«Η επιστολή του Δικτύου αφορά στην πραγματικότητα διψήφιο αριθμό συνταξιούχων από ειδική κατηγορία του Δημοσίου, για τους οποίους έχει εκδοθεί σχετική απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, την οποία ο e-ΕΦΚΑ θα εκτελέσει. Η απόφαση αφορά αποκλειστικά περιπτώσεις θανάτου που έλαβαν χώρα τη χρονική περίοδο μετά την έκδοση του Ν. 4387/2016 έως και τον Μάιο του 2019, οπότε και ψηφίστηκε ο Ν. 4611/2019», αναφέρει ο e-ΕΦΚΑ σε ανακοίνωσή του.

Τι ισχύει στην πρώτη τριετία

Για τα πρώτα τρία χρόνια από την απονομή της σύνταξης χηρείας, ο δικαιούχος λαμβάνει:

70% της σύνταξης που θα ελάμβανε ή ελάμβανε ο θανών.

Κατά το χρονικό αυτό διάστημα:

δεν λαμβάνεται υπόψη αν ο δικαιούχος εργάζεται,

δεν εξετάζεται αν εισπράττει δεύτερη σύνταξη.

Τι αλλάζει μετά την τριετία

Με τη συμπλήρωση της τριετίας, το καθεστώς διαφοροποιείται πλήρως, εφόσον ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει σύνταξη από δικό του ασφαλιστικό δικαίωμα. Στην περίπτωση αυτή η σύνταξη χηρείας περιορίζεται από το 70% στο 35%. Ουσιαστικά, μειώνεται στο μισό.

Ποιοι ΔΕΝ υφίστανται τη μείωση

Η περικοπή δεν εφαρμόζεται όταν ο δικαιούχος δεν εργάζεται και δεν λαμβάνει δεύτερη σύνταξη.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το ποσοστό παραμένει στο 70% ακόμη και μετά την παρέλευση της τριετίας.

Παραδείγματα – τι σημαίνει στην πράξη

Παράδειγμα 1

Σύνταξη θανόντος: 1.000 €

Πρώτη τριετία: 700 €

Μετά την τριετία (αν εργάζεται): 350 €

Απώλεια: 350 € τον μήνα

Παράδειγμα 2

Σύνταξη θανόντος: 1.300 €

Πρώτη τριετία: 910 €

Μετά την τριετία: 455 €

Απώλεια: 455 € τον μήνα

Το μεγάλο πρόβλημα: Καθυστερημένη εφαρμογή και αναδρομικά

Σε πολλές περιπτώσεις, η μείωση δεν εφαρμόστηκε έγκαιρα, κυρίως στον ιδιωτικό τομέα και σε περιπτώσεις χηρών που συνέχισαν να εργάζονται.

Αυτό οδήγησε στο εξής παράδοξο. Οι δικαιούχοι συνέχισαν να λαμβάνουν το 70%, εκ των υστέρων όμως εμφανίστηκαν ως οφειλέτες με τον κίνδυνο αναδρομικής επιστροφής ποσών.

Το ζήτημα έχει προκαλέσει μπλοκάρισμα ασφαλιστικής ενημερότητας, εμπόδια σε μεταβιβάσεις ακινήτων, έντονη οικονομική ανασφάλεια για τους δικαιούχους.

Διπλή σύνταξη και εθνική σύνταξη

Μετά το 2021, στις περιπτώσεις σώρευσης συντάξεων καταργείται η μία εθνική σύνταξη, γεγονός που μειώνει περαιτέρω το συνολικό εισόδημα. Η πρακτική αυτή επιβαρύνει ακόμη περισσότερο όσους έχουν ήδη υποστεί τη μείωση της σύνταξης χηρείας στο 35%.

Το υπουργείο Εργασίας εξετάζει τρόπους εφαρμογής του ν. 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), ο οποίος προβλέπει περικοπές όταν ο επιζών εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη. Η τελική απόφαση αναμένεται σύντομα, με μεγαλύτερο «αγκάθι» τα αναδρομικά από το 2020 και μετά.

