Το διακύβευμα είναι μεγάλο, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να υπογραμμίζουν προσερχόμενοι στο Συμβούλιο ότι δεν θα αποχωρήσουν χωρίς λύση.

Η Ουκρανία πρόκειται να βρεθεί αντιμέτωπη με ενδεχόμενο χρεοκοπίας τον Μάρτιο, χωρίς επιπρόσθετη χρηματοδότηση εν μέσω του πολέμου της Ρωσίας, σύμφωνα με τη Deutsche Welle.

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα ζητήσουν από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να υιοθετήσουν επειγόντως τα αναγκαία εργαλεία για τη θέσπιση ενός «δανείου αποζημιώσεων» για την Ουκρανία, το οποίο θα βασίζεται στα ταμειακά διαθέσιμα που συνδέονται με τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, σύμφωνα με προσχέδιο εγγράφου που είδε το Reuters. Τομ έγγραφο παραμένει υπό διαμόρφωση και μπορεί να τροποποιηθεί.

Το προσχέδιο περιλαμβάνει σειρά όρων και προϋποθέσεων για το δάνειο, μεταξύ των οποίων ο πλήρης σεβασμός των συμβατικών υποχρεώσεων των κατόχων των περιουσιακών στοιχείων, η ίση μεταχείριση, η συμμόρφωση με διμερείς επενδυτικές συμφωνίες, καθώς και η πρόβλεψη ότι τα κεφάλαια θα στηρίζουν τόσο την ευρωπαϊκή όσο και την ουκρανική αμυντική βιομηχανία.

Στο ίδιο έγγραφο αναφέρεται ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιθυμούν το δάνειο αποζημιώσεων να αρχίσει να παρέχει χρηματοδοτική στήριξη προς την Ουκρανία από το δεύτερο τρίμηνο του 2026, καλύπτοντας και τις στρατιωτικές της ανάγκες.

Ωστόσο, το σχετικό τμήμα του κειμένου εμφανίζεται εντός αγκυλών, στοιχείο που υποδηλώνει ότι η πρόταση δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί και παραμένει αντικείμενο διαπραγμάτευσης, καθώς οι συνομιλίες συνεχίζονται.

Χρήση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ή κοινός δανεισμός

Η πρόταση της Κομισιόν αφορά παροχή δανείου προς το Κίεβο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα επόμενα δύο χρόνια και δύο επιλογές: χρήση των λεγόμενων «παγωμένων» ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη ή κοινό δανεισμό.

Την πρώτη επιλογή «μπλοκάρει» ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ, λόγω πιθανών ρωσικών αντιποίνων, καθώς το βελγικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα Euroclear κρατά το μεγαλύτερο ποσό (185 δισ. από τα συνολικά 210) σε όλη την Ευρώπη.

Νωρίτερα σήμερα επανέλαβε τις απαιτήσεις του: έγγραφες δεσμευτικές και απεριόριστες εγγυήσεις από τα κράτη μέλη, ώστε να αναλάβουν από κοινού το ρίσκο. Στο πλευρό του εσχάτως στέκονται η Ιταλία, η Βουλγαρία, η Μάλτα και η Τσεχία.

Τα βασικά σενάρια είναι τα εξής: είτε η Ευρωπαϊκής Ένωσης να δανειστεί το ποσό που απαιτείται έναντι της ασφάλειας του προϋπολογισμού της και στη συνέχεια να δανείσει την Ουκρανία, που απαιτεί όμως ομοφωνία που μπλοκάρει η Ουγγαρία, είτε η κάθε χώρα να συγκεντρώσει χρήματα από τις αγορές και να τα μεταβιβάσει στο Κίεβο με κίνδυνο αύξησης του χρέους τους.

Πηγή: Lykavitos.gr

Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές με το πέρας της άτυπης Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, το Συμβούλιο υιοθετεί βασικές ελληνικές θέσεις και η ΕΕ αναγνωρίζει ότι το πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό και ότι χρειάζεται ευρωπαϊκή απάντηση. Αναγνωρίζει δε την ανάγκη αποτελεσματικού ελέγχου των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, την ώρα, που αναφέρεται σε χερσαία και θαλάσσια σύνορα και χαιρετίζει τις προσπάθειες των χωρών πρώτης γραμμής για τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.

Στήριξη στη Frontex

Όπως προσθέτουν οι κυβερνητικές πηγές, το κείμενο συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δηλώνει τη στήριξή του στη FRONTEX και συγκεκριμένα στη βασική αποστολή της, που είναι η στήριξη των κρατών-μελών στην προστασία των εξωτερικών συνόρων, την καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος και την ενίσχυση των επιστροφών.

Μάλιστα, καλεί σε άμεση ενεργοποίηση κοινοτικών πόρων για την ενίσχυση των δυνατοτήτων και των υποδομών ελέγχου των συνόρων, των μέσων επιτήρησης συμπεριλαμβανομένων και των εναέριων.

Οι ίδιες πηγές παρατηρούν δε ότι σχετικά με το ζήτημα των επιστροφών, το κείμενο συμπερασμάτων υπογραμμίζει τη δυνατότητα επιβολής μέτρων που αφορούν τις βίζες εις βάρος τρίτων χωρών που δεν συνεργάζονται στο ζήτημα των επιστροφών. Εστιάζει δε, στην ανάγκη αποτελεσματικών επιστροφών προς τις χώρες προέλευσης και τέλος καταδικάζει τις προσπάθειες εργαλειοποίησης του Μεταναστευτικού για πολιτικούς σκοπούς.

Αποφασισμένοι για αποτελεσματικό έλεγχο των εξωτερικών χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων της ΕΕ

Την ίδια ώρα οι ευρωπαίοι ηγέτες δείχνουν την αποφασιστικότητά τους να εξασφαλίσουν «αποτελεσματικό έλεγχο των εξωτερικών χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων της ΕΕ», ενώ καλούν την Επιτροπή να χρηματοδοτήσει με ευρωπαϊκά κονδύλια, υποδομές προστασίας των συνόρων.

Συγκεκριμένα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καλεί την Επιτροπή να χρηματοδοτήσει μέτρα από τα κράτη μέλη που συμβάλλουν άμεσα στον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, όπως τα πιλοτικά έργα διαχείρισης των συνόρων, καθώς και στην ενίσχυση του ελέγχου των συνόρων σε βασικές χώρες σε οδούς διέλευσης προς την ΕΕ. Καλεί επίσης την Επιτροπή να «κινητοποιήσει άμεσα σημαντικά κονδύλια και μέσα της ΕΕ για την υποστήριξη των κρατών μελών στην ενίσχυση των δυνατοτήτων και των υποδομών προστασίας των συνόρων, των μέσων επιτήρησης, συμπεριλαμβανομένης της εναέριας επιτήρησης, και του εξοπλισμού.» Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να οριστικοποιήσει γρήγορα την ευρωπαϊκή στρατηγική για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει ότι «αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των θαλάσσιων συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των ανθρώπινων ζωών, και υπογραμμίζει την ανάγκη για ενισχυμένη συνεργασία όσον αφορά τις δραστηριότητες Έρευνας και Διάσωσης και, στο πλαίσιο αυτό, σημειώνει την επανέναρξη της Ευρωπαϊκής Ομάδας Επαφής για Έρευνα και Διάσωση.

Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει την πλήρη υποστήριξη στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex) στην εκπλήρωση του βασικού του καθήκοντος, που είναι η υποστήριξη των κρατών μελών στην προστασία των εξωτερικών συνόρων, στην καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος και στην ενίσχυση των επιστροφών. Ακόμη, επισημαίνεται η σημασία του συστήματος εισόδου/εξόδου και του ευρωπαϊκού συστήματος πληροφοριών και εξουσιοδότησης ταξιδιών να τεθούν σε λειτουργία το συντομότερο δυνατό.

Ειδική αναφορά γίνεται στην καταπολέμηση της εργαλειοποίησης, της παράνομης διακίνησης και του λαθρεμπορίου. «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει τις προσπάθειες εργαλειοποίησης των μεταναστών για πολιτικούς σκοπούς, ιδίως όταν χρησιμοποιούνται για μόχλευση ή ως μέρος υβριδικών αποσταθεροποιητικών ενεργειών», αναφέρεται στα συμπεράσματα. Επίσης, οι ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν να προχωρήσουν μέτρα, συμπεριλαμβανομένων πιθανών μέτρων κατά των μεταφορέων που εμπλέκονται ή διευκολύνουν την εμπορία ανθρώπων ή τη λαθραία διακίνηση μεταναστών.

Επισημαίνεται, επίσης, ότι μέσω της ισχυρής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, αλλά και με την Europol, τον Frontex και την Eurojust, καθώς και με βασικούς εταίρους, η καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της λαθραίας διακίνησης μεταναστών θα ενισχυθεί περαιτέρω.

Μεταναστευτικές ροές

Όσον αφορά τα δεδομένα για τις μεταναστευτικές ροές, οι ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν να βελτιωθεί η παρακολούθηση των δεδομένων σχετικά με τις δυνατότητες υποδοχής και τις μεταναστευτικές ροές και να εντοπιστούν ταχύτερα οι νέες μεταναστευτικές τάσεις, τόσο προς την ΕΕ, όσο και εντός της ΕΕ. Επίσης, οι «27» παροτρύνουν τις αρχές των κρατών μελών να ζητήσουν την υποστήριξη των υπηρεσιών της ΕΕ – συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας Ασύλου και του Frontex – για να διασφαλίσουν ότι όλοι οι μετανάστες που εισέρχονται στην ΕΕ καταγράφονται σωστά.

Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει τη σημασία μιας ενιαίας, συνολικής και αποτελεσματικής πολιτικής της ΕΕ για την επιστροφή και την επανεισδοχή, καθώς και μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επανένταξη. Απαιτείται ταχεία δράση για να διασφαλιστούν αποτελεσματικές επιστροφές, από την ΕΕ και από τρίτες χώρες κατά μήκος των διαδρομών, σε χώρες προέλευσης και διέλευσης, χρησιμοποιώντας ως μοχλό όλες τις σχετικές πολιτικές, τα μέσα και τα εργαλεία της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της διπλωματίας, της ανάπτυξης, του εμπορίου και των θεωρήσεων, καθώς και ευκαιρίες για νόμιμη μετανάστευση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να κάνουν πλήρη χρήση του μηχανισμού που προβλέπεται στο άρθρο 25α του κώδικα θεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας εισαγωγής περιοριστικών μέτρων για τις θεωρήσεις σε σχέση με τρίτες χώρες που δεν συνεργάζονται για τις επιστροφές. Για να επιταχυνθούν οι διαδικασίες επιστροφής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί επίσης τα κράτη μέλη να αναγνωρίσουν το ένα τις αποφάσεις επιστροφής του άλλου.

