H νέα σύμβαση έρχεται σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα από την ψήφιση του σχετικού νομοθετήματος, έπειτα από την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας.

Η νέα συλλογική σύμβαση, που καλύπτει άμεσα 125.000 εργαζόμενους στην εστίαση και με τις ευνοϊκές διατάξεις του νόμου Κεραμέως μπορεί να επεκταθεί σε 400.000 απασχολούμενους στην εστίαση, προβλέπει αύξηση έως 25% σε σχέση με τον ισχύοντα κατώτατο μισθό, δηλαδή από 930€ έως 1.100€, σημαντικές αυξήσεις σε μια σειρά επιδομάτων και προσαύξηση στις τριετίες.

Σύμφωνα με στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ» του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, οι εργαζόμενοι που απασχολήθηκαν στον κλάδο της εστίασης τον Ιούλιο του 2025 ανήλθαν σε 400.000, σε σύνολο 2.827.058 εργαζομένων σε όλη τη χώρα. Με λίγα λόγια, η συγκεκριμένη συλλογική σύμβαση εργασίας καλύπτει το 14,2% των εργαζομένων της χώρας.

Λίγες ημέρες πριν υπεγράφη αντίστοιχη συλλογική σύμβαση εργασίας στον κλάδο των ζαχαρωδών προϊόντων που αφορούσε 6.000 εργαζόμενους και προέβλεπε αύξηση 12% σε σχέση με τον κατώτατο μισθό, ενώ, όπως έχει δηλώσει η αρμόδια Νίκη Κεραμέως, αναμένονται και άλλες συλλογικές συμβάσεις εργασίας που θα αυξήσουν τους μισθούς και θα ενισχύσουν το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων, που αποτελεί άλλωστε εκπεφρασμένη πάγια επιδίωξη της κυβέρνησης.

Κεραμέως: Οι αυξήσεις μπορούν να εφαρμοστούν σε έως 400.000 εργαζόμενους του κλάδου

Την υπογραφή της συλλογικής σύμβασης εργασίας χαιρέτισε η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, με ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Νέα εξαιρετικά σημαντική Συλλογική Σύμβαση στον επισιτισμό! Προβλέπει κατώτατο μισθό από 930€ έως 1.100€, δηλαδή αυξήσεις έως και 25% πάνω από τον νομοθετικά προβλεπόμενο κατώτατο, και πολλές επιπλέον παροχές και επιδόματα που ενισχύουν ουσιαστικά το εισόδημα των εργαζομένων. Οι αυξήσεις αυτές μπορούν να εφαρμοστούν σε έως 400.000 εργαζόμενους του κλάδου, εφόσον επεκταθεί η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας που ψηφίσαμε πριν από μόλις ένα μήνα: περισσότερες συμβάσεις, καλύτεροι μισθοί, καλύτερη εργασία».

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Niki K. Kerameus (@nkerameus)

//www.instagram.com/embed.js

Όπως ανακοίνωσε το αρμόδιο υπουργείο, το νομοσχέδιο ενσωματώνει την ιστορική Εθνική Κοινωνική Συμφωνία μεταξύ της Κυβέρνησης και των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων που υπεγράφη πριν από 2 μήνες.

Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο νομοσχέδιο καθώς, όπως και η ίδια η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία, έχει διαμορφωθεί από κοινού μεταξύ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και όλων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ, ΣΒΕ).

Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως δήλωσε: «Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία ανοίγει μία νέα σελίδα για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας και την ελληνική αγορά εργασίας εν γένει. Η νομοθέτησή της θα δημιουργήσει νέες προοπτικές για  εργαζόμενους και επιχειρήσεις καθώς οδηγεί σε περισσότερες και ευκολότερα επεκτάσιμες συλλογικές συμβάσεις. Αυτό σημαίνει υψηλότερους μισθούς και καλύτερους όρους εργασίας για τους εργαζόμενους, μεγαλύτερη σταθερότητα για τις επιχειρήσεις, σαφείς κανόνες λειτουργίας για όλη την αγορά εργασίας. Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία αποτελεί αποτέλεσμα γόνιμου διαλόγου μεταξύ της Κυβέρνησης και όλων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων, και ευελπιστούμε ο διάλογος αυτός να συνεχιστεί και στη Βουλή».

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει συνολικά 16 άρθρα και παρέμεινε σε δημόσια διαβούλευση επί δύο εβδομάδες.

Βασικοί άξονες του νομοσχεδίου:

1. Πιο εύκολη επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ)

• Μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης

Σήμερα: η επέκταση μίας ΣΣΕ είναι δυνατή μόνο εφόσον δεσμεύει εργοδότες που απασχολούν ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εργαζομένων του κλάδου ή του επαγγέλματος.

Με την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία: Το ποσοστό αυτό μειώνεται από 50% σε 40%.