Περίπου 100.000 δικαιούχοι του ιδιωτικού τομέα (κυρίως γυναίκες) αγωνιούν για ενδεχόμενη μείωση εισοδήματος και πιθανή επιστροφή καταβληθέντων της τελευταίας πενταετίας. Βάσει του ισχύοντος πλαισίου, μετά την τριετία, η σύνταξη χηρείας από 70% περιορίζεται σε 35% εφόσον ο δικαιούχος εργάζεται ή συνταξιοδοτείται. Η διάταξη εφαρμόστηκε από το 2020 σε Δημόσιο και πρώην ΟΓΑ, όμως δεν ενεργοποιήθηκε εγκαίρως στον ιδιωτικό τομέα λόγω ελλείψεων λογισμικού.

Στο τραπέζι βρίσκονται τρία σενάρια:

1. Περικοπή 50% της μικρότερης από τις δύο συντάξεις, όταν ο δικαιούχος λαμβάνει διπλή καταβολή.

2. Μείωση μόνο της εθνικής σύνταξης (σήμερα 427 €) κατά 35%, χωρίς να επηρεαστεί το ανταποδοτικό τμήμα.

3. Επιστροφή ποσών που ελήφθησαν από το 2020, αλλά σε πολλές δόσεις, ώστε να αποφευχθεί οικονομική ασφυξία.

Το ζήτημα επιβαρύνεται από το καθεστώς της εθνικής σύνταξης, η οποία καταβάλλεται από μία μόνο πηγή, ενώ αρκετοί χήροι/χήρες εισπράττουν περισσότερες. Νομικοί τονίζουν ότι εάν η ρύθμιση δεν εφαρμοστεί ενιαία, οι συνταξιούχοι του Δημοσίου και του ΟΓΑ που υπέστησαν ήδη μειώσεις ενδέχεται να κινηθούν δικαστικά διεκδικώντας επιστροφές.

Βουλευτές της Ν.Δ. υπενθυμίζουν πως ο ν. 4387/2016 όρισε 70% της αρχικής σύνταξης για τρία χρόνια, και κατόπιν 35% αν υπάρχει εργασία ή προσωπική σύνταξη. Με τον ν. 4499/2017 θεσπίστηκε κατώτατο όριο στα 384 €, το οποίο από το 2025 αναπροσαρμόστηκε σε 436,40 €. Επιπλέον, σημειώνεται ότι οι δικαιούχοι του πρώην ΟΓΑ των οποίων ο θάνατος επήλθε πριν τις 13/5/2016 εξαιρούνται των ευνοϊκών προβλέψεων.

Στόχος του υπουργείου είναι μια λύση ισονομίας που να σέβεται τον νόμο, να μην εξαντλεί τους δικαιούχους και να μειώνει τον κίνδυνο μαζικών προσφυγών. Γι’ αυτό εξετάζονται σταδιακές προσαρμογές, προστατευτικές δικλίδες για ευάλωτους και μηχανισμοί δόσεων για τυχόν αναδρομικές απαιτήσεις. Παράλληλα, τεχνικά κλιμάκια εργάζονται στην αναβάθμιση πληροφοριακών συστημάτων, ώστε η εφαρμογή να είναι ομοιόμορφη σε όλους τους φορείς και να αποσαφηνιστεί πλήρως το πώς θα συνυπολογίζεται η εθνική με την ανταποδοτική σύνταξη.

Η τελική πολιτική επιλογή θα σταθμίσει δημοσιονομικό κόστος, κοινωνική δικαιοσύνη και νομικό ρίσκο, με την κυβέρνηση να δηλώνει ότι επιδιώκει τυπική συμμόρφωση αλλά και πραγματική προστασία για όσους εξαρτώνται από τη σύνταξη χηρείας για το βασικό τους βιοπορισμό.

Με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο, μετά την τριετία οι δικαιούχοι χηρείας θα πρέπει να χάνουν τη μισή σύνταξη τους σε περίπτωση που αναλάβουν εργασία ή συνταξιοδοτηθούν, με τη σύνταξη να μειώνεται από το 70% στο 35% της αρχικής παροχής. Δηλαδή το ύψος των συντάξεων των δικαιούχων που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα (σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο) πρέπει να μειωθεί κατά 50% μετά την πάροδο της τριετίας (από το 70% στο 35%) σε περίπτωση ανάληψης εργασίας ή συνταξιοδότησης.

