋποθέσεων (ηλικιακό όριο, εισόδημα, έλλειψη ακινήτου κατάλληλου προς κατοικία) για κάθε αιτούντα.

Εάν αυτές πληρούνται, τότε αξιολογούν την πιστοληπτική ικανότητα του ενδιαφερομένου με βάση τους εσωτερικούς τους κανονισμούς και αποφασίζουν για την προέγκριση ή όχι δανείου και τα κριτήρια πιστοδότησης εντός 60 ημερών από την υποβολή της αίτησης. Η προέγκριση ισχύει για 60 ημέρες από τη γνωστοποίησή της στον αιτούντα.

Η τράπεζα ενημερώνει τον αιτούντα για την προέγκριση και αυτός εντός της προθεσμίας των 60 ημερών οφείλει να γνωστοποιήσει στην τράπεζα το αιτούμενο ποσό δανείου (που δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 150.000 ευρώ), το ακίνητο που προτίθεται να αγοράσει και την τιμή του (που δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 200.000 ευρώ σύμφωνα με το συμβόλαιο αγοράς) και να προσκομίσει τα έγγραφα που απαιτούνται ώστε η τράπεζα να κάνει τον απαραίτητο έλεγχο.

Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, η οικονομική προέγκριση παύει να ισχύει. Εάν προσκομιστούν εμπρόθεσμα όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, τότε σε συνέχεια επικοινωνίας της τράπεζας με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ), η ΕΑΤ δεσμεύει το ποσό του αιτούμενου δανείου μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία τελικής έγκρισης ή εν μέρει έγκρισης ή απόρριψης του δανείου από την τράπεζα και εντάσσει τη συγκεκριμένη αίτηση στο Πρόγραμμα.

Οι όροι

Η αίτηση συνοδεύεται από τα δικαιολογητικά και υπέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του ν. 1599/1986, με την οποία ο αιτών:

• δηλώνει ότι έχει λάβει γνώση των βασικών όρων του Προγράμματος,
• δηλώνει ότι τα στοιχεία που αναφέρονται στην αίτηση είναι αληθή και τα αντίστοιχα δικαιολογητικά γνήσια, και
• εξουσιοδοτεί το Πιστωτικό Ίδρυμα, τις αρμόδιες Αρχές και Υπηρεσίες, τον Φορέα Υλοποίησης και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Α.Ε. για την περαιτέρω επεξεργασία και επαλήθευση των προσωπικών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ακόμη και των ευαίσθητων, που περιέχονται στην αίτηση, με σκοπό τη διαπίστωση της επιλεξιμότητάς του για το Πρόγραμμα και τη δανειοδότησή του, εάν αυτή τελικώς εγκριθεί.

Η επεξεργασία αυτή γίνεται, για τις ανάγκες υλοποίησης της παρούσας δράσης (ενδεικτικά: έλεγχοι και διασταυρώσεις κατά την υποβολή των αιτήσεων και την εκταμίευση των δανείων και την παρακολούθηση τήρησης των υποχρεώσεων των τελικών αποδεκτών), για τον σκοπό εξαγωγής στατιστικών δεδομένων (δεικτών), καθώς και για τον σκοπό της διενέργειες ερευνών και της εκπόνησης μελετών για την αξιολόγηση του Προγράμματος. 

Τα συνεργαζόμενα πιστωτικά ιδρύματα ελέγχουν την πλήρωση των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας για κάθε αιτούντα.
Σε περίπτωση που αυτές πληρούνται, αξιολογούν την πιστοληπτική ικανότητα του αιτούντος με βάση τους σχετικούς εσωτερικούς τους κανονισμούς και αποφασίζουν για την προέγκριση ή όχι δανείου και τα κριτήρια πιστοδότησης εντός 60 ημερών από τη χρονική στιγμή που ο ενδιαφερόμενος υποβάλει την αίτηση.

Η προέγκριση ισχύει για 60 ημέρες από τη γνωστοποίησή της στον αιτούντα. Το πιστωτικό ίδρυμα ενημερώνει τη ΔΥΠΑ για τις περιπτώσεις προέγκρισης, αποστέλλοντας με κάθε πρόσφορο τρόπο κατάλογο των στοιχείων και των δικαιολογητικών, βάσει των οποίων το πιστωτικό ίδρυμα έκρινε ότι ο αιτών πληροί τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας. Τα στοιχεία και δικαιολογητικά αυτά παραμένουν διαθέσιμα για έλεγχο από τη ΔΥΠΑ καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος και της δανειακής σύμβασης.

Το πιστωτικό ίδρυμα ενημερώνει τον αιτούντα σχετικά με την οικονομική προέγκριση και τη διάρκεια της ισχύος της. Εντός της σχετικής προθεσμίας ο αιτών οφείλει να γνωστοποιήσει στο πιστωτικό ίδρυμα το αιτούμενο ποσό δανείου, το ακίνητο που προτίθεται να αγοράσει και την τιμή στην οποία προτίθεται να το αγοράσει, και να προσκομίσει τα έγγραφα που απαιτούνται, ώστε το πιστωτικό ίδρυμα να κάνει τον απαραίτητο έλεγχο. Εφόσον η εν λόγω προθεσμία παρέλθει άπρακτη, η οικονομική προέγκριση παύει να ισχύει.