• Δημιουργείται μια νέα δυνατότητα για την επέκταση Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Το ποσοτικό κριτήριο του 40% δεν θα εξετάζεται καθόλου όταν την ΣΣΕ συνυπογράφουν Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι.

• Δυνατότητα στη ΓΣΕΕ να μπορεί να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ επικουρικά, εφόσον προσκληθεί από αρμόδιο πρωτοβάθμιο ή δευτεροβάθμιο σωματείο να το κάνει, ώστε να εφαρμόζεται η νέα δυνατότητα της επέκτασης.

• Προσδιορισμός πεδίου εφαρμογής ΣΣΕ για τον εντοπισμό του πεδίου της επέκτασης με την αναφορά στο κείμενο των κλαδικών ΣΣΕ των Κ.Α.Δ. και άλλων στοιχείων που προσδιορίζουν τον εκάστοτε κλάδο.

• Λειτουργικά Μητρώα Οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ) για τον εντοπισμό του ποσοστού κάλυψης.

• Μείωση των στοιχείων που απαιτούνται για την εγγραφή στα απολύτως απαραίτητα.

• Επαναπροσδιορισμός των έννομων συνεπειών που συνεπάγεται η μη εγγραφή στα Μητρώα – Μη αναστολή των δικαιωμάτων που απορρέουν από τη συνδικαλιστική δράση.

• Η εγγραφή οργάνωσης απαιτείται μόνο για την επέκταση μιας ΣΣΕ και για την προσφυγή στον Ο.ΜΕ.Δ.

• Τα εκλογικά έγγραφα θα παραδίδονται από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις στο Πρωτοδικείο, αντί για το Μητρώο.

2. Πλήρης προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας

• Όλοι οι όροι μίας ΣΣΕ που αφορούν τους εργαζόμενους εξακολουθούν να ισχύουν και μετά τη λήξη της.

• Παράταση για τρεις (3) μήνες στις ΣΣΕ.

• Μετά το τρίμηνο, εξακολουθούν να ισχύουν όλοι οι όροι της ΣΣΕ μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας (πλήρης μετενέργεια)

• Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση για τη μερική μετενέργεια που ισχύει από το 2012

• Επαναφέρεται το προμνημονιακό καθεστώτος της πλήρους μετενέργειας

• Προστασία των νεοπροσλαμβανόμενων – Καλύπτονται από την ΣΣΕ και όσοι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράτασή της.

3. Επιτάχυνση διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών

• Μηχανισμός προελέγχου των μονομερών αιτήσεων προσφυγής στη Μεσολάβηση και στη Διαιτησία

• Σύσταση και λειτουργία τριμελούς επιτροπής στον Ο.ΜΕ.Δ.

• Έλεγχος αυστηρά και μόνο των νόμιμων προϋποθέσεων για μεσολάβηση και μονομερή προσφυγή.

• Μέλη της Επιτροπής Ελέγχου Παραδεκτού: ένας (1) Καθηγητής Νομικής Σχολής Εργατικού Δικαίου, ένας (1) Καθηγητής Οικονομικών και ένας (1) αφυπηρετήσας δικαστής ανώτατου δικαστηρίου

• Θα επιλέγονται με θητεία από το Διοικητικό Συμβούλιο του Ο.ΜΕ.Δ.

Κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας του Ο.ΜΕ.Δ. για την γρηγορότερη επίλυση διαφορών – διατήρηση δυνατότητας δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης.

Έτσι η ΓΣΕΕ θα μπορεί μόνο να «συνυπογράφει» μαζί με την κλαδική εργατική ομοσπονδία κλαδική συλλογική σύμβαση με την αντίστοιχη κλαδική εργοδοτική οργάνωση και όχι να «συνάπτει» ακόμα και μόνη της, συλλογική σύμβαση, δηλαδή χωρίς την συμμετοχή της κλαδικής εργατικής ομοσπονδίας.

Υπουργείο Εργασίας: Τι ανέφερε το νομοσχέδιο για τις συμβάσεις
Σημειώνεται πως στο νομοσχέδιο το οποίο κατέθεσε σε δημόσια διαβούλευση το Υπουργείου Εργασίας, αλλά και η «κοινωνική συμφωνία» της 27ης Νοεμβρίου 2026 προέβλεπε πως:

«Οι κλαδικές συμβάσεις συνάπτονται από πρωτοβάθμιες ή δευτεροβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις που καλύπτουν εργαζομένους ανεξάρτητα από το επάγγελμα ή την ειδικότητά τους, ομοειδών ή συναφών επιχειρήσεων του ίδιου κλάδου και από εργοδοτικές οργανώσεις. Οι κλαδικές συμβάσεις δύνανται να συνάπτονται ή να συνυπογράφονται και από την τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων “Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος” (Γ.Σ.Ε.Ε.), κατόπιν πρόσκλησης από αρμόδια συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων».

