Το ενδιαφέρον είναι ιδιαίτερα αυξημένο, καθώς περίπου επτά στις δέκα νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης προέρχονται πλέον από γυναίκες.

Ωστόσο, απαιτείται μεγάλη προσοχή. Η ύπαρξη ανήλικου παιδιού από μόνη της δεν αρκεί για πρόωρη συνταξιοδότηση. Καθοριστικό ρόλο παίζουν το έτος πρώτης ασφάλισης, οι ημέρες ή τα έτη ασφάλισης που είχαν συμπληρωθεί στις κρίσιμες χρονιές, η ηλικία της ασφαλισμένης και το πότε υπήρχε ανήλικο τέκνο.

Ποιες μητέρες έχουν τις μεγαλύτερες ευκαιρίες

Στο ευνοϊκότερο καθεστώς βρίσκονται κυρίως μητέρες ανηλίκων που είχαν ασφαλιστεί πριν από το 1993 και είχαν κατοχυρώσει τις απαιτούμενες ασφαλιστικές προϋποθέσεις κατά την περίοδο 2010-2012.Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούν να αξιοποιηθούν μεταβατικά όρια για πλήρη ή μειωμένη σύνταξη.

Έτσι, υπάρχουν ασφαλισμένες που μπορούν μέσα στο 2026 να αποχωρήσουν σε ηλικίες χαμηλότερες των 62 ετών, επειδή το δικαίωμά τους είχε ουσιαστικά «κλειδώσει» με τις παλαιότερες διατάξεις.

Μητέρες ανηλίκων στο ΙΚΑ με 5.500 ημέρες

Μία από τις σημαντικότερες κατηγορίες αφορά τις μητέρες που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης στο ΙΚΑ και είχαν ταυτόχρονα ανήλικο παιδί.Για όσες είχαν τις 5.500 ημέρες και ανήλικο παιδί έως το 2010, υπάρχει δυνατότητα πλήρους σύνταξης με μεταβατικό όριο ηλικίας, εφόσον είχε συμπληρωθεί εγκαίρως και η κρίσιμη ηλικία.

Ειδικότερα, όσες είχαν συμπληρώσει το 55ο έτος έως και το 2018 μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη με νέο όριο ηλικίας τα 61 έτη.Αυτό σημαίνει ότι μια ασφαλισμένη που συμπληρώνει τα 61 μέσα στο 2026 μπορεί να αξιοποιήσει το συγκεκριμένο δικαίωμα, εφόσον φυσικά πληροί και τις υπόλοιπες προϋποθέσεις και δεν έχει ήδη αποχωρήσει με μειωμένη σύνταξη.

Μειωμένη σύνταξη ακόμη και πριν από τα 61

Υπάρχουν και περιπτώσεις στις οποίες η έξοδος μπορεί να πραγματοποιηθεί με μειωμένη σύνταξη σε χαμηλότερη ηλικία.Γυναίκες με 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο παιδί το 2010 ή το 2011, οι οποίες είχαν συμπληρώσει αντίστοιχα τις κρίσιμες ηλικίες των 50 ή 52 ετών το 2017 ή το 2018, μπορούν ανά περίπτωση να αποχωρήσουν με μεταβατικά όρια που φτάνουν στα 58 έτη και 5 μήνες ή στα 60 έτη και 2 μήνες.Το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί ακόμη και εάν η συγκεκριμένη μεταβατική ηλικία συμπληρώνεται μέσα στο 2026.

Τι ισχύει για όσες είχαν ανήλικο το 2012

Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι μητέρες που είχαν 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο παιδί το 2012.Εφόσον είχαν συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας τους έως το 2018, μπορούν να λάβουν μειωμένη σύνταξη όταν φτάσουν στο νέο μεταβατικό όριο των 61 ετών.

Επομένως, το δικαίωμα μπορεί να ενεργοποιηθεί και μέσα στο 2026.Υπάρχει όμως μια σημαντική διαχωριστική γραμμή: όσες συμπλήρωσαν τα 55 από το 2019 και μετά δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν το συγκεκριμένο μεταβατικό όριο και οδηγούνται στη μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη.

Οι μητέρες σε ΔΕΚΟ και τράπεζες

Ευνοϊκές διατάξεις εξακολουθούν να ισχύουν και για ασφαλισμένες στα πρώην Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών.Μητέρες που είχαν 25ετία το 2010, ανήλικο παιδί και είχαν συμπληρώσει την ηλικία των 50 ετών έως και το 2017 μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη με μεταβατικό όριο που μπορεί να φτάνει έως τα 58 έτη και 5 μήνες.

