«Εάν δουλεύεις στην εστίαση, αυτό το βίντεο σε αφορά. Κι αν δεν δουλεύεις στείλτο σε κάποιον φίλο ή φίλη που δουλεύει», αναφέρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Υπογράφηκε νέα συλλογική σύμβαση εργασίας στον επισιτισμό. Τι σημαίνει αυτό με απλά λόγια: αυξήσεις στους μισθούς σας, μιλάμε για αυξήσεις πάνω από 6% έως 25% στον κατώτατο μισθό», επισημαίνει ο Πρωθυπουργός.

«Πλέον ο κατώτατος μισθός στην εστίαση διαμορφώνεται από 930 έως 1.100 ευρώ, μαζί με επιδόματα έως 10% για εποχική δουλειά  κι έως 15% για τουριστική εκπαίδευση», προσθέτει και επισημαίνει ότι «η εξέλιξη αυτή αφορά σε 400.000 εργαζομένους δηλαδή το 15% των μισθωτών στη χώρα.

«Με τη νέα συλλογική σύμβαση εργασίας στηρίζουμε έμπρακτά όλους τους εργαζόμενους στον χώρο της εστίασης», καταλήγει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Kyriakos Mitsotakis (@kyriakos_)

Οπως είπε χαρακτηριστικά,  είναι ένα νομοσχέδιο για το οποίο η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε, πηγή έμπνευσης την Ελλάδα για τον κοινωνικό διάλογο». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι είναι θλιβερό το ότι η αντιπολίτευση είναι απέναντι.

Η κ. Κεραμέως τοποθετήθηκε επί του περιεχόμενου του νομοσχεδίου σημειώνοντας ότι φέρνει ένα πλαίσιο πολύ πιο ευνοϊκό για τη σύναψη συλλογικών συμβάσεων εργασίας, επαναφέρει την πλήρη μετενέργεια και συνεπώς ανοίγει ο δρόμος για αυξήσεις σε μισθούς γεγονός το οποίο καθιστά ακατανόητη τη στάση της αντιπολίτευσης. «Πραγματικά, σηκώνω τα χέρια ψηλά», είπε χαρακτηριστικά.

Η υπουργός σημείωσε ότι ζητούμενο είναι η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, και η μεγάλη μείωση της ανεργίας την τελευταία εξαετία- 7,5% , ποσοστό το οποίο είναι ιστορικό χαμηλό 18ετίας- αυξάνει τον ανταγωνισμό και οδηγεί σε αύξηση μισθών.

Διαβούλευση για τον κατώτατο μισθό

Για την νέα αύξηση του κατώτατου μισθού από 1η Απριλίου, η υπουργός διευκρίνισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαβούλευση με όλους τους κοινωνικούς εταίρους. «Παραλάβαμε τον κατώτατο μισθό στα 650 ευρώ. Σήμερα είναι στα 880 ευρώ και παραμένει στο ακέραιο η δέσμευση του Πρωθυπουργού Κυριακού Μητσοτάκη για 950 ευρώ το 2027. Τον Μάρτιο στο Υπουργικό Συμβούλιο θα εισηγηθώ τη νέα αύξηση του κατώτατου μισού η οποία θα έχει ισχύ από 1η Απριλίου», είπε η υπουργός προσθέτοντας ότι αυτή η εξέλιξη θα επηρεάσει τριετίες, επιδόματα. «Τιμώ τον διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους .

Είναι πολύτιμος ο διάλογος αυτός. Περιμένω να λάβω όλες τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων και εν συνεχεία θα διαβουλευτούμε και θα οδηγηθούμε προς το Υπουργικό Συμβούλιο». Αντίστοιχα αναφερόμενη στον μέσο μισθό, επεσήμανε ότι ήδη ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης βρίσκεται στα 1.516 ευρώ, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση προσπαθεί συνεχώς να βελτιώνει το εισόδημα των πολιτών αφενός με τις αυξήσεις μισθών, αφετέρου με την μείωση των φόρων και των ασφαλιστικών εισφορών.