Συνεπώς, η ΓΣΕΕ, με βάση το νομοσχέδιο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, θα μπορούσε να «συνάψει» και μόνη της, δηλαδή χωρίς τη «συνυπογραφή» της αντίστοιχης κλαδικής εργατικής ομοσπονδίας μία κλαδική συλλογική σύμβαση.

Η δυνατότητα της ΓΣΕΕ να «συνάπτει» κλαδικές συλλογικές συμβάσεις (και όχι μόνο να «συνυπογράφει») διαγράφηκε από το κείμενο του νομοσχεδίου το οποίο κατάθεσε προχθές στη Βουλή το Υπουργείο Εργασίας.

Συγκεκριμένα, στο τελικό νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή προχθές αναφέρεται ρητά πως:

«Οι κλαδικές συμβάσεις συνάπτονται από πρωτοβάθμιες ή δευτεροβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις που καλύπτουν εργαζομένους ανεξάρτητα από το επάγγελμα ή την ειδικότητά τους, ομοειδών ή συναφών επιχειρήσεων του ίδιου κλάδου και από εργοδοτικές οργανώσεις. Οι κλαδικές συμβάσεις δύνανται να συνυπογράφονται και από την τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων “Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος” (Γ.Σ.Ε.Ε.), κατόπιν πρόσκλησης από αρμόδια συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων».

Έτσι η ΓΣΕΕ θα μπορεί μόνο να «συνυπογράφει» μαζί με την εργατική ομοσπονδία μία συλλογική σύμβαση μαζί με την αντίστοιχη κλαδική εργοδοτική οργάανωση.

Η υπουργός μιλώντας στο ΕΡΤnews, εξήγησε ότι η συμφωνία με τους κοινωνικούς εταίρους διευκολύνει τη σύναψη και επέκταση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διασφαλίζει την προστασία των εργαζομένων και μετά τη λήξη μιας σύμβασης, επισπεύδει τις διαδικασίες επίλυσης διαφορών, ενώ όπως υπογράμμισε, θα ισχύσει άμεσα από τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ, χωρίς μεταβατικό στάδιο.

Απαντώντας στην κριτική της αντιπολίτευσης ότι τα αποτελέσματα θα φανούν σε βάθος χρόνου, η κ. Κεραμέως σημείωσε ότι οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες, ιδίως σε κλάδους όπου υπάρχουν ήδη συλλογικές συμβάσεις που δεν πληρούν σήμερα τα κριτήρια επέκτασης.

Ερωτηθείσα γιατί δεν ήρθε νωρίτερα το νομοσχέδιο, η υπουργός υποστήριξε ότι έπρεπε να προηγηθεί εξυγίανση της αγοράς εργασίας, υπενθυμίζοντας ότι η κυβέρνηση παρέλαβε ανεργία στο 18%, με υψηλά ποσοστά αδήλωτης εργασίας. Όπως ανέφερε, η μείωση της ανεργίας στο 8% και η ενίσχυση της συμμόρφωσης στην εργατική νομοθεσία δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για την επίτευξη της κοινωνικής συμφωνίας.

Νέα αύξηση κατώτατου μισθού από 1η Απριλίου

Η υπουργός επιβεβαίωσε ότι από την 1η Απριλίου θα ισχύσει νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης διαδικασίας διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους.

Όπως υπενθύμισε, ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί από τα 650 ευρώ το 2019 στα 880 ευρώ σήμερα, σημειώνοντας άνοδο 35,3%, ενώ παραμένει σε ισχύ η κυβερνητική δέσμευση για 950 ευρώ το 2027.

Από τα μέσα του 2027, η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού θα γίνεται μέσω αυτοματοποιημένου μηχανισμού, βάσει δεικτών όπως ο πληθωρισμός και η ανάπτυξη.

Το νομοσχέδιο έχει αναρτηθεί στο opengov.gr.

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει συνολικά 16 άρθρα. 

Τα σχόλια που θα υποβληθούν θα ληφθούν υπ' όψιν για τη διαμόρφωση του τελικού κειμένου.

Οι βασικοί άξονες του νομοσχεδίου:

1. Πιο εύκολη επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ)

- Μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης

Σήμερα, η επέκταση μίας ΣΣΕ είναι δυνατή μόνο εφόσον δεσμεύει εργοδότες που απασχολούν ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εργαζομένων του κλάδου ή του επαγγέλματος.

Με την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία, το ποσοστό αυτό μειώνεται από 50% σε 40%.

- Δημιουργείται μία νέα δυνατότητα για την επέκταση Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Το ποσοτικό κριτήριο του 40% δεν θα εξετάζεται καθόλου, όταν την ΣΣΕ συνυπογράφουν Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι.

- Δυνατότητα στη ΓΣΕΕ να μπορεί να συνάπτει ή να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ επικουρικά, εφόσον προσκληθεί από μέλος της να το κάνει, ώστε να εφαρμόζεται η νέα δυνατότητα της επέκτασης.