Το δικαίωμα εξακολουθεί να ισχύει ακόμη και εάν η ασφαλισμένη συμπληρώνει την απαιτούμενη μεταβατική ηλικία μέσα στο 2026.Για όσες έφτασαν στην κρίσιμη ηλικία αργότερα, τα όρια αυξάνονται σταδιακά και μπορούν να διαμορφωθούν στα 60 έτη και 2 μήνες, στα 61 έτη και 3 μήνες ή και υψηλότερα, ανάλογα με την περίπτωση.

ΔΕΚΟ και τράπεζες με 25ετία το 2012

Αντίστοιχη δυνατότητα υπάρχει για μητέρες που είχαν συμπληρώσει 25ετία και είχαν ανήλικο παιδί το 2012.Εφόσον είχαν κλείσει τα 55 έως το 2018, μπορούν να αξιοποιήσουν μεταβατικό όριο για πλήρη σύνταξη που φτάνει έως τα 61 έτη.Έτσι, ασφαλισμένη που φτάνει στο συγκεκριμένο όριο μέσα στο 2026 μπορεί να υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης, εφόσον πληροί το σύνολο των απαιτούμενων προϋποθέσεων.

Τι ισχύει για γονείς στο Δημόσιο

Ευνοϊκά μεταβατικά όρια εξακολουθούν να υπάρχουν και για γονείς που ασφαλίζονται στο Δημόσιο.Γονείς με ανήλικο τέκνο και 25ετία το 2011, οι οποίοι είχαν συμπληρώσει τα 52 έτη το 2017, μπορούν να αποχωρήσουν από την ηλικία των 58 ετών και 5 μηνών.

Εάν η ηλικία των 52 συμπληρώθηκε το 2018, το νέο μεταβατικό όριο διαμορφώνεται στα 60 έτη και 2 μήνες.Και εδώ, η δυνατότητα συνταξιοδότησης εξακολουθεί να υφίσταται όταν το τελικό ηλικιακό όριο συμπληρώνεται μέσα στο 2026.

Δημόσιο: Οι γονείς με 25ετία το 2012

Για γονείς που είχαν ανήλικο παιδί και συμπλήρωσαν 25ετία το 2012, ισχύουν διαφορετικά όρια.Εφόσον συμπλήρωσαν το 55ο έτος της ηλικίας τους το 2017, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 59 έτη και 6 μήνες.Όσοι έκλεισαν τα 55 το 2019 μπορούν να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη στα 62 έτη και 6 μήνες, ακόμη και εάν το όριο αυτό συμπληρώνεται μέσα στο 2026.

Τρίτεκνοι στο Δημόσιο: Ποιοι ευνοούνται

Ξεχωριστό καθεστώς προβλέπεται για τους τρίτεκνους δημόσιους υπαλλήλους.Όσοι είχαν 21 έτη υπηρεσίας το 2011 και συμπλήρωσαν την ηλικία των 52 ετών το 2017 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 58 έτη και 5 μήνες.

Εάν τα 52 συμπληρώθηκαν το 2018, το ηλικιακό όριο ανεβαίνει στα 60 έτη και 2 μήνες.Και στις δύο περιπτώσεις, το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί εφόσον το απαιτούμενο ηλικιακό όριο συμπληρώνεται μέσα στο 2026.

Τρίτεκνοι με 23 έτη το 2012

Για τους τρίτεκνους που είχαν συμπληρώσει 23 έτη το 2012, τα δεδομένα διαφοροποιούνται.Όσοι έφτασαν στην ηλικία των 55 ετών το 2017 μπορούν να αποχωρήσουν στα 59 έτη και 6 μήνες.

Όσοι συμπλήρωσαν τα 55 το 2018 μπορούν να λάβουν σύνταξη στα 61 έτη, ακόμη και εάν φτάνουν στο συγκεκριμένο όριο ηλικίας μέσα στο 2026.

Ποιοι μπορούν να πάρουν μειωμένη σύνταξη στο Δημόσιο

Υπάρχουν επίσης «παλαιοί ασφαλισμένοι» του Δημοσίου που μπορούν να λάβουν μειωμένη σύνταξη πριν από τα 62.Πρόκειται για ασφαλισμένους με πρώτη ασφάλιση πριν από το 1993, οι οποίοι είχαν κατοχυρώσει 25ετία το 2010, το 2011 ή το 2012 και είχαν συμπληρώσει συγκεκριμένες κρίσιμες ηλικίες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022.

