Ο τακτικός καθαρισμός τους είναι από τις πιο απλές εργασίες που μπορεί να κάνει ο ίδιος ο χρήστης, χωρίς ιδιαίτερο κόστος ή τεχνικές γνώσεις. Παρ’ όλα αυτά, συχνά παραμελείται, με αποτέλεσμα η συσκευή να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να ψύξει τον χώρο και να λειτουργεί εντονότερα για να διατηρήσει τη θερμοκρασία που έχει επιλεγεί.

Η οικονομική λειτουργία ενός air condition δεν εξαρτάται μόνο από τη ρύθμιση στους σωστούς βαθμούς. Αν η ροή του αέρα εμποδίζεται από φίλτρα γεμάτα σκόνη, το σύστημα υποχρεώνεται να εργαστεί περισσότερο για να πετύχει το ίδιο αποτέλεσμα.

Καθώς το κλιματιστικό λειτουργεί, τα φίλτρα συγκρατούν σκόνη, χνούδια, τρίχες κατοικιδίων και μικροσκοπικά σωματίδια που αιωρούνται στον χώρο. Με την πάροδο του χρόνου σχηματίζεται ένα πυκνό στρώμα βρωμιάς, το οποίο περιορίζει την ποσότητα αέρα που μπορεί να περάσει από τη συσκευή.

Σε περιόδους έντονης χρήσης, ένας έλεγχος και καθαρισμός κάθε 15 έως 30 ημέρες αποτελεί μια πρακτική που μπορεί να βοηθήσει σημαντικά. Σε σπίτια με κατοικίδια, αυξημένη σκόνη ή κλιματιστικά που παραμένουν σε λειτουργία σχεδόν όλη την ημέρα, ο έλεγχος μπορεί να χρειάζεται συχνότερα.

Βρώμικα φίλτρα, μικρότερη απόδοση

Ο βασικός ρόλος των φίλτρων είναι να συγκρατούν μέρος των σωματιδίων που μεταφέρονται μαζί με τον αέρα και να περιορίζουν την επιστροφή σκόνης και μικροσωματιδίων στον χώρο.

Όσο όμως η επιφάνειά τους γεμίζει, τόσο μειώνεται η ροή αέρα προς το εσωτερικό της συσκευής. Αυτό σημαίνει ότι το κλιματιστικό πρέπει να δουλέψει περισσότερο και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα προκειμένου να κατεβάσει τη θερμοκρασία.

Ένα δωμάτιο που μέχρι πρόσφατα δρόσιζε γρήγορα μπορεί ξαφνικά να χρειάζεται αρκετά περισσότερα λεπτά. Ο χρήστης είναι πιθανό να θεωρήσει ότι η συσκευή έχει χάσει την απόδοσή της ή ότι υπάρχει τεχνική βλάβη, ενώ η πραγματική αιτία μπορεί να είναι πολύ απλούστερη.

Σε περιπτώσεις έντονης συσσώρευσης βρωμιάς, η απόδοση του κλιματιστικού μπορεί να περιοριστεί ακόμη και κατά 50%. Το ποσοστό διαφέρει ανάλογα με το μοντέλο, τη χρήση και την κατάσταση των φίλτρων, ωστόσο η περιορισμένη κυκλοφορία αέρα μπορεί να επιβαρύνει αισθητά ολόκληρη τη λειτουργία της μονάδας.

Το αποτέλεσμα δεν αφορά μόνο την άνεση μέσα στο σπίτι. Όταν ένα κλιματιστικό χρειάζεται να λειτουργεί περισσότερο για να πετύχει την ίδια ψύξη, μπορεί να αυξηθεί και η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε μια περίοδο όπως ο Αύγουστος, όταν η συσκευή μπορεί να δουλεύει επί πολλές ώρες κάθε ημέρα, αυτή η επιβάρυνση είναι πιθανό να αποτυπωθεί και στον λογαριασμό ρεύματος.

Κάθε πότε χρειάζεται καθαρισμός

Δεν υπάρχει μία ενιαία συχνότητα που να ισχύει για όλα τα κλιματιστικά και όλα τα σπίτια. Σημαντικό ρόλο παίζουν οι ώρες λειτουργίας, η ποσότητα σκόνης, η ύπαρξη κατοικιδίων και οι συνθήκες του χώρου.

Σε μια κατοικία όπου το air condition λειτουργεί καθημερινά και για πολλές ώρες, είναι σκόπιμος ένας οπτικός έλεγχος περίπου κάθε δύο εβδομάδες. Αν η χρήση είναι πιο περιορισμένη, ο καθαρισμός μία φορά τον μήνα μπορεί να είναι αρκετός.