- Προσδιορισμός πεδίου εφαρμογής ΣΣΕ για τον εντοπισμό του πεδίου της επέκτασης με την αναφορά στο κείμενο των κλαδικών ΣΣΕ των ΚΑΔ και άλλων στοιχείων που προσδιορίζουν τον εκάστοτε κλάδο.

- Λειτουργικά Μητρώα Οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ) για τον εντοπισμό του ποσοστού κάλυψης.

- Μείωση των στοιχείων που απαιτούνται για την εγγραφή στα απολύτως απαραίτητα.

- Επαναπροσδιορισμός των έννομων συνεπειών που συνεπάγεται η μη εγγραφή στα Μητρώα - Μη αναστολή των δικαιωμάτων που απορρέουν από τη συνδικαλιστική δράση.

Η εγγραφή οργάνωσης απαιτείται μόνο για την επέκταση μιας ΣΣΕ και για την προσφυγή στον Ο.ΜΕ.Δ..

Τα εκλογικά έγγραφα θα παραδίδονται από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις στο Πρωτοδικείο, αντί για το Μητρώο.

2. Πλήρης προστασία των εργαζομένων, μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας

- Όλοι οι όροι μίας ΣΣΕ που αφορούν τους εργαζόμενους εξακολουθούν να ισχύουν και μετά τη λήξη της.

- Παράταση για τρεις μήνες στις ΣΣΕ.

- Μετά το τρίμηνο, εξακολουθούν να ισχύουν όλοι οι όροι της ΣΣΕ μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας (πλήρης μετενέργεια).

- Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση για τη μερική μετενέργεια, που ισχύει από το 2012.

- Επαναφέρεται το προμνημονιακό καθεστώτος της πλήρους μετενέργειας.

- Προστασία των νεοπροσλαμβανόμενων. Καλύπτονται από τη ΣΣΕ και όσοι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράτασή της.

3. Επιτάχυνση διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών

- Μηχανισμός προελέγχου των μονομερών αιτήσεων προσφυγής στη Μεσολάβηση και στη Διαιτησία.

- Σύσταση και λειτουργία τριμελούς επιτροπής στον Ο.ΜΕ.Δ..

- Έλεγχος αυστηρά και μόνο των νόμιμων προϋποθέσεων για μονομερή προσφυγή.

- Μέλη της Επιτροπής Ελέγχου Παραδεκτού: ένας Καθηγητής Νομικής Σχολής Εργατικού Δικαίου, ένας Καθηγητής Οικονομικών και ένας αφυπηρετήσας δικαστής ανώτατου δικαστηρίου.

Θα επιλέγονται με θητεία από το Διοικητικό Συμβούλιο του Ο.ΜΕ.Δ..

- Κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας του Ο.ΜΕ.Δ. για τη γρηγορότερη επίλυση διαφορών και διατήρηση της δυνατότητας δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης.

Κεραμέως: Νέα εποχή για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας

«Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Η συμφωνία αυτή οδηγεί σε περισσότερες και ευκολότερα επεκτάσιμες Συλλογικές Συμβάσεις, μέσω των οποίων οι εργαζόμενοι θα δουν υψηλότερους μισθούς και θα εργάζονται με καλύτερους όρους και με υψηλότερη προστασία, οι επιχειρήσεις θα απολαμβάνουν μεγαλύτερη σταθερότητα και όλη η αγορά εργασίας θα ρυθμίζεται από σαφείς κανόνες. Η σημασία της όμως υπερβαίνει το πεδίο των εργασιακών σχέσεων. Αφορά τη λειτουργία της Δημοκρατίας μας. Αποδεικνύει ότι το κράτος μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την εύρεση πεδίων σύγκλισης και ως εγγυητής εμπιστοσύνης. Ότι ο διάλογος, όταν είναι πραγματικός και όχι προσχηματικός, μπορεί να γίνει εργαλείο ανάπτυξης, σταθερότητας και κοινωνικής συνοχής» δήλωσε η υπουργός Εργασίας.

Τι είναι η Κοινωνική Συμφωνία;

• Πρόκειται για μια ιστορική συμφωνία μεταξύ Υπουργείου Εργασίας και όλων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων, έπειτα από 7 μήνες τριμερούς διαβούλευσης (Μάιος-Νοέμβριος 2025), η οποία βάζει τέλος στους μνημονιακούς περιορισμούς για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας και σηματοδοτεί μια νέα εποχή κοινωνικού διαλόγου και συλλογικών διαπραγματεύσεων στη χώρα.

• Είναι η πρώτη φορά που επιτυγχάνεται τριμερής συμφωνία μεταξύ της Κυβέρνησης και όλων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων και μάλιστα τέτοιου εύρους, με κοινό στόχο την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

• Η Κοινωνική Συμφωνία δεν είναι απλώς ένα θεσμικό κείμενο. Είναι η μετάβαση από τη θεωρία στην πράξη: μια κοινή δέσμευση εργαζομένων, εργοδοτών και Πολιτείας να οικοδομήσουν ένα εργασιακό περιβάλλον με καθαρούς κανόνες, εμπιστοσύνη και διαφάνεια.

