Η Ελλάδα έχει στη διάθεσή της συνολικά 35,95 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 18,22 δισ. ευρώ είναι επιχορηγήσεις και 17,73 δισ. ευρώ δάνεια. Για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πρόγραμμα, οι εκταμιεύσεις δεν πραγματοποιούνται με βάση τις δαπάνες, αλλά με βάση την επίτευξη συγκεκριμένων οροσήμων και στόχων που αποδεικνύουν ότι οι μεταρρυθμίσεις και τα έργα υλοποιούνται στην πράξη.

To Yπουργείο διευκρινίζει ότι οι επιχορηγήσεις των 18,22 δισ. ευρώ δεν επιστρέφονται από τη χώρα και αποτελούν καθαρή χρηματοδοτική ενίσχυση. Όσον αφορά στο δανειακό σκέλος, πρόκειται για πόρους που διοχετεύονται με όρους όμοιους για όλα τα κράτη-μέλη. Η Ελλάδα δεν πληρώνει κάποιο «επιπλέον» ή «τιμωρητικό» επιτόκιο σε σύγκριση με τα άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα δάνεια που έχει λάβει από το Ταμείο Ανάκαμψης. Όλα τα κράτη-μέλη που αξιοποιούν το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης επιστρέφουν στην Κομισιόν τα ποσά ακριβώς με το ίδιο, χαμηλό κόστος με το οποίο η Ε.Ε. εξασφάλισε τα κεφάλαια αυτά στην αγορά.

Επίσης, η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στην Ε.Ε. που επέλεξε να κατευθύνει το δανειακό σκέλος ύψους 17,73 δισ. ευρώ, αποκλειστικά στην ιδιωτική οικονομία, με κύριο στόχο να αμβλύνει το μεγάλο επενδυτικό κενό που άφησε πίσω της η δεκαετής κρίση. Η πλήρης αξιοποίηση αυτού του ποσού κινητοποιεί συνολικές επενδύσεις που ξεπερνούν τα 45 δισ. ευρώ και ενισχύει τις προϋποθέσεις για διατηρήσιμη ανάπτυξη. Αξίζει να σημειωθεί ότι το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης διοχετεύεται στην πραγματική οικονομία με πολύ χαμηλά, σταθερά επιτόκια που ξεκινούν από 0,35% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις ή διαμορφώνονται γύρω στο 1% για άλλες επενδύσεις, χρηματοδοτώντας επιχειρηματικά επενδυτικά σχέδια, εγγυοδοτικά εργαλεία, σχήματα venture capital και προγράμματα κοινωνικού χαρακτήρα, όπως το «Σπίτι μου ΙΙ». Ενώ, το ίδιο επιτόκιο (0,35%) θα ισχύσει και για τα δάνεια που θα λάβουν οι Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, χάρη στην ανακατεύθυνση κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, ύψους 1,5 δισ. ευρώ, πόροι οι οποίοι αναμένεται να κινητοποιήσουν 5 δισ. ευρώ δάνεια και νέες επενδύσεις για τις ΜμΕ σε όλες τις περιφέρειες της χώρας.

Αξίζει να σημειωθεί επίσης, ότι, παρότι το Ταμείο δεν διαθέτει περιφερειακές ποσοστώσεις ή κατανομές πόρων, χρηματοδοτεί έργα σε όλη την Ελλάδα, που βελτιώνουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και ενισχύουν την αναπτυξιακή προοπτική κάθε περιφέρειας.

Ενδεικτικά στην Περιφέρεια Θεσσαλίας από το δανειακό πρόγραμμα, οι δανειακές συμβάσεις που έχουν συναφθεί για επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται στο σύνολο της περιοχής, έχουν συνολικό προϋπολογισμό 1,39 δισ. ευρώ, εκ των οποίων δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης 648,7 εκ. ευρώ.

