Οι υπουργοί θα συνεχίσουν τις συζητήσεις τους για το θέμα στην ήδη προγραμματισμένη σύνοδο της επόμενης Δευτέρας, είπε ένας από τους αξιωματούχους αυτούς.

Σύμφωνα με το Reuters, ο υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας Ρόμπερτ Χάμπεκ είπε ότι επιτεύχθηκε πρόοδος στα τεχνικά ζητήματα που συνδέονται με το πλαφόν, όμως δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία. Άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιτευχθεί μια λύση όχι με ομοφωνία αλλά με πλειοψηφία.

«Επιτύχαμε μια συμφωνία κατά 90-95% για το πλαφόν στην τιμή του αερίου όμως τα μεγάλα και συμβολικά ζητήματα δεν έχουν ακόμη επιλυθεί», είπε ο Χάμπεκ, σημειώνοντας ότι οι χώρες χρειάζονται περισσότερο χρόνο.

Από την πλευρά του ο υπουργός Βιομηχανίας της Τσεχίας Γιόζεφ Σίκελα δήλωσε μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου ότι οι χώρες της ΕΕ βρίσκονται κοντά στην επίτευξη συμφωνίας για το πλαφόν, όμως απομένει ακόμη να καταλήξουν στο επίπεδο της ανώτατης τιμής.

«Θα υπάρχει μόνο ένα ανοιχτό θέμα προς συζήτηση την Δευτέρα και αυτό είναι η τιμή που θα ενεργοποιεί τον μηχανισμό», είπε ο Σίκελα σε συνέντευξη Τύπου. «Πιστεύω ότι έχουμε σχεδόν φτάσει (σε συμφωνία) αλλά τώρα θα πρέπει να δείξουμε ότι η ενότητα δεν είναι κενό γράμμα», πρόσθεσε.

Επιπλέον, ο Σίκελα παραδέχτηκε ότι ορισμένες χώρες φοβούνται πως το πλαφόν θα μπορούσε να δημιουργήσει πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα ενώ κάποιοι υπουργοί αισθάνονταν ότι οι αλλαγές στο ανώτατο όριο της τιμής δεν ήταν ισορροπημένες. Η πιο πρόσφατη πρόταση περιλαμβάνει και τρόπους για την αναστολή του πλαφόν, εάν δεν λειτουργεί ικανοποιητικά.

Καμία χώρα δεν ζήτησε να παραπεμφθεί το θέμα στη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης, ώστε να διαπραγματευτούν οι ηγέτες των «27» το ύψος του πλαφόν, υπογράμμισε.

Σύμφωνα με προσχέδιο συμπερασμάτων  οι ευρωπαίοι ηγέτες θα καλέσουν για άλλη μια φορά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει «εφαρμόσιμες λύσεις για τη μείωση των τιμών», μέσω και του καθορισμού «ανώτατου ορίου των τιμών του φυσικού αερίου».

Στο έκτακτο συμβούλιο Ενέργειας της 30ής Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή άφησε ανοιχτή τη δυνατότητα επιβολής ανώτατου ορίου στην τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Το μέτρο αυτό, ωστόσο, σημειώνουν ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, συνεπάγεται σημαντικό κόστος για τα δημόσια οικονομικά και δεν ικανοποιεί αρκετές χώρες, μεταξύ άλλων την Ελλάδα, την Ιταλία, το Βέλγιο.

Ειδικότερα, στο σχέδιο συμπερασμάτων που αναμένεται -αν και υπόκειται σε τροποποιήσεις- να υιοθετηθεί στην Πράγα, οι 27 υπογραμμίζουν:

«Οι προσπάθειές μας για να εγγυηθούμε την ασφάλεια του εφοδιασμού και τη μείωση των τιμών της ενέργειας πρέπει να συνεχιστούν. Υπενθυμίζοντας τα συμπεράσματά μας του Μαρτίου, του Μαΐου και του Ιουνίου του 2022, καλούμε την Επιτροπή να εργαστεί επειγόντως πάνω στις ακόλουθες ενέργειες προκειμένου να αναπτύξει οδικό χάρτη για τους επόμενους μήνες:

* Επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων με εταίρους για την αναζήτηση αμοιβαία επωφελών σχέσεων που οδηγούν σε ασφάλεια εφοδιασμού και χαμηλότερες τιμές εισαγωγής για την ΕΕ, ιδίως μέσω της Ενεργειακής Πλατφόρμας της ΕΕ.