Η 25ετία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συμπληρωθεί και μέσω αναγνώρισης πλασματικών ετών.Για παράδειγμα, άνδρες και γυναίκες με 25ετία το 2011 που είχαν συμπληρώσει τα 56 έως το τέλος του 2022 μπορούν να αξιοποιήσουν τις κατοχυρωμένες προϋποθέσεις για μειωμένη σύνταξη.

Αντίστοιχη δυνατότητα υπάρχει για ασφαλισμένους με 25ετία το 2012 που είχαν φτάσει στα 58 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022.

Η κρίσιμη ημερομηνία της 31ης Δεκεμβρίου 2022

Η ημερομηνία αυτή αποτελεί σημαντικό «κόφτη».Εάν οι κρίσιμες ηλικίες των 56 ή 58 ετών συμπληρώθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2023 και μετά, τα παλαιότερα ευνοϊκά όρια για μειωμένη σύνταξη δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν.

Στις περιπτώσεις αυτές, η μειωμένη σύνταξη μεταφέρεται υποχρεωτικά στα 62 έτη.Γι' αυτό δύο ασφαλισμένες με παρόμοιο ασφαλιστικό ιστορικό μπορεί τελικά να έχουν διαφορετικό όριο συνταξιοδότησης ακόμη και για διαφορά λίγων μηνών στην ηλικία τους.

Ξεχωριστό καθεστώς για τα βαρέα

Διαφορετικές προϋποθέσεις εξακολουθούν να εφαρμόζονται στις γυναίκες που έχουν ασφαλιστεί στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις το όριο ηλικίας συνδέεται με τον συνολικό αριθμό ημερών ασφάλισης αλλά και με τις απαιτούμενες ημέρες στα βαρέα.

Για τον λόγο αυτό απαιτείται εξατομικευμένος έλεγχος του ασφαλιστικού ιστορικού πριν ληφθεί απόφαση για την υποβολή αίτησης.

Τα 4 στοιχεία που πρέπει να ελέγξει κάθε ασφαλισμένη

Για να διαπιστώσει μια γυναίκα εάν μπορεί να συνταξιοδοτηθεί μέσα στο 2026, πρέπει να εξετάσει συνδυαστικά τέσσερα βασικά στοιχεία: πότε ασφαλίστηκε για πρώτη φορά, πόσες ημέρες ή έτη ασφάλισης είχε έως το 2010-2012, εάν είχε ανήλικο παιδί στην κρίσιμη χρονιά και πότε συμπλήρωσε την ηλικία που απαιτούσε η παλαιά διάταξη.

Ακόμη και μικρές διαφοροποιήσεις στα παραπάνω στοιχεία μπορούν να αλλάξουν σημαντικά το τελικό όριο ηλικίας.

Ιδιαίτερη σημασία μπορεί να έχει και η αναγνώριση πλασματικού χρόνου, όπου αυτή επιτρέπεται, καθώς σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να συμπληρώσει τον απαιτούμενο ασφαλιστικό χρόνο σε κρίσιμο έτος.

Γιατί χρειάζεται έλεγχος πριν από την αίτηση

Η συνταξιοδότηση με μεταβατικά όρια είναι από τα πιο σύνθετα σημεία του ασφαλιστικού συστήματος.Δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας του τύπου «μητέρα ανηλίκου ίσον σύνταξη πριν από τα 62».Το δικαίωμα εξαρτάται από έναν συνδυασμό ημερομηνιών, ηλικίας, ασφαλιστικού χρόνου και φορέα ασφάλισης.

Για αυτό, πριν από οποιαδήποτε αίτηση, είναι σημαντικό να ελέγχεται αναλυτικά το ασφαλιστικό ιστορικό και να επιβεβαιώνεται εάν έχει πράγματι κατοχυρωθεί το αντίστοιχο μεταβατικό όριο.

Το 2026 εξακολουθεί πάντως να προσφέρει παράθυρα πρόωρης εξόδου για χιλιάδες παλαιές ασφαλισμένες, κυρίως μητέρες ανηλίκων, ασφαλισμένες σε ΙΚΑ, ΔΕΚΟ και τράπεζες, γονείς στο Δημόσιο και τρίτεκνους που είχαν κατοχυρώσει δικαιώματα στα κρίσιμα έτη.