Απασχόληση

Η υπουργός μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΙ,  υπογράμμισε την αύξηση των θέσεων απασχόλησης και παρουσίασε τα νέα δεδομένα που υπάρχουν στην αγορά εργασίας. «Πριν από έξι χρόνια 560 χιλιάδες άνθρωποι ήταν στην ανεργία και σήμερα δεν είναι. Παραλάβαμε την ανεργία στο 18% και σήμερα η ανεργία είναι στο 7,5%. Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή έχει χαμηλότερη ανεργία από την Ισπανία, από τη Φινλανδία, από τη Σουηδία, ακόμη και από τη Γαλλία», είπε και πρόσθεσε ότι τα στοιχεία καταδεικνύουν μεγάλη αύξηση της πλήρους απασχόλησης.

«Η πλήρης απασχόληση ήταν στο 69% όταν ξεκινήσαμε, σήμερα είναι στο 78,5%, άρα σχεδόν οκτώ στους δέκα που δουλεύουν, δουλεύουν σε δουλειές πλήρους απασχόλησης. Αυτό είναι πολύ σημαντικό ποιοτικό στοιχείο», είπε και τόνισε ότι πλέον έχουν αντιστραφεί οι όροι και επιχειρήσεις αναζητούν διαρκώς περισσότερους εργαζόμενους.

Η κ. Κεραμέως αναφέρθηκε στις «Ημέρες Καριέρας» και ανήγγειλε την επόμενη εκδήλωση που θα γίνει την Παρασκευή και το Σάββατο 13 και 14 Φεβρουαρίου στην Θεσσαλονίκη με τη συμμετοχή εκατοντάδων επιχειρήσεων, ενώ σημείωσε τη σημασία ενίσχυσης των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού μέσω του reskilling και του upskilling που υλοποιεί η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης,καθώς και της στόχευσης σε δεξιότητες που έχουν ζήτηση στην αγορά, όπως είναι για παράδειγμα οι ψηφιακές δεξιότητες.

ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ

Για το νέο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, η υπουργός σημείωσε ότι πρόκειται για το πληροφοριακό σύστημα το οποίο ρυθμίζει όλη την αγορά εργασίας, οι ανάγκες της οποίας έχουν αλλάξει στα 13 χρόνια που πέρασαν από τη λειτουργία του ΕΡΓΑΝΗ Ι.

«Φέρνουμε την ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, η οποία φέρνει φοβερές απλοποιήσεις, φοβερές διευκολύνσεις για εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Εδώ και δέκα μήνες τρέχει πιλοτικά, για να εξοικειωθούνε όλοι, αλλά 16 Φεβρουαρίου, την ερχόμενη Δευτέρα δηλαδή, σταματάει να λειτουργεί το ΕΡΓΑΝΗ Ι και μπαίνει σε λειτουργία το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ», είπε και παρότρυνε εργαζόμενους και επιχειρήσεις να το επισκεφθούν και να εξοικειωθούν με τη λειτουργία του.

Η Υπουργός ανέφερε ότι μέσω της Κοινωνικής Συμφωνίας επεκτείνονται έτι περαιτέρω οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια στους εργαζόμενους, πιο σταθερό περιβάλλον στις επιχειρήσεις και πιο ξεκάθαρους κανόνες εργασίας για όλους στην αγορά εργασίας.

Τα επόμενα βήματα για τις συλλογικές συμβάσεις

Αναφερόμενη στα επόμενα βήματα, δήλωσε ότι προτεραιότητα είναι η κατάθεση του οδικού χάρτη των συλλογικών διαπραγματεύσεων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και η νομοθέτηση της Κοινωνικής Συμφωνίας στις αρχές του νέου έτους. Σχολιάζοντας τις αιτιάσεις τις αντιπολίτευσης, υποστήριξε ότι «Όποιος αντιτίθεται σε αυτή την συμφωνία, επί της ουσίας αντιτίθεται πλέον στους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, γιατί η συμφωνία δεν είναι απλά νομοσχέδιο της κυβέρνησης, είναι μία συμφωνία όλων. Υπάρχει για πρώτη φορά μία συμφωνία που υπερβαίνει κόμματα και χρώματα. Ας ξεχάσουμε τις κομματικές γραμμές. Ας σκεφτούμε λίγο εθνικά».