Για τα στοιχεία που θα προσκομισθούν εντός της προθεσμίας, το πιστωτικό ίδρυμα επικοινωνεί με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα προκειμένου να ελεγχθούν τα παρακάτω:

• εάν τα στοιχεία που έχουν καταχωρηθεί είναι ορθά,
• εάν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι στο Πρόγραμμα για τη δανειοδότηση,
• εάν το προς απόκτηση ακίνητο έχει ζητηθεί να αποκτηθεί και από άλλον αιτούντα.

Η ΕΑΤ δεσμεύει το ποσό του αιτουμένου δανείου μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία τελικής έγκρισης ή εν μέρει έγκρισης ή απόρριψης του δανείου από το πιστωτικό ίδρυμα, εντάσσει τη συγκεκριμένη αίτηση στο Πρόγραμμα και κοινοποιεί στο πιστωτικό ίδρυμα τα αποτελέσματα του ελέγχου.

Το πιστωτικό ίδρυμα ενημερώνει τον αιτούντα αν το ακίνητο που ζητεί να αποκτήσει περιλαμβάνεται σε προγενέστερη αίτηση, ώστε να προβεί ή όχι στην εντολή διενέργειας νομικού και τεχνικού ελέγχου του συγκεκριμένου ακινήτου, ο οποίος και ολοκληρώνεται εντός προθεσμίας 60 ημερών από την ένταξη στο Πρόγραμμα.

Σε αντίθετη περίπτωση, εφόσον ο αιτών επιθυμεί να συνεχίσει με έτερο ακίνητο, μπορεί να το πράξει υπό την προϋπόθεση ότι η ως άνω περιγραφόμενη διαδικασία, συμπεριλαμβανομένης της ολοκλήρωσης του νομικού και τεχνικού ελέγχου του ακινήτου από το πιστωτικό ίδρυμα, δεν υπερβαίνει τις 120 ημέρες από την ένταξη της αίτησης στο Πρόγραμμα. 

Το πιστωτικό ίδρυμα διενεργεί νομικό και τεχνικό έλεγχο επί του ακινήτου. Εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις γνωστοποιεί προς την ΕΑΤ το αποτέλεσμα του νομικού και τεχνικού ελέγχου και, αν από τον έλεγχο προκύπτει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις ως προς το ακίνητο για τη λήψη δανείου, υποβάλλει στην ΕΑΤ τη σχετική δανειακή σύμβαση. Η ΕΑΤ ελέγχει τα υποβληθέντα στοιχεία και σχέδια και εγκρίνει τη δανειακή σύμβαση, εκτός εάν συντρέχει μία από τις παρακάτω περιπτώσεις:

• ο υποψήφιος δανειολήπτης έχει ζητήσει τη λήψη δανείου ή έχει καταρτίσει σύμβαση δανείου, στο πλαίσιο του Προγράμματος, με άλλο πιστωτικό ίδρυμα, ή
• το ποσό που αναγράφεται στη σύμβαση υπερβαίνει το ποσό που είχε δεσμευθεί ή το 90% του συμβολαίου αγοράς ή
• τα καταχωρημένα στοιχεία είναι λανθασμένα.

Η υπογραφή σύμβασης δανείου με τον τελικό αποδέκτη, η εγγραφή υποθήκης ή προσημείωσης υποθήκης επί του ακινήτου που θα διασφαλίζει το δάνειο και η εκταμίευση του συνολικού ποσού της ως άνω σύμβασης πραγματοποιείται εντός προθεσμίας 6 μηνών από την έγκριση της ΕΑΤ. Η παραπάνω προθεσμία παρατείνεται κατά 2 μήνες, εάν η σχετική αίτηση για εγγραφή υποθήκης ή προσημείωσης έχει υποβληθεί εντός της προθεσμίας των 6 μηνών.

Τα δικαιολογητικά

Οι προϋποθέσεις αποδεικνύονται ως εξής:

• Η ηλικία του αιτούντος αποδεικνύεται με πιστοποιητικό γέννησης ή αντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας.
• Η οικογενειακή κατάσταση αποδεικνύεται με πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης που έχει εκδοθεί όχι νωρίτερα από 1 μήνα πριν την υποβολή της αίτησης για χορήγηση δανείου. Σε περίπτωση που αποκτηθεί τέκνο μετά την υποβολή της αίτησης ή την υπογραφή της δανειακής σύμβασης προσκομίζεται επικαιροποιημένο πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης.