Η περικοπή έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από το 2020, αλλά εφαρμόστηκε μόνο στις συντάξεις του δημοσίου τομέα και του ΟΓΑ. Επισημαίνεται ότι η καθυστέρηση στην εφαρμογή της διάταξης φαίνεται να συνδέεται με τον φόβο πολιτικού κόστους, καθώς η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη αποφασίσει το χρονοδιάγραμμα για την κατάθεση της σχετικής ρύθμισης.

1. Να περικοπεί κατά 35% μόνο το τμήμα της εθνικής σύνταξης και όχι και το ανταποδοτικό τμήμα, δηλαδή όχι το σύνολο της σύνταξης χηρείας.

2. Η επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέτων ποσών για την περίοδο που δεν εφαρμόστηκε ο νόμος να γίνει σε πολλές δόσεις.

3. Στην περίπτωση που μετά την τριετία ο συνταξιούχος λόγω θανάτου παίρνει και τη δική του σύνταξη, να μπορεί να επιλέξει τη μικρότερη από τις δύο συντάξεις που θα μειωθεί κατά 50%. Πρακτικά, αν ένας συνταξιούχος έχει 400 ευρώ από τη δική του σύνταξη και 800 ευρώ από τη σύνταξη χηρείας, θα μπορεί να επιλέγει, μετά την πρώτη τριετία από την καταβολή της σύνταξης χηρείας, η μείωση κατά 50% να μη γίνει στα 800 ευρώ αλλά στα 400 ευρώ. Με την επιλογή αυτή θα λαμβάνει 800 ευρώ από χηρεία και 200 ευρώ από τη δική του σύνταξη, δηλαδή συνολικά 1.000 ευρώ.

«Το πρόβλημα είναι ότι σε ταμεία του ιδιωτικού τομέα, ενώ στην επικουρική σύνταξη έκαναν την περικοπή, στην κύρια σύνταξη δεν γινόταν η περικοπή. Ο ασφαλισμένος δεν φταίει, αλλά αυτό είναι δημόσιο χρήμα που καταβλήθηκε αχρεώστητα». «Εδώ το Υπουργείο αναζητά έναν τρόπο. Πρέπει να βρεθεί μία ήπια λύση», ανέφερε.

Σχετικά με την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων εξήγησε: «Η εισφορά αλληλεγγύης μπαίνει πάνω σε σύνταξη από τα 1.400 ευρώ μικτά, αλλά μπαίνει από το πρώτο ευρώ». «Αν κάποιος παίρνει σήμερα 1.380 ευρώ μικτά και πάρει 2,2% αύξηση, θα πάει στα 1.410 μικτά. Θα χάσει 48 ευρώ λόγω της εισφοράς αλληλεγγύης».

Σε ερώτηση για τη μη εφαρμογή των τριετιών στις επιχειρήσεις, ο κ. Τσουκαλάς υπογράμμισε: «Ελέγχθηκαν περίπου 1.200 επιχειρήσεις και βρέθηκε ότι κάτι λιγότερο από 300, δεν εφάρμοζαν το σύστημα των τριετιών. Είχαν εργαζομένους που αμείβονταν με ποσό αναφοράς τον κατώτατο μισθό και δεν τους έδιναν τις τριετίες τους, όπως έχουν ξεπαγώσει από το Γενάρη του 2024». Κάλεσε, σε αυτό το πλαίσιο, τους εργαζόμενους να ενημερώνουν τους εργοδότες ότι δικαιούνται να αμειφθούν με βάση την τριετία.