Σε συνέντευξή της στην ΕΡΤ, σχετικά με τη διεύρυνση του διαθέσιμου εισοδήματος των συνταξιούχων, η κα. Κεραμέως ανέδειξε τέσσερα μέτρα: «το πρώτο ήδη έγινε, τα 250 ευρώ, τα οποία καταβλήθηκαν σε χαμηλοσυνταξιούχους. Το δεύτερο είναι η πληρωμή των συντάξεων του Ιανουαρίου, η οποία θα γίνει πριν τα Χριστούγεννα, και θα έχει μία αύξηση της τάξης του 2,4%. Τρίτο σημείο, είναι η κατάργηση προσωπικής διαφοράς, μειώνεται στο 50% από τις αρχές του 2026 και καταργείται πλήρως από τις αρχές του 2027. Το τέταρτο σημείο είναι ότι τίθεται σε εφαρμογή η μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση με τις σημαντικές μειώσεις στους φορολογικούς συντελεστές. Αυτή η μεταρρύθμιση είναι οριζόντια και ωφελεί και τους συνταξιούχους».

Παράλληλα η Υπουργός έκανε αναφορά στην ημέρα καριέρας που πραγματοποιήθηκε εχθές στη Δράμα με τη συμμετοχή 1200 πολιτών, καθώς και στην επόμενη εκδήλωση του Rebrain Greece, η οποία θα διεξαχθεί στις 7 Δεκεμβρίου στη Νέα Υόρκη με τη συμμετοχή 35 εταιρειών από όλους τους κλάδους. Όπως σχολίασε «ο στόχος είναι κοινός. Η ανεργία ήταν στο 18% το 2019, σήμερα είναι στο 8%. Πλέον, υπάρχει μεγαλύτερη δυσκολία για τις επιχειρήσεις να βρουν εργαζόμενους. Άρα εμείς ως Υπουργείο Εργασίας προσπαθούμε να φέρουμε τα δύο μέρη πιο κοντά. Να βοηθήσουμε επιχειρήσεις να βρουν εργαζόμενους που χρειάζονται για να αναπτυχθούν και να βοηθήσουμε υποψήφιους εργαζόμενους να βρουν δουλειά ή να αλλάξουν δουλειά».

Τι αλλάζει με τη μετενέργεια των συλλογικών συμβάσεων

Η μετενέργεια αποτελεί τη συνέχιση εφαρμογής των όρων μιας σύμβασης εργασίας μετά τη λήξη της. Κατά τη διάρκεια των μνημονίων, οι ευνοϊκοί όροι των συμβάσεων εφαρμόζονταν μόνο για τρεις μήνες, επιτρέποντας στους εργοδότες να καταργούν μονομερώς σημαντικά επιδόματα. Σήμερα μετενεργούν αποκλειστικά οι μισθολογικοί όροι και τέσσερα επιδόματα: ωρίμανσης, τέκνων, σπουδών και επικίνδυνης εργασίας, με αποτέλεσμα οι μισθοί να μπορούν να μειωθούν έως και 35% μετά το τρίμηνο.