Συμπληρωματικά προς το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης μπορούν να προσκομισθούν και έγγραφα που αποδεικνύουν την οικογενειακή κατάσταση, όπως συμβολαιογραφική πράξη λύσης γάμου ή συμφώνου συμβίωσης ή αμετάκλητη δικαστική απόφαση περί λύσης γάμου συνοδευόμενη από το πιστοποιητικό περί κατάθεσης ή μη ενδίκων μέσων, ληξιαρχική πράξη θανάτου του συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης ή σε περίπτωση κηρύξεως αφάνειας κατά νόμον, το αντίγραφο δικαστικής απόφασης, συνοδευόμενη από το πιστοποιητικό περί κατάθεσης ή μη ενδίκων μέσων, αντίστοιχα.

Ειδικά ως προς την απόδειξη της ιδιότητας γονέα μονογονεϊκής οικογένειας, ο αιτών πρέπει να προσκομίσει επιπλέον του πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης, κατά περίπτωση, τα εξής:

• στην περίπτωση χηρείας του μονογονέα ή κηρύξεως αφάνειας κατά νόμον του άλλου γονέα: υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 ότι ασκεί εν τοις πράγμασι και κατ’ αποκλειστικότητα τη γονική μέριμνα ενός ή περισσότερων ανήλικων τέκνων, συνοδευόμενη από τη ληξιαρχική πράξη θανάτου του συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης ή στην περίπτωση της κηρύξεως αφάνειας κατά νόμον, από αντίγραφο δικαστικής απόφασης σε συνδυασμό με το πιστοποιητικό περί κατάθεσης ή μη ενδίκων μέσων,
• σε περίπτωση διαζυγίου ή ακυρώσεως γάμου ή λύσης του συμφώνου συμβίωσης: αντίγραφο δικαστικής απόφασης με την οποία ανατέθηκε η άσκηση της γονικής μέριμνας σε έναν μόνο γονέα σε περίπτωση διαφωνίας ή αντίγραφο Πρακτικού κοινής συμφωνίας των γονέων, θεωρημένο από το αρμόδιο δικαστήριο, με το οποίο ανατέθηκε η άσκηση της γονικής μέριμνας στον έναν εκ των δύο, σύμφωνα με το άρθρο 1513 Α.Κ., υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 ότι ασκεί εν τοις πράγμασι και κατ’ αποκλειστικότητα ή μετά από σχετική ανάθεση τη γονική μέριμνα ενός ή περισσότερων ανήλικων τέκνων,
• σε περίπτωση ανικανότητας του άλλου γονέα για την άσκηση γονικής μέριμνας για πραγματικούς λόγους ή γιατί είναι ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία: αντίγραφο δικαστικής απόφασης από την οποία να προκύπτει ο λόγος της αδυναμίας ασκήσεως της γονικής μέριμνας από τον άλλο γονέα (π.χ. δικαστική συμπαράσταση λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή σωματικής αναπηρίας), υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 ότι ασκεί εν τοις πράγμασι και κατ’ αποκλειστικότητα ή μετά από σχετική ανάθεση τη γονική μέριμνα ενός ή περισσότερων ανήλικων τέκνων,
• σε περίπτωση έκπτωσης του άλλου γονέα από την άσκηση της γονικής μέριμνας ή αφαίρεσης της γονικής μέριμνας λόγω κακής άσκησης: αντίγραφο δικαστικής απόφασης, συνοδευόμενης από το πιστοποιητικό περί κατάθεσης ή μη ενδίκων μέσων, από την οποία να προκύπτει η έκπτωση του άλλου γονέα από την άσκηση της γονικής μέριμνας ή η αφαίρεση της γονικής μέριμνας από τον άλλο γονέα λόγω κακής άσκησης, υπεύθυνη δήλωση ότι ασκεί εν τοις πράγμασι και κατ’ αποκλειστικότητα ή μετά από σχετική ανάθεση τη γονική μέριμνα ενός ή περισσότερων ανήλικων τέκνων,
• σε περίπτωση απόκτησης τέκνου χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης των γονέων: υπεύθυνη δήλωση της μητέρας ότι το τέκνο δεν έχει αναγνωριστεί από τον πατέρα και ότι η ίδια δεν έχει εκπέσει της γονικής μέριμνας, ούτε της έχει αφαιρεθεί η άσκησή της, ή εάν το τέκνο είναι αναγνωρισμένο από τον πατέρα, υπεύθυνη δήλωση της μητέρας ότι η ίδια δεν έχει εκπέσει της γονικής μέριμνας, ούτε της έχει αφαιρεθεί η άσκησή της και δεν υπάρχει συμφωνία των γονέων κατά το άρθρο 1515 Α.Κ. σε συνδυασμό με το άρθρο 1513 Α.Κ. για από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας,
• σε περίπτωση υιοθεσίας τέκνου από έναν μόνο γονέα: εάν δεν προκύπτει από το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, αντίγραφο δικαστικής απόφασης από την οποία να προκύπτει η υιοθεσία του τέκνου μέχρι την ενηλικίωσή του, συνοδευόμενης από το κατά νόμο πιστοποιητικό περί κατάθεσης ή μη ενδίκων μέσων και υπεύθυνη δήλωση του μονογονέα ότι ασκεί εν τοις πράγμασι και κατ’ αποκλειστικότητα τη γονική μέριμνα τέκνου κατόπιν υιοθεσίας.