* Εφαρμόσιμες λύσεις για τη μείωση των τιμών μέσω του ανώτατου ορίου των τιμών του φυσικού αερίου.

* Ανάπτυξη πιο αντιπροσωπευτικού δείκτη αναφοράς για το Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (ΥΦΑ) που αντικατοπτρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις συνθήκες της αγοράς.

* Επιτάχυνση των εργασιών για τη διασφάλιση της καλής λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών αγορών και τον περιορισμό της υπερβολικής αστάθειας των τιμών.»

Οι ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται επίσης να τονίσουν στο κείμενο των συμπερασμάτων ότι στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής (20ή-21η Οκτωβρίου) θα συζητήσουν τα επόμενα βήματα για την επίτευξη πλήρους Ενεργειακής Ένωσης, που «θα εξυπηρετεί τον στόχο για την ευρωπαϊκή ενεργειακή κυριαρχία και την κλιματική ουδετερότητα».

Eurogroup: Να αντιμετωπιστεί η αύξηση των τιμών στην ενέργεια με μέτρα προσωρινά και στοχευμένα στους πιο ευάλωτους

Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης συμφώνησαν σήμερα, με κοινή δήλωσή τους, να αντιμετωπίσουν την αύξηση των τιμών στην ενέργεια με μέτρα προσωρινά και στοχευμένα στους πιο ευάλωτους. Αυτό δήλωσε ο πρόεδρος του Eurogroup, Πασκάλ Ντόναχιου, στη συνέντευξη Τύπου, λίγο μετά τη λήξη της συνεδρίασης των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στο Λουξεμβούργο.

Ο Πασκάλ Ντόναχιου τόνισε επίσης, ότι οι υπουργοί Οικονομικών συμφώνησαν ότι πρέπει να αποφύγουν πολιτικές που θα προσθέσουν κινδύνους στις πληθωριστικές πιέσεις. «Αυτή η καθοδήγηση θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται στους εθνικούς προϋπολογισμούς για το επόμενο έτος και θα επανέλθουμε σε αυτό το θέμα σύντομα, στο πλαίσιο υποβολής των σχεδίων των προϋπολογισμών», πρόσθεσε ο πρόεδρος του Eurogroup. Τόνισε, επίσης, ότι οι υπουργοί συμφώνησαν ότι είναι ανάγκη να επιταχυνθεί η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, η οποία είναι κρίσιμη για τη σταθεροποίηση των τιμών της ενέργειας και τη μείωση της εξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Το Eurogroup επισημαίνει, επίσης στη δήλωσή του, ότι είναι σημαντική η προώθηση επενδύσεων στην ενεργειακή απόδοση, στη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και στην ανάπτυξη ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Οικονομίας, Πάολο Τζεντιλόνι δήλωσε ότι ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία οδηγεί την οικονομία σε «πολύ σύνθετη κατάσταση». Όπως είπε, το πρώτο ήμισυ του έτους υπήρχε ισχυρή ανάπτυξη, όμως τους τελευταίους τρεις μήνες πέφτει η εμπιστοσύνη καταναλωτών και επιχειρήσεων, ενώ ο πληθωρισμός το Σεπτέμβριο έφτασε σε επίπεδο ρεκόρ 10% στην ευρωζώνη.

Ο Επίτροπος Οικονομίας επισήμανε τρία σημεία-κλειδιά για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης. Πρώτον, η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να είναι συμπληρωματική της νομισματικής πολιτικής, δηλαδή τα μέτρα που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις για την αντιμετώπιση των τιμών στην ενέργεια θα πρέπει να είναι καλά σχεδιασμένα, ώστε να μη προσθέτουν κι' άλλο στις πληθωριστικές πιέσεις. Δεύτερον, η στήριξη θα πρέπει να είναι προσωρινή και στοχευμένη σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τρίτον, ο συντονισμός των μέτρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι πιο σημαντικός από ποτέ. «Πρέπει να απαντήσουμε συλλογικά στις σημερινές προκλήσεις με πνεύμα ενότητας και αλληλεγγύης. Αποφύγαμε τον κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς στις πιο σκοτεινές περιόδους της πανδημίας και πρέπει να κάνουμε το ίδιο και σήμερα», τόνισε.