Επιπλέον, από το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδοτούνται τα έργα αποκατάστασης στο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, που υπέστη ζημιές από τις θεομηνίες Daniel και Elias, το Βόρειο Τμήμα του Ε-65 Τρίκαλα-Εγνατία, η παιδιατρική κλινική του Πανεπιστημίου Λάρισας, τα έργα αναβάθμισης στα Γενικά Νοσοκομεία Λάρισας, Βόλου, Καρδίτσας καθώς και οι ανακαινίσεις των Κέντρων Υγείας Αγιάς, Ελασσόνας, Τυρνάβου και Φαρσάλων. Αλμυρού, Αργαλαστής, Σοφάδων Παλαμά. Σε αυτά προστίθενται έργα επεξεργασίας, λυμάτων, ύδρευσης, αστικές αναπλάσεις έργα έξυπνων πόλεων σε Λάρισα, Βόλο και Τρίκαλα, καθώς και το μεγάλο έργο οδικής ασφάλειας 24 εκ. ευρώ με φορέα υλοποίησης την Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Πέραν από το Ταμείο Ανάκαμψης, πλήθος δράσεων, υψηλών προϋπολογισμών, υλοποιούνται στην Περιφέρεια Θεσσαλίας στο πλαίσιο των Τομεακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ και του ΕΠΑ, καθώς και του Ειδικού Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών ΕΠΑ. Ενώ, η Περιφέρεια Θεσσαλίας, όπως και κάθε Περιφέρεια της χώρας, διαθέτει παράλληλα δύο βασικά αναπτυξιακά εργαλεία, δικής της διαχείρισης, ενισχυμένων προϋπολογισμών σε σχέση με τις προηγούμενες Προγραμματικές Περιόδους τους , το Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027» του ΕΣΠΑ με πόρους ύψους 548 εκ. ευρώ και το «Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Θεσσαλίας» του ΕΠΑ 2026-2030 με πόρους ύψους 255 εκ. ευρώ.

Στο τέλος της ημέρας, αυτοί που πάντα αξιολογούν το αποτέλεσμα είναι οι ίδιοι οι πολίτες. Αυτοί αποφασίζουν αν οι πόροι εξασφαλίζονται, αν τα έργα προχωρούν και αν η καθημερινότητά τους βελτιώνεται, επισημαίνει το Υπουργείο στην ανακοίνωσή του. Στη δημόσια ζωή, η αξία κάθε θεσμικού ρόλου κρίνεται από το κατά πόσο αυτός υπηρετεί αποτελεσματικά την αποστολή που του ανέθεσαν οι πολίτες. Η Κυβέρνηση οφείλει να διεκδικεί πόρους, να σχεδιάζει πολιτικές και να δημιουργεί ευκαιρίες ανάπτυξης. Η Αυτοδιοίκηση, Α’ και Β’ βαθμού, οφείλει να αξιοποιεί τα διαθέσιμα εργαλεία και να προωθεί τα έργα που χρειάζονται οι τοπικές κοινωνίες. Όταν κάθε θεσμός ασκεί με σχέδιο και αποτελεσματικότητα τις αρμοδιότητές του και η αναγκαία συνεργασία σε όλα τα επίπεδα χαρακτηρίζεται από αίσθημα ευθύνης, τότε οι πραγματικοί κερδισμένοι είναι οι πολίτες. Το ΥΠΕΘΟΟ σε αυτή την κατεύθυνση, συνεχίζει να επιταχύνει το έργο και τις μεταρρυθμίσεις προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας.

Ιταλία και Ισπανία: διαφορετικά αποτελέσματα από τους ίδιους ευρωπαϊκούς πόρους

Χαρακτηριστικά παραδείγματα της αξιοποίησης των κονδυλίων συναντώνται σε Ιταλία και Ισπανία.

Στη Φλωρεντία, η επέκταση του δικτύου τραμ, συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, αποτελεί το μεγαλύτερο έργο που χρηματοδοτείται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Παράλληλα, το πρόγραμμα καλύπτει ακόμη 55 διαφορετικές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων η δημιουργία βρεφονηπιακών σταθμών και ποδηλατοδρόμων.

Στη Μαδρίτη, η μεγαλύτερη αγορά ψαριών της Ισπανίας έλαβε επιχορήγηση ύψους 400.000 ευρώ, προκειμένου να εγκαταστήσει ψηφιακό σύστημα για τις παραγγελίες και τις πληρωμές. Με τον τρόπο αυτό αντικαταστάθηκαν οι χειρόγραφες διαδικασίες και μειώθηκε αισθητά ο χρόνος εξυπηρέτησης.