Συγκεκριμένα, η χορήγηση της παροχής και στους δικαιούχους που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα, βάσει νόμου, πρέπει να μειωθεί κατά 50% μετά την πάροδο της τριετίας (από το 70% στο 35%) σε περίπτωση ανάληψης εργασίας ή συνταξιοδότησης. Η ρύθμιση έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από το 2021, αλλά ποτέ δεν μπήκε σε εφαρμογή, με αποτέλεσμα, αν έχει αναδρομική ισχύ, να πρέπει να παρακρατηθεί το μέρος από τις τρέχουσες συντάξεις που πρέπει να επιστραφεί.

-Στην περίπτωση δύο συντάξεων, να υπάρχει επιλογή για μείωση κατά 50% της μικρότερης.

-Η επιστροφή των ποσών που έλαβαν οι συνταξιούχοι εξαιτίας του ότι δεν έγινε η περικοπή να γίνει σε πολλές δόσεις από το ποσό της σύνταξης που λαμβάνουν.

Σημειώνεται ότι από τον Οκτώβριο του 2020 «κουρεύτηκαν» μόνο του δημοσίου και του ΟΓΑ (ΟΠΕΚΑ), ενώ αναμένεται ψαλίδι και στον ιδιωτικό τομέα.

Ακόμη, δεν έχει εφαρμοστεί η διάταξη που προβλέπει ότι η σύνταξη χηρείας μειώνεται από το 70% της αρχικής στο 35% αν μετά την πρώτη τριετία από την καταβολή της η χήρα-ος εργάζονται ή λαμβάνουν δική τους σύνταξη με αναδρομική ισχύ.

Τα τρία πιθανά σενάρια

Το πρώτο πιθανό σενάριο αφορά την περίπτωση δύο συντάξεων, όπου θα υπάρχει η επιλογή για μείωση κατά 50% της μικρότερης

Το δεύτερο σενάριο είναι να περικοπεί κατά 35% μόνο το τμήμα της εθνικής σύνταξης των 427 ευρώ και όχι και το ανταποδοτικό τμήμα, δηλαδή όχι το σύνολο της σύνταξης χηρείας

Το τρίτο και τελευταίο σενάριο αφορά την επιστροφή των ποσών που έλαβαν οι συνταξιούχοι εξαιτίας του ότι δεν έγινε η περικοπή να γίνει σε πολλές δόσεις από το ποσό της σύνταξης που λαμβάνουν.

Προβληματισμός στην κυβέρνηση

Πρόκειται για μια διάταξη που σύμφωνα με πληροφορίες έχει προβληματίσει ιδιαίτερα την κυβέρνηση, η οποία φοβούμενη το πολιτικό κόστος δεν έχει ακόμη αποφασίσει πότε θα τη φέρει.

Πάντως νομικοί εκτιμούν ότι η κυβέρνηση θα κληθεί να καταθέσει τη ρύθμιση καθώς αν προσφύγουν οι δημόσιοι υπάλληλοι δικαστικά, θα κληθεί να τους επιστρέψει αναδρομικά τα ποσά της παρακράτησης.

Σήμερα, η σύνταξη λαμβάνεται ολόκληρη κατά την πρώτη τριετία και στη συνέχεια ο δικαιούχος λαμβάνει το 70% του ποσού, με τη ρύθμιση όμως, που προβλέπεται στον επαίσχυντο νόμο 4387/2016, το ποσό αυτό “τσεκουρώνεται” κατά 50%. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι ο δικαιούχος της σύνταξης χηρείας μετά την έλευση της τριετίας θα λαμβάνει τελικά το 35% της αρχικής σύνταξης. Η ρύθμιση είχε τεθεί σε εφαρμογή από το 2020, όμως… άγγιζε μόνο τους δικαιούχους σύνταξης χηρείας από το Δημόσιο και τον ΟΓΑ.

Έμεναν, λοιπόν, εκτός «κάδρου» μέχρι και σήμερα οι συντάξεις του ιδιωτικού τομέα.

Υψηλόβαθμες πηγές του υπουργείου Εργασίας ανέφεραν ότι η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη «κλειδώσει» τον χρόνο επέκτασης του μέτρου στις συντάξεις του ιδιωτικού τομέα, ωστόσο η περιρρέουσα ατμόσφαιρα στους διαδρόμους του υπουργείου «μαρτυρούν» ότι το σχέδιο για άμεση εφαρμογή της περικοπής έχει ήδη πέσει στο τραπέζι.

