Πίσω από αυτό το αριστούργημα βρίσκεται η ιστορία ενός ανθρώπου που αντιμετώπισε σοβαρές προσωπικές δυσκολίες, αλλά συνέχισε να δημιουργεί με εξαιρετική αφοσίωση. Ο πίνακας φιλοτεχνήθηκε το 1889, σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο της ζωής του Ολλανδού ζωγράφου, και περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα εξακολουθεί να προκαλεί θαυμασμό.

Ένας πίνακας γεννημένος μέσα στην απομόνωση

Τον Μάιο του 1889 ο Βαν Γκογκ εισήχθη σε θεραπευτικό ίδρυμα στο Σεν-Ρεμί της νότιας Γαλλίας. Εκεί, μακριά από τη θορυβώδη καθημερινότητα των μεγάλων πόλεων, βρήκε στο φυσικό τοπίο μια ανεξάντλητη πηγή καλλιτεχνικής έμπνευσης. Από το παράθυρό του παρατηρούσε τους λόφους, τα δέντρα και τον ουρανό, αποτυπώνοντας στο έργο του όχι μόνο όσα έβλεπε, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο τα αισθανόταν.

Η «Έναστρη Νύχτα» δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 1889. Παρότι εμπνεύστηκε από πραγματικές εικόνες της περιοχής, ο ζωγράφος δεν επιχείρησε να αποδώσει πιστά ένα συγκεκριμένο τοπίο. Συνδύασε στοιχεία της φύσης με τη φαντασία και τις αναμνήσεις του, δημιουργώντας έναν κόσμο που κινείται ανάμεσα στην πραγματικότητα και στο όνειρο.

Ο ουρανός που μοιάζει να κινείται

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του πίνακα είναι αναμφίβολα ο ουρανός. Οι μεγάλες κυκλικές πινελιές δημιουργούν την αίσθηση μιας αδιάκοπης κίνησης, σαν ολόκληρο το σύμπαν να βρίσκεται σε μια διαρκή περιστροφή. Τα φωτεινά κίτρινα αστέρια αντιπαραβάλλονται με τις βαθιές μπλε αποχρώσεις, ενώ το φεγγάρι δεσπόζει στη δεξιά πλευρά του έργου.

Η τεχνική αυτή δεν αποτελεί απλώς μια εντυπωσιακή αισθητική επιλογή. Είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα της ικανότητας του Βαν Γκογκ να χρησιμοποιεί το χρώμα και την πινελιά ως μέσα έκφρασης συναισθημάτων. Ο ουρανός του δεν είναι στατικός ούτε απολύτως ρεαλιστικός. Μοιάζει ζωντανός, γεμάτος ενέργεια, προσκαλώντας τον θεατή να αναζητήσει το δικό του νόημα.

Το μυστήριο του κυπαρισσιού και του χωριού

Στο αριστερό μέρος του πίνακα υψώνεται ένα σκοτεινό κυπαρίσσι, το οποίο συνδέει οπτικά τη γη με τον ουρανό. Το συγκεκριμένο δέντρο έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών ερμηνειών, καθώς στη μεσογειακή παράδοση συνδέεται συχνά με τη μνήμη και τον θάνατο. Ωστόσο, δεν υπάρχει μία μοναδική, αποδεδειγμένη ερμηνεία για το τι ακριβώς ήθελε να συμβολίσει ο ζωγράφος.

Κάτω από τον ταραγμένο ουρανό απλώνεται ένα μικρό, γαλήνιο χωριό. Η αντίθεση είναι εντυπωσιακή: ενώ ο ουρανός μοιάζει να πάλλεται από ένταση, τα σπίτια παραμένουν ήσυχα και σχεδόν ακίνητα. Αξιοσημείωτο είναι ότι το χωριό δεν αποτελούσε πιστή απεικόνιση της θέας από το παράθυρό του, αλλά προστέθηκε στη σύνθεση μέσα από τη δημιουργική φαντασία του καλλιτέχνη.