Τέλος, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καλεί τους συννομοθέτες να συνεχίσουν τις εργασίες για το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, σύμφωνα με τον Κοινό Οδικό Χάρτη, καθώς και για τον αναθεωρημένο Κώδικα Συνόρων Σένγκεν και τον Οδηγία για τις επιστροφές.

Ερωτηθείσα από το ΑΠΕ-ΜΠΕ γιατί χρειάστηκαν τόσες ώρες για να υπάρξει συμφωνία και εάν θα μπορούσαν να κατηγορηθούν κράτη μέλη πως δίνουν έμφαση στα δικά τους συμφέροντα την ώρα που η ΕΕ αντιμετωπίζει ενεργειακή κρίση, η κυρία φον ντερ Λάιεν απάντησε ότι έγιναν «πολύ έντονες, αλλά εποικοδομητικές συζητήσεις και υπήρχε ισχυρή βούληση -το νιώσαμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο- να φτάσουμε σε κοινό συμπέρασμα».

Όσον αφορά το τι συμφώνησαν οι 27, υπογράμμισε ότι «η κοινή αγορά είναι μεγάλο βήμα μπροστά, είναι οι κανόνες κοινής χρήσης του φυσικού αερίου, οι συμφωνίες αλληλεγγύης και οι κανόνες που πρέπει να ακολουθηθούν σε περίπτωση σοβαρής διακοπής. Είναι το ζήτημα των υπερβολικών τιμών και πώς θα τις περιορίσουμε. Υπάρχουν δύο διαφορετικά μοντέλα στο τραπέζι πάνω στα οποία θα εργαστούμε. Το ένα στο επίπεδο του TTF, το άλλο αφορά στο φυσικό αέριο που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας».

Ταυτόχρονα, είναι «κορυφαίο» το «μεγάλο ζήτημα της επένδυσης στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην ευρωπαϊκή βιομηχανία σε όλη την Ευρώπη, να τις προετοιμάσουμε για το μέλλον, να τις βοηθήσουμε να ξεπεράσουν το δύσκολο διάστημα των υψηλών τιμών ενέργειας, να μπορέσουν να προχωρήσουν και να εκσυγχρονιστούν», πρόσθεσε η η πρόεδρος της Κομισιόν.

«Ισχυρή ένδειξη ενωμένης προσέγγισης»

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ τόνισε ότι «πρόκειται για εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα, δύσκολο ζήτημα, περίπλοκο ζήτημα. Είμαστε όλοι ξεκάθαροι, αυτό που αποφασίσαμε είναι το πολύ ισχυρό πλαίσιο που θα διαδραματίσει θεμελιώδη ρόλο για να επιτύχουμε τον στόχο για τον οποίο είμαστε αποφασισμένοι».

«Γνωρίζαμε ότι θα ήταν ένα δύσκολο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Το γεγονός ότι καταφέραμε να έχουμε συμφωνία μόλις σε μερικές ώρες κατά την γνώμη μου είναι πολύ ισχυρή ένδειξη ενωμένης προσέγγισης και αποφασιστικότητας να ενεργήσουμε μαζί, με ευρωπαϊκό τρόπο» πρόσθεσε.

Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την ενέργεια

Μπροστά στο γεγονός πως η ενέργεια μετατρέπεται σε όπλο από πλευράς Ρωσίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παραμείνει ενωμένη για να προστατεύσει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της και να λάβει απαραίτητα μέτρα επειγόντως, αναφέρουν τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την ενέργεια που δόθηκαν στη δημοσιότητα τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε ότι, υπό το φως της συνεχιζόμενης κρίσης, πρέπει να επιταχυνθούν και να ενταθούν οι προσπάθειες για τη μείωση της ζήτησης, να υπάρξουν εγγυήσεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού, την αποφυγή της επιβολής περιορισμών στις καταναλώσεις (rationing) και τη μείωση των τιμών της ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ένωση, προσθέτοντας ότι η ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς πρέπει να προφυλαχθεί.

Τονίζεται ακόμη ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί το ίδιο το Συμβούλιο και την Επιτροπή να υποβάλουν επειγόντως συγκεκριμένες αποφάσεις για τα ακόλουθα μέτρα, καθώς και για τις προτάσεις της Επιτροπής, έχοντας αξιολογήσει τον αντίκτυπό τους ιδίως στις υφιστάμενες συμβάσεις, κατά τρόπο ώστε να μην υποστούν πλήγμα μακροπρόθεσμες συμβάσεις, και λαμβάνοντας υπόψη τα διαφορετικά ενεργειακά μείγματα και τις εθνικές συνθήκες:

α) εθελοντική κοινή προμήθεια φυσικού αερίου, εκτός από τη δεσμευτική συγκέντρωση ζήτησης για ποσότητα που ισοδυναμεί με το 15% των αναγκών πλήρωσης των αποθηκευτικών υποδομών, σύμφωνα με τις εθνικές ανάγκες, και επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων με αξιόπιστους εταίρους για την αναζήτηση αμοιβαία επωφελών εταιρικών σχέσεων με την εκμετάλλευση του βάρους της συλλογικής αγοράς της Ένωσης και με πλήρη χρήση της Ενεργειακής Πλατφόρμας της ΕΕ, η οποία είναι ανοιχτή επίσης για τα Δυτικά Βαλκάνια και τους τρεις συνδεδεμένους Ανατολικούς Εταίρους·

β) νέο συμπληρωματικό σημείο αναφοράς έως τις αρχές του 2023 που αντικατοπτρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις συνθήκες στην αγορά φυσικού αερίου·

γ) προσωρινός δυναμικός διάδρομος τιμών για τις συναλλαγές φυσικού αερίου για τον άμεσο περιορισμό των «επεισοδίων» υπερβολικών τιμών του φυσικού αερίου, λαμβάνοντας υπόψη τις διασφαλίσεις που ορίζονται στο άρθρο 23 παρ. 2 του Σχεδίου Κανονισμού του Συμβουλίου που προτάθηκε τη 18η Οκτωβρίου 2022·

δ) προσωρινό πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ για τον περιορισμό της τιμής του φυσικού αερίου στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, με ανάλυση κόστους και οφέλους, χωρίς τροποποίηση της αξιολογικής κατάταξης (merit order), αποτρέποντας παράλληλα την αύξηση της κατανάλωσης φυσικού αερίου, αντιμετωπίζοντας τις επιπτώσεις χρηματοδότησης και διανομής και τις επιπτώσεις του στις ροές πέρα από τα σύνορα της ΕΕ·

ε) βελτιώσεις στη λειτουργία των αγορών ενέργειας για την αύξηση της διαφάνειας της αγοράς, την άμβλυνση της κρίσης ρευστότητας και την εξάλειψη των παραγόντων που ενισχύουν τη μεταβλητότητα των τιμών του φυσικού αερίου, διασφαλίζοντας παράλληλα τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας·

στ) ταχεία παρακολούθηση της απλούστευσης των διαδικασιών αδειοδότησης προκειμένου να επιταχυνθεί η ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των δικτύων, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων έκτακτης ανάγκης βάσει του άρθρου 122 της ΣΛΕΕ (σ.σ. Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ)·

ζ) μέτρα ενεργειακής αλληλεγγύης σε περίπτωση διακοπής του εφοδιασμού με φυσικό αέριο σε εθνικό, περιφερειακό ή ενωσιακό επίπεδο, ελλείψει διμερών συμφωνιών αλληλεγγύης·

η) αυξημένες προσπάθειες για εξοικονόμηση ενέργειας·

θ) κινητοποίηση συναφών εργαλείων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο. Ταυτόχρονα, άμεση προτεραιότητα είναι η προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων στις κοινωνίες μας. Η διατήρηση της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της Ένωσης είναι επίσης σημαντική. Θα πρέπει να κινητοποιηθούν όλα τα σχετικά εργαλεία σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οικονομιών μας, διατηρώντας παράλληλα την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και διατηρώντας ισότιμους όρους ανταγωνισμού και την ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει δεσμευτεί για στενό συντονισμό των πολιτικών απαντήσεων. Τονίζει τη σημασία του στενού συντονισμού και των κοινών λύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου χρειάζεται, και δεσμεύεται να επιτύχει τους στόχους της πολιτικής μας με ενιαίο τρόπο. Το Συμβούλιο θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις οικονομικές εξελίξεις και έχει δεσμευτεί να ενισχύσει περαιτέρω τον συντονισμό μας, προκειμένου να παράσχουμε μια αποφασιστική και ευέλικτη πολιτική απάντηση.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει την ανάγκη να ενταθούν οι επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση, στις έτοιμες για το μέλλον ενεργειακές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των διασυνδέσεων, της αποθήκευσης και των καινοτόμων τεχνολογιών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να επιταχύνει τις εργασίες για τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της αποτίμησης των επιπτώσεων, και καλεί για περαιτέρω πρόοδο προς μια πλήρη Ενεργειακή Ένωση που εξυπηρετεί τον διττό στόχο της ευρωπαϊκής ενεργειακής κυριαρχίας και της κλιματικής ουδετερότητας.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συνεχίσει να εξετάζει το θέμα, καταλήγει το κείμενο των συμπερασμάτων.