Σε περίπτωση μεταβολής της οικογενειακής κατάστασης λόγω απόκτησης νέου τέκνου, οι συνέπειες που προβλέπονται επέρχονται μετά από γνωστοποίηση της μεταβολής αυτής στο πιστωτικό ίδρυμα.

Για τον προσδιορισμό των εισοδημάτων των αιτούντων χρησιμοποιούνται τα δεδομένα της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων, του τελευταίου φορολογικού έτους. Στην περίπτωση συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, λαμβάνεται υπόψη το οικογενειακό τους εισόδημα, ανεξαρτήτως εάν υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις ή εάν υποβάλλει αίτηση για χορήγηση δανείου ο ένας εκ των δύο.

Ως δικαιολογητικά έγγραφα για το στοιχείο αυτό μπορεί να υποβληθεί είτε η Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων (Ε1) του τελευταίου φορολογικού έτους, είτε το Εκκαθαριστικό Σημείωμα/Πράξη Διοικητικού Προσδιορισμού Φόρου Φυσικών Προσώπων του τελευταίου φορολογικού έτους. Αντίστοιχα, σε περίπτωση συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, τα ως άνω έγγραφα υποβάλλονται και από τους δύο, ανεξαρτήτως εάν υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις ή εάν υποβάλλει αίτηση για χορήγηση δανείου ο ένας εκ των δύο.

Για τη διαπίστωση ύπαρξης ή μη ακινήτου κατάλληλου για την κατοικία τους, οι αιτούντες υποβάλλουν τη Δήλωση στοιχείων ακινήτου (Ε9) του τελευταίου έτους και Πιστοποιητικό Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) του τελευταίου έτους. Στην περίπτωση συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, υποβάλλονται και τα αντίστοιχα έγγραφα των συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, ανεξάρτητα εάν η αίτηση για τη χορήγηση του δανείου υποβάλλεται από κοινού ή από τον έναν εκ των δύο.

Ήδη, οι διεργασίες είναι σε εξέλιξη και, εντός του Φεβρουαρίου, αναμένεται να εκδοθούν δύο Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις (ΚΥΑ), οι οποίες θα καθορίζουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής των προγραμμάτων. Όπως εκτιμούν αρμόδια στελέχη, η όλη διαδικασία κινείται με εντατικούς ρυθμούς, τηρώντας στο ακέραιο το χρονοδιάγραμμα, που έχει τεθεί, ώστε τον Μάρτιο να αρχίσει η υποβολή των αιτήσεων από τους ενδιαφερόμενους και να εκταμιευτούν τα πρώτα χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια, αφού προηγηθεί η απαιτούμενη έγκριση από την τράπεζα και να ξεκινήσει το πρόγραμμα «Κάλυψη».

Οι δύο αυτές πρωτοβουλίες εντάσσονται στη συνολική προσπάθεια της κυβέρνησης για ουσιαστική επανεκκίνηση της στεγαστικής πολιτικής του κράτους, με έμφαση στους νέους και σε ευάλωτες ομάδες πολιτών, με δράσεις, συνολικού προϋπολογισμού 1,74 δισ. ευρώ, από τις οποίες θα ωφεληθούν περισσότεροι από 137.000 πολίτες.

Συγκεκριμένα, όσον αφορά στο πρόγραμμα χορήγησης χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων, αυτό απευθύνεται σε νέους και νέα ζευγάρια, ηλικίας 25-39 ετών (έστω ένας εκ των δύο), είτε έχουν τελέσει θρησκευτικό ή πολιτικό γάμο είτε έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, με ετήσιο καθαρό εισόδημα από 10.000 ευρώ έως τα όρια που προβλέπονται για την καταβολή του επιδόματος θέρμανσης, ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση, ενώ θα πρέπει να μην διαθέτουν άλλη ιδιόκτητη κατοικία, που καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες τους.

Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, οι δικαιούχοι μπορούν να αποκτήσουν, μέσω του προγράμματος, πρώτη κατοικία αξίας έως 200.000 ευρώ, επιφάνειας έως 150 τ.μ. και με παλαιότητα τουλάχιστον 15 ετών, ενώ το δάνειο μπορεί να φθάσει κατ' ανώτατο όριο στις 150.000 ευρώ και η διάρκειά του δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 30 έτη.

Η αγορά του ακινήτου δεν μπορεί να γίνει από συγγενή πρώτου ή δεύτερου βαθμού του αγοραστή και το ακίνητο θα αποκτάται κατά πλήρη κυριότητα από τον αγοραστή ή, αν πρόκειται για συζύγους ή για μέρη συμφώνου συμβίωσης, κατά κυριότητα >50% για καθέναν από αυτούς.