• Σε αυτό το νέο πλαίσιο, οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας αποκτούν κεντρικό ρόλο. Δεν αντιμετωπίζονται ως μια τεχνική ή γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά ως το βασικό εργαλείο που εξασφαλίζει δίκαιους όρους εργασίας, προστασία, αξιοπρέπεια και σταθερότητα. Η Κοινωνική Συμφωνία θεμελιώνει μια νέα συνθήκη σταθερότητας που στηρίζει τόσο τον εργαζόμενο όσο και την επιχείρηση. Είναι το θεμέλιο μιας σύγχρονης και ισορροπημένης αγοράς εργασίας, προς όφελος όλων.

2. Γιατί θεωρείται ιστορική η Κοινωνική Συμφωνία;

• Γιατί δεν έχει ξαναγίνει ποτέ συμφωνία Κυβέρνησης και Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων στα εργασιακά σε τέτοιο εύρος. Δείχνει πόσα μπορούν να επιτευχθούν μέσα από τον διάλογο.

• Γιατί στη ουσία της οδηγεί σε περισσότερες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, παρέχει μεγαλύτερη προστασία και ασφάλεια στους εργαζόμενους, διασφαλίζει ένα πιο σταθερό εργασιακό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις, θέτει ξεκάθαρους κανόνες στην αγορά εργασίας.

3. Τι είναι η Ατομική και τι η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ); Ποια είναι η διαφορά τους;

• Η Ατομική Σύμβαση Εργασίας υπογράφεται ανάμεσα σε έναν εργαζόμενο και έναν εργοδότη.

• Η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ) υπογράφεται από οργανώσεις εργαζομένων και οργανώσεις εργοδοτών (ή εργοδότη), και καθορίζει μισθούς, ωράρια, άδειες και γενικά τους βασικούς όρους για όλους όσοι καλύπτονται από αυτήν.

• Τι σημαίνει για τον εργαζόμενο:

Η ατομική σύμβαση μπορεί μόνο να βελτιώσει τους όρους της ΣΣΕ, όχι να τους μειώσει. Η ΣΣΕ λειτουργεί ως “δίχτυ ασφαλείας”.

4. Ποιοι καλύπτονται από μια ΣΣΕ;

• Μια κλαδική ή ομοιοεπαγγελματική ΣΣΕ καλύπτει τους εργαζόμενους-μέλη της συνδικαλιστικής οργάνωσης που την υπέγραψε καθώς και τις επιχειρήσεις-μέλη της εργοδοτικής οργάνωσης που την υπέγραψε.

5. Τι προσφέρουν οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας;

Τα οφέλη της ΣΣΕ:

• Για τους εργαζόμενους, σημαίνει δυνατότητα για αύξηση μισθών και παροχών, σταθερό, ασφαλές και προβλέψιμο εργασιακό περιβάλλον, λιγότερο άγχος, αφού μειώνεται η ανησυχία για αλλαγές στους εργασιακούς όρους. Είναι μια βαθιά ανάσα ασφάλειας και αξιοπρέπειας.

• Για τις επιχειρήσεις, σημαίνει σταθερότητα, δυνατότητα επένδυσης στους εργαζόμενους, περιβάλλον με ξεκάθαρους κανόνες δίχως συνεχείς ή ανοιχτές διαπραγματεύσεις, περιβάλλον που διευκολύνει και ενισχύει την ανάπτυξη και την καταπολέμηση αθέμιτου ανταγωνισμού.

6. Γιατί χρειαζόταν αλλαγή στο πλαίσιο των ΣΣΕ;

• Το ποσοστό κάλυψης των εργαζομένων δεν ήταν αρκετά υψηλό, λόγω μνημονιακών περιορισμών και άλλων λόγων, και υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης του ποσοστού αυτού. Η Κοινωνική Συμφωνία που επετεύχθη αποσκοπεί στη δημιουργία ευνοϊκότερου για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις θεσμικού πλαισίου και των κατάλληλων προϋποθέσεων προκειμένου να καταστεί δυνατή η αύξηση του συνολικού ποσοστού κάλυψης εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις εργασίας.

7. Τι σημαίνει ‘επέκταση’ μιας ΣΣΕ και ποια είναι τα οφέλη της;

• Επέκταση σημαίνει ότι οι όροι που συμφωνήθηκαν με την ΣΣΕ ισχύουν πλέον για όλον τον κλάδο ή το επάγγελμα, ακόμη και για εργαζόμενους και εργοδότες που δεν είναι μέλη των οργανώσεων που την υπέγραψαν, δημιουργώντας ένα ενιαίο πλαίσιο. Ως αποτέλεσμα της επέκτασης, πολλοί περισσότεροι εργαζόμενοι αποκτούν προστασία, ενώ παράλληλα ενισχύεται ο υγιής ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων και δημιουργούνται προϋποθέσεις για αυξήσεις μισθών και καλύτερες παροχές.