Ολόκληρο το κείμενο της κοινής:

Υπό την Προεδρία του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, εμείς, οι συμμετέχοντες στη Διάσκεψη Κορυφής της Διαδικασίας Συνεργασίας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEECP), Πρόεδρος Borut Pahor, Πρόεδρος Milo Đukanović, Πρόεδρος Vjosa Osmani-Sadriu, Πρόεδρος Šefik Džaferović, Πρωθυπουργός Natalia Gavriliţă, Πρωθυπουργός Dimitar Kovacevski, Πρωθυπουργός Edi Rama, Πρωθυπουργός Andrej Plenković, Αναπληρωτής Πρωθυπουργός Sorin Grindeanu, Υπουργός Εξωτερικών Nikola Selaković, Υπουργός Εξωτερικών Teodora Gencovska και Υφυπουργός Εξωτερικών Faruk Kaymakcı·

Επιβεβαιώνοντας την ισχυρή δέσμευσή μας στις ιδρυτικές αρχές του Χάρτη της SEECP, του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και στα σχετικά κείμενα της ΕΕ, του ΟΑΣΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης·

Δίνοντας έμφαση στη δέσμευσή μας στις αξίες της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, της αλληλεγγύης, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, ως ακρογωνιαίο λίθο οικονομικής και κοινωνικής προόδου στην περιοχή μας·

Αναγνωρίζοντας τον ρόλο και τη σημασία της SEECP ως κύριου πολιτικού forum συνεργασίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, που εδράζεται στην κοινή ισχυρή πολιτική βούληση, με έμφαση στο γεγονός ότι αποτελεί μια διαδικασία συμπεριληπτική, αυτοσυντηρούμενη, περιφερειακής ιδιοκτησίας, και βασισμένη στην αρχή της ισότητας·

Τονίζοντας το κοινό όραμά μας για την ευρωπαϊκή προοπτική ολόκληρης της περιοχής μας ως κύριου μέσου για την επίτευξη ειρήνης, ασφάλειας, καθώς και κοινωνικής συνοχής και οικονομικής ανάπτυξης, μέσω συνεργασίας·

Επαναλαμβάνοντας την ιδιαίτερη προσοχή μας στην ελεύθερη κυκλοφορία ανθρώπων και στη σημασία απελευθέρωσης θεωρήσεων με την ΕΕ για ολόκληρη την περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης·

Αποδοκιμάζοντας και καταδικάζοντας την παράνομη, αδικαιολόγητη και απρόκλητη εισβολή στην Ουκρανία από ένοπλες δυνάμεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας· εκφράζοντας την ισχυρή υποστήριξή μας στην κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και την ανεξαρτησία της· εκφράζοντας την αλληλεγγύη μας προς την Ουκρανία, την κυβέρνησή της και τον φίλο ουκρανικό λαό·

Διαβεβαιώνοντας, σε μια πολύ απαιτητική περίοδο για την ειρήνη και την ασφάλεια στην Ευρώπη, πως είμαστε δεσμευμένοι να εντείνουμε τις προσπάθειες για την ενίσχυση της συνεργασίας και του συντονισμού μας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας, και να υπερασπισθούμε τις ευρωπαϊκές αξίες που υποστηρίζουν την υπεροχή του διεθνούς δικαίου, της βασισμένης σε κανόνες διεθνούς τάξης και των σχέσεων καλής γειτονίας·

Υπενθυμίζοντας την ουσία και τα παραδοτέα των προηγούμενων Δηλώσεων Συνόδων Κορυφής της SEECP·

Υπογραμμίζοντας τη σημασία που έχει για το μέλλον της περιοχής η Στρατηγική της Νοτιοανατολικής Ευρώπης 2030, που στοχεύει στην προώθηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των ΗΕ, μέσω της περιφερειακής συνεργασίας·

Επιβεβαιώνοντας την ανάγκη συνεργασίας σε περιφερειακό επίπεδο ως απάντηση στις κοινές περιφερειακές και παγκόσμιες προκλήσεις·

Συμφωνήσαμε τα ακόλουθα:

ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Τονίζουμε για ακόμη μια φορά τη σταθερή πίστη μας στο κοινό, ευρωπαϊκό μέλλον μας. Στους ταραχώδεις καιρούς που διανύουμε, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποδειχθεί πως είναι η πιο επιτυχής προσπάθεια για τη διασφάλιση της ειρήνης, της σταθερότητας, καθώς και της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής ευημερίας στην ήπειρό μας.

Έτσι, αναγνωρίζοντας την ποικιλομορφία των σχέσεων των συμμετεχόντων στην SEECP με την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης αίτησης προσχώρησης στην ΕΕ ενός Συμμετέχοντος στην SEECP, υποστηρίζουμε σθεναρά την ευρωπαϊκή προοπτική καθενός από αυτούς, με βάση την αρχή της αξιοκρατικής αξιολόγησης κάθε εταίρου ξεχωριστά για την εκπλήρωση των σχετικών προϋποθέσεων, δεδομένου ότι θεωρούμε ότι θα ενισχύσει την ασφάλεια, την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη και θα εγγυηθεί την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών ελευθεριών. Οι υποψήφιοι επαναλαμβάνουν την αφοσίωσή τους στις ευρωπαϊκές αξίες και αρχές και στην επιτέλεση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων προς το συμφέρον των λαών τους.

Πιστεύουμε πως η πλήρης ενσωμάτωση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον τόσο της περιοχής όσο και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον εκπληρωθούν πλήρως οι απαιτούμενες προϋποθέσεις. Οι Συμμετέχοντες στην SEECP που είναι ήδη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν την ευρωπαϊκή προοπτική των Συμμετεχόντων στην SEECP που επιθυμούν να προσχωρήσουν.

Δεδομένου ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αποτελεί μείζονα στρατηγική επιλογή για τους Συμμετέχοντες στην SEECP, αναγνωρίζουμε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης του πολιτικού διαλόγου μεταξύ της ΕΕ και των εταίρων στην περιοχή που δεν είναι μέλη της ΕΕ, προκειμένου να επιτευχθεί υψηλότερο επίπεδο συντονισμού και συνεργασίας σε αποφάσεις, πολιτικές και θέσεις που λαμβάνουν η ΕΕ και οι Συμμετέχοντες στη SEECP, και να διευκολυνθεί εναρμόνιση της νομοθεσίας των Συμμετεχόντων στη SEECP που δεν είναι μέλη της ΕΕ με το κεκτημένο της ΕΕ. Ομοίως, καλούμε για μία αξιοκρατική επιτάχυνση της διαδικασίας ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης, σύμφωνα με την πρόοδο που έχει επιτύχει καθένας από τους Συμμετέχοντες στη SEECP που επιδιώκουν την ένταξη.

Λαμβάνοντας, επιπλέον, υπόψη τη σημασία εμβάθυνσης της προσήλωσης στις θεμελιώδεις ελευθερίες και στις δημοκρατικές αξίες, στο κράτος δικαίου και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προοπτικής της περιοχής, οι Συμμετέχοντες αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στην ενίσχυση των συνεργειών στον τομέα της Εκπαίδευσης. Η εκπαίδευση για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι ένα ουσιώδες εργαλείο για την προώθηση ειρήνης και αλληλεγγύης, καθώς και σχέσεων καλής γειτονίας, βελτιώνοντας και διατηρώντας, με τον τρόπο αυτό, σταθερές διεθνείς σχέσεις και γόνιμη συνεργασία· ως εκ τούτου, η ενίσχυση εκπαιδευτικών συνεργειών στον τομέα αυτόν θα αποτελεί στο εξής αμοιβαία δέσμευση των Συμμετεχόντων.

Επιπλέον, όσον αφορά στην υποστήριξη του κοινωνικο-οικονομικού μετασχηματισμού των υποψηφίων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για ένταξη στην ΕΕ, οι Συμμετέχοντες προτρέπουμε για την εφαρμογή των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο της Κοινής Περιφερειακής Αγοράς και του Πράσινου Θεματολογίου για τα Δυτικά Βαλκάνια, σύμφωνα με τις αρχές της ισότητας και της συμπεριληπτικότητας. Οι Συμμετέχοντες αναγνωρίζουμε τον ρόλο του RCC και της CEFTA σε αυτές τις προσπάθειες.

Οι Συμμετέχοντες αναγνωρίζουμε τη μετασχηματιστική φύση της ευρωπαϊκής προοπτικής, που απαιτεί μια προσέγγιση εμπλοκής ολόκληρης της κοινωνίας. Ως εκ τούτου, οι Συμμετέχοντες υποστηρίζουμε την ενίσχυση των μηχανισμών εμπλοκής των κοινοβουλίων και της κοινωνίας των πολιτών και αναγνωρίζουμε τον ρόλο του RCC στην προώθηση της διακυβερνητικής, κοινοβουλευτικής και άλλων μορφών συνεργασίας σε περιφερειακό επίπεδο, εν όψει της ενσωμάτωσης στην ΕΕ.

Εν όψει της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών στην περιφερειακή συνεργασία, οι Συμμετέχοντες σημειώνουμε τη δημιουργία του Μηχανισμού Διαλόγου με την Κοινωνία των Πολιτών, στο πλαίσιο της Στρατηγικής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης 2030.

ΠΡΟΤΕΟΤΕ -2,25%ΡΑΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Οι πρόσφατες παγκόσμιες εξελίξεις στη διεθνή αγορά ενέργειας έφεραν στο προσκήνιο την ανάγκη για ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας. Οι πρόσφατες προκλήσεις στον ενεργειακό τομέα, σε συνέχεια του πολέμου στην Ουκρανία, μπορούν να ξεπερασθούν μόνο με στενότερη συνεργασία, αλληλεγγύη και συλλογική δράση από πλευράς όλων των εμπλεκομένων μερών.

Οι Συμμετέχοντες στη SEECP συμφωνούμε ότι η ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης εξαρτάται από τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και των οδεύσεων εφοδιασμού. Οι Συμμετέχοντες επιβεβαιώνουμε επίσης τη δέσμευσή μας να επιταχύνουμε τη διαδικασία ενεργειακής μετάβασης, αυξάνοντας την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες και καθαρές πηγές, μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας μέσω αύξησης της ενεργειακής απόδοσης.

Το φυσικό αέριο είναι μια κρίσιμη πηγή ενέργειας για το προβλέψιμο μέλλον, έως ότου οι νέες τεχνολογίες θα μπορέσουν να εξαλείψουν σταδιακά όλα τα ορυκτά καύσιμα. Τόσο οι σταθμοί επαναεριοποίησης υγροποιημένου αερίου (LNG) όσο και οι διασυνδέσεις μέσω αγωγών είναι εξέχουσας σημασίας. Η διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων ενέργειας είναι ουσιώδης. Οι Συμμετέχοντες σημειώνουμε ότι ο Νότιος Διάδρομος Φυσικού Αερίου, τα αποθέματα και οι βιώσιμες οδεύσεις μεταφοράς της Ανατολικής Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας αποτελούν λύση για τις ενεργειακές ανάγκες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, από κοινού με το LNG από διάφορους διεθνείς παρόχους.