Ταυτόχρονα, διευκρινίζεται ότι δεν απαιτείται εγγυητής του δανείου και θα δοθεί οκτάμηνη προθεσμία από την προέγκρισή του μέχρι την υπογραφή της δανειακής σύμβασης.

Όπως έχει ήδη αποσαφηνίσει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, το όφελος για όσους ενταχθούν στο πρόγραμμα αυτό, είναι ότι θα πληρώνουν δόση στεγαστικού δανείου η οποία θα είναι πολύ χαμηλότερη από το ενοίκιο που αντιστοιχεί στο σπίτι το οποίο επέλεξαν, καθώς το επιτόκιο θα αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο των εμπορικών επιτοκίων. Υπενθυμίζεται ότι το δάνειο χρηματοδοτείται κατά 75% από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) και για το ποσοστό του δανείου που χρηματοδοτείται από τη ΔΥΠΑ δεν οφείλεται τόκος, ενώ το υπόλοιπο 25% χορηγείται από τις τράπεζες. Αυτό σημαίνει ότι τα 3/4 του δανείου χορηγούνται άτοκα, με αποτέλεσμα το τελικό επιτόκιο, που πληρώνει ο δανειολήπτης για το σύνολο του ποσού, να διαμορφώνεται στο ένα τέταρτο του κόστους που θα είχε ένα κανονικό στεγαστικό δάνειο.

Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τους τρίτεκνους ή τους πολύτεκνους, καθώς γι' αυτούς το δάνειο θα είναι άτοκο, ενώ το δάνειο θα μετατρέπεται σε άτοκο για όσους, κατά τη διάρκεια αποπληρωμής του, κάνουν τρία και πλέον παιδιά.

Το κυριότερο, βέβαια, είναι ότι, με την αποπληρωμή του δανείου, θα αποκτήσουν την ιδιοκτησία του σπιτιού.

Επιπλέον, το δάνειο θα καλύπτει υψηλότερο ποσοστό της εμπορικής αξίας του ακινήτου (90%) σε σχέση με τα στεγαστικά δάνεια των τραπεζών, που καλύπτουν συνήθως έως το 80%. Συνεπώς, η ιδιωτική συμμετοχή που πρέπει να συνεισφέρουν οι νέοι, μειώνεται στο 10% της αξίας του σπιτιού, αντί για 20%, που προβλέπεται στις συμβάσεις των τραπεζικών στεγαστικών δανείων.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος είναι 500 εκατ. ευρώ, με πρόβλεψη για διπλασιασμό, σε περίπτωση εξάντλησης των διαθέσιμων πόρων. Σχετικά με το πρόγραμμα «Κάλυψη», σημειώνεται επίσης ότι το πρόγραμμα, που έχει προϋπολογισμό 21,5 εκατ. ευρώ, θα καλύπτει το κόστος μίσθωσης της κατοικίας για διάστημα τριών ετών και τυχόν δαπάνες επισκευών, όπου απαιτείται. Τέλος, στο πλέγμα των δράσεων της κυβέρνησης για τη στέγαση συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το πρόγραμμα Κοινωνικής Αντιπαροχής, αλλά και η δράση «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω».

Σύμφωνα με όσα προβλέπει το «πρόγραμμα γέφυρα» εφόσον το δάνειο είναι εξυπηρετούμενο, τότε η αίτηση διαβιβάζεται ηλεκτρονικά στις εμπλεκόμενες τράπεζες, οι οποίες προβαίνουν σε ειδικούς ελέγχους και στη συνέχεια αποστέλλουν τον αριθμό λογαριασμού (IBAN), όπου το κράτος καταβάλλει την επιδότηση. Η καταβολή της επιδότησης ξεκινά με τη λήξη της αναστολής πληρωμών, που ενδεχομένως έχει χορηγηθεί από την τράπεζα, αλλά το αργότερο έως 31/12/2020.

Η επιδότηση των τόκων για εννέα μήνες από το κράτος έρχεται να «κουμπώσει» με τα προγράμματα αναστολής δόσεων που έχουν εφαρμόσει οι τράπεζες και τα οποία λήγουν –ανάλογα με την κατηγορία των δανειοληπτών– είτε στα τέλη Σεπτεμβρίου είτε ή στα τέλη Δεκεμβρίου, Όπως προβλέπει το πρόγραμμα, αν κάποιος δανειολήπτης έχει λάβει αναστολή πληρωμών δανείων από την τράπεζα, τότε μπορεί να επιλέξει είτε να διακόψει την αναστολή και να ξεκινήσει να πληρώνει, λαμβάνοντας ταυτόχρονα και την κρατική επιδότηση, είτε να περιμένει τη λήξη της αναστολής πληρωμών και να ξεκινήσει να πληρώνει μετά, λαμβάνοντας και πάλι την κρατική επιδότηση.