Οι νέες ρυθμίσεις καταργούν πλήρως αυτή τη μνημονιακή διάταξη. Το σύνολο των όρων της σύμβασης θα συνεχίζει να ισχύει επ’ αόριστον, μέχρι να συναφθεί νέα συλλογική ή ατομική σύμβαση. Έτσι, οι εργαζόμενοι θα προστατεύονται σε:

Επίδομα γάμου και οικογενειακές παροχές
Ωράρια εργασίας και υπερωρίες
Άδειες και αναπαυτικές περίοδοι
Επιδόματα μητρότητας και γονικής άδειας
Τριετίες και προϋπηρεσία
Επιδόματα σπουδών και εκπαίδευσης
Επιδόματα τέκνων και οικογενειακές παροχές

Επέκταση συλλογικών συμβάσεων και αυξήσεις μισθών

Οι συλλογικές συμβάσεις στην Ελλάδα διακρίνονται σε:

Εθνικές Γενικές, για όλους τους εργαζόμενους της χώρας
Κλαδικές, για συναφείς επιχειρήσεις ή κλάδους
Επιχειρησιακές, για συγκεκριμένη επιχείρηση
Εθνικές Ομοιοεπαγγελματικές, για συγκεκριμένο επάγγελμα σε εθνικό επίπεδο
Τοπικές Ομοιοεπαγγελματικές, για συγκεκριμένο επάγγελμα σε πόλη ή περιφέρεια

Σήμερα οι κλαδικές συμβάσεις δεν επιτρέπεται να περιέχουν δυσμενέστερους όρους από τις εθνικές γενικές. Αν και έχουν υπογραφεί πολλές με ευνοϊκούς όρους, δεν έχουν επεκταθεί, καθώς καλύπτουν μόνο τους εργαζόμενους των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στο αντίστοιχο σωματείο.

Για την επέκτασή τους απαιτείται εργοδοτική εκπροσώπηση 50% +1, γεγονός που οδηγεί αρκετούς εργοδότες να αποχωρούν από τους φορείς ώστε να αποφύγουν τις αυξήσεις.

Νέες διευκολύνσεις από το 2026

Από το 2026 ενεργοποιούνται νέες ρυθμίσεις που θα ενισχύσουν σημαντικά την επέκταση των κλαδικών συμβάσεων:

Μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης από 50% σε 40%
Δυνατότητα επέκτασης με συνυπογραφή εθνικών κοινωνικών εταίρων
Νέα αρμοδιότητα της ΓΣΕΕ για σύναψη κλαδικών συμβάσεων επικουρικά
Απλούστευση των διαδικασιών εγγραφής στα μητρώα οργανώσεων

Μετά την υπογραφή, κάθε κλαδική σύμβαση θα προωθείται στο Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας για να καταστεί καθολική και υποχρεωτική.

Αυξήσεις που μπορούν να ξεπεράσουν το 30%

Με τις νέες διευκολύνσεις, εργαζόμενοι που αμείβονται σήμερα με τον κατώτατο μισθό των 880 ευρώ θα μπορούν πιο εύκολα να λαμβάνουν τους υψηλότερους κλαδικούς μισθούς. Σε αρκετούς κλάδους, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξήσεις άνω του 30%.

Σήμερα, η πλειονότητα των εργαζομένων δεν καλύπτεται από καμία μισθολογική συλλογική σύμβαση, με εξαίρεση ορισμένους κλάδους όπως τραπεζοϋπάλληλοι, ξενοδοχοϋπάλληλοι, αρτοποιεία, τουριστικά καταστήματα, πετρελαιοειδή και καπνοβιομηχανία.

Σύμφωνα με το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ, πάνω από 70% των εργαζομένων δεν καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις. Μόλις 740.000 από τους 2.296.000 εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα βρίσκονται κάτω από την προστατευτική ομπρέλα κάποιας μορφής συλλογικής σύμβασης.

Και απαντά: «Σε μια χώρα όπου η λέξη "συμβιβασμός" έχει διαχρονικά αρνητικό χαρακτήρα, καθώς έχει συνδεθεί ιστορικά για λάθος λόγους με την υποχώρηση και την άνευ όρων συνθηκολόγηση, η τριμερής συμφωνία που επετεύχθη αυτή την εβδομάδα μεταξύ εργαζομένων -όπως εκπροσωπούνται από τη ΓΣΕΕ, εργοδοτών -όπως εκπροσωπούνται από τους 5 βασικούς εργοδοτικούς φορείς της χώρας και Πολιτείας -δια του αρμόδιου Υπουργείου Εργασίας- είναι ιστορικού χαρακτήρα.