Επιπλέον, οι Συμμετέχοντες θεωρούμε πως οι διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας μπορούν επίσης να διαδραματίσουν μείζονα ρόλο στην επίτευξη σταθερότητας δικτύου και ασφάλειας εφοδιασμού για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η χρηματοδότηση από την ΕΕ, μέσω των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων της, μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών στην περιοχή στο εγγύς μέλλον. Οι επιταχυνόμενες επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι ένα ακόμη βήμα προς την επίτευξη ενεργειακής επάρκειας σύμφωνα με τους στόχους για απανθρακοποίηση.

Οι τρέχουσες υπερβολικές αυξήσεις των τιμών στον ενεργειακό εφοδιασμό αποτελούν εμπόδιο στις προσπάθειες μείωσης της φτώχειας και στην ανταγωνιστικότητα των βιομηχανιών της περιοχής. Καλούμε να αξιολογηθεί ο κοινωνικο-οικονομικός αντίκτυπος των αυξήσεων των τιμών της ενέργειας και καλούμε την Επιτροπή Παρακολούθησης της Στρατηγικής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης 2030 να ιεραρχήσει εκ νέου τις σχετικές περιφερειακές δράσεις για τον μετριασμό της απειλής της φτώχειας και της χαμηλής ανταγωνιστικότητας, μέσω ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας.

ΕΝΤΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Οι Συμμετέχοντες είμαστε πλήρως προσηλωμένοι στην ενδυνάμωση της συνεργασίας μας για την αντιμετώπιση των ολοένα αυξανόμενων προκλήσεων και νέων απειλών για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, οι οποίες είναι αδιαχώριστες από τη συνολική ευρωπαϊκή ασφάλεια και σταθερότητα.

Οι Συμμετέχοντες συμφωνούν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους σε θέματα ασφάλειας. Η συνεισφορά τους στις αποστολές και επιχειρήσεις ΚΠΑΑ της ΕΕ καταδεικνύει τη δέσμευσή τους για την πρόληψη κρίσεων και την προώθηση της ειρήνης και της ασφάλειας στην περιοχή μας και πέραν αυτής. Στο πλαίσιο αυτό, οι Συμμετέχοντες αναγνωρίζουν επίσης το ρόλο του ΝΑΤΟ και του ΟΑΣΕ, όπως και τις περιφερειακές πρωτοβουλίες ασφάλειας υπό το RCC.

Επιπλέον, οι Συμμετέχοντες επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους για την αντιμετώπιση των σοβαρών απειλών του οργανωμένου εγκλήματος, του βίαιου εξτρεμισμού, της τρομοκρατίας, της εμπορίας ανθρώπων, της ξενοφοβίας, του αντισημιτισμού, της ισλαμοφοβίας, του ρατσισμού προς τους Ρομά, της ρητορικής μίσους και της καταναγκαστικής εργασίας, καθώς και την κοινή μας πεποίθηση να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της παράνομης μετανάστευσης και, συνολικά, να ενισχύσουν περαιτέρω τη συνεργασία στην περιοχή και πέραν αυτής για την καταπολέμηση διεθνών εγκληματικών δικτύων.

Οι Συμμετέχοντες υπογραμμίζουν τη σημασία του κοινού αγώνα κατά της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, του λαθρεμπορίου όπλων και ναρκωτικών, της εμπορίας ανθρώπων, της παράτυπης μετανάστευσης και της ριζοσπαστικοποίησης, καθώς και κατά της ανεξέλεγκτης διάδοσης και παράνομης κατοχής Μικρών και Ελαφρών Όπλων (SALW).

Επιπλέον, οι Συμμετέχοντες αναγνωρίζουμε την ανάγκη να γίνει η βέλτιστη χρήση της συνεργασίας για την προώθηση των περιφερειακών δυνατοτήτων ετοιμότητας και πρόληψης καταστροφών· για τον σκοπό αυτό, καλούμε το RCC και την Πρωτοβουλία Ετοιμότητας και Πρόληψης Καταστροφών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης να ενώσουν τις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που τίθενται στην περιοχή από φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές.

Εξ άλλου, οι Συμμετέχοντες αναγνωρίζουμε πως υπήρξε ένας αυξανόμενος αριθμός διαφορετικών μορφών υβριδικών απειλών, παραπληροφόρησης, και απειλών κύβερνο-εγκλήματος σε ολόκληρη την περιοχή τα τελευταία χρόνια και, ως εκ τούτου, αναγνωρίζουμε τη σημασία ενίσχυσης των συνεργειών για αποτελεσματική αντιμετώπιση των απειλών αυτών, τόσο σε στρατηγικό όσο και επιχειρησιακό επίπεδο. Οι Συμμετέχοντες καλωσορίζουμε νέες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του κυβερνο-εγκλήματος, ιδιαίτερα εν όψει ενίσχυσης της συνεργασίας με την ΕΕ και τους συναφείς θεσμούς της.

ΑΥΞΗΣΗ ΣΥΝΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΕΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Εμμένοντας στην επιταγή της οικονομικής ανάπτυξης ως βασικής προϋπόθεσης σταθερότητας και ευημερίας, οι Συμμετέχοντες στην SEECP εκφράζουν την ισχυρή πεποίθησή τους πως οι συνέργειες αποτελούν θεμελιώδες εργαλείο προς τον σκοπό αυτό· παράλληλα, οι συνέργειες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως συγκριτικό πλεονέκτημα της περιοχής, απελευθερώνοντας πλήρως τις δυνατότητές της.

Έτσι, οι Συμμετέχοντες εκφράζουν την ενισχυμένη δέσμευση να συνεχίσουν να αναλαμβάνουν και να υποστηρίζουν πρωτοβουλίες συνέργειας σε όλους τους τομείς που σχετίζονται με την οικονομική ανάπτυξη: επενδύσεις κεφαλαίου, βελτίωση ανθρώπινου δυναμικού, δημιουργία θέσεων εργασίας, διάδοση τεχνολογιών και καινοτομίας, και βελτίωση ανταγωνιστικότητας.

Επιπλέον, οι Συμμετέχοντες υπογραμμίζουν την ιδιαίτερη σημασία της διασυνδεσιμότητας ως κινήτρου και προσδοκώμενου αποτελέσματος των συνεργειών στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η ενεργοποίηση της συνδεσιμότητας σε όλες τις πιθανές μορφές είναι ένας αποτελεσματικός μοχλός επιτάχυνσης της ανάπτυξης. Για τον σκοπό αυτό, η προώθηση της διασυνδεσιμότητας σε όλα τα επίπεδα και τα πεδία δραστηριότητας στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης είναι κρίσιμη, συμπεριλαμβανομένων, όπως προβλέπονται στη Στρατηγική της Νοτιοανατολικής Ευρώπης 2030 και σύμφωνα με τις υφιστάμενες πολιτικές και προτεραιότητες της ΕΕ, κυρίως της Στρατηγικής «Παγκόσμια Πύλη», καθώς προωθεί τις δίδυμες μεταβάσεις παγκοσμίως· ενισχύει τους έξυπνους, καθαρούς και ασφαλείς συνδέσμους με τους τομείς της ψηφιακής τεχνολογίας, της ενέργειας και των μεταφορών και ενισχύει τα συστήματα υγείας, εκπαίδευσης και έρευνας.

Οι Συμμετέχοντες αναγνωρίζουμε τον αρνητικό αντίκτυπο των τάσεων μείωσης του πληθυσμού σε ορισμένους Συμμετέχοντες στην SEECP και της μετακίνησης από τις αγροτικές στις αστικές περιοχές ως γενικό και πολυδιάστατο κίνδυνο για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό, οι Συμμετέχοντες ζητούμε δεσμευμένες και συνεχιζόμενες περιφερειακές συνέργειες για τον μετριασμό του μεσο-μακροπρόθεσμου κινδύνου μείωσης του πληθυσμού, στο πλαίσιο της Στρατηγικής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης 2030.

ΣΥΝΕΧΙΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ COVID-19

Λαμβάνοντας υπόψη τις μακροπρόθεσμες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες της πανδημίας Covid-19 σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο, οι Συμμετέχοντες στη SEECP δεσμευόμαστε να αξιοποιήσουμε τις βέλτιστες πρακτικές και τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την πανδημία, ιδίως όσον αφορά στην ανάγκη ενισχυμένης περιφερειακής και διεθνούς συνεργασίας και την εφαρμογή πρωτοβουλιών εταιρικής σχέσης. Επιπλέον, οι Συμμετέχοντες στη SEECP δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε να επικαιροποιούμε τα σχέδια δημόσιας υγείας και να επιταχύνουμε την κοινωνική και οικονομική ανάκαμψη μετά την Covid-19.

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

Αναγνωρίζοντας τη σημασία της βιώσιμης ανάπτυξης για το μέλλον της περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, οι Συμμετέχοντες στη SEECP υιοθετούμε την αρχή πως η βιωσιμότητα αποτελεί την κύρια παράμετρο αναφορικά με τον σχεδιασμό οικονομικής ανάπτυξης και την υλοποίηση έργων.

Οι Συμμετέχοντες αναγνωρίζουμε πως η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι πρωτίστως μία κοινή πρόκληση, καθώς τα περιβαλλοντικά ζητήματα ενέχουν κίνδυνο εξάπλωσης· ως εκ τούτου, η παραγωγική προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και η βιώσιμη χρήση και διαχείριση των πόρων, η διαφύλαξη της βιοποικιλότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς θα χρησιμεύσουν ως πρωταρχικό πρίσμα προς μια ολιστική, περιφερειακή προσέγγιση, με κοινό στόχο την πράσινη μετάβαση των οικονομιών μας.

Οι Συμμετέχοντες δεσμευόμαστε να καταβάλουμε πρόσθετες προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της Συμφωνίας των Παρισίων, μειώνοντας έτσι τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και την ατμοσφαιρική ρύπανση και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των πολιτών μας, και να συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για την πρόληψη της ρύπανσης των ποταμών, των εσωτερικών υδάτων, της θαλάσσιας ρύπανσης και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Υπό το πλαίσιο αυτό, οι συμμετέχοντες στην SEECP υπογραμμίζουμε ότι η Στρατηγική της Νοτιοανατολικής Ευρώπης 2030 διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας και στη δημιουργία ευκαιριών συνεργασίας σε νέους τομείς, ενώ λειτουργεί ως μία συμπεριληπτική περιφερειακή στρατηγική πρωτοβουλία διαλόγου και συνεργειών σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης με άμεσο αντίκτυπο στα θεματολόγια κοινωνικο-οικονομικής ανάπτυξης των οικονομιών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Επιπροσθέτως, αναγνωρίζοντας τη σημασία της ευαισθητοποίησης ως προς τη σημασία της βιώσιμης ανάπτυξης και των πράσινων πολιτικών, δεσμευόμαστε να εργασθούμε για την ευαισθητοποίηση των νέων σε αυτά τα θέματα, μέσω εκπαιδευτικών συστημάτων και προγραμμάτων.