Τα σενάρια που εξετάζει το υπουργείο Εργασίας

Ωστόσο, μετά το «κύμα» αντιδράσεων η πολιτική ηγεσία του υπουργείου, εξετάζει το ενδεχόμενο να μειώσει την προβλεπόμενη από το νόμο περικοπή, ώστε οι συντάξεις χηρείας μετά την πρώτη τριετία να μην ψαλιδίζονται κατά 50%, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα επιβίωσης στους συνταξιούχους.

Ίδιες πηγές σημειώνουν, επίσης, ότι στο καλάθι των επιλογών βρίσκεται ακόμη μια εναλλακτική. Οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν επιπλέον σύνταξη, να μπορούν να… μεταφέρουν το «ψαλίδι» στη δεύτερη, χαμηλότερου ύψους, σύνταξη. Για παράδειγμα, έστω ότι ένας συνταξιούχος λαμβάνει σύνταξη 480 ευρώ, ενώ την ίδια στιγμή εισπράττει μηνιαίως και σύνταξη χηρείας ύψος 750 ευρώ. Με τα σημερινά δεδομένα η περικοπή στο ποσό της σύνταξης χηρείας θα φτάσει τα 375 ευρώ.

Αν, όμως, εφαρμοστεί η εναλλακτική πρόταση που εξετάζεται στο υπουργείο Εργασίας, ο εν λόγω συνταξιούχος θα μπορεί να εφαρμόσει την περικοπή 50% στη χαμηλότερη σύνταξή του, δηλαδή στο ποσό των 480 ευρώ. Με αυτό τον τρόπο το «ψαλίδι» θα ανέλθει σε 240 ευρώ.

Σήμερα, η σύνταξη λαμβάνεται ολόκληρη κατά την πρώτη τριετία και στη συνέχεια ο δικαιούχος λαμβάνει το 70% του ποσού, με τη ρύθμιση όμως το ποσό αυτό προβλέπεται να μειωθεί κατά 50%, δηλαδή ο δικαιούχος της σύνταξης χηρείας να λαμβάνει τελικά μετά την έλευση της τριετίας το 35% της αρχικής σύνταξης.

Η ρύθμιση έχει ήδη εφαρμοστεί από το 2020 στους δικαιούχους σύνταξης χηρείας από το Δημόσιο και τον ΟΓΑ, άφηνε όμως απέξω τις συντάξεις του ιδιωτικού τομέα. Το 2020 επιχειρήθηκε από τον ΕΦΚΑ η επέκταση του μέτρου σε 5.500 συνταξιούχους ιδιωτικού τομέα, ωστόσο το κύμα αντιδράσεων ήταν τεράστιο και ανάγκασε το υπουργείο και τον ΕΦΚΑ σε υπαναχώρηση.

Πλέον όμως το κυβερνητικό επιτελείο εξετάζει την καθολική εφαρμογή της νομοθετικής ρύθμισης, για όλες ανεξαιρέτως τις συντάξεις χηρείας, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων του ιδιωτικού τομέα.

Το ΕΝΔΙΣΥ ζητάει από την Κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας να νομοθετήσουν σχετικά, ώστε να παραμείνει η καταβολή των συντάξεων χηρείας στο 70% των αρχικών ποσών και να επιστραφούν τα χρήματα που έχουν παρακρατηθεί από τους δικαιούχους του Δημοσίου και του ΟΓΑ.

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των συνταξιούχων, στην περίπτωση που επεκταθεί η περικοπή της σύνταξης χηρείας μετά την πρώτη τριετία καταβολής της, υπάρχει ο κίνδυνος να είναι δεκάδες χιλιάδες οι δικαιούχοι που θα τύχουν νέων περικοπών στις συντάξεις χηρείας που λαμβάνουν, ενώ θα κληθούν να επιστρέψουν και αναδρομικά ποσά προς τα Δημόσια Ταμεία, καθώς το μέτρο θα έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από τον Οκτώβριο του 2020!