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η συμφωνία αυτή είναι μια εικόνα από ένα μέλλον που μας δίνει την ελπίδα ότι μπορούμε να προχωρούμε όλοι μαζί μπροστά, χωρίς στείρες αντιπαραθέσεις ή μάχες χαρακωμάτων, και να αναζητούμε λύσεις στην αγορά εργασίας -αλλά και σε κάθε πεδίο πολιτικής- από τις οποίες μπορούν να κερδίσουν όλοι αντί για λίγους ή κάποιους».

Εξ άλλου προσθέτει, «οι πολιτικές "τριγωνοποίησης" που εφαρμόζουμε στην αγορά εργασίας από το 2019 έως σήμερα έχουν ακριβώς αυτόν τον χαρακτήρα. Και γι' αυτό είναι πετυχημένες καθώς έχουν οδηγήσει στη μεγάλη μείωση της ανεργίας κατά 10 μονάδες, στον περιορισμό της αδήλωτης και υποαμειβόμενης εργασίας αλλά και στην αύξηση των επιχειρήσεων και της απασχόλησης.

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας, η ανεξάρτητη αρχή της επιθεώρησης εργασίας, οι σταθερές αυξήσεις σε μισθούς και παροχές που σχετίζονται με την εργασία αντί για την ανεργία, η αναδιοργάνωση του πρώην ΟΑΕΔ και των σχολών μαθητείας, η μείωση των φόρων και των ασφαλιστικών εισφορών για τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους, οι πολιτικές ενίσχυσης της απασχόλησης νέων, γυναικών, συνταξιούχων και ατόμων με αναπηρία, απλώνουν για πρώτη φορά ένα δίχτυ νομιμότητας και προστασίας πάνω από την ελληνική αγορά εργασίας οδηγώντας την σε μια νέα κανονικότητα».

Όμως, όπως επισημαίνει ακολούθως ο κ. Σκέρτσος, «όλα αυτά έγιναν από μια φιλελεύθερη κυβέρνηση που αναγνωρίζει ισότιμα τη σημασία τόσο της προστασίας των εργαζόμενων όσο και την θεσμική και οικονομική ενδυνάμωση των επιχειρήσεων που επενδύουν και δημιουργούν νέες καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

Το κλειδί συνεπώς βρίσκεται στην εξισορρόπηση και την αναζήτηση λύσεων και πολιτικών που δουλεύουν για όλους. Αυτό επιβεβαιώνει και η προχθεσινή κοινωνική συμφωνία εργαζόμενων και εργοδοτών με στόχο να αυξηθεί το μερίδιο των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και στην χώρα μας, όπως αυτό αποτελεί κανονικότητα και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Οι κοινωνικοί εταίροι έχουν την υποχρέωση και φέρουν την ευθύνη να αποδείξουν στην πράξη ότι και αυτοί έχουν διδαχθεί από τα λάθη του παρελθόντος που οδήγησαν στην διπλή κρίση χρέους και ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Ώστε αυτά να μην επαναληφθούν ποτέ ξανά στο μέλλον».

Ενώ τονίζει ότι «η συμφωνία αυτή επιβεβαιώνει την απαρέγκλιτη δέσμευση αυτής της κυβέρνησης και αυτού του Πρωθυπουργού να εργαστούμε για μια πιο ευρωπαϊκή Ελλάδα, όπου ο διάλογος και οι συναινέσεις θα είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση».

»Εργαζόμενοι και εργοδότες απέδειξαν ότι μπορούν. Οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις μπορούν να ακολουθήσουν το παράδειγμα που δίνει η κοινωνία και η κυβέρνηση;», διερωτάται κλείνοντας.

O μέσος μισθός που αποτύπωσε το σύστημα «Εργάνη» για το 2024 ανέρχεται στα 1.342 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 7,2% σε σχέση με το 2023, ενώ ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης κυμαίνεται στα 1.470 ευρώ, στοιχείο που ξεπερνά κάθε προσδοκία και καλλιεργεί βάσιμες ελπίδες για μελλοντικές αυξήσεις.