Επιπλέον, οι Συμμετέχοντες χαιρετίζουμε και υποστηρίζουμε τις ενισχυμένες προσπάθειες εφαρμογής της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ και του Πράσινου Θεματολογίου για τα Δυτικά Βαλκάνια, αναγνωρίζοντας τις δυνατότητές τους να συμβάλουν προς αμοιβαίο όφελος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ SEECP

Οι Συμμετέχοντες υποστηρίζουμε και εκτιμούμε ιδιαίτερα το έργο της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης SEECP. Ο ρόλος του διακοινοβουλευτικού διαλόγου και της συνεργασίας είναι ουσιώδης στην προώθηση συνεχούς πολιτικού διαλόγου, στην τήρηση των δημοκρατικών προτύπων και στην ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου. Οι Συμμετέχοντες ενθαρρύνουμε την περαιτέρω εμπλοκή των Κοινοβουλευτικών Συνελεύσεων SEECP στις θεματικές περιφερειακής συνεργασίας και στη στήριξη της ευρωπαϊκής προοπτικής ολόκληρης της περιοχής.

Επιπλέον, οι Συμμετέχοντες καλωσορίζουμε την αναγνώριση των Κοινοβουλευτικών Συνελεύσεων μεταξύ των εμπλεκομένων στην εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών και καλούμε για ενεργό ρόλο τους προκειμένου να διασφαλισθεί η υποστήριξη και συμβολή τους στην εφαρμογή της Στρατηγικής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης 2030 ως προς τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των ΗΕ σε περιφερειακό επίπεδο.

Οι Συμμετέχοντες αναγνωρίζουν και χαιρετίζουν τις προσπάθειες της Βουλής των Ελλήνων για επιτυχή Προεδρία της Αθήνας στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση SEECP· προσπάθειες που στόχευαν στην περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης SEECP.

ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ SEECP-RCC

Οι Συμμετέχοντες αναγνωρίζουν και καλωσορίζουν την εξαιρετική συνέργεια μεταξύ της SEECP και του RCC ως επιχειρησιακού της βραχίονα. Αναγνωρίζουν τον σημαντικό ρόλο του RCC στη διευκόλυνση και προώθηση του θεματολογίου περιφερειακής συνεργασίας υπό την πολιτική καθοδήγηση της SEECP.

Οι Συμμετέχοντες καλωσορίζουμε τη Στρατηγική και το Πρόγραμμα Εργασίας του RCC για την περίοδο 2023-2025, που εγκρίθηκε στην Ετήσια Συνάντηση του RCC, ως το πρωταρχικό έγγραφο που καθοδηγεί τη διευκόλυνση των περιφερειακών προτεραιοτήτων όπως αναλύονται σε αυτήν και σε προηγούμενες Διακηρύξεις της SEECP και σύμφωνα με τον Χάρτη της SEECP.

Οι Συμμετέχοντες καλούμε το RCC να συνεχίσει να διερευνά τρόπους ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας σύμφωνα με τις ανάγκες των Συμμετεχόντων στην SEECP και της περιοχής. Οι Συμμετέχοντες αναγνωρίζουμε το RCC ως το καταλληλότερο πλαίσιο για την υλοποίηση περιφερειακών προγραμμάτων και τον ρόλο του ως κόμβου διαφόρων πρωτοβουλιών περιφερειακής συνεργασίας. Οι Συμμετέχοντες υποστηρίζουμε τον ρόλο του RCC υπό το φως της συμβολής του στο συντονισμό και τον εξορθολογισμό των προσπαθειών περιφερειακής συνεργασίας.

ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΣΤΗΝ SEECP

Οι Συμμετέχοντες εκφράζουμε την εκτίμησή μας στην Προεδρία της Αθήνας 2021-2022 υπό το σύνθημα «Ενισχύοντας τις συνέργειες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης».

Οι Συμμετέχοντες καλωσορίσαμε τις προτεραιότητες που έθεσε η Προεδρία της Αθήνας, δηλαδή την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδίως στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προοπτικής της περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, τη διασυνδεσιμότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη, τη συνεργασία στους τομείς των επενδύσεων, της ανταγωνιστικότητας και της κινητικότητας, την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών ανησυχιών, την προώθηση βιώσιμης, δίκαιης και πράσινης ανάπτυξης και, τελευταία, πλην όχι έσχατη, την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19 και των κοινωνικο-οικονομικών συνεπειών της.

ΜΕΛΛΟΥΣΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ

Οι Συμμετέχοντες καλωσορίζουμε την επερχόμενη Προεδρία της Ποντγκόριτσα για την περίοδο 2022-2023.

Οι Συμμετέχοντες συμφωνούμε ότι τα Σκόπια θα αναλάβουν την Προεδρία της SEECP για την περίοδο 2023-2024.

Οι Προεδρίες θα ασκούνται σύμφωνα με τις τρέχουσες πρακτικές SEECP και με ουδέτερο τρόπο όσον αφορά σε έγγραφα, διαδικασίες, χώρους και σύμβολα.

«Συμφωνία για την απαγόρευση εξαγωγής ρωσικού πετρελαίου στην ΕΕ. Καλύπτει αμέσως πάνω από τα δύο τρίτα των (σ.σ. ευρωπαϊκών) εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσία, κόβοντας μια τεράστια πηγή χρηματοδότησης για την πολεμική της μηχανή. Μέγιστη πίεση στη Ρωσία να τερματίσει τον πόλεμο» ανέφερε ο κ. Μισέλ.

Πρόσθεσε ότι «το πακέτο κυρώσεων περιλαμβάνει (κι) άλλα σκληρά μέτρα: Την αφαίρεση από το SWIFT της μεγαλύτερης ρωσικής τράπεζας Sberbank, την απαγόρευση άλλων 3 ρωσικών κρατικών ραδιοτηλεοπτικών σταθμών και την επιβολή κυρώσεων σε πρόσωπα που ευθύνονται για εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία».

Μείωση κατά 90% των εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσία εντός 2022

Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε τις πρώτες πρωινές ώρες, ο κ. Μισέλ ανέφερε ότι εξαιρούνται προσωρινά από το εμπάργκο οι εισαγωγές πετρελαίου μέσω αγωγών.

Χάρη στην εθελοντική δέσμευση της Γερμανίας και της Πολωνίας να σταματήσουν τις εισαγωγές τους μέσω του αγωγού Ντρούζμπα, το εμπάργκο θα εξαλείψει «περίπου το 90%» των ευρωπαϊκών εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου «μέχρι το τέλος του έτους», τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ίδια συνέντευξη Τύπου. Πρόσθεσε ότι για το υπόλοιπο 10%, το Συμβούλιο θα επανέλθει το ταχύτερο δυνατό.

Η εξαίρεση των εισαγωγών μέσω του αγωγού Ντρούζμπα, ο οποίος προμηθεύει ιδίως την Ουγγαρία, επέτρεψε να αρθεί το βέτο της Βουδαπέστης, που εμπόδιζε για αρκετές εβδομάδες την εφαρμογή του 6ου πακέτου κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας.

Εκτός από το εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, η 6η δέσμη κυρώσεων κατά της Ρωσίας περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τον αποκλεισμό από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα SWIFT τριών ρωσικών τραπεζών, ιδίως της Sberbank, την απαγόρευση μετάδοσης των εκπομπών τριών ρωσικών κρατικών τηλεοπτικών σταθμών στην ΕΕ και κυρώσεις σε βάρος περίπου εξήντα προσώπων που ευθύνονται ιδίως για εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία.

Η οριστική συμφωνία για το εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο και το 6ο πακέτο κυρώσεων αναμένεται να εγκριθεί εντός της εβδομάδας από τους μόνιμους αντιπροσώπους των κρατών-μελών και να υιοθετηθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Ακόμη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε η ΕΕ να παράσχει στην Ουκρανία έκτακτη μακροοικονομική βοήθεια. Δεν έχει γίνει γνωστό αν η βοήθεια θα περιλαμβάνει μόνο δάνεια ή και επιχορηγήσεις.

Η Επιτροπή θα παρουσιάσει τις λεπτομέρειες για τον τρόπο χρηματοδότησης την επόμενη εβδομάδα, αρκέστηκε να δηλώσει η κυρία φον ντερ Λάιεν, χωρίς να υπεισέλθει σε περισσότερες λεπτομέρειες.

           Είναι θέμα χρόνου να αποφασίσει η Ευρώπη τις περαιτέρω κινήσεις της για το εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, ωστόσο, τα ζητήματα των τιμών του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας, μπορεί να μας απασχολήσουν με πιο... βάρβαρο τρόπο τον προσεχή χειμώνα, αν δεν γίνει το κουμάντο από τώρα.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Περιμένουμε να δούμε σήμερα τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής των ηγετών της Ε.Ε., οι οποίοι προσπαθούν να βρουν... άκρη με τον Ούγγρο πρόεδρο Βίκτορ Όρμπαν, γνωστός... Πουτινόφιλος (ο μοναδικός μέσα στην Ε.Ε. των "27"). Η αλήθεια είναι ότι η Ουγγαρία, λόγω γεωγραφικής θέσης, έχει πλήρη και σχεδόν αποκλειστική εξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο, αλλά και το αέριο και τα πράγματα δεν είναι τόσο εύκολα, έτσι ώστε να συμπαραταχθεί αναφανδόν, οριζοντίως και καθέτως, με τους ηγέτες των υπολοίπων κρατών-μελών. Βέβαια, ο Όρμπαν, ως ένας από τους πλέον ισχυρούς και αναβαπτισμένους ηγέτες χώρας της Ε.Ε., βρήκε μια ευκαιρία, έτσι ώστε να κερδίσει όσο γίνεται σε αυτό το ιδιότυπο όσο και περίεργο παζάρι ανατολικού τύπου με του ηγέτες της Ευρωπαϊκής εσπερίας.