Ένα έργο που ξεπέρασε την εποχή του

Ο Βαν Γκογκ πέθανε το 1890, σε ηλικία μόλις 37 ετών, χωρίς να γνωρίσει την τεράστια αναγνώριση που θα αποκτούσε το έργο του τις επόμενες δεκαετίες. Στη διάρκεια της σύντομης καλλιτεχνικής του πορείας δημιούργησε εκατοντάδες πίνακες και σχέδια, αναπτύσσοντας μια προσωπική εικαστική γλώσσα που επηρέασε βαθιά τη μοντέρνα τέχνη.

Η «Έναστρη Νύχτα» αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα έργα της συλλογής του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης (MoMA), όπου βρίσκεται από το 1941. Η επιρροή της έχει ξεπεράσει τα όρια των μουσείων, καθώς η εικόνα της αναπαράγεται σε βιβλία, ταινίες και αντικείμενα της καθημερινότητας, αποτελώντας παγκόσμιο πολιτιστικό σύμβολο.

Γιατί εξακολουθεί να μας συγκινεί

Ίσως η μεγαλύτερη δύναμη της «Έναστρης Νύχτας» βρίσκεται στο γεγονός ότι δεν χρειάζεται να γνωρίζει κανείς την ιστορία της τέχνης για να αισθανθεί κάτι κοιτάζοντάς την. Ο θεατής μπορεί να διακρίνει ελπίδα, μοναξιά, αγωνία ή απλώς τον θαυμασμό απέναντι στο μεγαλείο της φύσης. Ο πίνακας δεν επιβάλλει ένα συγκεκριμένο συναίσθημα, αλλά αφήνει χώρο για προσωπικές ερμηνείες.

Αυτή είναι και η διαχρονική αξία της τέχνης του Βαν Γκογκ. Μέσα από ένα μικρό κομμάτι καμβά, με διαστάσεις περίπου 74 επί 92 εκατοστά, κατάφερε να δημιουργήσει μια εικόνα που συνεχίζει να συνομιλεί με ανθρώπους διαφορετικών εποχών και πολιτισμών.

Η «Έναστρη Νύχτα» υπενθυμίζει ότι η τέχνη μπορεί να μεταμορφώσει μια προσωπική εμπειρία σε κάτι οικουμενικό. Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο επίτευγμα του Βαν Γκογκ: ότι ένας ουρανός ζωγραφισμένος πριν από 137 χρόνια εξακολουθεί να μας κάνει να κοιτάζουμε ψηλά.

800 εικόνες και περισσότερες από 100 ώρες προετοιμασίας

Πριν ξεκινήσει η ζωγραφική, χρειάστηκε σημαντική προεργασία. Η καθηγήτρια αφιέρωσε πάνω από 100 ώρες για την προετοιμασία, μελέτησε ιστορικό και καλλιτεχνικό υλικό και δημιούργησε μακέτες με περισσότερες από 800 εικόνες.Μία από τις βασικές πηγές έμπνευσης ήταν το «Χρονικό του Κόσμου» του Ισαάκ Ασίμοφ. Στόχος ήταν οι τοίχοι να μη διακοσμηθούν απλώς, αλλά να αφηγούνται την πορεία της ανθρωπότητας, τις ανακαλύψεις, τις επιστήμες και τις διαφορετικές ιστορικές περιόδους.

80 μαθητές ζωγράφισαν το σχολείο τους

Μέσα σε περίπου δυόμισι χρόνια, σχεδόν 80 μαθητές εργάστηκαν εθελοντικά τα απογεύματα, δημιουργώντας συνολικά 40 τοιχογραφίες.Το αποτέλεσμα είναι ένα ταξίδι από την προϊστορία και την αρχαία Αίγυπτο μέχρι τη Μινωική Κρήτη, την αρχαία Ελλάδα, τη Ρώμη, το Βυζάντιο, τον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση, φτάνοντας μέχρι τη σύγχρονη εποχή και την εξερεύνηση του Διαστήματος.Οι δημιουργίες δεν περιορίζονται στις αίθουσες. Βρίσκονται στους διαδρόμους, στη βιβλιοθήκη, στο κυλικείο, στο προαύλιο, ακόμη και στις τουαλέτες και στους εξωτερικούς χώρους του σχολείου.