Ο απερχόμενος επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Κλάους Ρέγκλινγκ ανέφερε ότι δυστυχώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει πάλι μια δύσκολη οικονομική κατάσταση. ΟΙ αγορές αναμένουν συρρίκνωση της οικονομίας τα επόμενα τρίμηνα, είπε, ενώ ανάλογα με τον ενεργειακό εφοδιασμό υπάρχει η περίπτωση οικονομικής ύφεσης το 2023. Ο κ. Ρέγκλινγκ τόνισε ότι το Ταμείο Ανάκαμψης και ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) που σχεδιάστηκαν πριν από δύο χρόνια είναι το κατάλληλο ισχυρό εργαλείο για να ενισχύσουν οι χώρες την ανάπτυξη και τις επενδύσεις, αρκεί να γίνει σωστή εφαρμογή.

Εξάλλου, αναφορικά με τη διαδικασία για το διορισμό του νέου Διευθύνοντα Συμβούλου του ESM, ο Πασκάλ Ντόναχιου ανακοίνωσε ότι θα συγκαλέσει στις 6 Οκτωβρίου το Συμβούλιο των Διοικητών του ESM. "Πρέπει να διασφαλίσουμε τη συνέχεια στη θέση του Διευθύνοντα Συμβούλου του ESM και τα βήματα που πρέπει να κάνουμε για να συμβεί αυτό", είπε ο Π. Ντόναχιου. Η θητεία του Κλάους Ρέγκλινγκ λήγει στις 7 Οκτωβρίου. «Ξεκινήσαμε τη διαδικασία επιλογής με τέσσερις εξαιρετικούς υποψηφίους, όμως κανένας από αυτούς δεν κατάφερε να λάβει το 80% των ψήφων στο Συμβούλιο των Διοικητών του ESM που απαιτείται", ανέφερε ο Π. Ντόναχιου. Ο Κ. Ρέγκλινγκ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να διοριστεί Διευθύνων Σύμβουλος για ένα μεταβατικό διάστημα, εάν χρειαστεί.

Ο κ. Μισέλ αναφέρθηκε στο παραπάνω θέμα στην επιστολή – πρόσκληση που απέστειλε στους 27 αρχηγούς των κρατών-μελών της ΕΕ σχετικά με την τηλεδιάσκεψη που θα λάβει χώρα την ερχόμενη Τετάρτη (19/08) με βασικό θέμα τη Λευκορωσία.

Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Μισέλ αναφέρει στην επιστολή του:

«Οι υπουργοί Εξωτερικών μας συζήτησαν τις εξελίξεις στη Λευκορωσία και την Ανατολική Μεσόγειο την περασμένη Παρασκευή. Έκτοτε, η κατάσταση στη Λευκορωσία εξακολούθησε να εξελίσσεται και, ως εκ τούτου, αποφάσισα να πραγματοποιήσω τηλεδιάσκεψη την Τετάρτη το μεσημέρι για την αντιμετώπιση του ζητήματος. Αυτό που έχουμε δει στη Λευκορωσία δεν είναι αποδεκτό. Οι εκλογές της 9ης Αυγούστου δεν ήταν ούτε ελεύθερες ούτε δίκαιες. Η επακόλουθη βία εναντίον όσων διαδήλωναν ειρηνικά ήταν σοκαριστική και πρέπει να καταδικαστεί. Οι υπεύθυνοι πρέπει να λογοδοτήσουν. Η ΕΕ έχει ξεκινήσει εργασίες για κυρώσεις.