Μάλιστα, η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας εκτιμά ότι ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης θα ξεπεράσει τα 1.500 ευρώ εντός του 2025.

Ωστόσο, η πλειονότητα των εργαζομένων δεν καλύπτεται από κάποια μισθολογική συλλογική σύμβαση εργασίας τα τελευταία έτη (με εξαίρεση ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων, όπως οι τραπεζοϋπάλληλοι, οι ξενοδοχοϋπάλληλοι, οι εργαζόμενοι σε αρτοποιεία, σε τουριστικά-επισιτιστικά καταστήματα, σε πετρελαιοειδή και στην καπνοβιομηχανία).

Παράλληλα, και οι επιχειρησιακές συμβάσεις καλύπτουν μόνο το 5,65% του συνόλου των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, ενώ οι αυξήσεις που δόθηκαν μέσω αυτών κυμαίνονται γύρω στο 2%.

Οι προτάσεις των κοινωνικών εταίρων πρέπει να υποβληθούν έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ ως το τέλος του χρόνου θα πρέπει να εκπονηθεί το Σχέδιο Δράσης διάρκειας 1 έως 5 ετών, με την επίτευξη της μέγιστης δυνατής συναίνεσης και να νομοθετηθούν οι σχετικές αλλαγές.

Η πιθανή παρέμβαση

Η παρέμβαση που φαίνεται να συγκεντρώνει τη συναίνεση των εργοδοτικών οργανώσεων είναι η χαλάρωση των κριτηρίων για την επέκταση των όρων των συμβάσεων στο σύνολο του κλάδου.

Σήμερα, για την επέκταση απαιτείται το ποσοστό της εργοδοτικής εκπροσώπησης να είναι 50%+1, με αποτέλεσμα πολλοί εργοδότες να αποχωρούν από τον φορέα εκπροσώπησής τους για να μην υποχρεωθούν να αυξήσουν τους μισθούς που ορίζουν οι κλαδικές συμβάσεις. Άλλωστε, η μέτρηση του ποσοστού είναι δύσκολη και συχνά αναξιόπιστη.

Αυτή η παρέμβαση, σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, αποτελεί κίνητρο ώστε οι εργοδότες να προσέρχονται με μεγαλύτερη προθυμία στις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Το ζήτημα είναι φλέγον και για τους ίδιους τους εργοδότες, καθώς άπτεται θεμάτων ανταγωνισμού των επιχειρήσεων.

Από την πλευρά της, η ΓΣΕΕ διαφωνεί, ζητώντας να ισχύσει μηχανισμός αυτόματης επέκτασης των συμβάσεων — πρόταση που αποκρούει το υπουργείο Εργασίας, με το σκεπτικό ότι οι εγγραφές των μελών στα μητρώα δεν θεωρούνται αξιόπιστες.

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία, το ποσοστό των εργαζομένων που έχει συλλογική σύμβαση πρέπει να φτάσει το 80%, από το 30% που είναι σήμερα. Δηλαδή, από τα 2,8 εκατομμύρια μισθωτών του ιδιωτικού τομέα, οι 2,2 εκατομμύρια εργαζόμενοι θα πρέπει να καλύπτονται με συλλογική σύμβαση.

Σήμερα, οι συμβάσεις καλύπτουν περίπου 800.000 εργαζόμενους, ενώ οι ενεργές συλλογικές συμβάσεις είναι μόλις 25.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, σε όλες τις περιπτώσεις, οι αυξήσεις που προβλέπονται ανά κλάδο εργαζομένων είναι υψηλότερες από τον κατώτατο μισθό (880 ευρώ μεικτά).

Τέσσερις αλλαγές που εξετάζονται

Οι βασικές αλλαγές που εξετάζονται, με στόχο την αύξηση των συλλογικών συμβάσεων, είναι τέσσερις:

1. Δραστική μείωση του ποσοστού εργοδοτικής εκπροσώπησης που απαιτείται για την επέκταση των συμβάσεων στο σύνολο του κλάδου.