Το θέμα τέθηκε υπ’ όψιν της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εργασίας σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε προ ημερών με το προεδρείο της Ανώτατης Γενικής Συνομοσπονδίας Συνταξιούχων Ελλάδος (ΑΓΣΣΕ) και συμφωνήθηκε ότι πρέπει να βρεθεί άμεσα λύση, ώστε να μην αδικηθούν οι συνταξιούχοι αυτής της κατηγορίας, αλλά και να μην επιβαρυνθούν υπέρμετρα από μια ενδεχόμενη επιστροφή των ποσών που αχρεωστήτως καταβλήθηκαν.

Ζητούν άμεσα λύση

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της Συνομοσπονδίας πρέπει να υπάρξει ειδική ρύθμιση που θα προσφέρει άφεση του όποιου αναδρομικού χρέους προκύπτει στους λήπτες τέτοιων συντάξεων χηρείας. Πρόκειται για περιπτώσεις που λαμβάνουν και δική τους σύνταξη και προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα. Εκεί η σύνταξη χηρείας έπρεπε να μειωθεί στην τριετία στο 50%, αλλά κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Όπως υπογράμμισε η ΑΓΣΣΕ, για το γεγονός ότι δεν έγινε η συγκεκριμένη μείωση η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στην πολιτεία και ειδικά στον ΕΦΚΑ, ανεξάρτητα εάν στην υπόθεση μπορεί να εμπλέκεται και η ανάδοχος εταιρεία, που όφειλε να έχει κατασκευάσει το σχετικό λογισμικό.

Υπάρχουν δεκάδες δικαιούχοι οι οποίοι κατά την τελευταία τετραετία κατέβαλαν πρόσθετη φορολόγηση ή επιβαρύνθηκαν με Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ), ακριβώς επειδή εισέπραξαν το επιπλέον ποσό από τις συντάξεις χηρείας, χωρίς δική τους ευθύνη.

Άρα, εάν τους ζητηθούν να επιστραφούν πίσω τα ποσά που υποτίθεται ότι οφείλονται, τότε η αδικία σε βάρος αυτής της κατηγορίας συνταξιούχων θα είναι πολλαπλή.

Στο ΣτΕ η συνταγματικότητα του εγκυκλίου

Παράλληλα, μέσα στο Νοέμβριο κρίνεται από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) η συνταγματικότητα εγκυκλίου που είχε εκδοθεί λίγο πριν εκπνεύσει το 2020 από το υπουργείο Εργασίας σχετικά πάλι με τις συντάξεις χηρείας!

Πρακτικά, αυτό σημαίνει νέα περικοπή εισοδήματος για χιλιάδες συνταξιούχους, ειδικά εάν η εγκύκλιος κριθεί ότι είναι συνταγματική και ότι έχει αναδρομική ισχύ. Σε βάρος της εγκυκλίου έχουν προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο οι συνταξιουχικές οργανώσεις και τώρα έρχεται η στιγμή της εκδίκασης της υπόθεσης. Σε κάθε περίπτωση, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας έχει ξεκαθαρίσει ότι στο μίνι – ασφαλιστικό νομοσχέδιο, που από μέρα σε μέρα τίθεται σε δημόσια διαβούλευση, δεν θα υπάρχουν διατάξεις σχετικές με τις συντάξεις χηρείας, καθώς χρήζουν περαιτέρω επεξεργασίας.

Έτσι, αναζητείται μια λύση που ούτε ο ΕΦΚΑ θα ζημιωθεί, αλλά ούτε και οι συνταξιούχοι αυτής της κατηγορίας θα τύχουν υπέρμετρης επιβάρυνσης. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο ίδιος ο υπουργός Εργασίας, Άδωνις Γεωργιάδης, ενώ έχει αποδεχτεί το δίκαιο των αιτημάτων των συνταξιούχων, επισημαίνει ότι το πρόβλημα με τις συντάξεις χηρείας είναι το πλέον «δυσεπίλυτο» από όσα προβλήματα έχει κληθεί να διαχειριστεί στους λίγους μήνες που έχει αναλάβει το συγκεκριμένο πόστο.