 8. Τι αλλάζει με την Κοινωνική Συμφωνία στο θέμα της επέκτασης των ΣΣΕ;

• Αντί του ποσοστού κάλυψης 50% που ισχύει σήμερα, πλέον θα αρκεί η ΣΣΕ να καλύπτει το 40% των εργαζομένων ενός κλάδου ή επαγγέλματος για να μπορεί να επεκταθεί σε όλους τους εργαζόμενους του κλάδου ή του επαγγέλματος με απόφαση της Υπουργού Εργασίας. Ως αποτέλεσμα, περισσότερες ΣΣΕ θα επεκτείνονται εύκολα και γρήγορα και θα προστατεύουν μεγαλύτερο αριθμό εργαζομένων.

• Δημιουργείται μια νέα πολύ σημαντική δυνατότητα επέκτασης, χωρίς το κριτήριο ποσοστού κάλυψης 40%, όταν η ΣΣΕ συνυπογράφεται από Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους, αλλαγή η οποία θα επιτρέπει την άμεση επέκταση πολλών περισσότερων ΣΣΕ και την κάλυψη σημαντικά μεγαλύτερου αριθμού εργαζομένων.

• Η ΓΣΕΕ θα μπορεί πλέον να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ, εφόσον προσκληθεί από μια οργάνωση μέλος της, αξιοποιώντας αυτομάτως τη δυνατότητα επέκτασης της ΣΣΕ χωρίς το κριτήριο του 40%.

 9. Τι αλλάζει στα Μητρώα συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης;

• Τα απαιτούμενα προς υποβολή στα Μητρώα στοιχεία προκειμένου να μπορεί να επεκταθεί μία ΣΣΕ και να μπορεί να γίνει προσφυγή στον ΟΜΕΔ, μειώνονται στα απολύτως απαραίτητα.  Οι κυρώσεις για τη μη εγγραφή μετριάζονται σημαντικά.

 10. Τι σημαίνει ‘πλήρης προστασία μετά τη λήξη μιας ΣΣΕ’;

• Από εδώ και πέρα, μετά τη λήξη της ΣΣΕ και της αυτόματης τρίμηνης παράτασης της ισχύος της, όλοι οι όροι της ΣΣΕ θα συνεχίζουν να ισχύουν για τους εργαζόμενους στους οποίους εφαρμοζόταν, μέχρι να συναφθεί νέα συλλογική σύμβαση ή να υπογράψουν μια ατομική σύμβαση. Με άλλα λόγια, καταργείται το μνημονιακό καθεστώς της μερικής μετενέργειας και επανέρχεται η πλήρης μετενέργεια.

• Οι νεοπροσλαμβανόμενοι κατά την τρίμηνη παράταση της ΣΣΕ καλύπτονται κανονικά από όλα όσα ορίζονται σε αυτήν. Αυτό πρακτικά σημαίνει ασφάλεια, σταθερότητα, προστασία μισθών και δικαιωμάτων χωρίς εξαιρέσεις.

11. Πώς επιταχύνονται οι διαδικασίες επίλυσης συλλογικών διαφορών;

• Δημιουργείται τριμελής Επιτροπή Προελέγχου στον ΟΜΕΔ η οποία θα ελέγχει αυστηρά και μόνο την πλήρωση των νόμιμων προϋποθέσεων για μονομερή προσφυγή. Επίσης, καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας για ταχύτερες αποφάσεις και παραμένει φυσικά το δικαίωμα της δικαστικής προσβολής αυτών. Με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνεται πιο γρήγορη και σαφής διαδικασία για εργαζομένους και εργοδότες.

 12. Τι επιδιώκει τελικά να πετύχει η ιστορική Κοινωνική Συμφωνία του Υπουργείου Εργασίας με τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους;

• Ο κοινός στόχος όλων των αλλαγών που επιφέρει η τριμερής Κοινωνική Συμφωνία είναι να αυξηθεί ο αριθμός των Συλλογικών Συμβάσεων που υπογράφονται και επεκτείνονται για την κάλυψη όσο το δυνατόν περισσότερων εργαζομένων και να επιλύονται με πιο γρήγορο και αποτελεσματικό τρόπο οι συλλογικές διαφορές.

• Η Κοινωνική Συμφωνία δίνει ασφάλεια στον εργαζόμενο, σταθερότητα στην επιχείρηση, ξεκάθαρους κανόνες στην αγορά εργασίας.

• Η Κοινωνική Συμφωνία σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τον κοινωνικό διάλογο στην Ελλάδα, διαμορφώνοντας ένα σύγχρονο, δίκαιο και σταθερό πλαίσιο εργασίας που ωφελεί την αγορά και την κοινωνία συνολικά.