Εφόσον το δάνειο είναι μη εξυπηρετούμενο, τότε η αίτηση διαβιβάζεται ηλεκτρονικά στις εμπλεκόμενες τράπεζες, οι οποίες μπορούν να ζητήσουν πρόσθετα απαιτούμενα δικαιολογητικά (π.χ. πιστοποιητικό βαρών) που θα πρέπει να προσκομιστούν εντός 15 ημερών. Στη συνέχεια οι τράπεζες παρέχουν μία ή περισσότερες εναλλακτικές προτάσεις ρύθμισης οφειλών, εντός 30 ημερών. Οι προτάσεις θα πρέπει να είναι μακροπρόθεσμες και βιώσιμες, δηλαδή θα πρέπει να κινούνται στα όρια των οικονομικών δυνατοτήτων του δανειολήπτη. Πάντως για να καταβληθεί η επιδότηση, θα πρέπει να υπάρχει μια ρύθμιση σε συνεργασία με την τράπεζα και να έχει υπογραφεί η σχετική σύμβαση έως 31/12/2020.

Μετά την ολοκλήρωση της καταβολής της συνεισφοράς του Δημοσίου, ο οφειλέτης θα πρέπει να καταβάλλει τις δόσεις της οφειλής του, κατά το χρόνο που είναι καταβλητέες και καθ’ όλη τη διάρκεια παρακολούθησης. Το χρονικό διάστημα παρακολούθησης κυμαίνεται από 6 έως 18 μήνες, ανάλογα με την κατηγορία του υπαγόμενου στη ρύθμιση δανείου. Έτσι, για τα εξυπηρετούμενα δάνεια, η διάρκεια παρακολούθησης είναι 6 μήνες, για τα δάνεια που παρουσιάζουν καθυστέρηση για κόκκινα δάνεια η διάρκεια παρακολούθησης είναι 12 μήνες και για τα καταγγελμένα δάνεια είναι 18 μήνες. Σε περίπτωση ασυνέπειας η έκπτωση επέρχεται αναδρομικά και το ποσό της συνεισφοράς αναζητείται στο σύνολό του.

Από το πρόγραμμα έχει υπολογιστεί ότι μπορούν να επωφεληθούν πάνω από 300.000 δανειολήπτες για δάνεια που φτάνουν τα 15 δισ ευρώ.

Το πρόγραμμα καλύπτει τόσο εξυπηρετούμενα όσο και μη εξυπηρετούμενα δάνεια, με την υποβολή των αιτήσεων να γίνεται ηλεκτρονικά από τις αρχές Αυγούστου.
Αφορά στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια με υποθήκη την πρώτη κατοικία.

Σύμφωνα με όσα εξήγγειλε ο υπουργός Οικονομικών το πρόγραμμα θα εισαχθεί το βράδυ στη Βουλή προς ψήφιση και με αυτό επιδοτούνται για εννέα μήνες όλα τα στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια με υποθήκη στην κύρια κατοικία, όλων όσων επλήγησαν από τον κορωνοϊό.

Ο υπουργός παρουσίασε αναλυτικά στοιχεία για το ποιοι μπορούν να υπαχθούν στο πρόγραμμα:

Το πρόγραμμα αφορά: φυσικά πρόσωπα, εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα σε κλάδους που έχουν πληγεί, ανέργους που λαμβάνουν έκτακτη στήριξη, ελεύθερους επαγγελματίες σε πληγέντες κλάδους, φυσικά πρόσωπα με μείωση μηνιαίου μισθού, επαγγελματίες που παρουσίασαν μείωση της επαγγελματικής δραστηριότητας (μείωση του ΦΠΑ άνω του 20%), δικαιούχους της επιστρεπτέας προκαταβολής, φυσικά πρόσωπα που εντάσσονται στη ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ, ιδιοκτήτες ακινήτων που λαμβάνουν μειωμένο ενοίκιο.

Αναλυτικότερα:

Α. Για τα εξυπηρετούμενα δάνεια

Επιδοτείται η μηνιαία δόση σε ποσοστό 90% κατά το 1ο τρίμηνο, κατά 80% το 2ο τρίμηνο και κατά 70% το 3ο τρίμηνο. Το κράτος έρχεται αρωγός στους πολίτες που έχουν πληγεί από την κρίση του κορωνοϊού. Οι προϋποθέσεις, δηλαδή τα κριτήρια επιλεξιμότητας, είναι:

- η αξία της κύριας κατοικίας τους να μην ξεπερνά τις 300.000 ευρώ (έναντι 250.000 ευρώ στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ)

- το υπόλοιπο του δανείου να μην ξεπερνά τις 300.000 ευρώ ανά τράπεζα (έναντι 130.000 ευρώ στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ)

- το οικογενειακό εισόδημα να μην ξεπερνά τις 57.000 ευρώ (έναντι 36.000 ευρώ στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ)

- οι καταθέσεις να μην ξεπερνούν τις 40.000 ευρώ (έναντι 15.000 ευρώ στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ)

- η συνολική ακίνητη περιουσία να μην ξεπερνά τις 600.000 ευρώ (έναντι 280.000 ευρώ στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ)

Για τα δάνεια της κατηγορίας αυτής, το ανώτατο μηνιαίο όριο επιδότησης μπορεί να φτάσει τα 600 ευρώ.