Περισσότερη προσοχή χρειάζεται σε σπίτια με σκύλους ή γάτες, καθώς οι τρίχες μπορούν να συγκεντρωθούν γρηγορότερα στα φίλτρα. Αντίστοιχα, σε περιοχές με αυξημένη σκόνη ή σε κατοικίες όπου τα παράθυρα μένουν αρκετές ώρες ανοιχτά, η επιβάρυνση μπορεί να είναι μεγαλύτερη.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο έλεγχος ακόμη και κάθε εβδομάδα δεν είναι υπερβολικός, ειδικά όταν η συσκευή δουλεύει σχεδόν αδιάκοπα.

Η πιο ασφαλής ένδειξη, πάντως, είναι η ίδια η εικόνα των φίλτρων. Δεν χρειάζεται να περιμένει κάποιος μέχρι να διαπιστώσει ότι η ψύξη έχει μειωθεί αισθητά. Ένας γρήγορος οπτικός έλεγχος μπορεί να δείξει εάν έχει ήδη σχηματιστεί στρώμα σκόνης και απαιτείται καθάρισμα.

Πώς γίνεται σωστά ο καθαρισμός

Στα περισσότερα οικιακά κλιματιστικά, τα φίλτρα αφαιρούνται σχετικά εύκολα από την εσωτερική μονάδα. Πριν γίνει οποιαδήποτε εργασία, ωστόσο, η συσκευή πρέπει να απενεργοποιηθεί και να αποσυνδεθεί από το ηλεκτρικό ρεύμα.

Παράλληλα, καλό είναι να λαμβάνονται υπόψη οι οδηγίες του κατασκευαστή, καθώς ο τρόπος αφαίρεσης και καθαρισμού μπορεί να διαφέρει από μοντέλο σε μοντέλο.

Μετά την αφαίρεση, η πρώτη ποσότητα σκόνης μπορεί να απομακρυνθεί προσεκτικά με ηλεκτρική σκούπα σε χαμηλή ένταση, ώστε να μη φθαρεί το υλικό.

Εφόσον το επιτρέπει ο κατασκευαστής, τα φίλτρα μπορούν στη συνέχεια να ξεπλυθούν με νερό. Για πιο επίμονη βρωμιά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μικρή ποσότητα ήπιου, ουδέτερου καθαριστικού.

Αντίθετα, καλό είναι να αποφεύγονται ισχυρά χημικά καθαριστικά, σκληρά σφουγγάρια και έντονο τρίψιμο, καθώς υπάρχει κίνδυνος να προκληθεί φθορά ή παραμόρφωση του φίλτρου.

Εξίσου κρίσιμο είναι το επόμενο στάδιο. Τα φίλτρα πρέπει να στεγνώσουν εντελώς πριν επανατοποθετηθούν. Η καλύτερη επιλογή είναι να παραμείνουν σε σκιερό σημείο μέχρι να φύγει πλήρως η υγρασία.

Η επανατοποθέτησή τους ενώ είναι ακόμη νωπά μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες που ευνοούν δυσάρεστες οσμές και συγκέντρωση υγρασίας στο εσωτερικό της μονάδας.

Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται

Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις που μπορούν να προειδοποιήσουν ότι το κλιματιστικό χρειάζεται έλεγχο.

Η αργή ψύξη του χώρου, μια χαρακτηριστική μυρωδιά σκόνης ή υγρασίας και η εμφάνιση αυξημένου θορύβου είναι από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα.

Το ίδιο ισχύει εάν εμφανίζονται σταγόνες νερού από την εσωτερική μονάδα, εάν η ροή του αέρα μοιάζει αισθητά ασθενέστερη ή εάν παρατηρείται ξαφνική άνοδος στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς να έχουν αλλάξει σημαντικά οι ώρες χρήσης.

Βεβαίως, ο αυξημένος λογαριασμός δεν σημαίνει αυτομάτως ότι φταίνε τα φίλτρα. Η κατανάλωση μπορεί να αυξηθεί λόγω υψηλότερων εξωτερικών θερμοκρασιών ή επειδή το κλιματιστικό λειτουργεί περισσότερες ώρες από το συνηθισμένο.

Ωστόσο, η κατάσταση των φίλτρων είναι ένας από τους πρώτους και πιο εύκολους ελέγχους που μπορεί να κάνει ο χρήστης.

Πότε χρειάζεται τεχνικός

Ο καθαρισμός των φίλτρων δεν λύνει κάθε πρόβλημα. Αν, μετά τον καθαρισμό, το κλιματιστικό εξακολουθεί να μην αποδίδει, να κάνει παράξενους θορύβους, να στάζει νερό ή να αναδίδει επίμονη μυρωδιά, τότε απαιτείται έλεγχος από εξειδικευμένο τεχνικό.

Εσωτερικά εξαρτήματα όπως η μπαταρία, ο ανεμιστήρας, το σύστημα αποστράγγισης και άλλα σημεία της μονάδας χρειάζονται διαφορετικού τύπου συντήρηση και δεν πρέπει να καθαρίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως τα απλά αφαιρούμενα φίλτρα.