Στον πυρήνα του NextGenerationEU βρίσκεται ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), ο οποίος δημιουργήθηκε το 2020. Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί συνολικά 577 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια. Πρόκειται για την πρώτη φορά που η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε σε συλλογικό δανεισμό τόσο μεγάλης κλίμακας, γεγονός που χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως μια ευρωπαϊκή «στιγμή Χάμιλτον», σε αναφορά στην ιστορική απόφαση των ΗΠΑ να χρηματοδοτήσουν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση μέσω κοινών ομολόγων.

Ο σχεδιασμός του Ταμείου βασίστηκε σε τρεις βασικούς άξονες: την ταχεία ανάκαμψη των οικονομιών μετά την πανδημία, την επιτάχυνση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που θα ενίσχυαν την ανταγωνιστικότητα των κρατών-μελών. Οι τελευταίες εκταμιεύσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν έως το τέλος του 2026.

Οι δύο μεγαλύτεροι αποδέκτες των ευρωπαϊκών πόρων ήταν η Ιταλία, με 194 δισ. ευρώ, και η Ισπανία, με 120 δισ. ευρώ. Μαζί αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 40% του συνόλου των διαθέσιμων πόρων.

Ωστόσο, η οικονομική πορεία των δύο χωρών ήταν σημαντικά διαφορετική.

Η Ιταλία είχε εκτιμήσει ότι η ανάπτυξη θα μπορούσε να αυξηθεί από περίπου 1% σε 3,6% το 2026. Στην πραγματικότητα, ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης παρέμεινε κάτω από το 1% από το 2023 και μετά.

Η εικόνα στην Ισπανία ήταν σαφώς καλύτερη, καθώς η οικονομία της κατέγραψε ανάπτυξη άνω του 2,5% κάθε χρόνο από το 2021.

Η περίπτωση της Ιταλίας και η διαφορά με την Ελλάδα

Μελέτη των οικονομολόγων Τίτο Μποέρι και Ρομπέρτο Περότι του Πανεπιστημίου Bocconi προειδοποιεί ότι η Ιταλία κινδυνεύει να ολοκληρώσει το πρόγραμμα έχοντας υψηλότερο χρέος, χωρίς παράλληλα να έχει επιλύσει βασικές διαρθρωτικές αδυναμίες της οικονομίας της.

Οι δύο οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι αρκετές από τις παρεμβάσεις ήταν μικρής σημασίας ή δύσκολο να υλοποιηθούν. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι, σε αντίθεση με την Ελλάδα, το ιταλικό σχέδιο δεν χαρακτηριζόταν από την ίδια συνοχή και τον ίδιο στρατηγικό προσανατολισμό.

Η Ισπανία, από την άλλη πλευρά, εμφανίζει σαφώς ισχυρότερες αναπτυξιακές επιδόσεις. Ωστόσο, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι δεν μπορεί να αποδοθεί το σύνολο της ανάπτυξης της χώρας στη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν και οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, με την ισπανική κυβέρνηση να περιορίζει την κατάχρηση των προσωρινών συμβάσεων και να μειώνει τα γραφειοκρατικά εμπόδια για μικρές επιχειρήσεις και νεοφυείς εταιρείες.

Παρά τις θετικές εξελίξεις, η αύξηση της παραγωγικότητας παρέμεινε περιορισμένη, καθώς διαμορφώθηκε μόλις στο 0,7% το 2025.

Την ίδια στιγμή, η μαζική μετανάστευση συνέβαλε περίπου στο ήμισυ της οικονομικής ανάπτυξης της Ισπανίας και στα δύο τρίτα των νέων θέσεων εργασίας, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ισπανίας. Σημαντική συμβολή είχαν επίσης η ανάκαμψη του τουρισμού και η ενίσχυση των εξαγωγών υπηρεσιών.

Το ισπανικό υπουργείο Οικονομίας υπολογίζει ότι οι πόροι του Ταμείου πρόσθεσαν περίπου τρεις ποσοστιαίες μονάδες στο ΑΕΠ. Το ινστιτούτο Funcas, ωστόσο, εκτιμά ότι μόλις το 14% της συνολικής ανάπτυξης την περίοδο 2021-2025 μπορεί να αποδοθεί στους ευρωπαϊκούς πόρους.