Από την άλλη πλευρά, το πετρέλαιο αποτελεί ξεκάθαρα υγρό... πυρ αυτή τη στιγμή και θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα υπάρξει μια τάση αποκλιμάκωσης των Ιούνιο, όπως παραδοσιακά συμβαίνει κάθε χρόνο, μετά από την άνοδο των τιμών που παραδοσιακά σημειώνεται κάθε Μάιο. Τα πετρελαιοειδή αποτελούν πλέον βραδυφλεφή "βόμβα" για τις κοινωνίες, καθώς τροφοδοτούν ταχύτατα καταστάσεις στασιμοπληθωρισμού. Δηλαδή μικρής ανάπτυξης ή ύφεσης, η οποία συνοδεύεται από διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα και σε αύξηση της ανεργίας.

Εκτός των παραπάνω, αναμένουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, την... επόμενη μέρα της διακοπής της ροής φυσικού αερίου προς την Ολλανδία και τη Δανία, την οποία αποφάσισε η ρωσική Gazprom, δηλαδή ο Πούτιν. Οι ολλανδική και η δανική εταιρεία φυσικού αερίου, αποδέχονται πληρωμές μόνο σε ευρώ και όχι σε ρούβλια. Οπότε, περιμένουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, τις επιπτώσεις, ιδίως στην περίπτωση της Ολλανδίας, που αποτελεί την πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης.

Μέσα σε αυτό το εχθρικό περιβάλλον, η Δύση φροντίζει να μη ρίξει... λάδι στη φωτιά με τη Ρωσία και αρνείται να στείλει οπλικά συστήματα στην Ουκρανία, τα οποία θα μπορούσαν να πλήξουν τη ρωσική επικράτεια σε πολύ μεγάλο βάθος. Είναι μια κίνηση... καλής θέλησης, ώστε και ο Πούτιν να βάλει... νερό στο κρασί του! Αλλά δεν αρκούν μόνο αυτά, καθώς ο κρίσιμος "παίκτης" είναι ο Ζελένσκι. Εάν αποδεχθεί ότι το Ντονμπάς έχει χαθεί οριστικά, τότε ίσως δει διαφορετικά τα πράγματα και ο Πούτιν και να σταματήσει το... κακό, κάπου εδώ. Γι αυτό και οι δυτικοί πιέζουν τον Πρόεδρο της Ουκρανίας, να δει το θέμα πιο... ρεαλιστικά, υπό το πρίσμα των νεότερων εξελίξεων και να αποδεχθεί την απώλεια εδαφών, όπως συνέβη και στην Κριμαία το 2014. Μπορεί να σώσει πολλά ο Ζελένσκι, εάν αποδεχθεί τη νέα πραγματικότητα, όπως επισημαίνουν ολοένα και περισσότεροι στην Εσπερία. Ωστόσο, ο ίδιος, δεν το βάζει κάτω και αγωνίζεται. Κάτι μας λέει ότι μέσα στις επόμενες λίγες εβδομάδες, θα έχουμε σημαντικότατες εξελίξεις, ως προς το βασικό πολεμικό μέτωπο, λαμβάνοντας υπόψιν ότι και οι Ρώσοι, έχουν φτάσει σε ένα σημείο, όπου τα... βογκητά τους, λόγω των στρατιωτικών απωλειών, ακούγονται πολύ μακριά...

Αμερικανοί και Άραβες στηρίζουν Ελλάδα

Στη χώρα μας γίνονται μικρά και μεγάλα... πραγματάκια. Μέσα στις επόμενες μέρες θα κλείσει οριστικά το θέμα των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, όπου ο εφοπλιστικός όμιλος Προκοπίου, θα ξεδιπλώσει το σχέδιο για την ανάπτυξη τους.

Ο πάντα συγκρατημένος υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, έδωσε χθες το... σύνθημα, για να "τρέξουν" οι εξελίξεις στο μεγαλύτερο ναυπηγείο της χώρας, το οποίο αποτελεί μια εμβληματική παρουσία στο επιχειρείν της Ελλάδας. Με ανοικτά και εν πλήρει λειτουργία ναυπηγεία σε Σκαραμαγκά και Ελευσίνα, το μήνυμα που θα σταλεί, τόσο στο εσωτερικό όσο και το εξωτερικό, θα είναι ισχυρό.

Την ίδια στιγμή, οι επενδυτές πάνε και έρχονται στην Ελλάδα, βλέποντας ότι υπάρχει ένα εν εξελίξει δυνατό success story, το οποίο, δεν ανατρέπουν, ούτε οι συνέπειες της ρωσο-ουκρανικής διένεξης, αλλά ούτε και οι λεονταρισμοί του Ερντογάν. Η Ελλάδα, γίνεται ένα... μαγαζί γωνία, που τις επόμενες δεκαετίες θα διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο στις ευρωπαϊκές και μεσογειακές εξελίξεις. Αυτό αποτελεί κοινή διαπίστωση, όλων ημών που ξέρουμε να διαβάζουμε τις οικονομικές εξελίξεις. Όσο γι αυτούς που πάσχουν από κομματική και ιδεολογική... τύφλωση, εκεί δεν υπάρχει... φάρμακο, αν και η επιστήμη έχει προχωρήσει πάρα πολύ και πλέον κάνει και τους τυφλούς να αποκτούν όραση...

Κρατάμε την έντονη κινητικότητα του τελευταίου τριημέρου με τους Σαουδάραβες, οι οποίοι μπορούν να αποδειχθούν σε στρατηγικούς επενδυτές στην Ελληνική οικονομία. Αξιωματούχοι επισκέπτονται την Ελλάδα και αναζητούν τρόπους για να αξιοποιήσουν τα "πετροδόλαρα" τους. "Μυρίζονται" μεγάλες μπίζνες στον Τουρισμό, έχουν σηκωμένες τις... κεραίες για τον κλάδο της ενέργειας, είναι... ορεξάτοι για επενδύσεις στο real estate γενικά και βλέπουν ευκαιρίες στην ανάπτυξη του αγροδιατροφικού τομέα στη χώρα μας. Ενθουσιάστηκαν από τη βόλτα στη Σαντορίνη με... ξεναγούς τον υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνι Γεωργιάδη, τον υφυπουργό Εξωτερικών με το χαρτοφυλάκιο της οικονομικής διπλωματίας Κώστα Φραγκογιάννη και την υφυπουργό Τουρισμού Σοφία Ζαχαράκη. Έλαβαν όλα τα ενημερωτικά στοιχεία που συνθέτουν το νέο story της Ελλάδας, που αποτελεί εταίρο εμπιστοσύνης και όχι τον... ελεεινό παρία, που δεν προλαβαίνει να μετράει... σφαλιάρες. Ο Άραβας υπουργός Επενδύσεων, ο υφυπουργός Τουρισμού και δεκάδες αξιωματούχοι, εκδήλωσαν χθες από το Ελληνο-σαουδαραβικό Φόρουμ, την επιθυμία για μεγάλα πράγματα, ενώ είδαν και τον Μητσοτάικη, ο οποίος τους προέτρεψε να τοποθετηθούν στην Ελληνική οικονομία.

Η προοπτικής της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας το αργότερο έως τις αρχές του 2023, κινητοποιεί επενδυτές από χώρες-"κλειδιά", ενώ αβάντα, έδωσαν χθες και οι εκτιμήσεις της Goldman Sachs και της Bank of America. Η πρώτη έστειλε το μήνυμα προς τις αγορές, ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν ανατροπές στη βιωσιμότητα του Ελληνικού δημοσίου χρέους, παρά την άνοδο των επιτοκίων των ομολόγων, ενώ η δεύτερη χαρακτήρισε ως θετικά τα αποτελέσματα που ανακοίνωσαν οι τραπεζικοί όμιλοι, κλείνοντας το... μάτι, στα μεγάλα θεσμικά χαρτοφυλάκια, που προετοιμάζονται για να... μπουκάρουν, όταν αποκτήσουμε και πάλι την επενδυτική βαθμίδα.

Εμείς, θέλουμε να επισημάνουμε, ότι θετικές αναλύσεις από τη Goldman Sachs, δεν ισοδυναμούν απλά με ψήφο εμπιστοσύνης, αλλά προσεγγίζονται με βάση την προοπτική πακτωλού κεφαλαίων, που μπορεί να προσελκύσει η Ελληνική οικονομία. Γιατί πολύ απλά, όταν... μιλάει η Goldman Sachs, τότε οι αγορές... ακούνε! Το ίδιο ισχύει και για τη Bank of America, η οποία βλέπει ότι ο τραπεζικός κλάδος, τώρα αρχίζει να ξεδιπλώνει τη δυναμική του. Δείχνει την προτίμηση της στην Εθνική Τράπεζα και δίνει ψήφο εμπιστοσύνης και στις άλλες δύο τράπεζες που καλύπτει, δηλαδή τη Eurobank και την Πειραιώς.

Εν κατακλείδι, αν μαζευτούν τα πράγματα στην Ουκρανία, αν γίνουν χειροπιαστές οι μειώσεις σε φυσικό αέριο και ρεύμα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αν η τουριστική κίνηση διαψεύσει εντυπωσιακά θετικά ακόμη και τις πλέον αισιόδοξες εκτιμήσεις, τότε η ανάκτηση επενδυτικής βαθμίδας, θα έρθει γρηγορότερα, τα θεσμικά χαρτοφυλάκια θα τοποθετηθούν σε Ελληνικά χρηματοοικονομικά προϊόντα και στη συνέχεια θα ακολουθήσουν οι επενδύσεις στην πραγματική οικονομία. Οι οποίες θα είναι πολλές και ηχηρές. Μέχρι τις εκλογές θα ακούσουμε πολλές ειδήσεις και από το ρεπορτάζ βγάζουμε το συμπέρασμα, ότι σε πολλές περιπτώσεις, θα... τρίβουμε τα μάτια μας! Όλα αυτά, υπό την προϋπόθεση, ότι δεν θα γίνει... πυρηνικός πόλεμος και ο στασιμοπληθωρισμός που αναμένουμε, δεν θα ξεπεράσει τις "κόκκινες" γραμμές, που θέτει η οικονομική επιστήμη. Σε διαφορετική περίπτωση, όλα είναι στον... αέρα και ας είμαστε πάντα προετοιμασμένοι για τα χειρότερα. Εδώ και δυόμισι χρόνια, λέμε ότι τα έχουμε δει όλα, αλλά, πολλές φορές η πραγματικότητα, ανατρέπεται...

