Το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: η συνεργασία αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία στις σύγχρονες κεφαλαιαγορές. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «ας πετύχουμε μαζί, αντί να αποτύχουμε ξεχωριστά», δίνοντας έμφαση στη δημιουργία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς κεφαλαίων. Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρθηκε στη διαμόρφωση μιας κοινής «δεξαμενής ρευστότητας» ύψους 12,5 έως 14 δισ. ευρώ, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, ξεπερνά σε μέγεθος ακόμη και την αντίστοιχη βρετανική αγορά.

Ο επικεφαλής της Euronext εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στο «μομέντουμ» για την Ένωση Κεφαλαιαγορών, αναδεικνύοντας τον ρόλο του Κυριάκος Πιερρακάκης ως καθοριστικό στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού πλαισίου. Η τοποθέτηση αυτή ενισχύει την εικόνα της χώρας ως αξιόπιστου εταίρου στο ευρωπαϊκό οικονομικό οικοδόμημα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η αναφορά του στην επικείμενη αναβάθμιση της Ελλάδας από τον MSCI στις ανεπτυγμένες αγορές. Ο ίδιος εμφανίστηκε κατηγορηματικός, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται για μια νέα επιτυχία, αλλά για επιστροφή στην κανονικότητα. Εκτίμησε μάλιστα ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία η Ελλάδα θα ενσωματωθεί πλήρως στον ευρωπαϊκό πυρήνα, με αιχμή την καινοτομία, τις τεχνολογικές επιχειρήσεις και την αμυντική βιομηχανία.

Απαντώντας στις ανησυχίες ότι η Ελλάδα θα αποτελέσει «μικρό παίκτη σε μια μεγάλη αγορά» μετά την αναβάθμιση, ο Μπουζνά σημείωσε ότι πρόκειται για μια προσωρινή μεταβατική φάση, η οποία δεν αναιρεί τις σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης που διαθέτει η χώρα. Αντιθέτως, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, κάνοντας λόγο για «εκπληκτικά ταλέντα» που μπορούν να στηρίξουν τη νέα αναπτυξιακή πορεία.

Ξεχωριστή ήταν η αναφορά του στον ναυτιλιακό κλάδο, τον οποίο χαρακτήρισε «παράδοξο» ως προς τη σχέση του με την ελληνική κεφαλαιαγορά. Όπως τόνισε, οι κορυφαίες ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες δεν αξιοποιούσαν μέχρι σήμερα το εγχώριο χρηματιστήριο για άντληση κεφαλαίων, κάτι που φαίνεται πλέον να αλλάζει. Ο αυξανόμενος διάλογος με πλοιοκτήτες και η επικείμενη διασύνδεση των πλατφορμών της Euronext αναμένεται να ενισχύσουν σημαντικά τη ρευστότητα και την ελκυστικότητα της ελληνικής αγοράς, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες εισαγωγές εταιρειών στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Κλείνοντας, ο Στεφάν Μπουζνά έδωσε μια πιο συμβολική διάσταση στην οικονομική πρόοδο της χώρας, υπογραμμίζοντας ότι η επιτυχία προϋποθέτει ισχυρά θεμέλια. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «ευρωπαϊκές ρίζες, παγκόσμια φιλοδοξία», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει τις βάσεις για να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στο νέο ευρωπαϊκό οικονομικό περιβάλλον.

Όπως τονίζει: “ είναι σαφές ότι η ισχυρή απόδοση των δημοσιονομικών στοιχείων είναι μόνο η «κορυφή του παγόβουνου». Σε μια περίοδο όπου πολλές ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν σύνθετες διαδικασίες διαχείρισης χρέους, το γεγονός ότι η Ελλάδα εμφανίζει όχι μόνο πρωτογενές πλεόνασμα, αλλά και πλεονασματικό προϋπολογισμό, μειώνει το ιστορικά υψηλό δημόσιο χρέος της και συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη της Ευρώπης, είναι πραγματικά αξιοσημείωτο.”