Mέτρα για τη διευκόλυνση της σύναψης περισσότερων κλαδικών και επιχειρησιακών συμβάσεων εργασίας με στόχο την αύξηση του μέσου μισθού στα 1.500 ευρώ, προβλέπει η Κοινωνική Συμφωνία που υπεγράφη σήμερα με κάθε επισημότητα, σε πάπυρο, μεταξύ της υπουργού Eργασίας και Κοινωνικών Εταίρων.

H πλειονότητα των εργαζομένων δεν καλύπτεται από κάποια μισθολογική συλλογική σύμβαση εργασίας τα τελευταία έτη (με εξαίρεση ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων, όπως οι τραπεζοϋπάλληλοι, οι ξενοδοχοϋπάλληλοι, οι εργαζόμενοι σε αρτοποιεία, σε τουριστικά-επισιτιστικά καταστήματα, σε πετρελαιοειδή, στην καπνοβιομηχανία).

Ο στόχος που μπαίνει για το υπουργείο με βάση την ευρωπαϊκή οδηγία 2022/2041 (για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς) είναι να αυξηθεί το ποσοστό των εργαζομένων που έχουν συλλογική σύμβαση ώστε να προσεγγίσει το 80% από το 30% που είναι σήμερα.

Το σχέδιο δράσης που θα εμπεριέχει την κοινωνική συμφωνία θα δημοσιοποιηθεί εντός Δεκεμβρίου ενώ οι νομοθετικές παρεμβάσεις τοποθετούνται στις αρχές του νέου χρόνου.

Στην κατεύθυνση αυτή, προκειμένου να αυξηθεί ο αριθμός των συλλογικών συμβάσεων αλλάζουν τα εξής:

α) μειώνεται το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης από 50% σε 40%,

β) δημιουργείται νέα δυνατότητα για την επέκταση Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, καθώς το ποσοτικό κριτήριο του 40% δεν θα εξετάζεται καθόλου όταν τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας συνυπογράφουν Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι και

γ) δίνεται η δυνατότητα στη ΓΣΕΕ να μπορεί να συνάπτει ή να συνυπογράφει κλαδικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας επικουρικά εφόσον προσκληθεί από μέλος της να το κάνει, ώστε να εφαρμόζεται η νέα δυνατότητα της επέκτασης. Επίσης, προβλέπεται απλοποίηση των διαδικασιών για εγγραφή στα μητρώα οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ) ώστε να ενισχυθεί η εγγραφή σε αυτά και κατά συνέπεια η δυνατότητα επέκτασης συλλογικών συμβάσεων

Για να γίνουν κατανοητές οι αλλαγές στην πράξη, επισημαίνουμε τα εξής: Μετά την υπογραφή της από εργοδότες και εργαζόμενους η εκάστοτε κλαδική συλλογική σύμβαση προωθείται στο Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας (ΑΣΕ) προκειμένου η εφαρμογή της να καταστεί καθολική και υποχρεωτική για όλο τον κλάδο και όχι μόνο για τους φορείς εργοδοτικούς και εργατικούς που έβαλαν τις υπογραφές. Σήμερα, για την επέκταση απαιτείται το ποσοστό της εργοδοτικής εκπροσώπησης να είναι 50% +1 , δηλαδή είναι δυνατή μόνο εφόσον δεσμεύει εργοδότες που απασχολούν ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εργαζομένων του κλάδου ή του επαγγέλματος.

Αποτέλεσμα αυτού του περιορισμού είναι πολλοί εργοδότες να αποχωρούν από τον φορέα εκπροσώπησής τους για να μην υποχρεωθούν να αυξήσουν τους μισθούς που ορίζουν οι κλαδικές συμβάσεις. Άλλωστε η μέτρηση του ποσοστού είναι δύσκολη και συχνά αναξιόπιστη.

Μετά τη νομοθέτηση των αλλαγών που τοποθετείται στις αρχές του χρόνου, για την επέκταση της σύμβασης θα υπάρχουν δύο οδοί:

1. Το ποσοστό αυτό μειώνεται από 50% σε 40%. Όμως και το 40% είναι δύσκολο να πιστοποιηθεί, για αυτό δημιουργείται μια νέα δυνατότητα για την επέκταση Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας.

2. Το ποσοτικό κριτήριο του 40% δεν θα εξετάζεται καθόλου όταν την ΣΣΕ συνυπογράφουν Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι, δηλαδή οι τριτοβάθμιες οργανώσεις όπως είναι η ΓΣΕΕ, ο ΣΕΒ, η ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ και ο ΣΕΤΕ. Δηλαδή η ΓΣΕΕ θα... τρέχει και δε θα φτάνει, εφόσον στο εξής θα μπορεί να συνάπτει ή να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ επικουρικά εφόσον προσκληθεί από μέλος της.