Ο λαός της Λευκορωσίας έχει το δικαίωμα να καθορίσει το δικό του μέλλον. Για να γίνει αυτό, πρέπει να σταματήσει η βία και να ξεκινήσει ένας ειρηνικός και χωρίς αποκλεισμούς διάλογος. Η ηγεσία της Λευκορωσίας πρέπει να αντικατοπτρίζει τη βούληση του λαού. Δεν πρέπει να υπάρχει εξωτερική παρέμβαση. Με βάση αυτές τις αρχές, θα συζητήσουμε πώς θα ανταποκριθούμε καλύτερα στην εξελισσόμενη κατάσταση στη Λευκορωσία. Όσον αφορά το άλλο κύριο θέμα που συζητήθηκε από τους υπουργούς Εξωτερικών μας, την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, προτείνω να αφήσουμε χρόνο για ενδελεχή προετοιμασία και να επανέλθουμε στο θέμα κατά τη διάρκεια ειδικού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 24-25 Σεπτεμβρίου 2020».

Υπενθυμίζεται ότι την πλήρη υποστήριξή τους στην Ελλάδα εξέφρασαν οι 27 υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη διάρκεια του έκτακτου Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, το οποίο συνεκλήθη κατόπιν σχετικού ελληνικού αιτήματος προκειμένου να συζητηθούν οι παράνομες ενέργειες της Τουρκίας σε περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Μετά από εξαντλητικές διαπραγματεύσεις, σε μία Σύνοδο που ξεπέρασε το ιστορικό ρεκόρ διάρκειας εκείνης του Δεκεμβρίου του 2000 για τη Συνθήκη της Νίκαιας, οι «27» συμφώνησαν ότι το Ταμείο Ανάκαμψης θα αποτελείται από επιχορηγήσεις ύψους 390 δισ. ευρώ και δάνεια 360 δισ. ευρώ. Η (σχεδόν) τελική συμβιβαστική πρόταση που παρουσίασε χθες στις 7 το απόγευμα ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ οδήγησε σε μία ακόμα ολονυκτία διαπραγματεύσεων, με το τελικό κείμενο συμπερασμάτων να παρουσιάζεται στις 5 το πρωί και τη συμφωνία να ανακοινώνεται στις 5.31 με tweet του κ. Μισέλ.

Κυρ. Μητσοτάκης: Πάνω από 70 δισ. για την Ελλάδα

Σημαντικό τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης το αποτέλεσμα της Συνόδου Κορυφής.

Στις πρώτες του δηλώσεις μετά την επίτευξη συμφωνίας στις Βρυξέλλες, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα θα λάβει χρηματοδοτικό πακέτο που ξεπερνά τα 70 δισ. ευρώ.

Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η Ευρώπη έδειξε πως μπορεί να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων, ενώ τόνισε πως η Ελλάδα συμμετείχε ενεργά σε όλες τις διαπραγματεύσεις.

Επισήμανε δε ότι οι επιδοτήσεις αντιστοιχούν σε περίπου ένα επιπλέον ΕΣΠΑ, ενώ σημείωσε ότι τα χρήματα αυτά θα εκταμιεύονται με πιο ευέλικτους όρους.

Σε ό,τι αφορά το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, είπε πως παρά τη μείωσή του, η Ελλάδα θα πάρει αυξημένους πόρους από το Ταμείο Συνοχής, ενώ συμπλήρωσε ότι θα μείνουν σταθεροί οι πόροι για τη χώρα, στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Ο κ. Μητσοτάκης έκανε λόγο για έναν εύλογο και δίκαιο συμβιβασμό, καθώς και για ιστορική συμφωνία, μετά από ένα εξαντλητικό τετραήμερο διαπραγματεύσεων.

Δεσμεύθηκε επίσης ότι η κυβέρνηση θα διαχειριστεί το χρηματοδοτικό πακέτο με ευθύνη και σύνεση, με στόχο την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.

«Πετύχαμε τελικά σήμερα να έχουμε δρομολογήσει μια πολύ φιλόδοξη αντίδραση, μια αντίδραση που απαντά στο συμμετρικό σοκ που προκαλεί σε όλες τις οικονομίες η πανδημία. Νομίζω ότι είναι μια αντίδραση που δείχνει ότι η Ευρώπη ακούει τη βοή των επικείμενων γεγονότων» σημείωσε ο πρωθυπουργός και πρόσθεσε ότι «οι περιστάσεις μάς ορίζουν και οι επιλογές μας τελικά μάς καθορίζουν και σήμερα η Ευρώπη έδειξε ότι μπορεί να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων».