“ ...θέλουμε να είμαστε μέρος αυτής της πορείας, να την ενθαρρύνουμε και να τη διευκολύνουμε”, σημειώνει με έμφαση ο άνθρωπος που κρατά τα ηνία της Euronext, ενόψει της Δευτέρας 17 τρέχοντος, ημέρα κατά την οποία λήγει η δημόσια πρόταση της Euronext για την εξαγορά της ΕΧΑΕ.

Μία διαδικασία για την οποία ο κ. Boujnah, δηλώνει ότι: “ δεν είμαι ούτε αισιόδοξος ούτε απαισιόδοξος. Οι μέτοχοι αποφασίζουν οι ίδιοι τι θα κάνουν με τις μετοχές τους. Αυτό που μπορώ να πω είναι πως πρόκειται για μια κρίσιμη εβδομάδα, καθώς είναι η τελευταία εβδομάδα της προσφοράς.”

Τονίζει, ωστόσο, ότι τα οφέλη από αυτήν την διαδικασία είναι σαφή για αμφότερες τις πλευρές, καθώς για την Euronext διευρύνεται “ μια ενιαία δεξαμενή ρευστότητας” και για την ελληνική αγορά ανοίγονται οι πύλες μίας σημαντικά μεγαλύτερης αγοράς.

“ Αυτό που φέρνουμε στο Χρηματιστήριο Αθηνών, στις ελληνικές κεφαλαιαγορές, στους Έλληνες συμμετέχοντες, στους Έλληνες επενδυτές και στους Έλληνες εκδότες είναι μια σύνδεση με μια πανευρωπαϊκή, παγκόσμια αγορά. Γι’ αυτό πιστεύω ότι πρόκειται για μια αμοιβαία επωφελή συνεργασία”, τονίζει ο κ. Boujnah.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης που παραχώρησε ο Stéphane Boujnah, Διευθύνων Σύμβουλος και Πρόεδρος Δ.Σ., Euronext. Στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Ν. Γ. Δρόσο.

Ερ. Κύριε Boujnah, τη Δευτέρα ολοκληρώνεται η δημόσια πρότασή σας. Πόσο αισιόδοξος είστε για το αποτέλεσμά της;

Απ. Δεν είμαι ούτε αισιόδοξος ούτε απαισιόδοξος. Οι μέτοχοι αποφασίζουν οι ίδιοι τι θα κάνουν με τις μετοχές τους. Αυτό που μπορώ να πω είναι πως πρόκειται για μια κρίσιμη εβδομάδα, καθώς είναι η τελευταία εβδομάδα της προσφοράς. Τις τελευταίες ημέρες έγιναν ορισμένες κινήσεις όπως η βελτίωση του ορίου αποδοχής, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες επιτυχίας και ενισχύει τη ρευστότητα για τους μετόχους που επιθυμούν να ανταλλάξουν τις μετοχές τους.

Όπως γνωρίζετε, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, δεν είναι πλέον δυνατόν να αλλάξουν οι όροι της πρότασης. Επομένως, βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου το τίμημα και το ποσοστό αποδοχής (50% + 1 μετοχή) δεν θα αλλάξουν και δεν θα υπάρξουν ανταγωνιστικές προσφορές. Συνεπώς, όλοι όσοι περίμεναν για να λάβουν την οριστική τους απόφαση βρίσκονται τώρα στο σημείο όπου πρέπει να τη λάβουν.

Και αυτή είναι η εβδομάδα που πρέπει να το κάνουν, καθώς η προσφορά λήγει τη Δευτέρα, αλλά για διάφορους πρακτικούς και οργανωτικούς λόγους, είναι πολύ προτιμότερο για όλους να αποφασίσουν έως την Τετάρτη ή, το αργότερο, την Πέμπτη.