Λίγο πριν από τις 22.00 (ώρα Ελλάδας) είχαν πάρει τον λόγο περισσότεροι από τους μισούς, ενώ όλοι τάσσονται υπέρ μιας συμφωνίας.

Όπως σημείωσε ευρωπαϊκή πηγή, υπάρχει "πολιτική πίεση" για την επίτευξη συμφωνίας, ενώ - σύμφωνα με την ίδια πηγή - ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν είπε στην τοποθέτησή του ότι θα μπορούσε να δεχτεί το κείμενο ως έχει, ωστόσο ζήτησε επιπλέον εγγυήσεις σε περίπτωση που υπάρξει κάποιο "ατύχημα".

Πάντως, η ευρωπαϊκή πηγή επισήμανε ότι θα μπορούσε να υπάρξει πολιτική συμφωνία απόψε.

Ντράγκι: Βασικής σημασίας να μην κερδίσει ο Πούτιν

"Είναι βασικής σημασίας να μην κερδίσει ο Πούτιν τον πόλεμο αυτόν. Την ίδια ώρα, πρέπει να αναρωτηθούμε αν μπορεί να είναι χρήσιμο να αναπτύξουμε διάλογο μαζί του", υπογράμμισε από τις Βρυξέλλες ο Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι, κατά τη σημερινή σύνοδο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ, όπως μεταδίδουν τα ιταλικά μέσα ενημέρωσης.

Παράλληλα, εξήγησε ότι αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τις διάφορες τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Ρώσο πρόεδρο αλλά "υπάρχει, όντως, λόγος να πραγματοποιούνται".

Η εφημερίδα La Repubblica προσθέτει ότι ο Ιταλός τεχνοκράτης πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι απαιτείται να κερδηθεί η μάχη για την διατροφική ασφάλεια διότι είναι ένας τρόπος να αποδειχθεί στις φτωχότερες χώρες ότι η Ευρώπη είναι με το μέρος τους.

Ο Ντράγκι, σύμφωνα με τα κεντρικά δελτία ειδήσεων των ιταλικών τηλεοπτικών καναλιών, επανέλαβε στους Ευρωπαίους συναδέλφους του ότι "η Ουκρανία πρέπει να αποφασίσει τι είδους ειρήνη θέλει", διότι "αν η Ουκρανία δεν συμφωνεί με τους όρους, η ειρήνη δεν θα είναι βιώσιμη".

Ο Ιταλός πρωθυπουργός τόνισε ότι οι χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να διατηρήσουν την ενότητά τους σε ό,τι αφορά τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας (ιδίως στον τομέα του πετρελαίου) και έδωσε έμφαση στην ανάγκη να διαφοροποιηθούν οι προμήθειες και οι πηγές ενέργειας, ώστε η ΕΕ να πάψει να εξαρτάται από την Ρωσία.

Τηλεδιάσκεψη με Ζελένσκι

Περίπου δέκα λεπτά διήρκεσε η τηλεδιάσκεψη των Ευρωπαίων ηγετών με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο.

Ο κ. Ζελένσκι κάλεσε τους Ευρωπαίους να παραμείνουν ενωμένοι καθώς και να προχωρήσουν σε συμφωνία για το έκτο πακέτο κυρώσεων το συντομότερο δυνατόν.

Όπως σημείωσε η ίδια πηγή, μεταξύ του πέμπτου και του έκτου πακέτου κυρώσεων έχουν χάσει τη ζωή τους πολλά παιδιά, ενώ υπογράμμισε ότι ο δρόμος των κυρώσεων είναι ο μόνος που καταλαβαίνει ο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Ο πρωθυπουργός συνομιλούσε πριν την έναρξη του Ευρωπαικού Συμβουλίου με τον Βέλγο ομόλογό του Αλεξάντερ ντε Κρο και τον πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη. Λίγα λεπτά αργότερα στην παρέα τους προστέθηκε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Ξαβιέ Μπετέλ από το Λουξεμβούργο οποίος έσπευσε να χαιρετήσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη λέγοντας «καλησπέρα» στα ελληνικά ενώ στο τέλος προστέθηκε στην «παρέα» και ο Ολλανδός Μάρκ Ρούτε.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επίσης μια σύντομη συνομιλία με την Εσθονή πρωθυπουργό Κάγια Κάλας. Τελευταίος στην αίθουσα του Συμβουλίου μπήκε ο Γερμανός καγκελάριος Ολαφ Σολτς για τον οποίο πολλοί στις Βρυξέλλες λένε ότι πίσω από τις καθυστερημένες αφίξεις του στα ευρωπαϊκά όργανα να υποκρύπτεται μια «αγοραφοβία» του γερμανού Καγκελάριου στις τετ α τετ συνομιλίες με ξένους ηγέτες...

Σε κάθε περίπτωση όμως κεντρικός πρωταγωνιστής και του σημερινού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι ο Βίκτορ Όρμπαν λόγω των αντιρρήσεων που συνεχίζει να προβάλλει στην υιοθέτηση του εμπάργκο για το ρωσικό πετρέλαιο.

Ο Ούγγρος πρωθυπουργός αμέσως μόλις μπήκε στην αίθουσα πήγε και κάθησε στη θέση του και άνοιξε τα έγγραφα του αποφεύγοντας τα πολλά - πολλά με τους ευρωπαίους ομολόγους του...

Κοντά του έσπευσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν (στο πλαίσιο των πιέσεων που ασκεί για την επίτευξη συμφωνίας) και από την μεριά που βρισκόταν ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ ακούστηκε ένα «You're the star» ενώ ο Λετονός πρωθυπουργός τον ρώτησε ευθέως εάν θα συμφωνήσει επιτέλους στις κυρώσεις.

Αμέσως κάμερες και φωτογράφοι έπεσαν πάνω στον Ούγγρο πρωθυπουργό για να απαθανατίσουν τη στιγμή.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ένα κοινό πακέτο για την ευρωπαϊκή άμυνα. Μια ενδεχόμενη επισιτιστική κρίση και, φυσικά, η ενεργειακή επάρκεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτά είναι τα βασικά ζητήματα που απασχολούν και θα απασχολήσουν τους 27 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που διεξάγεται ήδη στις Βρυξέλλες.

Οι 27 συναντώνται για μια έκτακτη Σύνοδο Κορυφής αφιερωμένη στην Ουκρανία, την άμυνα, την επισιτιστική ασφάλεια και την ενέργεια. Το έκτο πακέτο ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, που πρότεινε η Επιτροπή πριν από τέσσερις εβδομάδες και δεν έχει ακόμη εγκριθεί, δεν αποτελεί επίσημο έγγραφο στην ημερήσια διάταξη, καθώς οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών - μελών στις Βρυξέλλες δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν.

Ωστόσο όλες οι προτάσεις που εμπεριέχονται σε αυτό το κείμενο κυριαρχούν στις, εκ του σύνεγγυς ζητήσεις, τόσο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ, όσο και των εκπροσώπων των θεσμικών οργάνων αυτής (σσ. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και ως έναν βαθμό ακόμα και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου).

Μήνυμα Ζελένσκι στους «27»

Περίπου δέκα λεπτά διήρκεσε η τηλεδιάσκεψη των Ευρωπαίων ηγετών με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο.

Ο κ. Ζελένσκι κάλεσε τους Ευρωπαίους να παραμείνουν ενωμένοι καθώς και να προχωρήσουν σε συμφωνία για το έκτο πακέτο κυρώσεων το συντομότερο δυνατόν.

Όπως σημείωσε η ίδια πηγή, μεταξύ του πέμπτου και του έκτου πακέτου κυρώσεων έχουν χάσει τη ζωή τους πολλά παιδιά, ενώ υπογράμμισε ότι ο δρόμος των κυρώσεων είναι ο μόνος που καταλαβαίνει ο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Το «αγκάθι» με το ρωσικό πετρέλαιο

Το βασικότερο ζήτημα που απασχολεί τους 27 είναι οι πιθανές κυρώσεις στις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου. Βάσει του τελευταίου προσχεδίου συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι 27 έχουν, θεωρητικά, συμφωνήσει σε ένα εμπάργκο στην εισαγωγή ρωσικού πετρελαίου. Στην πράξη όμως δεν υφίσταται ούτε συμφωνία, ούτε καν εμπάργκο.

Καθώς, πρώτον θα εξαιρούνται οι εισαγωγές από αγωγούς, οι οποίοι καλύπτουν το 1/3 των αναγκών της ΕΕ, δεύτερον τα όποια μέτρα θα τεθούν σε ισχύ σε τουλάχιστον 6 μήνες και τρίτον, θα πρέπει να συμφωνηθούν, σε επίπεδο μονίμων αντιπροσώπων στις Βρυξέλλες, οι τεχνικές λεπτομέρειες.

Η Βουδαπέστη για παράδειγμα ζητεί συγκεκριμένες προθεσμίες όσο και οικονομική βοήθεια για να επανεξετάσει τον εφοδιασμό της με αργό πετρέλαιο, ιδίως μέσω του αγωγού Adria.

Η αναζήτηση της... χρυσής τομής

Ωστόσο, οι 27 προσπαθούν να βρουν μια κοινή προσέγγιση. Καθώς οι συγκεκριμένες αποφάσεις αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών - μελών της ΕΕ και όχι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εθνικές κυβερνήσεις θα πρέπει να τετραγωνίσουν τον κύκλο για να συμφωνήσουν στην εφαρμογή του έκτου πακέτου κυρώσεων κατά του καθεστώτος Πούτιν. Το έκτο πακέτο περιλαμβάνει επίσης μέτρα για την αποκοπή της Sberbank, της μεγαλύτερης εμπορικής τράπεζας της Ρωσίας, από το διεθνές σύστημα πληρωμών SWIFT, καθώς και κυρώσεις σε στρατιωτικούς αξιωματούχους που ευθύνονται για φρικαλεότητες στην Μπούτσα και άλλες πόλεις της Ουκρανίας και στον Πατριάρχη Κύριλλο, τον ηγέτη της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. που έχει υποστηρίξει τον πόλεμο του Πούτιν. Οι ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα μπορούσαν να έχουν ήδη επιβληθεί από τα λεγόμενα "πρόθυμα κράτη - μέλη της ΕΕ", ωστόσο άπαντες στις Βρυξέλλες επιθυμούν να υπάρξει μια κοινή απάντηση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μια λύση θα μπορούσε να είναι ο περιορισμός του ευρωπαϊκού εμπάργκο, το οποίο θα τεθεί σε ισχύ μέχρι το τέλος του έτους, στο ρωσικό πετρέλαιο που μεταφέρεται δια θαλάσσης - περίπου τα δύο τρίτα των εισαγωγών της ΕΕ - για να δοθεί χρόνος για διευθέτηση του ζητήματος των χερσαίων αγωγών σε εύθετο χρόνο.

