H στερλίνα έχει υποχωρήσει κατά 3,75% έναντι του δολαρίου αυτόν τον μήνα, καταγράφοντας μια πτώση που δεν έχουμε δει από το τέλος του περασμένου καλοκαιριού. Τότε, το βρετανικό νόμισμα είχε πληγεί πρώτα από την πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα και μετά από τον βραχύβιο προϋπολογισμό που είχε ανακοινωθεί από την πρώην ΥΠΟΙΚ, Λιζ Τρους και ο οποίος είχε στείλει στα τάρταρα τη στερλίνα, όπως μεταδίδει το CNBC.

Η λίρα υποχώρησε επίσης κατά 1,26% έναντι του ευρώ τον περασμένο μήνα, σημειώνοντας την πιο αδύναμη επίδοσή της από τον Δεκέμβριο του 2022.Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες επηρεάστηκαν τα τελευταία δύο χρόνια από τις προσδοκίες για τα επιτόκια, καθώς τα υψηλότερα επιτόκια καθιστούν γενικά ένα νόμισμα πιο ελκυστικό για ξένες επενδύσεις.

Οι προσδοκίες της αγοράς για την κορύφωση των επιτοκίων του Ηνωμένου Βασιλείου αυξήθηκαν έως και 6,5% το καλοκαίρι, καθώς η χώρα πάλευε με τον επίμονα υψηλό πληθωρισμό, την ώρα που οι τιμές καταναλωτή άρχισαν να υποχωρούν σε άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες.

Η Τράπεζα της Αγγλίας διέκοψε τον Σεπτέμβριο ένα σερί 14 συνεχόμενων αυξήσεων των επιτοκίων της, διατηρώντας το βασικό της επιτόκιο στο 5,25% – ένα επίπεδο που οι οικονομολόγοι και οι παρατηρητές της αγοράς έσπευσαν να υποδείξουν ότι πιθανότατα ισοδυναμούσε με την κορύφωσή του.

Πτώση έναντι του δολαρίου

Ο ερευνητικός όμιλος Capital Economics προβλέπει πτώση της λίρας στο 1,20 δολάριο μέχρι το τέλος του έτους. Αυτό οφείλεται στο παγκόσμιο τοπίο και όχι στις προσδοκίες για χαμηλότερα επιτόκια έναντι των ΗΠΑ ή της ευρωζώνης.

«Όταν τα επιτόκια του Ηνωμένου Βασιλείου μειωθούν τελικά στα τέλη του 2024, υποψιαζόμαστε ότι τα επιτόκια θα μειωθούν περισσότερο και ταχύτερα από ό,τι αναμένουν οι επενδυτές», αναφέρουν σε σημείωμά τους οι οικονομολόγοι Ασλεϊ Γουέμπ και Τζο Μάχερ, προβλέποντας μείωσή τους στο 3% το 2025, έναντι της τρέχουσας προσδοκίας για 4,5% μέχρι το τέλος του 2025.

Ο Μάικλ Καχίλ, στρατηγικός αναλυτής συναλλάγματος του G10 στην Goldman Sachs, είναι εξίσου αρνητικός για τη λίρα και προβλέπει συναλλαγές κάτω από τα 1,20 δολάρια, κυρίως λόγω του ότι οι τελευταίες αποφάσεις της BοE έχουν δείξει να δίνουν προτεραιότητα στην ανάπτυξη.

Είναι ενδεικτικό ότι το κοινό νόμισμα της Ευρωζώνης υποχωρεί κατά 1,54% το μεσημέρι της Τετάρτης, με αποτέλεσμα να κατρακυλάει στο 1,0566 δολάριο, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές του μήνα.

Το sell off στη μετοχή της Credit Suisse, μετά την απροθυμία του βασικού μετόχου, δηλαδή της Saudi National Bank, να «ρίξει» περισσότερα κεφάλαια (αν απαιτηθεί), έχει προκαλέσει μπαράζ αναταράξεων στη Γηραιά Ήπειρο.

Οι επενδυτές φοβούνται το ενδεχόμενο κατάρρευσης της εμβληματικής ελβετικής τράπεζας, κάτι το οποίο αναμφίβολα θα συνεπάγεται μια νέα κρίση ρευστότητας στον χρηματοπιστωτικό κλάδο.

Κι όλα αυτά, ενόσω όλοι αναμένουν την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία την Πέμπτη εκτιμάται ότι θα ανακοινώσει ακόμη μία αύξηση των επιτοκίων, με στόχο την αναχαίτιση του υψηλού πληθωρισμού.