Επομένως, πρόκειται για μια καθοριστική εβδομάδα, και πιστεύω ότι η πρότασή μας -που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ενσωμάτωσης των ελληνικών κεφαλαιαγορών με τις πανευρωπαϊκές και διεθνείς- θα στεφθεί με επιτυχία. Πιστεύω ότι η πρόταση που κάνουμε, με στόχο τη στενότερη σύνδεση της τοπικής, της ελληνικής οικονομίας με τις παγκόσμιες αγορές, η πρόταση που κάνουμε για να ενισχύσουμε τις πανευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές ώστε να χρηματοδοτήσουν την πραγματική οικονομία στην Ελλάδα, πιστεύω ότι θα είναι επιτυχής.

Ερ. Ποιο είναι το όφελος και για τις δύο πλευρές; Υπάρχει κάποιο μειονέκτημα;

Απ. Για τη Euronext, το όφελος είναι να συνεχίσουμε το ταξίδι που ξεκινήσαμε πριν από 25 χρόνια - και πιο εντατικά τα τελευταία 10 χρόνια - με στόχο να οικοδομήσουμε τη ραχοκοκαλιά της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, να δημιουργήσουμε μια ενιαία δεξαμενή ρευστότητας, ένα ενιαίο βιβλίο εντολών, μια ενιαία τεχνολογική πλατφόρμα και να δημιουργήσουμε, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτι σαν την «Airbus» των κεφαλαιαγορών».

Σήμερα, αυτό που έχουμε ήδη καταφέρει μαζί -και ελπίζω το Χρηματιστήριο Αθηνών και οι ελληνικές αγορές να αποτελέσουν μέρος του- είναι μια αγορά που έχει πλέον διπλάσιο μέγεθος από την κεφαλαιαγορά του Λονδίνου. Η ενιαία ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη αγορά της Euronext πραγματοποιεί συναλλαγές ύψους περίπου 12 δισ. ευρώ ημερησίως, αριθμός υπερδιπλάσιος από τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται στο Λονδίνο.

Συνεπώς, τα οφέλη για εμάς είναι σαφή. Συνεχίζουμε την προσπάθεια ολοκλήρωσης μιας ενιαίας επενδυτικής ένωσης, μιας ενιαίας ένωσης κεφαλαιαγορών μέσα σε ένα ολοκληρωμένο εταιρικό πλαίσιο.

Για την ελληνική αγορά, όπως προανέφερα, είναι σαφές ότι η ελληνική οικονομία διανύει μια εντυπωσιακή μεταμόρφωση. Ωστόσο, οι ελληνικές κεφαλαιαγορές παραμένουν ακόμη πολύ απομονωμένες. Το Χρηματιστήριο Αθηνών διατηρεί μερίδιο αγοράς 100%. Αποτελεί τοπικό μονοπώλιο - μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση τοπικού μονοπωλίου. Στην υπόλοιπη Ευρώπη, τα χρηματιστήρια ανταγωνίζονται σκληρά μεταξύ τους, με πολλούς ανταγωνιστές να προέρχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Υπάρχει, λοιπόν, μια ιδιόμορφη αναντιστοιχία ανάμεσα στη δυναμική της ελληνικής οικονομίας, τη δυναμική των ελληνικών κεφαλαιαγορών, τη διεθνή νοοτροπία όλων των συμμετεχόντων στην ελληνική αγορά και το γεγονός ότι, παρότι το Χρηματιστήριο Αθηνών είναι μια εξαιρετική εταιρεία, παραμένει απομονωμένο.

Αυτό που φέρνουμε στο Χρηματιστήριο Αθηνών, στις ελληνικές κεφαλαιαγορές, στους Έλληνες συμμετέχοντες, στους Έλληνες επενδυτές και στους Έλληνες εκδότες είναι μια σύνδεση με μια πανευρωπαϊκή, παγκόσμια αγορά. Γι’ αυτό πιστεύω ότι πρόκειται για μια αμοιβαία επωφελή συνεργασία.