Αυτό το σενάριο ωστόσο βρίσκει αντίθετα ορισμένα κράτη μέλη τα οποία θεωρούν ότι η Γερμανία, η Πολωνία και η Αυστρία θα επωφεληθούν από φθηνές εισαγωγές πετρελαίου, καθιστώντας τις βιομηχανίες τους πιο ανταγωνιστικές και ως εκ τούτου θα παραβιάσουν τους βασικούς κανόνες της ευρωπαϊκής κοινής αγοράς, χωρίς να έχουν προς το παρόν δεσμευτεί ότι θα πωλούν με τη σειρά τους σε χαμηλές τιμές το ρωσικό αργό πετρέλαιο στα υπόλοιπα κράτη - μέλη της ΕΕ.

Υπερασπιζόμαστε τις ευρωπαϊκές αξίες μας ή τα εθνικά συμφέροντά μας;

Αυτό είναι το βασικό ερώτημα στο οποίο θα πρέπει να απαντήσουν οι 27 κατά τη διάρκεια της πρώτης ημέρας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Παρά ταύτα, εκτός από την επισιτιστική κρίση και τον πόλεμο στην Ουκρανία οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ θα πρέπει να απαντήσουν, έστω και εμμέσως στο ζήτημα της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Οι 27 ανέθεσαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει τα κενά των αμυντικών επενδύσεων στην ΕΕ και να προετοιμάσει προτάσεις για πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Αυτά είναι τα βασικά ζητήματα που απασχολούν και θα απασχολήσουν τους 27 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που διεξάγεται ήδη στις Βρυξέλλες.

Οι 27 συναντώνται για μια έκτακτη Σύνοδο Κορυφής αφιερωμένη στην Ουκρανία, την άμυνα, την επισιτιστική ασφάλεια και την ενέργεια. Το έκτο πακέτο ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, που πρότεινε η Επιτροπή πριν από τέσσερις εβδομάδες και δεν έχει ακόμη εγκριθεί, δεν αποτελεί επίσημο έγγραφο στην ημερήσια διάταξη, καθώς οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών – μελών στις Βρυξέλλες δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν.

Ενώ ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα απευθυνθεί στους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ, μέσω τηλεδιάσκεψης, οι 27 προσπαθούν να βρουν τον τρόπο να δείξουν ότι μπορούν να λειτουργήσουν σε μια ΕΕ η οποία είναι δέσμια των εθνικών συμφερόντων και ως εκ τούτου των εθνικών βέτο.

Το βασικότερο ζήτημα που απασχολεί τους 27 είναι οι πιθανές κυρώσεις στις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου. Βάσει του τελευταίου προσχεδίου συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι 27 έχουν, θεωρητικά, συμφωνήσει σε ένα εμπάργκο στην εισαγωγή ρωσικού πετρελαίου. Στην πράξη όμως δεν υφίσταται ούτε συμφωνία, ούτε καν εμπάργκο.

Η Βουδαπέστη για παράδειγμα ζητεί συγκεκριμένες προθεσμίες όσο και οικονομική βοήθεια για να επανεξετάσει τον εφοδιασμό της με αργό πετρέλαιο, ιδίως μέσω του αγωγού Adria.

Ωστόσο, οι 27 προσπαθούν να βρουν μια κοινή προσέγγιση. Καθώς οι συγκεκριμένες αποφάσεις αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών – μελών της ΕΕ και όχι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εθνικές κυβερνήσεις θα πρέπει να τετραγωνίσουν τον κύκλο για να συμφωνήσουν στην εφαρμογή του έκτου πακέτου κυρώσεων κατά του καθεστώτος Πούτιν.

Μια λύση θα μπορούσε να είναι ο περιορισμός του ευρωπαϊκού εμπάργκο, το οποίο θα τεθεί σε ισχύ μέχρι το τέλος του έτους, στο ρωσικό πετρέλαιο που μεταφέρεται δια θαλάσσης – περίπου τα δύο τρίτα των εισαγωγών της ΕΕ – για να δοθεί χρόνος για διευθέτηση του ζητήματος των χερσαίων αγωγών σε εύθετο χρόνο.

Αυτό το σενάριο ωστόσο βρίσκει αντίθετα ορισμένα κράτη μέλη τα οποία θεωρούν ότι η Γερμανία, η Πολωνία και η Αυστρία θα επωφεληθούν από φθηνές εισαγωγές πετρελαίου, καθιστώντας τις βιομηχανίες τους πιο ανταγωνιστικές και ως εκ τούτου θα παραβιάσουν τους βασικούς κανόνες της ευρωπαϊκής κοινής αγοράς, χωρίς να έχουν προς το παρόν δεσμευτεί ότι θα πωλούν με τη σειρά τους σε χαμηλές τιμές το ρωσικό αργό πετρέλαιο στα υπόλοιπα κράτη – μέλη της ΕΕ.

Υπερασπιζόμαστε τις ευρωπαϊκές αξίες μας ή τα εθνικά συμφέροντά μας;

Αυτό είναι το βασικό ερώτημα στο οποίο θα πρέπει να απαντήσουν οι 27 κατά τη διάρκεια της πρώτης ημέρας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Παρά ταύτα, εκτός από την επισιτιστική κρίση και τον πόλεμο στην Ουκρανία οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ θα πρέπει να απαντήσουν, έστω και εμμέσως στο ζήτημα της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Οι 27 ανέθεσαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει τα κενά των αμυντικών επενδύσεων στην ΕΕ και να προετοιμάσει προτάσεις για πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Κοινή συμφωνία για το κείμενο συμπερασμάτων επετεύχθη στη Σύνοδο Κορυφής, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, αν και όπως είπε οι συζητήσεις για την ενέργεια ήταν αρκετές δύσκολες.

Στην αρχική του τοποθέτηση ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι «χθες είχαμε μία ουσιαστική συζήτηση με τον Τζο Μπάιντεν, επιβεβαιώσαμε την επιμονή μας να βαδίσουμε μαζί στο μονοπάτι των κυρώσεων. Εκφράσαμε τη δυσαρέσκεια μας για το γεγονός πως κάποιες χώρες, και μέλη του ΝΑΤΟ δεν συμβαδίζουν με τις κυρώσεις, μειώνοντας την αποτελεσματικότητα τους. Προσκάλεσα σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχα μαζί του τον Ουκρανό Πρόεδρο Ζελένσκι να μιλήσει στο ελληνικό κοινοβούλιο. Αποφασίσαμε επίσης μαζί με άλλες χώρες και ειδικά την Γαλλία να οργανώσουμε ανθρωπιστική επιχείρηση στη Μαριούπολη, όπου η Ρωσία δυστυχώς βάλλει χωρίς διάκριση μεταξύ στρατιωτών και αμάχων. Μακάρι η Ρωσία να αντιληφθεί πως αυτή η πρακτική την απομονώνει».

Ο κ. Μητσοτάκης είπε ακόμα ότι «στα της ενέργειας είχαμε μία δύσκολη συζήτηση. Δεν είχαμε πριν από το Συμβούλιο Κορυφής καταφέρει να βρούμε κοινό τόπο. Επιτύχαμε να υπάρξει ρητή αναφορά στο πλαφόν της τιμής του φυσικού αερίου. Έχουμε ζητήσει η πρόεδρος της Κομισιόν να μιλήσει με όλους τους βασικούς παίκτες, προκειμένου να προτείνει λύσεις μεταξύ των οποίων και το πλαφόν. Παραμένει ανοιχτό επίσης το ζήτημα του τρόπου που η τιμή του φυσικού αερίου επηρεάζει την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, η κομισιόν έχει συμφωνήσει να υποβάλλει προτάσεις εντός του Μαΐου».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε: «Ως ΕΕ θα παρέμβουμε και θα σπάσουμε το παιχνίδι των κερδοσκόπων, δεν θα πληρώνουμε τον πόλεμο της Ρωσίας». «Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν κάνει εθνικές παρεμβάσεις για να συγκρατήσουν τις τιμές. Οι τιμές που βλέπουμε σήμερα είναι αποτέλεσμα του πολέμου, έχει ως αποκλειστικό υπαίτιο τον πρόεδρο Πούτιν και την παράνομη και παράλογη εισβολή που επέλεξε να κάνει στην Ουκρανία», σημείωσε.

Πρόσθεσε ότι υπάρχει κατανόηση για το πως δουλεύει η χονδρεμπορική αγορά φυσικού αερίου, πως έχει γίνει αντικείμενο κερδοσκοπίας και δεν αντανακλά πια τις πραγματικές δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης. 

Πρόσθεσε δε ότι «με μεγάλη χαρά ακούσαμε τις προτάσεις της Κομισιόν ότι η ΕΕ θα μπορεί κεντρικά να προμηθεύεται φυσικό αέριο από τις μεγάλες χώρες παραγωγούς του καυσίμου. Παρά τις δυσκολίες και τις μικρές εντάσεις που καταγράφηκαν στη συζήτηση, καταλήξαμε σε κοινά συμπεράσματα, που είναι θετικά ώστε η ΕΕ να παρέμβει και να χρησιμοποιήσει τη δύναμη της για να σπάσει το παιχνίδι των κερδοσκόπων και να μην χρηματοδοτούμε τελικώς τον πόλεμο της Ρωσίας. Καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν είναι σε θέση να επωμιστεί μόνη της το βάρος των υπέρογκων τιμών».

Τέλος, ο πρωθυπουργός είπε ότι «ένα θέμα που θα μας απασχολήσει είναι η παγκόσμια επισιτιστική κρίση, έχω συγκαλέσει μία τέτοια σύσκεψη με την ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για την προσεχή Δευτέρα. δεν αφορά την χώρα μας αλλά πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για μία τέτοια κρίση».