Β. Για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, που συμπεριλαμβάνονται και τα δάνεια που ρυθμίστηκαν πρόσφατα

Επιδοτείται η μηνιαία δόση σε ποσοστό 80% κατά το 1ο τρίμηνο, κατά 70% το 2ο τρίμηνο και κατά 60% το 3ο τρίμηνο. Οι προϋποθέσεις, δηλαδή τα κριτήρια επιλεξιμότητας, είναι διευρυμένα έναντι του προγράμματος της προηγούμενης Κυβέρνησης:

- η αξία της κύριας κατοικίας τους να μην ξεπερνά τις 250.000 ευρώ (όπως ήταν και στο πρόγραμμα της προηγούμενης Κυβέρνησης)

- το υπόλοιπο του δανείου να μην ξεπερνά τις 250.000 ευρώ (έναντι 130.000 ευρώ στο πρόγραμμα της προηγούμενης Κυβέρνησης)

- το οικογενειακό εισόδημα να μην ξεπερνά τις 45.000 ευρώ (έναντι 36.000 ευρώ στο πρόγραμμα της προηγούμενης Κυβέρνησης)

- οι καταθέσεις να μην ξεπερνούν τις 25.000 ευρώ (έναντι 15.000 ευρώ στο πρόγραμμα της προηγούμενης Κυβέρνησης)

- η συνολική ακίνητη περιουσία να μην ξεπερνά τις 500.000 ευρώ (έναντι 280.000 ευρώ στο πρόγραμμα της προηγούμενης Κυβέρνησης)

Για τα δάνεια της κατηγορίας αυτής, το ανώτατο μηνιαίο όριο επιδότησης μπορεί να φτάσει τα 500 ευρώ.

Γ. Για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που έχουν ήδη καταγγελθεί και οδηγούνται σε πλειστηριασμό, με σκοπό να αποτραπεί αυτός: επιδοτούμε τη μηνιαία δόση σε ποσοστό 60% κατά το 1ο τρίμηνο, κατά 50% το 2ο τρίμηνο και κατά 30% το 3ο τρίμηνο.

Οι προϋποθέσεις:

- η αξία της κύριας κατοικίας τους να μην ξεπερνά τις 200.000 ευρώ

- το υπόλοιπο του δανείου να μην ξεπερνά τις 130.000 ευρώ

- το οικογενειακό εισόδημα να μην ξεπερνά τις 36.000 ευρώ

- οι καταθέσεις να μην ξεπερνούν τις 15.000 ευρώ

- η συνολική ακίνητη περιουσία να μην ξεπερνά τις 280.000 ευρώ

Για τα δάνεια της κατηγορίας αυτής, το ανώτατο μηνιαίο όριο επιδότησης μπορεί να φτάσει τα 300 ευρώ.

Η σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα θα ανοίξει την 1η Αυγούστου και θα δέχεται αιτήσεις μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2020.

«Αυτή την εβδομάδα οι συνομιλίες θα είναι με τα τεχνικά κλιμάκια, ενώ την ερχόμενη Δευτέρα θα πραγματοποιηθεί τηλεδιάσκεψη με τους επικεφαλής των θεσμών», σημειώνουν στο ΝΜ πηγές του οικονομικού επιτελείου, εκτιμώντας πως ο νόμος θα έχει ψηφιστεί μέχρι τέλος Ιουλίου. Το γεγονός, πάντως, ότι χρειάστηκαν… εννέα προσχέδια, προκειμένου να επιτευχθεί σύγκλιση – σε βασικά σημεία – με τις τράπεζες, αποδεικνύει πως η διαπραγμάτευση μάλλον θα είναι δύσκολη, με την όποια λύση να δίνεται εντέλει σε πολιτικό επίπεδο.

Ήδη το αμέσως προηγούμενο διάστημα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) φρόντισε να καταστήσει σαφές πως διαφωνεί ως προς τον χαρακτήρα του φορέα, που θα αγοράζει από τις τράπεζες τα ακίνητα, τα οποία αποτελούν πρώτες κατοικίες ευάλωτων δανειοληπτών. Δεν συμφωνεί εν ολίγοις με την εμπλοκή του δημοσίου, προτείνοντας η ανάληψη της διαχείρισης των assets να γίνεται από ιδιώτες. Θα μπορούσε, δηλαδή, το κράτος να μεταβιβάζει την απαίτηση από τα ενοίκια, που θα εισπράττει από τον δανειολήπτη, αναθέτοντας τη διαχείριση σε ιδιωτικές εταιρείες. Υπενθυμίζεται πως, όπως τόνιζε το ΝΜ σε σχετικό δημοσίευμά του η κυβέρνηση δεν είναι αντίθετη σε ένα μοντέλο ΣΔΙΤ για τα «κόκκινα» ακίνητα, με τον τρόπο λειτουργίας, ωστόσο, να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς.