Όσον αφορά μειονεκτήματα, όπως κάθε αλλαγή, έτσι κι αυτή συνοδεύεται από μετασχηματισμούς. Θα έλεγα, όμως, ότι στην προκειμένη περίπτωση πρόκειται περισσότερο για προσαρμογή παρά για μετασχηματισμό. Ναι, θα υπάρξει μετάβαση από μια τοπική υποδομή σε μια πανευρωπαϊκή τεχνολογική πλατφόρμα, αυτήν που ονομάζουμε τεχνολογία Optiq, που αποτελεί μία ενιαία τεχνολογική πλατφόρμα, ένα ενιαίο βιβλίο εντολών και μια ενιαία δεξαμενή ρευστότητας.

Όταν θέλεις να ενταχθείς σε μια δεξαμενή ρευστότητας συνολικής κεφαλαιοποίησης περίπου 6,5 τρισ. ευρώ, χρειάζονται ορισμένες τεχνολογικές προσαρμογές. Επομένως, ναι, θα υπάρξουν προσαρμογές. Ναι, ενδεχομένως θα υπάρξει περισσότερος ανταγωνισμός στις ελληνικές αγορές, αλλά αυτός ο ανταγωνισμός και αυτές οι προσαρμογές συνοδεύονται από όλα τα οφέλη που ανέφερα προηγουμένως.

Ερ. Η Ελλάδα πράγματι υπεραποδίδει σε σχέση με την ευρωπαϊκή οικονομία. Ωστόσο, η Ευρώπη φαίνεται να βρίσκεται σε φάση αβεβαιότητας, ίσως και κορύφωσης αυτής. Πώς βλέπετε τις προοπτικές των χρηματιστηρίων;

Απ. Η ερώτησή σας αγγίζει δύο σημεία.

Πρώτον, την επιτυχία της ελληνικής οικονομίας που αναφέρατε, και το πρώτο μέρος της ερώτησής σας.

Θέλω να υπογραμμίσω ότι η κίνηση που πραγματοποιούν οι μέτοχοι της Euronext στην Ελλάδα -η απόφαση στην οποία προχώρησε το Εποπτικό Συμβούλιο- αποτελεί ξεκάθαρα ένδειξη εμπιστοσύνης, ψήφο εμπιστοσύνης στον εντυπωσιακό μετασχηματισμό που βρίσκεται σε εξέλιξη στην ελληνική οικονομία.

Είναι σαφές ότι η ισχυρή απόδοση των δημοσιονομικών στοιχείων είναι μόνο η «κορυφή του παγόβουνου». Σε μια περίοδο όπου πολλές ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν σύνθετες διαδικασίες διαχείρισης χρέους, το γεγονός ότι η Ελλάδα εμφανίζει όχι μόνο πρωτογενές πλεόνασμα, αλλά και πλεονασματικό προϋπολογισμό, μειώνει το ιστορικά υψηλό δημόσιο χρέος της και συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη της Ευρώπης, είναι πραγματικά αξιοσημείωτο.

Και θέλουμε να είμαστε μέρος αυτής της πορείας, να την ενθαρρύνουμε και να τη διευκολύνουμε. Αναγνωρίζουμε όσα έχουν επιτευχθεί στην ελληνική οικονομία - τα οποία είναι πραγματικά εντυπωσιακά - και πιστεύουμε ότι αυτή η πορεία θα συνεχιστεί. Αυτός είναι ο λόγος που είμαστε εδώ.

Τώρα, όσον αφορά την Ευρώπη, υπάρχει μια μορφή κατακερματισμού. Κάποιες χώρες επιβραδύνουν, ενώ κάποιες άλλες αντιμετωπίζουν σύνθετα ζητήματα διαχείρισης χρέους, όπως η Γαλλία, για παράδειγμα, όπου σαφώς υπάρχει ένα σύνθετο πολιτικό περιβάλλον που δεν καταφέρνει να αντιμετωπίσει με αποφασιστικότητα το εθνικό χρέος. Παρόλα αυτά η συζήτηση αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη.