Σημείωσε δε ότι η Ευρώπη απαντά με ένα Ταμείο Ανάκαμψης 750 δισ. ευρώ και με έναν προϋπολογισμό για τα επόμενα επτά έτη ύψους 1,074 τρισ. Ευρώ.

«Για πρώτη φορά η πατρίδα μας αποκτά πρόσβαση σε τόσο φιλόδοξα χρηματοδοτικά εργαλεία. Επιστρέφουμε στην Αθήνα με ένα συνολικό πακέτο το οποίο ξεπερνάει τα 70 δισ. ευρώ, ένα μέγεθος πρωτοφανές για τη χώρα μας», είπε χαρακτηριστικά και υπογράμμισε: «Καταφέραμε τελικά μέσα από μια διαδικασία αμοιβαίων υποχωρήσεων, συμβιβασμών, πράγματα, τα οποία είναι συνηθισμένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο: να προστατεύσουμε πάνω από όλα τα προγράμματα τα οποία έχουν σημαντικές εθνικές κατανομές».

Συμφωνία για το Ταμείο Ανάκαμψης και τον προϋπολογισμό της Ε.Ε.

Το Ταμείο θα είναι τριετές (δεσμεύσεις πόρων μεταξύ 2021-3), με πληρωμές έως και το 2026. Το βασικό εργαλείο, το Recovery and Resilience Facility, αποτελεί σχεδόν το 90% του Ταμείου, φτάνοντας τα 672,5 δισ. ευρώ (από 560 δισ. στην πρόταση της Κομισιόν και 625 στη συμβιβαστική πρόταση Μισέλ του Σαββάτου), με 360 δισ. επιχορηγήσεις και 312,5 δισ. δάνεια. Η Ελλάδα προβλέπεται να λάβει 32,1 δισ. (οριακά περισσότερα από ό,τι με την πρόταση της Επιτροπής), αλλά με μεγαλύτερη αναλογία δανείων προς επιχορηγήσεις σε σχέση με πριν (ως 12,5 δισ. δάνεια και λίγο πάνω από 19,5 δισ. επιχορηγήσεις).

Είναι αξιοσημείωτο ότι η μείωση των επιχορηγήσεων κατά 110 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Επιτροπής (και τη γαλλογερμανική πρόταση του Μαΐου) επιτεύχθηκε με περικοπές σε σειρά προγραμμάτων που εκπροσωπούν τις εκσυγχρονιστικές προτεραιότητες της Ένωσης. Οι πιο θερμοί θιασώτες του εκσυγχρονισμού του κοινοτικού προϋπολογισμού υποτίθεται ότι είναι οι «φειδωλοί 4» (Ολλανδία, Αυστρία, Σουηδία, Δανία), που πρωτοστάτησαν στην προσπάθεια μείωσης των επιχορηγήσεων. Έτσι, το συμπλήρωμα του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης συρρικνώνεται δραστικά, από 32,5 σε 10 δισ. ευρώ, ενώ περικόπτονται επίσης οι επιπλέον πόροι για το Horizon Europe από 13,5 σε 5 δισ. ευρώ και οι πόροι του Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης, για τον εκσυγχρονισμό και την περιβαλλοντική αναβάθμιση του αγροτικού τομέα, από 15 σε 7,5 δισ. ευρώ. Καταργείται επίσης, μεταξύ άλλων, το EU4Health – ένα νέο πρόγραμμα που αποσκοπούσε στην αναβάθμιση της συλλογικής υγειονομικής ικανότητας της Ε.Ε.