Ωστόσο, είναι σαφές ότι η περαιτέρω άνοδος των επιτοκίων λειτουργεί επιβαρυντικά στην οικονομία και αποτελεί πηγή αστάθειας για τον τραπεζικό τομέα.

Η λίρα ενισχύθηκε έως το 1,1402 δολάριο στη διαπραγμάτευσή της στην Ασία, πριν μετριάσει τα κέρδη της και διαμορφωθεί στο 1,1323 δολάριο. Οι κινήσεις της λίρας έναντι του ευρώ ήταν πιο απότομες, με το ενιαίο νόμισμα να σημειώνει πτώση 0,5% στις 86,84 πένες.
Ο Σούνακ, που έχει τη στήριξη περίπου 150 βουλευτών, μπορεί να οριστεί νέος αρχηγός του Συντηρητικού κόμματος, ίσως και εντός της ημέρας, αντικαθιστώντας τη Λιζ Τρας και να γίνει έτσι ο τρίτος κατά σειρά πρωθυπουργός της Βρετανίας μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες.

Ο πρώην πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον έσπευσε να επιστρέψει στο Λονδίνο από τις διακοπές του στην Καραϊβική για να δει εάν θα μπορέσει να συμμετάσχει στη διαδικασία. Ωστόσο, δήλωσε χθες ότι ενώ είχε εξασφαλίσει την απαραίτητη στήριξη προκειμένου να συμμετάσχει στην ψηφοφορία μεταξύ των μελών του Συντηρητικού κόμματος, συνειδητοποίησε ότι δεν μπορεί να μπορεί να κυβερνήσει αποτελεσματικά «αν δεν έχεις ένα ενωμένο κόμμα στο Κοινοβούλιο».

Είναι χαρακτηριστικό ότι το βρετανικό νόμισμα ενισχύεται κατά 1,36% έναντι του δολαρίου και κατά 1,07% έναντι του ευρώ, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται σε 1,1254 δολάριο/στερλίνα και σε 0,8649 στερλίνα/ευρώ, αντίστοιχα.

Την ίδια ώρα, σημαντική αποκλιμάκωση καταγράφεται και στην απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου, η οποία υποχωρεί αισθητά κατά 22 μονάδες και περιορίζεται στο 4,205%. Από την πλευρά του, ο δείκτης FTSE 100 στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου διευρύνεται στο +0,5% και τις 6.855 μονάδες.

Η άρδην αλλαγή του κλίματος οφείλεται στα δημοσιεύματα περί πλήρους απόσυρσης των προωθούμενων φορο-μειώσεων, οι οποίες είχαν ως στόχο -σύμφωνα με το Λονδίνο- την τόνωση της ανάπτυξης. Το νομοσχέδιο είχε κατατεθεί για πρώτη φορά στα τέλη Σεπτεμβρίου, προκαλώντας ένα κύμα μαζικών ρευστοποιήσεων στα βρετανικά assets.

Οι αγορές αντέδρασαν εξόχως αρνητικά, θεωρώντας ότι αυτό το μέτρο θα διευρύνει το δημοσιονομικό έλλειμμα και θα οδηγήσει σε αύξηση του κρατικού δανεισμού. Αποτέλεσμα ήταν η κυβέρνηση να το αποσύρει προσωρινά και η κεντρική τράπεζα να παρέμβει εκτάκτως στις αγορές ομολόγων.

Εφόσον, τελικά, το Λονδίνο αποφασίσει να βάλει στο συρτάρι ή να τροποποιήσει το επίμαχο νομοθέτημα, το οποίο προέβλεπε την κατάργηση της φορολογίας στους πλουσιότερους, αυτό αναμένεται να προκαλέσει μια τεράστια «ευφορία» στις αγορές.

Η οριστική απόφαση, πάντως, δεν έχει ληφθεί ακόμη, καθώς η πρωθυπουργός Λιζ Τρας περιμένει την επιστροφή του υπουργού Οικονομικών στο Λονδίνο (βρίσκεται σε ταξίδι στην Ουάσιγκτον).

Στο μεταξύ, την Παρασκευή 14 Οκτωβρίου λήγει και το έκτακτο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της Τράπεζας της Αγγλίας, το οποίο έχει συμβάλλει καθοριστικά στη σταθεροποίηση της λίρας και των κρατικών ομολόγων.

Η Bank of England αποφάσισε να παρέμβει στις αγορές ομολόγων στα τέλη του Σεπτεμβρίου (28/9), όταν η λίρα κατέρρεε στο ιστορικό χαμηλό του 1,06 δολαρίου και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων εκτοξεύονταν σε επίπεδα, τα οποία είχαν να καταγραφούν από το 2008.