Τα οφέλη που ενδέχεται να φανούν τα επόμενα χρόνια

Παρά τις αμφιβολίες για τον άμεσο αντίκτυπο, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η πλήρης επίδραση του Ταμείου μπορεί να γίνει περισσότερο εμφανής σε βάθος χρόνου.

Στην Ισπανία, σημαντικό μέρος των χρημάτων διοχετεύθηκε σε μεγάλες επενδύσεις, μεταξύ άλλων στην ανάπτυξη παραγωγικών αλυσίδων για ηλεκτρικά αυτοκίνητα και μπαταρίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ανδαλουσία, όπου η ενεργειακή εταιρεία Moeve κατασκευάζει μονάδα πράσινου υδρογόνου ύψους 1 δισ. ευρώ. Το έργο λαμβάνει επιχορήγηση 300 εκατ. ευρώ από το RRF και αναμένεται να αποτελέσει τη μεγαλύτερη μονάδα του είδους της στη νότια Ευρώπη.

Ανάλογες θετικές εξελίξεις καταγράφονται και στην Ιταλία. Ορισμένες από τις μεταρρυθμίσεις που συνδέθηκαν με το πρόγραμμα έχουν ήδη αρχίσει να αποδίδουν.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης, η οποία αποτέλεσε βασική απαίτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς οι μεγάλες καθυστερήσεις λειτουργούσαν αποτρεπτικά για τις επενδύσεις. Στοιχεία του Πανεπιστημίου του Μιλάνου δείχνουν ότι η μέση διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών έχει περιοριστεί κατά 28% σε σύγκριση με το 2019.

Παράλληλα, η Ιταλία αναμένεται να δημιουργήσει περίπου 150.000 νέες θέσεις σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, εξέλιξη που εκτιμάται ότι μπορεί να ενισχύσει τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας.

Στα έργα που χρηματοδοτούνται περιλαμβάνεται επίσης η νέα σιδηροδρομική σύνδεση υψηλής ταχύτητας Νάπολη – Μπάρι, η οποία θα συνδέσει δύο από τις σημαντικότερες πόλεις της νότιας Ιταλίας.

Οι αδυναμίες του Ταμείου Ανάκαμψης

Πέρα από τις επιμέρους επιτυχίες, το ίδιο το μοντέλο λειτουργίας του Ταμείου παρουσιάζει ορισμένες δομικές αδυναμίες.

Η ανάγκη για ταχύτατη διοχέτευση κεφαλαίων στην οικονομία κατά την περίοδο της πανδημίας οδήγησε, σε ορισμένες περιπτώσεις, στη χρηματοδότηση επενδύσεων που πιθανότατα θα πραγματοποιούνταν ακόμη και χωρίς την ευρωπαϊκή στήριξη.

Ένα ακόμη ζήτημα είναι ότι μεγάλο μέρος των πόρων διοχετεύθηκε μέσω των εθνικών κυβερνήσεων, αντί να κατευθυνθεί σε πανευρωπαϊκές υποδομές και διασυνοριακά έργα. Αυτό περιόρισε σε κάποιο βαθμό τον συνολικό αντίκτυπο του προγράμματος σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως επισημαίνει ο οικονομολόγος Μανουέλ Ιδάλγο του Πανεπιστημίου της Σεβίλλης, η Ευρώπη δεν έχει ακόμη υιοθετήσει πλήρως την αντίληψη ότι ορισμένες επενδύσεις πρέπει να σχεδιάζονται και να υλοποιούνται σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, ώστε να μπορούν να αποδώσουν το μέγιστο δυνατό οικονομικό και αναπτυξιακό όφελος.

Τα μέτρα που συνδέονται με την εν λόγω πληρωμή περιλαμβάνουν βελτιώσεις στους τομείς της ενέργειας και της απανθρακοποίησης, των μεταφορών, της ανάπτυξης εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, και της ψηφιοποίησης της διακυβέρνησης, της υγειονομικής περίθαλψης και των επιχειρηματικών υπηρεσιών. Η σημερινή εκταμίευση έρχεται σε συνέχεια της έβδομης αίτησης πληρωμής της Ελλάδας, η οποία υποβλήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2025 και εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 26 Μαρτίου 2026.