Πιστεύω ότι, συνολικά, η Ευρώπη προσελκύει κεφάλαια από τον υπόλοιπο κόσμο, και αυτό είναι το μόνο που πραγματικά μετράει: τι μπορούμε να πετύχουμε μαζί ως ήπειρος. Από πέρυσι, έχουμε δει σημαντική εισροή κεφαλαίων από τις ΗΠΑ, απλώς επειδή η Ευρώπη θεωρείται φθηνότερη σε σχέση με τις ΗΠΑ. Τα πολλαπλάσια αποτίμησης στις ΗΠΑ είναι πολύ υψηλά, ενώ στην Ευρώπη είναι χαμηλότερα, και η διαφορά στις προοπτικές ανάπτυξης των εταιρειών δεν δικαιολογεί αυτή τη διαφορά στα πολλαπλάσια αποτίμησης. Γι’ αυτό τα κεφάλαια από τις ΗΠΑ επενδύονται στην Ευρώπη, για να επωφεληθούν από τα χαμηλότερα πολλαπλάσια αποτιμήσεων.

Αλλά υπάρχει και μια άλλη τάση, που είναι ακόμη πιο σημαντική: κεφάλαια από τον υπόλοιπο κόσμο, από την Ασία και τη Μέση Ανατολή, κατευθύνονται γενικά προς την Ευρώπη, επειδή θεωρούν ότι είναι υπερβολικά συγκεντρωμένα στις ΗΠΑ και ότι η ορθή διαχείριση και η λογική διαφοροποίησης του κινδύνου απαιτεί μεγαλύτερη και πιο στρατηγική κατανομή κεφαλαίων στην Ευρώπη.

Επομένως, πιστεύω ότι εάν υπάρξει διόρθωση στην αγορά των ΗΠΑ, ο αντίκτυπος δεν θα είναι ο ίδιος στην Ευρώπη. Είμαι σίγουρος ότι οι προοπτικές ανάπτυξης και αποτίμησης των ευρωπαϊκών εταιρειών είναι σημαντικές. Σε αυτό το περιβάλλον, πιστεύω ότι υπάρχει ευκαιρία για τις εταιρείες, εφόσον είναι συνδεδεμένες με μια αρκετά βαθιά αγορά, όπως η πανευρωπαϊκή ολοκληρωμένη αγορά της Euronext.

Ελπίζω, λοιπόν, να μπορέσουμε να συνεργαστούμε με τους Έλληνες εκδότες, (σ.σ. μετοχικών τίτλων τους Έλληνες χρηματιστές, τους Έλληνες επενδυτές και τις ελληνικές τράπεζες, για να ενισχύσουμε την Ελλάδα ως μέρος ενός πανευρωπαϊκού έργου.

Δεν θα αυξήσουμε το τίμημα στη δημόσια πρόταση. Εάν απορριφθεί η πρόταση, δεν θα ασχοληθούμε περαιτέρω. Αυτή είναι η ζωή».

Σημειώνεται ότι η πρόταση της Euronext -στην οποία ανήκουν τα χρηματιστήρια σε Βέλγιο, Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ολλανδία, Νορβηγία και Πορτογαλία που έχουν σχεδόν 1.800 εισηγμένες- αφορά ανταλλαγή κάθε νέας μετοχής με 20 υφιστάμενες μετοχές του ΕΧΑΕ.

Σε ό,τι αφορά τους όρους ανταλλαγής των μετοχών, ο Στεφάν Μπουνιά τόνισε ότι θεώρησε την τιμή σαφώς ελκυστική για τους μετόχους της EXAE, αναφερόμενος στον δείκτη Ρ/Ε, στις προοπτικές ανάπτυξης του Euronext, στις μεγάλες επενδύσεις που υλοποιεί στα μέτωπα της διεύρυνσης της παρουσίας της και στις νέες τεχνολογίες, συμπληρώνοντας ότι κάθε μία μεμονωμένη αγορά δεν είναι σε θέση να υλοποιήσει τις μεγάλες επενδύσεις που απαιτούνται.