Η τακτική επαγγελματική συντήρηση είναι επίσης σημαντική, ιδίως πριν από περιόδους πολύ έντονης χρήσης. Ο τεχνικός μπορεί να ελέγξει εάν υπάρχουν προβλήματα που δεν είναι ορατά στον χρήστη και να διαπιστώσει εάν η συσκευή λειτουργεί σωστά.

Ο καθαρισμός των φίλτρων, πάντως, παραμένει μια απλή, γρήγορη και χαμηλού κόστους παρέμβαση που μπορεί να βοηθήσει σημαντικά. Διατηρεί καλύτερη τη ροή του αέρα, διευκολύνει τη λειτουργία της συσκευής και περιορίζει την πιθανότητα να χρειάζεται το κλιματιστικό περισσότερη ενέργεια για το ίδιο αποτέλεσμα.

Σε ημέρες έντονης ζέστης, όταν κάθε βαθμός και κάθε ώρα λειτουργίας μετράει, αυτή η μικρή συνήθεια μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο σημαντική από όσο φαίνεται.

Η σωστή ρύθμιση της θερμοκρασίας δεν αρκεί για την οικονομική και αποτελεσματική λειτουργία του air condition. Όταν τα φίλτρα παραμένουν βρώμικα για μεγάλο διάστημα, η συσκευή δυσκολεύεται να κυκλοφορήσει τον αέρα και αναγκάζεται να λειτουργεί περισσότερο προκειμένου να πετύχει την επιθυμητή θερμοκρασία.

Κατά τη διάρκεια της καθημερινής λειτουργίας, πάνω στα φίλτρα καταλήγουν σκόνη, χνούδια, τρίχες κατοικιδίων και μικροσκοπικά αιωρούμενα σωματίδια. Η συσσώρευσή τους δημιουργεί σταδιακά ένα στρώμα που εμποδίζει την ελεύθερη διέλευση του αέρα.

Για τον λόγο αυτό, τους μήνες κατά τους οποίους η χρήση του κλιματιστικού είναι εντατική, ένας καθαρισμός ανά 15 έως 30 ημέρες αποτελεί μια χρήσιμη πρακτική. Σε σπίτια με κατοικίδια, περισσότερη σκόνη ή συσκευές που λειτουργούν σχεδόν αδιάκοπα, ο έλεγχος μπορεί να χρειάζεται ακόμη συχνότερα.

Βρώμικα φίλτρα και απώλεια απόδοσης

Τα φίλτρα έχουν ως βασική αποστολή να συγκρατούν ένα σημαντικό μέρος των σωματιδίων που μεταφέρονται μαζί με τον αέρα. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται η ποσότητα σκόνης και άλλων μικροσωματιδίων που επιστρέφουν στον εσωτερικό χώρο.

Όσο όμως η επιφάνεια του φίλτρου καλύπτεται από βρωμιά, τόσο μικρότερη γίνεται η ποσότητα αέρα που μπορεί να περάσει από αυτό. Το αποτέλεσμα είναι ότι το κλιματιστικό καταβάλλει μεγαλύτερη προσπάθεια για να ψύξει τον χώρο.

Ένα δωμάτιο που παλαιότερα δρόσιζε γρήγορα μπορεί ξαφνικά να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να φτάσει στην επιλεγμένη θερμοκρασία. Ο χρήστης ενδέχεται τότε να θεωρήσει ότι το κλιματιστικό έχει χάσει την ισχύ του ή παρουσιάζει κάποια βλάβη, ενώ η αιτία μπορεί να βρίσκεται απλώς στα φίλτρα.

Σε περίπτωση πολύ έντονης συσσώρευσης βρωμιάς, η απόδοση του κλιματιστικού μπορεί να μειωθεί ακόμη και κατά 50%. Η πραγματική επίπτωση εξαρτάται βέβαια από τη συσκευή, τη χρήση και την κατάσταση των φίλτρων, όμως η περιορισμένη ροή αέρα μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη λειτουργία της.

Η μειωμένη απόδοση μπορεί παράλληλα να σημαίνει μεγαλύτερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς το κλιματιστικό ενδέχεται να χρειάζεται να λειτουργεί περισσότερη ώρα για να πετύχει το ίδιο αποτέλεσμα. Σε μια περίοδο συνεχούς χρήσης, αυτή η επιβάρυνση μπορεί να αποτυπωθεί και στον λογαριασμό ρεύματος.

Κάθε πότε χρειάζεται καθαρισμός

Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη συχνότητα που να ταιριάζει σε κάθε σπίτι και κάθε κλιματιστικό. Καθοριστικό ρόλο παίζουν οι ώρες καθημερινής λειτουργίας, οι συνθήκες του χώρου και η ποσότητα σκόνης που συγκεντρώνεται.