Στο θέμα της διακυβέρνησης, προτείνεται (όπως και πριν) η Κομισιόν να εξετάζει για περίοδο δύο μηνών τα εθνικά προγράμματα ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που θα καταθέτει κάθε κράτος-μέλος. Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα ψηφίζει επί της εισήγησης της Επιτροπής, με την απόφαση να λαμβάνεται με ειδική πλειοψηφία. Στη φάση της υλοποίησης, η Κομισιόν θα κρίνει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εκταμίευση, κατόπιν γνωμοδότησης της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής της Ενωσης (όργανο που αποτελείται από ανώτερους υπαλλήλους των εθνικών διοικήσεων και των κεντρικών τραπεζών, της ΕΚΤ και της Επιτροπής). Στην «έκτακτη» περίπτωση που ένα ή περισσότερα κράτη-μέλη διαφωνούν ότι το εθνικό πρόγραμμα πληροί τις προϋποθέσεις και τα ορόσημα, το ζήτημα θα παραπέμπεται στο Συμβούλιο και οι πόροι δεν θα εκταμιεύονται έως ότου το Συμβούλιο «θα έχει συζητήσει εξαντλητικά το θέμα» - αλλά εντός περιόδου τριών μηνών από τη στιγμή που η Επιτροπή θα ζητήσει τη γνωμοδότηση της ΟΔΕ.

Ο δανεισμός της Επιτροπής για τη χρηματοδότηση του Next Generation EU πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2026 και η αποπληρωμή ως το τέλος του 2058.

Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2021-7 παραμένει στα 1,074 τρισ. ευρώ (η προ Συνόδου πρόταση Μισέλ), με 5 δισ. εκτός οροφής για το Αποθεματικό Ταμείο του Brexit. Αυξάνονται θεαματικά, ακόμα περισσότερο και από τη συμβιβαστική πρόταση του Σαββάτου, οι «επιστροφές» (rebates) για τους «φειδωλούς»: από 197 εκατ. στην πρόταση Μισέλ προ της Συνόδου σε 377 εκατ. ετησίως για τη Δανία (τα 322 εκατ. στην προτελευταία συμβιβαστική πρόταση φαίνεται ότι ήταν τυπογραφικό λάθος), από 1,576 δισ. σε 1,921 δισ. για την Ολλανδία, από 237 σε 565 εκατ. για την Αυστρία και από 798 εκατ. σε 1,069 δισ. για τη Σουηδία. Το ποσό για τη Γερμανία μένει το ίδιο – η οποία κατά τρόπον επιχειρεί να εξαγοράσει έτσι τη συναίνεση των μέχρι πρότινος δορυφόρων της στο Βορρά.

Διατηρείται επίσης ο στόχος να κατευθυνθεί το 30% των συνολικών δαπανών (ΠΔΠ συν Ταμείο Ανάκαμψης) σε προγράμματα και επενδύσεις που συνδέονται με την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Σχετικά με τους Ίδιους Πόρους, συμφωνήθηκε να ισχύσει το τέλος στο πλαστικό από 1.1.2021 και στις αρχές του νέου έτους η Κομισιόν να καταθέσει προτάσεις για ψηφιακό φόρο και τη διασυνοριακή προσαρμογή άνθρακα.

Τέλος, σχετικά με το κράτος Δικαίου, η τελική διατύπωση είναι πιο ασαφής από αυτήν που περιλάμβανε η πρόταση του Σαρλ Μισέλ τον Φεβρουάριο αλλά και προ της Συνόδου. Όπως αναφέρεται στα συμπεράσματα, «θα εισαχθεί ένα καθεστώς αιρεσιμότητας που θα προστατεύει τον προϋπολογισμό και το Next Generation EU [σ.σ.: το Ταμείο Ανάκαμψης]», με την Κομισιόν να προτείνει «μέτρα σε περίπτωση παραβιάσεων» τα οποία θα υιοθετούνται με ειδική πλειοψηφία του Συμβουλίου. Ήταν ένας μικρός θρίαμβος για τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Oρμπαν, που, με τη στήριξη κυρίως της Πολωνίας και της Σλοβενία, κατάφερε να αντικρούσει ακόμα και τις σχετικά ανώδυνες διατάξεις στις προηγούμενες προτάσεις του Σαρλ Μισέλ.

Από τους ηγέτες των κρατών – μελών δόθηκε διορία στην Κομισιόν έως τις έξι Μαΐου να παρουσιάσει το σχέδιο για το εν λόγω Ταμείο.