Με την πληρωμή αυτή, η Ελλάδα έχει πλέον λάβει 24,6 δισ. ευρώ, δηλαδή το 68,5% των συνολικών της πιστώσεων ύψους 35,95 δισ. ευρώ (18,22 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 17,73 δισ. ευρώ σε δάνεια), ενώ έχει υλοποιήσει το 53% των οροσήμων και των στόχων του εθνικού της σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Όπως ισχύει για όλα τα κράτη μέλη, οι πληρωμές προς την Ελλάδα στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας - ΜΑΑ βασίζονται στις επιδόσεις της και εξαρτώνται από την επιτυχή υλοποίηση των οροσήμων και των στόχων που περιλαμβάνονται στο οικείο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Ενόψει του κλεισίματος του Μηχανισμού στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τον Αύγουστο και να υποβάλουν τα τελευταία τους αιτήματα πληρωμής έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026.

Στο διαδίκτυο μπορείτε να βρείτε ένα διαδραστικό χάρτη με παραδείγματα μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που υποστηρίζονται από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας - ΜΑΑ, καθώς και περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων πληρωμής στο πλαίσιο του ΜΑΑ.

Σύμφωνα με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών, με αντικειμενικά πιστοδοτικά κριτήρια, το τραπεζικό σύστημα συνεχίζει να  κατευθύνει ρευστότητα σε βιώσιμα επενδυτικά σχέδια, στηρίζοντας το διαρθρωτικό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, που αφορούν το δανειακό σκέλος του ΤΑΑ, έως τις 16 Μαρτίου 2026:

• Καταρτίστηκαν συμβάσεις για 605 αιτήματα χρηματοδότησης ΤΑΑ. Πάνω από το 50% των συμβάσεων αφορά μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
• Οι συμβάσεις αφορούν επενδύσεις 19,5 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό 8,1 δισ. ευρώ προήλθε από το δανειακό σκέλος του ΤΑΑ (μέσω του οποίου η μέγιστη χρηματοδότηση μπορεί να ανέλθει στο 50%). Η ελάχιστη ίδια συμμετοχή του φορέα της επένδυσης ανέρχεται σε 20% και το υπόλοιπο 30% καλύπτεται με δάνεια των έξι ελληνικών τραπεζών μελών της ΕΕΤ (Πειραιώς, Εθνική Τράπεζα, Eurobank, Alpha Bank, CrediaBank, Optima).
• Περισσότερα από οκτώ στα δέκα δάνεια ΤΑΑ, κατευθύνθηκαν σε βασικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας και συγκεκριμένα στην Ενέργεια (34,6%), τον Τουρισμό (27,2%) και τη Βιομηχανία (23,5%). Στον κλάδο της Ενέργειας τα συμβασιοποιημένα αιτήματα ανέρχονται σε 137 με συνολικές επενδύσεις 6,1 δισ. ευρώ (2,8 δισ. ευρώ δάνεια ΤΑΑ). Ο κλάδος της Βιομηχανίας, συγκεντρώνει 141 συμβασιοποιημένα αιτήματα για συνολικές επενδύσεις 5,1 δισ. ευρώ  (1,9 δισ. ευρώ δάνεια ΤΑΑ). Στον κλάδο του Τουρισμού, καταγράφονται 241 συμβασιοποιημένα αιτήματα για συνολικές επενδύσεις 4,9 δισ. ευρώ ( 2,2 δισ. ευρώ δάνεια ΤΑΑ).

Συνυπολογίζοντας και τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί, μέσω διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB) και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), το δανειακό πρόγραμμα του ΤΑΑ έχει κινητοποιήσει ιδιωτικές επενδύσεις 21,58 δισ. ευρώ, όπως έχει ανακοινώσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης παρέχονται με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους, με επιτόκιο 1% για τις μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις και 0,35% για τις μικρές επιχειρήσεις.

Η υλοποίηση του δανειακού σκέλους του ΤΑΑ σε συνδυασμό με τις χρηματοδοτήσεις από ίδια κεφάλαια των ελληνικών τραπεζών αντανακλάται και στους υψηλούς ρυθμούς πιστωτικής επέκτασης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις. Όπως προκύπτει από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας η Ελλάδα κατέγραψε την τέταρτη υψηλότερη επίδοση μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης το Φεβρουάριο του 2026.