Ο Μπουζνά είπε επίσης ότι ο όμιλος είναι σίγουρος για την οικονομική πορεία της Ελλάδας και αν επιτύχει η δημόσια προσφορά, τότε σκοπεύει να τονώσει την ελκυστικότητα του ΕΧΑΕ, ενθαρρύνοντας όσες ελληνικές ναυτιλιακές είναι εγγεγραμμένες στο εξωτερικό να επιστρέψουν στην εγχώρια αγορά.

Ο CEO της Euronext θεώρησε πως είναι προς το συμφέρον της ελληνικής οικονομίας, της εγχώριας Κεφαλαιαγοράς, των εισηγμένων εταιρειών και των μετόχων της EΧΑΕ το συγκεκριμένο deal, το οποίο θα μετατρέψει την EΧΑΕ από ένα τοπικό μονοπώλιο, σε μια διεθνώς ανταγωνιστική δύναμη, με μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης.

Επίσης, ενέταξε στους στόχους της EXAE να αποτελέσει πυλώνα εισαγωγής βαλκανικών εταιρειών στην κοινή πλατφόρμα που θα δημιουργηθεί.

Παράλληλα, επισήμανε και άλλους τομείς ανάπτυξης του ΧΑ σε άλλους κλάδους όπως ο τουρισμός, η τεχνολογία, η ενέργεια κ.α.

Ακόμη, αναφέρθηκε στο Κέντρο Καινοτομίας - Τεχνολογίας που σκοπεύει να δημιουργήσει στην Αθήνα από το 2026, συμπληρώνοντας πως όλο το Euronext δουλεύει σε αποκεντρωμένη βάση και οι δραστηριότητες δεν είναι συγκεντρωμένες σε μια χώρα.

Σε ερώτηση για το αν το ενδιαφέρον του Euronext ήταν αποτέλεσμα πρόσκλησης της ελληνικής κυβέρνησης, ο κ. Μπουνιά τόνισε ότι δεν προσκλήθηκε από κανέναν, ότι τέτοιες κρούσεις έχουν γίνει και γίνονται κατά καιρούς σε διάφορες χώρες και πως στη συνάντησή τους με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, τον ενημέρωσε για το εγχείρημα, με τον πρωθυπουργό να παραπέμπει το όλο θέμα στη βούληση των μετόχων.

Σε ό,τι αφορά τον πρόσφατο νόμο της κυβέρνησης για την αλλαγή του τρόπου αποχώρησης μιας εταιρείας από το ΧΑ, δεν θέλησε να κάνει κάποιο σχόλιο, τονίζοντας ωστόσο ότι όποια εναρμόνιση του πλαισίου μιας χώρας με το ευρωπαϊκό αποτελεί θετική κίνηση.

Αναφερόμενος στην πολιτική μερισμάτων, σημείωσε ότι, ενώ σήμερα η ΕΧΑΕ διανέμει το 100% των κερδών, η Euronext αποδίδει το 50%, επενδύοντας τα υπόλοιπα σε αναπτυξιακές κινήσεις και εξαγορές. «Η πρόταση είναι βιώσιμη και προσφέρει μακροπρόθεσμη αξία στους μετόχους», υπογράμμισε.

Κλείνοντας, ανέφερε ότι η κίνηση αυτή δεν αφορά μόνο μια εταιρική ενοποίηση, αλλά «την επιτάχυνση της ανάπτυξης των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών». «Επενδύουμε σε χώρες στις οποίες πιστεύουμε. Η Ελλάδα και το ΧΑ μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων στην Ευρώπη», κατέληξε.