2. Διαφορετική πολιτική αυξήσεων για επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα, εντός αυστηρού πλαισίου.

3. Απλοποίηση των διαδικασιών του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ), ώστε να λύνονται εξωδικαστικά οι διαφορές πριν την προσφυγή στη διαιτησία.

4. Απλοποίηση της νομιμοποίησης και εγγραφής συνδικαλιστών και εργοδοτικών εκπροσώπων στο ψηφιακό μητρώο που προβλέπει ο νόμος Χατζηδάκη, με την απόφαση του ΣτΕ να εκκρεμεί.

Θέση του Υπουργείου Εργασίας

Ο γενικός γραμματέας Απασχόλησης Νίκος Μηλαπίδης τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων, επισημαίνοντας ότι «δεν πρέπει να γυρίσουμε πίσω στα λάθη του παρελθόντος», που οδήγησαν επιχειρήσεις σε κλείσιμο λόγω αδυναμίας εφαρμογής των αυξήσεων.

Τόνισε επίσης την ανάγκη για κουλτούρα συνεννόησης και συμβιβασμού, υπογραμμίζοντας ότι η διαιτησία πρέπει να εφαρμόζεται σε έσχατες περιπτώσεις.

Στόχος του υπουργείου είναι να δημιουργηθεί σταθερό σύστημα επέκτασης των συμβάσεων, αφού προηγηθεί οικονομική ανάλυση ανά κλάδο, ώστε να μετρηθούν η ανταγωνιστικότητα, η παραγωγικότητα και η αντοχή των επιχειρήσεων.

Τέλος, σημείωσε ότι η εκπροσώπηση των φορέων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα, καθώς υπάρχουν σημαντικοί κλάδοι —όπως τα σούπερ μάρκετ— που δεν διαθέτουν εργοδοτικό φορέα εκπροσώπησης, παρά το μεγάλο μέγεθος του τομέα.

1. Εξέλιξη μισθών: τo επίπεδο των αποδοχών στον κλάδο και σε εθνική κλίμακα καθορίζει τις επιτρεπόμενες αυξήσεις μέσα στις συλλογικές συμβάσεις.
2. Κόστος παραγωγής και ανταγωνιστικότητα: δείκτες που εκφράζουν την οικονομική αντοχή των επιχειρήσεων κι επηρεάζουν τις διαπραγματευόμενες μισθολογικές αυξήσεις.
3. Οικονομική κατάσταση κλάδου: η κερδοφορία ή οι ζημίες καθορίζουν την δυνατότητα παροχής ή παύσης των αυξήσεων, βάσει αντικειμενικών δεδομένων.
4. Ποσοστό απασχόλησης στον κλάδο: οι κλάδοι με χαμηλά επίπεδα απασχόλησης συχνά εμφανίζουν χαμηλή κάλυψη και περιορισμένες δυνατότητες επέκτασης συλλογικών συμβάσεων.

Πεδίο διαλόγου και χρονικός ορίζοντας

Οι κοινωνικοί εταίροι έχουν προθεσμία μέχρι τέλος Σεπτεμβρίου να καταθέσουν προτάσεις, ώστε να καταρτιστεί το Εθνικό Σχέδιο για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Το νομοσχέδιο, με στόχο την αύξηση της κάλυψης στο 80%, αναμένεται να πάρει την τελική μορφή έως το τέλος του 2025.

Για τον σκοπό αυτό, καταρτίζεται «οδικός χάρτης» με την υποστήριξη βάσεων δεδομένων για τους μισθούς, την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τις συνθήκες απασχόλησης, με στόχο την τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής.