Συγκεκριμένα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των πιστώσεων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις ανήλθε στο 11,5% έναντι 2,9% στην ευρωζώνη. Προηγούνται Λιθουανία (20,5%), Λετονία (13,2%), Κύπρος (12%) ενώ στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, η Ιταλία καταγράφει πιστωτική επέκταση 2,1%, η Ισπανία 4,2% και η Πορτογαλία 4,4%.

Η επίδοση αυτή, σε συνέχεια και της υπερδιπλάσιας πιστωτικής επέκτασης  στην Ελλάδα έναντι της ευρωζώνης το 2025, επιβεβαιώνει τη σταθερή βελτίωση των συνθηκών χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας από το εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

«Tο πλαίσιο της "Μαύρης Βίβλου" που παρουσίασε», όπως αναφέρει, «επιχειρεί να κάνει το άσπρο μαύρο, αποφεύγοντας να καταθέσει έστω και μια αξιόπιστη και κοστολογημένο πρόταση διακυβέρνησης».

Όπως επισημαίνει το υπουργείο στην ανακοίνωσή του για το Εθνικό Σχέδιο «Ελλάδα 2.0», «που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, παραθέτουμε τα πραγματικά δεδομένα, αφήνοντας τους μηδενιστικούς λαϊκισμούς του ΠΑΣΟΚ στην κρίση των πολιτών».

Συγκεκριμένα:

- Αλήθεια 1η: Η θέση της Ελλάδας μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε.:

* Είναι 1η μεταξύ των 27 κρατών μελών ως προς τους πόρους ΤΑΑ που έχει εξασφαλίσει ως ποσοστό του ΑΕΠ 2023 (36 δις - 16,3% του ΑΕΠ 2023)

* Είναι 1η μεταξύ των 27 κρατών μελών ως προς τους πόρους που έχει εκταμιεύσει ως ποσοστό του ΑΕΠ 2023 (21,3 δις ευρώ - 9,7% του ΑΕΠ 2023).

* Βρίσκεται στην 8η θέση μεταξύ των 27 κρατών μελών όσον αφορά τις εκταμιεύσεις ως ποσοστό του συνολικού προϋπολογισμού του Σχεδίου της (59% του συνολικού προϋπολογισμού της) και με το 6ο αίτημα επίκειται να ανέλθει στο 65%

* Βρίσκεται στη στενή ομάδα των χωρών που έχουν υποβάλει 6 ή περισσότερα αιτήματα πληρωμής.

* Έχει εισπράξει 21,3 δις ευρώ έχοντας ολοκληρώσει 139 εκπληρωμένα ορόσημα δηλαδή το 37% των οροσήμων όσο και ο μέσος όρος στην ΕΕ.

* Έχει υποβάλει και 6ο αίτημα πληρωμής με 39 ορόσημα και με την ολοκλήρωση του φθάνει σε επίτευξη τα 178 ορόσημα και στόχους (47%) και σε εκταμιεύσεις τα 23,4 δις ευρώ.

- Αλήθεια 2η: Ο σχεδιασμός, η διαβούλευση, η διαφάνεια:

Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0:

* Είναι πλήρως εναρμονισμένο με τους στόχους της ΕΕ

* Ικανοποιεί επίσης τις σχετικές ευρωπαϊκές συστάσεις για την χώρα μας,

* Βασίστηκε στην ολοκληρωμένη αναπτυξιακή μελέτη της «Επιτροπής Πισσαρίδη»

* Το πλήρες σχέδιο (δράσεις, ορόσημα, αιτήματα πληρωμής) είναι δημόσια αναρτημένο, προσβάσιμο στον καθένα.

- Αλήθεια 3η: Η υλοποίηση:

* Η υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης προχωρά σταθερά και σύμφωνα με τον προγραμματισμό.

* Σχεδόν το 60% των πόρων του προγράμματος έχουν ήδη φτάσει ως έσοδο στην χώρα και με την εκταμίευση του 6ου αιτήματος οι συνολικές εκταμιεύσεις προς την Ελλάδα επίκειται να ανέλθουν σε 23,4 δισ. ευρώ, άρα σε ποσοστό 65% των συνολικών πόρων που της αναλογούν.