«Ο δημόσιος έλεγχος είναι εγγύηση διαφάνειας, αλλά και καλής συνεργασίας με τους ειλικρινείς δανειολήπτες, όπως και εντοπισμού των μη συνεργάσιμων. Δημόσιος έλεγχος δεν σημαίνει αναγκαστικά δημόσιος φορέας. Εάν εστιάσουμε στο στόχο και όχι στα μέσα, λύση θα βρεθεί. Ο στόχος είναι η προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών. Η κάλυψη των στεγαστικών αναγκών μπορεί να κατοχυρωθεί χωρίς σύνδεση με το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Το κράτος έχει πολλούς τρόπους να παρέμβει σε όλες τις φάσεις του προβλήματος. Μπορεί, για παράδειγμα, να επιδοτεί τα δάνεια των ασθενέστερων, ώστε να μην καταστούν προβληματικά ή να επιδοτεί την παραμονή τους στην πρώτη κατοικία, ακόμη κι όταν η ιδιοκτησία μεταβιβάζεται, απαλλάσσοντάς τους από το σύνολο του χρέους, που συνδέεται με αυτήν. Το κράτος μπορεί και πρέπει να θέσει τους κανόνες και να εποπτεύει, με τον πιο αυστηρό τρόπο, την τήρησή τους», σχολίασε σχετικά σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή» ο εκτελεστικός πρόεδρος της doValue Greece, κ. Θεόδωρος Καλαντώνης.

Σύμφωνα, πάντως, με το σχέδιο του νέου πτωχευτικού νόμου, ο οφειλέτης θα έχει το δικαίωμα να διαμένει για μία 12ετία στο ακίνητο, πληρώνοντας ενοίκιο, αντίστοιχο προς το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου, με κυμαινόμενο επιτόκιο, αναπροσαρμοζόμενο με το επιτόκιο αναφοράς της ΕΚΤ. Το διάστημα δε, μέχρι να γίνει η μεταβίβαση, οι τράπεζες θα είναι ελεύθερες να προχωρήσουν τις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης (πλειστηριασμούς), με τον φορέα εν συνεχεία, να αγοράζει το ακίνητο από αυτές. Πρόκειται για ένα αίτημα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, που αποδέχθηκε κατόπιν συζητήσεων η κυβέρνηση, προκειμένου να μην εκτροχιαστούν οι πωλήσεις/τιτλοποιήσεις, που έχουν δρομολογηθεί.

«Μάχη» αναμένεται να δοθεί και για τα κριτήρια εισοδήματος και περιουσίας, βάσει των οποίων ένας δανειολήπτης θεωρείται ευάλωτος και, άρα, έχει το δικαίωμα να μεταβιβάσει το ακίνητό του στον επίμαχο φορέα. Η κυβέρνηση φέρεται να προσβλέπει σε προστατευόμενη αντικειμενική αξία της πρώτης κατοικίας έως 460.000 ευρώ, με τις τράπεζες να θέτουν τον πήχη πολύ χαμηλότερα και συγκεκριμένα, στις 100.000 ευρώ. 

Από «κόσκινο» και οι εκκρεμείς αιτήσεις του Νόμου Κατσέλη

Στο «μικροσκόπιο» των θεσμών θα μπουν, όπως είναι φυσικό και οι εκκρεμείς υποθέσεις του Νόμου Κατσέλη, με την κυβέρνηση να παρουσιάζει το σχέδιό της για γρήγορη εκκαθάρισή τους.

Σύμφωνα με αυτό, οι δανειολήπτες, που έχουν αιτηθεί την προστασία τους στον επίμαχο Νόμο, με την δικάσιμο, ωστόσο, να έχει οριστεί σε βάθος πολλών ετών, θα κληθούν να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία τους σε ειδική πλατφόρμα, η οποία θα είναι στον «αέρα» μέχρι το φθινόπωρο.

Πρόκειται για περίπου 70.000 οφειλέτες, μεγάλο ποσοστό των οποίων, σύμφωνα με τις τράπεζες, δεν πληρούν τα κριτήρια του Νόμου. Όπως παρατηρεί, άλλωστε, η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) στην Ετήσια Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική, «υψηλό παραμένει το ποσοστό των δανειοληπτών, που έχουν αιτηθεί νομική προστασία (οι οφειλές τους αντιστοιχούν σε σχεδόν 15% του συνολικού υπολοίπου των μη εξυπηρετούμενων δανείων). Τα δάνεια αυτής της κατηγορίας αφορούν είτε σε φυσικά πρόσωπα (ν. 3869/2010) είτε σε νομικά πρόσωπα (ν. 4307/2014). Ειδικότερα, περίπου το 30% των μη εξυπηρετούμενων στεγαστικών δανείων έχει υπαχθεί σε καθεστώς νομικής προστασίας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα καταναλωτικά δάνεια είναι 19%».