Τι γίνεται με το Ταμείο Ανάκαμψης

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, οι ηγέτες της ΕΕ ενέκριναν το πακέτο 540 δισεκατομμυρίων ευρώ που εισηγήθηκε το Eurogroup που περιλαμβάνει μέτρα άμεσης ανακούφισης των οικονομιών της ευρωζώνης που πλήττονται από τον κορωνοϊό. Όπως τόνισε το πακέτο θα είναι διαθέσιμο από την 1η Ιουνίου 2020.

Συμφωνήθηκε η δημιουργία ενός Ταμείου Ανάκαμψης «ικανού μεγέθους» για να αντιμετωπίσει την πρωτοφανή κρίση. Η Κομισιόν αναλαμβάνει να κάνει την πρόταση για τη χρηματοδότησή του.

Από την πλευρά του, το Eurogroup θα παρακολουθεί την κατάσταση, συνέχισε ο κ. Μισέλ. Σύμφωνα δε με το Γαλλικό Πρακτορείο, που επικαλείται καλά πληροφορημένες πηγές, οι 27 ανέθεσαν στην Επιτροπή να παρουσιάσει μέχρι τις 6 Μαΐου αυτό το Ταμείο Ανάκαμψης.

Το χρονοδιάγραμμα δίνει στην Επιτροπή μόλις 13 ημέρες για την ανάπτυξη των σχεδίων, τα οποία αναμένεται να περιλαμβάνουν χρηματοδότηση για μια πρωτοβουλία ανάκαμψης συνολικού ύψους 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ.

Επίσης, ο κ. Μισέλ εξέφρασε την αλληλεγγύη των 27 κρατών – μελών στην Κύπρο «έναντι των παράνομων ενεργειών της Τουρκίας».

Προειδοποίηση φον ντερ Λάγιεν

Από την πλευρά της η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάγιεν προειδοποίησε ότι κάποιες χώρες θα χτυπηθούν πιο σκληρά σε σχέση με άλλες από την ύφεση που θα προκαλέσει ο κορωνοϊός.

«Εάν δεν δράσουμε αποφασιστικά και συλλογικά, η ανάκαμψη δεν θα είναι συμμετρική και οι ανισότητες μεταξύ των κρατών μελών θα αυξηθούν». Όπως είπε η κρατική ενίσχυση αθροίζεται σε 1,8 τρισ. ευρώ, αλλά η κατανομή στις επιμέρους χώρες είναι ανισομερής.

Δήλωσε ότι μόνο ένα εργαλείο μπορεί να βοηθήσει. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ που θα συνδεθεί με το Ταμείο Ανάκαμψης. Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός 2021-27 πρέπει να ενισχυθεί και να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, σημείωσε.

Η Κομισιόν θα μπορέσει να αντλήσει κεφάλαια και αυτά να μοιραστούν στις χώρες. Οι επενδύσεις θα πρέπει να είναι εμπροσθοβαρείς και να βρεθεί η σωστή ισορροπία μεταξύ επιχορηγήσεων και δανείων, συμπλήρωσε.

Η επικεφαλής της Κομισιόν παραδέχτηκε ότι υπάρχουν διαφορές σε ότι αφορά τις εκτιμήσεις για το ποια πρέπει να είναι η ισορροπία μεταξύ δανείων και επιχορηγήσεων. Όλα θα πρέπει να συζητηθούν και να συμφωνηθούν.
Λαγκάρντ: Πάρτε μέτρα πριν είναι πολύ αργά

Η προειδοποίηση της προέδρου της Κομισιόν είναι σε αντίστοιχο μήκος κύματος με όσα φέρεται να είπε η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης, για τον ίνδυνο «να κάνουν πολύ λίγα και πολύ αργά» σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών από την πανδημία της Covid-19.

«Προειδοποίησε ότι υπάρχει κίνδυνος να κάνουν πολύ λίγα και πολύ αργά», στην παρέμβασή της στη Σύνοδο Κορυφής, που διεξάγεται με τηλεδιάσκεψη και έχει ως στόχο την εξεύρεση λύσεων για την αποφυγή μιας ύφεσης, ανέφερε μια διπλωματική πηγή.

Σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ, τον οποίο επικαλείται το πρακτορείο Reuters, η Λαγκάρντ είπε στους 27 ηγέτες ότι χρειάζεται να υπάρξει γρήγορα ένα ισχυρό και ευέλικτο ταμείο ανάκαμψης που θα διασφαλίσει ότι όλες οι χώρες θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις δημοσιονομικές προκλήσεις της ανάκαμψης.

Προέβλεψε επίσης ότι το ΑΕΠ της ευρωζώνης, στο χειρότερο σενάριο μπορεί να συρρικνωθεί έως και 15% φέτος και σε ένα μέσο σενάριο κατά 9%.

Το κλίμα της Συνόδου

Διπλωματικές πηγές, που παρακολούθησαν την τηλεδιάσκεψη των «27» είπαν ότι η συζήτηση δεν ήταν σε τόσο υψηλούς τόνους όσο πριν από έναν μήνα. Όμως η διάσταση απόψεων εκφράστηκε με σαφήνεια, με τέσσερις χώρες –Αυστρία, Δανία, Σουηδία και Ολλανδία– να διαφωνούν με την πρόταση χορήγησης βοήθειας για την ανάκαμψη μέσω επιδοτήσεων.

Το «στρατόπεδο» των βόρειων χωρών, που περιλαμβάνει και τη Γερμανία, τάχθηκε υπέρ της σύνδεσης του νέου Ταμείου Ανάκαμψης με τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2021-27.

Από την άλλη, ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε είπε στους ομολόγους του ότι το Ταμείο Ανάκαμψης θα πρέπει να προικοδοτηθεί με ποσό 1,5 τρισ. ευρώ και να παρέχει επιδοτήσεις στις χώρες μέλη ώστε να διασφαλιστεί μια «συμμετρική απάντηση σε ένα ασύμμετρο σοκ».

Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης είπε: «Κινήθηκαν προς τα εμπρός χωρίς πραγματική σύμπνοια. Επαφίεται τώρα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τετραγωνίσει τον κύκλο».

Το σχέδιο προβλέπει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ενσωματώσει ταμείο ανάκαμψης, ύψους 300 δισ. ευρώ, στον προϋπολογισμό της για την περίοδο 2021-2027 και ότι θα δανεισθεί 320 δισ. ευρώ από τις κεφαλαιαγορές, χωρίς να αναφέρει πώς η Κομισιόν φθάνει στο συνολικό ποσό των 2 τρισ. ευρώ.

Σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν, το μισό ποσό από τα κεφάλαια που θα αντλήσει θα δοθεί στις χώρες με τη μορφή δανείων, ενώ το υπόλοιπο θα παραμείνει στον προϋπολογισμό της ΕΕ για να καλύπτει τους ετήσιους τόκους ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ.

Εκτός από το προσωρινό ταμείο ανάκαμψης των 300 δισ. ευρώ στον νέο πολυετή προϋπολογισμό της, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει ένα ταμείο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ύψους 200 δισ. ευρώ, το οποίο θα αναδιοργανωθεί από ένα παλαιό εργαλείο σύγκλισης. Προβλέπει, επίσης, ότι ένα ποσό 50 δισ. ευρώ από τα ταμεία συνοχής θα χρησιμοποιηθεί για άλλο σκοπό και θα δοθεί εμπροσθοβαρώς το 2021 και το 2022 καθώς και δύο ταμεία ύψους 200 δισ. ευρώ για την προστασία των εσωτερικών αγορών της ΕΕ.

Εν μέσω της αντιπαράθεσης για τη χρηματοδότηση ενός ευρωπαϊκού ταμείου διάσωσης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) πιθανόν να γίνει η «πίσω πόρτα» για τον επιμερισμό του κινδύνου, απορροφώντας τη μεγάλης κλίμακας έκδοση χρέους.

«Οικονομολόγοι λένε ότι αν το κάνει σταδιακά, η ΕΚΤ θα μπορούσε να παρακάμψει τη νομική απαγόρευση απευθείας χρηματοδότησης των κυβερνήσεων και να είναι αυτό πιο αποδεκτό από τις άλλες εναλλακτικές για χώρες, όπως η Γερμανία και η Ολλανδία», αναφέρει το Bloomberg.