Ενεργοποίηση της ρήτρας εξαίρεσης

Κεντρικό σημείο συζήτησης αποτελεί η ρήτρα εξαιρέσεων του άρθρου 53 του νόμου 4635/2019, που προβλέπει τη δυνατότητα απαλλαγής ορισμένων επιχειρήσεων –όπως εκείνες σε πτώχευση ή εξυγίανση– από την εφαρμογή όρων κλαδικών συμβάσεων. Παρότι η πρόβλεψη υπάρχει εδώ και χρόνια, δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή, καθώς απουσιάζει η σχετική υπουργική απόφαση.

Αρση περιορισμών στην επέκταση συμβάσεων

Το δεύτερο και πιο κομβικό ζήτημα είναι η επέκταση των κλαδικών συμβάσεων σε όλες τις επιχειρήσεις ενός κλάδου. Μέχρι σήμερα, ο βασικός φραγμός είναι ο κανόνας ότι η σύμβαση πρέπει να καλύπτει επιχειρήσεις που απασχολούν το 50%+1 των εργαζομένων του κλάδου για να επεκταθεί.

Αυτό το ποσοστό αποτρέπει στην πράξη τη σύναψη πολλών συμβάσεων, αφού δεν συγκεντρώνεται η απαραίτητη αντιπροσωπευτικότητα. Ελάχιστοι κλάδοι, όπως τουρισμός και τραπεζικός τομέας, πληρούν τις προϋποθέσεις.

Το υπουργείο εξετάζει μείωση του ορίου στο 40%, ώστε να καταστεί δυνατή η ευρύτερη επέκταση των συμβάσεων σε ολόκληρους κλάδους.

Παράλληλα, διερευνάται η θέσπιση νέων ειδών συλλογικών συμβάσεων, όπως οι ενδοομιλικές, και η επιστροφή της μετενέργειας – της ισχύος των όρων μιας σύμβασης μετά τη λήξη της – στους έξι μήνες, από τρεις που είναι σήμερα.

Όλες αυτές οι παρεμβάσεις θα ενσωματωθούν στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης, το οποίο πρέπει να είναι έτοιμο μέχρι τον Οκτώβριο. Το σχέδιο θα αποτελέσει το βασικό εργαλείο συμμόρφωσης με την ευρωπαϊκή οδηγία και θα διαμορφωθεί με βάση τις προτάσεις των κοινωνικών εταίρων.

Εθνικό σχέδιο για ισχυρότερες συλλογικές συμβάσεις

Η κυρία Ευθυμίου εξήγησε πως το Υπουργείο Εργασίας έχει ήδη καταρτίσει σχέδιο δράσης για την ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, θα υπάρξει διάλογος με όλους τους κοινωνικούς και παραγωγικούς εταίρους με στόχο την υιοθέτηση καλών πρακτικών και τη δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου που θα ενισχύει την ισχύ και την εφαρμογή των συλλογικών διαπραγματεύσεων στον ιδιωτικό τομέα.

Αναφορικά με τις ανησυχίες για την καταβολή των συντάξεων λόγω του Πάσχα, η υφυπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει καμία πρόθεση αλλαγής στην ημερομηνία πληρωμής. Οι συντάξεις θα καταβληθούν κανονικά, χωρίς καμία καθυστέρηση, όπως ισχύει κάθε μήνα.

Κίνδυνος μεγάλου κενού εισοδήματος σε περίπτωση πρόωρης καταβολής

Η υφυπουργός προειδοποίησε πως μια ενδεχόμενη πρόωρη πληρωμή των συντάξεων θα δημιουργούσε σημαντικά προβλήματα, καθώς θα άφηνε ένα κενό 45 ημερών χωρίς εισόδημα για τους συνταξιούχους μέχρι την επόμενη καταβολή. Αυτό, πέραν των τεχνικών δυσκολιών, θα συνέπιπτε με την καταβολή του δώρου Πάσχα, επιβαρύνοντας υπέρμετρα το τραπεζικό σύστημα και εντείνοντας την ταμειακή συμφόρηση. Συνεπώς, η απόφαση διατήρησης του υφιστάμενου χρονοδιαγράμματος έχει και λειτουργική και κοινωνική βάση.