* Πάνω από το 50% των συνολικών πόρων (19,1 από τα 36 δις) έχουν διατεθεί και καθημερινά διοχετεύονται στην οικονομία ως πληρωμές έργων (10,6 δις ευρώ) και ως εκταμιεύσεις δανείων (8,5 δις ευρώ).

* Υλοποιούνται μεγάλες παρεμβάσεις για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, για τη στήριξη της ιδιωτικής οικονομίας, για την ενίσχυση των κοινωνικού πλέγματος και της συνοχής.

* Η ουσία και τα αποτελέσματα των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης επηρεάζουν καθοριστικά την καθημερινότητά των πολιτών. Η επίδρασή του γίνεται αισθητή μέσα από έργα στην υγεία (Ανακαινίσεις σε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας, προληπτικές εξετάσεις, ψηφιακά συστήματα στα ΤΕΠ των νοσοκομείων, Ηλεκτρονικός φάκελος Υγείας, αριθμός 1566 για την Υγεία) στην παιδεία (διαδραστικά συστήματα μάθησης στα δημόσια σχολεία, ψηφιακό φροντιστήριο, κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα με διακεκριμένα πανεπιστήμια) στέγαση (πρόγραμμα Σπίτι μου ΙΙ), στις δημόσιες μεταφορές (ηλεκτροκίνητα λεωφορεία κ.α.) στις υποδομές (Ε65, ΒΟΑΚ, 160 έργα οδικής ασφάλειας, πάνω από 100 έργα ύδρευσης και επεξεργασίας λυμάτων), στις συναλλαγές με το Κράτος (ψηφιακός βοηθός MyAIgov, αξιολόγηση υπηρεσιών υγείας κ.α)

- Αλήθεια 4η: Προτεραιότητα και στις εκταμιεύσεις και στην απορρόφηση

Εκταμιεύσεις

* Είναι εργαλείο που πληρώνει βάσει επιδόσεων (performance based), και όχι βάσει πιστοποιημένων δαπανών. Η ροή χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση προς την χώρα έχει συνδεθεί με συγκεκριμένα και συμφωνημένα ορόσημα και στόχους που αφορούν αποκλειστικά στην πρόοδο υλοποίησης των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων και όχι στην πραγματοποίηση δαπανών.

* Η χώρα έχει υποβάλει 6 αιτήματα πληρωμής, έχει εισπράξει ήδη 21,3 δις ευρώ από τα 5 αιτήματα τα οποία θα ανέλθουν σε 23,4 δις ευρώ με την ολοκλήρωση του 6ου αιτήματος.

Απορρόφηση:

* Επιχορηγήσεις: Οι συνολικές πληρωμές για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, που έχουν εκτελεστεί από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων έως τις 28/8/2025 έχουν φθάσει τα 10,63 δις ευρώ.

* Δάνεια: ο συνολικός προϋπολογισμός των συμβασιοποιημένων δανείων φθάνει τα 17,07 δις ευρώ και τα κεφάλαια (δάνεια ΤΑΑ, δάνεια Τραπεζών, εκτίμηση ιδιωτικής συμμετοχής) που έχουν διοχετευθεί στην αγορά φθάνουν στα 8,53 δις ευρώ.

- Αλήθεια 5η: Το Ταμείο Ανάκαμψης αφορά τις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Μέσα από:

* Επιδοτήσεις: Από τα προγράμματα ψηφιακού μετασχηματισμού, εξοικονόμησης ενέργειας, μεταποίησης, ενίσχυσης του πρωτογενούς τομέα έχουν εγκριθεί ενισχύσεις ύψους 1,4 δις ευρώ σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

* Χαμηλότοκα δάνεια και εγγυήσεις για την πρόσβαση σε κεφάλαιο κίνησης και δανεισμό: Τα 276 από τα 505 δάνεια από το πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης είναι δανειοδοτήσεις σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις με συνολικό προϋπολογισμό 2,86 δις ευρώ, ενώ με εγγύηση από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν αποκτήσει πρόσβαση σε κεφάλαιο κίνησης και δανεισμό 11.017 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες έλαβαν συνολικά δάνεια ύψους 1,95 δισ. ευρώ.