Το εντυπωσιακό αποτέλεσμα: Κανείς δεν πειράζει τις ζωγραφιές

Ίσως το σημαντικότερο στοιχείο του εγχειρήματος δεν είναι μόνο αισθητικό. Παρά τους αρχικούς φόβους ότι οι τοιχογραφίες θα καταστρέφονταν ή θα γέμιζαν με συνθήματα, παραμένουν άθικτες.Οι εκπαιδευτικοί διαπιστώνουν ότι οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν διαφορετικά έναν χώρο στη δημιουργία του οποίου συμμετείχαν. Το σχολείο έχει γίνει μάλιστα προορισμός επισκέψεων από μαθητές και εκπαιδευτικούς άλλων σχολείων, στους οποίους τα παιδιά παρουσιάζουν με υπερηφάνεια τις δημιουργίες τους.

Η περίπτωση του 39ου Γυμνασίου δείχνει έτσι ότι μια σχετικά απλή ιδέα μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα ενός δημόσιου σχολείου. Και κυρίως ότι όταν οι ίδιοι οι μαθητές συμμετέχουν στη διαμόρφωση του χώρου τους, μαθαίνουν να τον αισθάνονται δικό τους και να τον προστατεύουν.

]]> https://www.moneypress.gr/sta-metra-stiriksis-entassontai-oi-epa/ Sat, 16 Jan 2021 09:00:26 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=112182 Οι επαγγελματίες της Τέχνης και του Πολιτισμού που είναι εγγεγραμμένοι στην ειδική πλατφόρμα  artandcultureprofessionals.services.gov.gr στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, έως και την 10/1/2021 και είναι δικαιούχοι της αποζημίωσης ειδικού σκοπού, μπορούν να υποβάλλουν μονομερείς υπεύθυνες δηλώσεις για τους μήνες Νοέμβριο – Δεκέμβριο, από τις 19/1/2021 έως και 31/1/2021.

Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Κωστή Χατζηδάκη και του αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Θεόδωρου Σκυλακάκη (αριθμ.πρωτ. 1683/45/14-1-2021) καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις της καταβολής της αποζημίωσης ειδικού σκοπού των 534 ευρώ στους επαγγελματίες της Τέχνης και του Πολιτισμού, ανά μήνα, για την περίοδο Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 2020. Επί του ποσού αυτού παρέχεται πλήρη ασφαλιστική κάλυψη.

Δικαιούχοι της αποζημίωσης είναι όσοι πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) Είναι εγγεγραμμένοι από 13 Μαΐου 2020 έως και 10 Ιανουαρίου 2021, στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα artandcultureprofessionals.services.gov.gr στο Πληροφοριακό Σύστημα Εργάνη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.

β) Δεν έχουν σύμβαση εξαρτημένης εργασίας και δεν λαμβάνουν τακτική επιδότηση ανεργίας από τον ΟΑΕΔ κατά την διάρκεια του προαναφερθέντος χρονικού διαστήματος.

Για την καταβολή της αποζημίωσης, οι δικαιούχοι πρέπει να υποβάλουν υποχρεωτικά ηλεκτρονική αίτηση-υπεύθυνη δήλωση στο ειδικό έντυπο του Παραρτήματος με τίτλο «Αίτηση-Υπεύθυνη Δήλωση επαγγελματιών της Τέχνης και του Πολιτισμού για τη χορήγηση της αποζημίωσης ειδικού σκοπού βάσει του άρθρου 121 του ν. 4764/2020». Η δήλωση υποβάλλεται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα supportemployees.services.gov.gr του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, χωρίς να απαιτείται η υπεύθυνη δήλωση του εργοδότη.

Στην αίτηση οι δικαιούχοι δηλώνουν τα προσωπικά τους στοιχεία καθώς και τα στοιχεία του προσωπικού τραπεζικού τους λογαριασμού (ΙΒΑΝ). Η αποζημίωση καταβάλλεται μετά από διασταύρωση και έλεγχο των στοιχείων των δικαιούχων που τηρούνται στην πλατφόρμα artandcultureprofessionals.services.gov.gr, στην «ΕΡΓΑΝΗ», τον ΟΑΕΔ και τους συναρμόδιους φορείς. Αρμόδιος φορέας είναι το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και η καταβολή γίνεται εφάπαξ, με πίστωση του τραπεζικού λογαριασμού του δικαιούχου.