Κατά τη διάρκεια του 2025 εφαρμόστηκαν τα ακόλουθα μέτρα:

• Αύξηση των συντάξεων με βάση τον πληθωρισμό και το ΑΕΠ κατά 2,4%, με δημοσιονομικό κόστος 474 εκατ. ευρώ,
• Ετήσια αναπροσαρμογή των ορίων της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, ώστε οι συνταξιούχοι που υπάγονται σε αυτή να λαμβάνουν το πλήρες ποσό της αύξησης της σύνταξης,
• Επέκταση από το 2025 της απαλλαγής από τη φαρμακευτική δαπάνη στους χαμηλοσυνταξιούχους και
• Καθιέρωση κοινωνικής ενίσχυσης ποσού 250 ευρώ κάθε Νοέμβριο για συνταξιούχους άνω των 65 ετών με χαμηλά εισοδηματικά κριτήρια (14.000 ευρώ για άγαμους και 26.000 ευρώ για έγγαμους) καθώς και για ανασφάλιστους υπερήλικες και άτομα με αναπηρία, με ετήσιο κόστος 360 εκατ. ευρώ.

Τα νέα μέτρα για τους συνταξιούχους, πέραν των ωφελειών της φορολογικής μεταρρύθμισης και της ενίσχυσης του Νοεμβρίου, τα οποία θα εφαρμοστούν από το 2026, είναι τα εξής:

• Περαιτέρω αύξηση των συντάξεων με βάση τον πληθωρισμό και το ΑΕΠ,
• Μη συνυπολογισμός της προσαύξησης της σύνταξης των εργαζόμενων συνταξιούχων λόγω της εργασίας τους κατά τον υπολογισμό της ΕΑΣ και
• Μη συμψηφισμός του 50% της αύξησης της σύνταξης με την προσωπική διαφορά από τον Ιανουάριο 2026, πλήρης δε κατάργηση του συμψηφισμού από τον Ιανουάριο 2027. Το μέτρο αυτό εκτιμάται ότι θα ωφελήσει άμεσα περίπου 671.000 συνταξιούχους.

Το συνολικό κόστος της αύξησης των συντάξεων βάσει πληθωρισμού και ΑΕΠ και λαμβανομένου υπόψη του μη συμψηφισμού με την προσωπική διαφορά, εκτιμάται για το 2026 σε 629 εκατομμύρια ευρώ.

Πηγή: Lykavitos.gr

Τα ποσά της αύξησης

Με βάση τα νέα δεδομένα:

• Οι χαμηλές συντάξεις έως €850 θα ενισχυθούν έως €20 τον μήνα.

• Οι μεσαίες συντάξεις (€1.300–€1.500) θα έχουν όφελος έως €35 τον μήνα ή περίπου €450 τον χρόνο.

• Οι υψηλές συντάξεις, πάνω από €2.700, θα δουν αύξηση έως €70 τον μήνα ή €780 τον χρόνο.

Παρά τα οφέλη, οι αυξήσεις παραμένουν χαμηλότερες του πληθωρισμού, με αποτέλεσμα να μην αρκούν για την πλήρη αντιστάθμιση της ακρίβειας.

Προσωπική διαφορά και νέοι δικαιούχοι

Η εξαγγελία για κατάργηση της προσωπικής διαφοράς σε δύο δόσεις επεκτείνει τον αριθμό των ωφελούμενων. Στους 1,9 εκατ. που ήδη επρόκειτο να λάβουν αυξήσεις, προστίθενται άλλοι 671.000 συνταξιούχοι.

• Το 45% αυτών, δηλαδή περίπου 300.000 άτομα, θα δει το 100% της αύξησης.

• Οι υπόλοιποι, με υψηλή προσωπική διαφορά, θα λάβουν το 50%.

Ειδική κατηγορία αποτελούν περίπου 2.725 συνταξιούχοι του πρώην ΟΑΕΕ, με προσωπική διαφορά έως €500, που πλέον θα μπουν στον κύκλο αυξήσεων πολύ νωρίτερα από τα 10 χρόνια που θα χρειάζονταν με το παλιό καθεστώς.