Αυτή η παρέμβαση, σύμφωνα με το υπουργείο Eργασίας, αποτελεί ένα κίνητρο ώστε οι εργοδότες να προσέρχονται με μεγαλύτερη προθυμία στις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Το ζήτημα είναι φλέγον και για τους ίδιους τους εργοδότες καθώς άπτεται θεμάτων ανταγωνισμού των επιχειρήσεων.

Σήμερα υπάρχουν 15 υπογεγραμμένες συλλογικές συμβάσεις οι οποίες είναι... στην ουρά για επέκταση από τον ΑΣΕ. Για παράδειγμα η επέκταση της σύμβασης στον κλάδο του Μετάλλου που υπεγράφη πρόσφατα, με κατοχύρωση των τριετιών και επιδόματα, ενδεχομένως να μην εγκριθεί καθώς η συμμετοχή των εργοδοτών στον επίσημο φορέα του κλάδου δεν καλύπτει το 50+1%. Στο νέο πλαίσιο, αν ο συγκεκριμένος φορέας υποβάλλει εκ νέου αίτηση, θα πάρει το πράσινο φως.

Επίσης σημαντική θεωρείται και η μετενέργεια, δηλαδή η συνέχιση της εφαρμογής των όρων μιας ΣΣΕ μετά τη λήξη της, όχι μόνο για τρεις μήνες όπως είχε περιοριστεί με τα μνημόνια αλλά επ' αόριστον μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας (πλήρης μετενέργεια)

Με αυτό το μέτρο καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση για τη μερική μετενέργεια που ισχύει από το 2012(Ν. 4046/2012, ΠΥΣ 6/2012)

Στοιχεία από τη Στατιστική Αρχή και το 2024

Για το 2024, ήταν σε ισχύ 43 Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ), εκ των οποίων 18 ήταν νέες και οι υπόλοιπες είχαν συναφθεί το 2022 και το 2023. Ειδικά για τους ναυτικούς, υπήρχαν 4 επιπλέον συμβάσεις, που ανεβάζουν τον αριθμό των συνολικών ΣΣΕ σε 47, καλύπτοντας περίπου 711.500 εργαζομένους, δηλαδή το 28% των μισθωτών εργαζομένων στην Ελλάδα.

Το υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει να προχωρήσει σε αλλαγές που θα ενισχύσουν τη διαπραγμάτευση και την υπογραφή περισσότερων κλαδικών συμβάσεων, με στόχο να φτάσει το ποσοστό των εργαζομένων που καλύπτονται από ΣΣΕ στο 80%. Η αλλαγή αυτή αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το 2026, με την έκθεση των προτάσεων των κοινωνικών εταίρων να κατατεθεί τον Οκτώβριο του 2025.

Οι αλλαγές περιλαμβάνουν την επανεξέταση του ποσοστού του 50%+1 για την επέκταση των κλαδικών συμβάσεων και την πιθανή μείωση του στο 40%. Αυτό αναμένεται να επιτρέψει την ευρύτερη εφαρμογή των συλλογικών συμβάσεων σε όλους τους εργαζομένους του κλάδου. Επίσης, θα εξεταστεί η μετενέργεια και οι διαδικασίες για τη μείωση των εμποδίων στις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία νέων ΣΣΕ.

Περιορισμοί στις Επιχειρησιακές Συλλογικές Συμβάσεις

Εντωμεταξύ, το 2024 υπεγράφησαν 238 νέες επιχειρησιακές ΣΣΕ που δυνητικά καλύπτουν 168.161 μισθωτούς, με αύξηση σε σχέση με το 2023. Ωστόσο, το 66% αυτών των ΣΣΕ προβλέπουν πάγωμα μισθών, ενώ το 34% περιλαμβάνει αυξήσεις και αφορά 57.414 εργαζόμενους.

α) η από 18.3.2021 Σ.Σ.Ε. «Για τους όρους αμοιβής και εργασίας των ηλεκτρολόγων ηλεκτρολογικών καταστημάτων όλης της χώρας»,

Η Ολομέλεια του ΑΣΕ δρομολόγησε επίσης όλες τις νόμιμες διαδικασίες ώστε σε νέα συνεδρίαση που θα λάβει χώρα την Τρίτη 11 Μαΐου 2021 να γνωμοδοτήσει και για την επέκταση και κήρυξη ως γενικά υποχρεωτικής και της από 20.1.2021 Σ.Σ.Ε. «Για τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις όλης της χώρας».

Όπως αναφέρεται σε σημερινή ανακοίνωση του υπουργείου, στο πλαίσιο αυτό, ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων κ. Κωστής Χατζηδάκης θα υπογράψει τις σχετικές αποφάσεις εντός των επόμενων ημερών, όπως προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία.

Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων αποδεικνύει με πράξεις ότι στέκεται στο πλευρό των εργαζομένων και της υγιούς επιχειρηματικότητας, χωρίς εκπτώσεις στην τήρηση των κανόνων του συλλογικού εργατικού δικαίου.