Παρότι ο κεντρικός τραπεζίτης, Andrew Bailey, έχει διαμηνύσει ότι το πρόγραμμα δεν πρόκειται να λάβει παράταση, δημοσίευμα των Financial Times αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας χρονικής επέκτασης.

Σημαντικό ρόλο για να κατευνάσει τις αγορές έπαιξε και η Τράπεζα της Αγγλίας με την παρέμβαση της στη βρετανική αγορά ομολόγων, όμως αναλυτές επισημαίνουν πως είναι νωρίς για να κηρύξει κανείς… λήξη συναγερμού.

Καταρρέουν οι Τόρις

Εξάλλου και οι Τόρις στο εσωτερικό τους εμφανίζονται νευρικοί, παρά την συσπείρωση τους γύρω από την νέα τους αρχηγό και πρωθυπουργό. Το συνέδριο που θα διεξαχθεί το Σαββατοκύριακο θα λειτουργήσει επικοινωνιακά ως εργαλείο συσπείρωσης, όμως στα παρασκηνιακά… πηγαδάκια οι συζητήσεις θα αποτυπώνουν τον αυξανόμενο προβληματισμό. Ειδικά δε, μετά το σάλο που προκάλεσε η νέα δημοσκόπηση του YouGov που έδειξε το προβάδισμα των αντιπολιτευόμενων Εργατικών να εκτοξεύεται σε επίπεδα ρεκόρ.

Συγκεκριμένα, η ψαλίδα έχει ανοίξει στο πρωτοφανές νούμερο των 33 μονάδων, γεγονός που δείχνει πως το… reboot στο οποίο ήλπιζαν οι Τόρις μετά την εκδίωξη του Μπορίς Τζόνσον και την εκλογή της Λιζ Τρας για την ώρα εξελίσσεται σε φιάσκο. Αντιθέτως, η Βρετανία έχει γίνει στόχος δριμύτατων επικριτικών σχολίων από διεθνείς οικονομικούς αναλυτές, αξιωματούχους, τραπεζίτες και θεσμικούς οργανισμούς που αμαυρώνει την εικόνα της και την εικόνα της νέας κυβέρνησης.

Σήμερα η στερλίνα ανέκαμψε κατά 1,1% φτάνοντας έως και στα 1,1234 δολάρια, πριν υποχωρήσει και πάλι γύρω στα 1,116 δολάρια. Όμως, για το σύνολο της εβδομάδας κλείνει με αρνητικό πρόσημο, με τις μεγαλύτερες απώλειες από την άνοιξη του 2020.

Η λίρα σημείωσε πτώση σχεδόν 2% έναντι του αμερικανικού νομίσματος κάτω από το 1,33 δολάριο και υποχώρησε κατά 1% έναντι του ευρώ.

Η Ιταλία, η Ολλανδία, το Βέλγιο, το Ισραήλ και ο Καναδάς ‘πάγωσαν’ τις ταξιδιωτικές τους συνδέσεις, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής πτήσεων με το Ηνωμένο Βασίλειο, αφού ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον δήλωσε το Σάββατο ότι το νέο στέλεχος οδήγησε σε αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων.

Η κυβέρνηση προχώρησε στην επιβολή αυστηρότερων περιορισμών για την COVID-19 για το Λονδίνο και τις γύρω περιοχές, ενώ αναθεώρησε τα σχέδιά της περί χαλάρωσης των περιορισμών την περίοδο των Χριστουγέννων.

Οι νέοι έλεγχοι για την αντιμετώπιση της πανδημίας έρχονται καθώς οι συνομιλίες Βρετανίας-ΕΕ για μια εμπορική συμφωνία του Brexit αναμενόταν να συνεχιστούν σήμερα, ενώ απομένουν μερικές μόλις ημέρες έως τη λήξη της μεταβατικής περιόδου στα τέλη του έτους.

«Οι νέοι αυστηρότεροι περιορισμοί (κατά της COVID-19) πιθανόν να πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ έως ότου υπάρξει μεγαλύτερη κυκλοφορία του εμβολίου, το οποίο μπορεί να πάρει μήνες», ανέφεραν αναλυτές της MUFG σε σημείωμα προς τους πελάτες τους.

«Στην παρούσα συγκυρία, εργαζόμαστε με βάση την υπόθεση ότι τα εμβόλια θα αποδειχθούν αποτελεσματικά και απέναντι στο νέο στέλεχος, αλλά αυτό δεν είναι ακόμα σαφές. Ως αποτέλεσμα, η οικονομική επιβράδυνση θα αποδειχθεί μεγαλύτερη και θα παραταθεί και στην επόμενη χρονιά».