Σταδιακή εξάλειψη και σενάρια

Όσοι έχουν μικρό υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς (έως το 50% της αύξησης) θα λάβουν ποσοστά από 50,01% έως 99,99% της αύξησης. Από 1/1/2027, η προσωπική διαφορά θα καταργηθεί πλήρως, με αποτέλεσμα όλοι οι συνταξιούχοι να λαμβάνουν το 100% της ετήσιας αύξησης.

Το κόστος ανέρχεται σε €75 εκατ. για το 2026, με σταδιακή άνοδο στα επόμενα έτη (€135 εκατ. το 2027, €113 εκατ. το 2028, €106 εκατ. το 2029).

Ενισχύσεις και φοροελαφρύνσεις

Πέρα από τις αυξήσεις, οι συνταξιούχοι επωφελούνται από φορολογικές παρεμβάσεις και από το ετήσιο επίδομα στήριξης των €250 που θα δοθεί σε 1,3 εκατ. δικαιούχους τον Νοέμβριο. Το μέτρο αυτό έχει μόνιμο χαρακτήρα, όμως τα εισοδηματικά και ηλικιακά κριτήρια παραμένουν στενά, αφήνοντας εκτός περίπου 1,1 εκατ. συνταξιούχους.

Παραδείγματα καθαρής ενίσχυσης

• Συνταξιούχος με εισόδημα €10.000 και καθαρά €823 τον μήνα θα λάβει €214 από την αύξηση, €250 από το επίδομα και σύνολο €464. Με προσωπική διαφορά θα λάβει €357.

• Συνταξιούχος με εισόδημα €14.000 και καθαρά €1.080 θα λάβει €263 από την αύξηση, €250 επίδομα και €80 μείωση φόρου — συνολικά €593 ή €462 με προσωπική διαφορά.

• Συνταξιούχος με εισόδημα €20.000 και καθαρά €1.460 θα λάβει €376 από την αύξηση και €200 από μείωση φόρου — σύνολο €576 ή €388 με προσωπική διαφορά.

Το 2026 θα είναι χρονιά ουσιαστικών αλλαγών για το συνταξιοδοτικό εισόδημα. Οι αυξήσεις, οι φοροελαφρύνσεις και τα επιδόματα δίνουν ανακούφιση, με το 2027 να αποτελεί το ορόσημο για την πλήρη κατάργηση της προσωπικής διαφοράς.

Αλλαγές στον υπολογισμό των συντάξεων από το 2026

Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι συντάξεις θα υπολογίζονται με βάση έναν νέο δείκτη, ο οποίος θα λαμβάνει υπόψη τον μέσο πληθωρισμό και τη μεταβολή των μισθών. Σύμφωνα με την εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», αυτό το σύστημα θα οδηγήσει σε μεγαλύτερες αυξήσεις. Για παράδειγμα, αν το νέο σύστημα ίσχυε ήδη, η ετήσια αύξηση των συντάξεων θα ήταν 4% αντί για 2,7%.

Σύμφωνα με τον νόμο 3863/2010, τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης προσαρμόζονται αυτόματα ανάλογα με το προσδόκιμο ζωής. Μέχρι σήμερα, δεν υπήρξαν αλλαγές, αλλά από το 2027, εάν το προσδόκιμο ζωής αυξηθεί, θα ακολουθήσουν και τα όρια συνταξιοδότησης. Παρακάτω παρατίθεται ο πίνακας με τα αναμενόμενα όρια:

*Τα όρια βασίζονται σε προβλέψεις για το προσδόκιμο ζωής.

Δημογραφικές πιέσεις και επιπτώσεις στις συντάξεις

Η γήρανση του πληθυσμού θα επηρεάσει σημαντικά το συνταξιοδοτικό σύστημα, καθώς η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους αναμένεται να μειωθεί. Σήμερα, αυτή η αναλογία είναι 1 προς 1,66, αλλά το 2040 προβλέπεται να φτάσει το 1 προς 1,25. Αυτό σημαίνει ότι λιγότεροι εργαζόμενοι θα πρέπει να στηρίζουν περισσότερους συνταξιούχους.

Προσδόκιμο ζωής και μελλοντικές προσαρμογές

Σύμφωνα με στοιχεία από την Eurostat, την Ε.Ε. και τον ΟΟΣΑ, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής θα οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των ηλικιών συνταξιοδότησης από το 2027:

Οι ηλικίες συνταξιοδότησης ενδέχεται να αυξάνονται ανά τριετία, ανάλογα με τις αλλαγές στο προσδόκιμο ζωής.