Όταν το air condition λειτουργεί καθημερινά και για πολλές ώρες, είναι χρήσιμο να γίνεται έλεγχος περίπου ανά 15 ημέρες. Με πιο περιστασιακή χρήση, ένας καθαρισμός ανά μήνα μπορεί να είναι αρκετός.

Διαφορετική αντιμετώπιση χρειάζονται χώροι στους οποίους υπάρχουν κατοικίδια, καθώς οι τρίχες μπορούν να συγκεντρώνονται γρηγορότερα στα φίλτρα. Το ίδιο ισχύει όταν τα παράθυρα παραμένουν συχνά ανοιχτά ή όταν το σπίτι βρίσκεται σε περιοχή με αυξημένη σκόνη. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται έλεγχος ακόμη και κάθε εβδομάδα.

Η καλύτερη ένδειξη παραμένει η ίδια η εικόνα του φίλτρου. Δεν υπάρχει λόγος να περιμένει κάποιος να μειωθεί αισθητά η ψύξη. Ένας σύντομος οπτικός έλεγχος αρκεί για να διαπιστωθεί εάν έχει σχηματιστεί εμφανές στρώμα σκόνης και χρειάζεται καθάρισμα.

Ο σωστός τρόπος καθαρισμού

Στα περισσότερα οικιακά κλιματιστικά, η αφαίρεση των φίλτρων είναι σχετικά απλή. Πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση, όμως, απαιτείται απενεργοποίηση και αποσύνδεση της συσκευής από το ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι οδηγίες του κατασκευαστή για το συγκεκριμένο μοντέλο.

Αφού αφαιρεθούν, η πρώτη ποσότητα σκόνης μπορεί να απομακρυνθεί προσεκτικά με ηλεκτρική σκούπα σε χαμηλή ισχύ. Στη συνέχεια, εφόσον το επιτρέπουν οι προδιαγραφές του κατασκευαστή, τα φίλτρα μπορούν να ξεπλυθούν με νερό.

Εάν υπάρχει επίμονη βρωμιά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μικρή ποσότητα ήπιου και ουδέτερου απορρυπαντικού. Αντίθετα, τα ισχυρά καθαριστικά και τα σκληρά σφουγγάρια πρέπει να αποφεύγονται, καθώς υπάρχει κίνδυνος φθοράς της επιφάνειας του φίλτρου.

Εξίσου σημαντικό είναι το στάδιο μετά το πλύσιμο. Τα φίλτρα πρέπει να στεγνώσουν πλήρως πριν επιστρέψουν στη συσκευή, κατά προτίμηση σε σκιερό μέρος και χωρίς επιθετικές μεθόδους στεγνώματος. Η επανατοποθέτηση ενώ παραμένουν υγρά μπορεί να ευνοήσει την εμφάνιση δυσάρεστων οσμών και υγρασίας.

Τα σημάδια που δείχνουν ανάγκη για έλεγχο

Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις που μπορούν να προειδοποιήσουν ότι το κλιματιστικό δεν λειτουργεί πλέον όπως θα έπρεπε. Αργή ψύξη του δωματίου, μυρωδιά σκόνης ή υγρασίας και αυξημένος θόρυβος αποτελούν λόγους για έναν πρώτο έλεγχο των φίλτρων.

Το ίδιο ισχύει εάν παρατηρούνται σταγόνες νερού από την εσωτερική μονάδα ή μια ανεξήγητη μεταβολή στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Βέβαια, ο αυξημένος λογαριασμός μπορεί να οφείλεται και σε περισσότερες ώρες λειτουργίας ή σε ιδιαίτερα υψηλές εξωτερικές θερμοκρασίες.

Ο καθαρισμός των φίλτρων δεν αποτελεί πάντως λύση για κάθε δυσλειτουργία. Εάν μετά τη διαδικασία η συσκευή εξακολουθεί να μη δροσίζει επαρκώς, εμφανίζει διαρροή νερού, κάνει ασυνήθιστους θορύβους ή αναδίδει επίμονες δυσάρεστες οσμές, είναι απαραίτητος έλεγχος από επαγγελματία τεχνικό.

Τμήματα όπως η εσωτερική μπαταρία, το σύστημα αποστράγγισης και ο ανεμιστήρας απαιτούν πιο εξειδικευμένη συντήρηση και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως τα απλά αφαιρούμενα φίλτρα.

Η συστηματική φροντίδα τους, επομένως, αποτελεί μια εύκολη και χαμηλού κόστους κίνηση συντήρησης, η οποία βοηθά το κλιματιστικό να διατηρεί καλύτερη ροή αέρα και να λειτουργεί αποτελεσματικότερα στις ημέρες που το χρειαζόμαστε περισσότερο.