Καθώς οι πωλήσεις του επιχειρηματικού τομέα ήδη ξεπερνούν τα επίπεδα του 2019 (κατά 9% σε πραγματικούς όρους κατά το πρώτο 7μηνο του 2022), το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στην ανθεκτικότητα της οικονομίας - με την πράσινη μετάβαση να είναι εκ των ων ουκ άνευ στην προσπάθεια αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης.

Υπό αυτή την οπτική, η Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης διεξήγαγε έρευνα πεδίου σε 600 μικρομεσαίες επιχειρήσεις προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσο η ρευστή συγκυρία επηρεάζει την διάθεση των ΜμΕ να αξιοποιήσουν το Ταμείο, αλλά και πόση πρόοδος έχει επιτευχθεί στην κατάρτιση και υποβολή επενδυτικών σχεδίων.

Ως βασικό συμπέρασμα της έρευνας προκύπτει ότι ο τομέας των ΜμΕ (με αιχμή τις μεσαίες επιχειρήσεις) συνεχίζει να εμφανίζει ενεργό ενδιαφέρον για την αξιοποίηση του Ταμείου, ωστόσο παράλληλα υπάρχουν σημάδια ότι οι κρίσιμες για τη συγκυρία πράσινες επενδύσεις καθυστερούν.

Πάρα τα αυξημένα κόστη ενέργειας (με την χονδρική τιμή ηλεκτρισμού αυξημένη κατά 260% το τελευταίο 12μηνο και άνω του 100% το τελευταίο 6μηνο), το ενδιαφέρον των ΜμΕ για συμμετοχή σε δράσεις του Ταμείου Ανάκαμψης διατηρείται υγιές, καλύπτοντας σχεδόν το 1/2 του τομέα.

Υψηλότερη διάθεση χρήσης του Ταμείου Ανάκαμψης δείχνουν οι μεσαίες επιχειρήσεις (55% του τομέα έναντι 36% για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις). Κατά την τρέχουσα απαιτητική συγκυρία, η ειδοποιός διαφορά που προσφέρει το Ταμείο στη διατήρηση της επενδυτικής αφύπνισης του ελληνικού επιχειρηματικού τομέα γίνεται εμφανής από το γεγονός ότι το 15% δηλώνει ότι επενδύει ακριβώς επειδή έχει πρόσβαση σε αυτούς τους πόρους (με ένα επιπλέον 32% να δηλώνει ότι διευκολύνεται από την πρόσβαση).

Ενώ τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελούν βασικό επενδυτικό εργαλείο για τα επόμενα χρόνια, έντονη επίσης είναι η επιθυμία των ΜμΕ να τα συνδυάσουν με άλλα επενδυτικά προγράμματα όπως το ΕΣΠΑ ή τον Αναπτυξιακό νόμο. Ειδικότερα, από τις ΜμΕ που εκδηλώνουν ενδιαφέρον για το Ταμείο Ανάκαμψης (47% των ΜμΕ), το ½ επιθυμεί να το συνδυάσει με κάποιο άλλο εργαλείο. Παράλληλα, ένα επιπλέον 13% του τομέα δείχνει αποκλειστική προτίμηση σε άλλα επενδυτικά προγράμματα – αυξάνοντας έτσι το συνολικό ενδιαφέρον για επενδυτική στήριξη στο 60% των ΜμΕ. Εμβαθύνοντας στην παραπάνω ανάλυση διαπιστώνουμε ότι οι μεσαίες επιχειρήσεις στοχεύουν σε μεγαλύτερο βαθμό στα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης (67% του τομέα, έναντι 53% των πολύ μικρών), ενώ αντίθετα οι πολύ μικρές επιχειρήσεις εμφανίζουν εντονότερο ενδιαφέρον για άλλα προγράμματα στήριξης (με το 1/3 αυτών να σκοπεύει για πρώτη φορά να συμμετάσχει σε δράσεις του ΕΣΠΑ ή του Αναπτυξιακού).

Εστιάζοντας στα επενδυτικά σχέδια των ΜμE, το ¼ των επιχειρήσεων που σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν το Ταμείο Ανάκαμψης δηλώνει πως έχει πλέον ώριμα επενδυτικά πλάνα (από 1% το προηγούμενο εξάμηνο). Παρά την βελτίωση ετοιμότητας, είναι σημαντικό να τονιστεί η ανάγκη επίσπευσης του υπόλοιπου 75% του τομέα, δεδομένης τόσο της πεπερασμένης διάρκειας διάθεσης των δανείων (έως το 2026) όσο και της αναμενόμενης αύξησης του κόστους χρηματοδότησης (αύξηση επιτοκίων αναφοράς της ΕΚΤ κατά 125 μ.β. από τον περασμένο Ιούλιο). Ειδικότερη αναφορά πρέπει να γίνει στις πράσινες επενδύσεις οι οποίες, αν και είναι καταλυτικές για την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας,  παρουσιάζουν σχετικά χαμηλό βαθμό ετοιμότητας (15% των σχεδίων είναι ώριμα έναντι 20% κατά μέσο όρο στις υπόλοιπες επιλέξιμες κατηγορίες). Εν μέρει αυτό  οφείλεται σε αυξημένη πολυπλοκότητα των πράσινων επενδύσεων, καθώς συχνά απαιτείται πρώτα να υλοποιηθούν επενδύσεις σε υποδομές (π.χ. διαθεσιμότητα δικτύου για εγκατάσταση net metering), ενώ παράλληλα το αυξημένο κόστος κατασκευών (+12% έναντι του 2021) δρα ανασταλτικά στη δημιουργία νέων πράσινων εγκαταστάσεων.

Συμπερασματικά, το κυρίαρχο συμπέρασμα που εξάγεται από τα αποτελέσματα της έρευνας είναι ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις εμφανίζονται αποφασισμένες να επενδύσουν στην επόμενη μέρα, αξιοποιώντας όλο το φάσμα διαθέσιμων πόρων. Παρά τις ρευστές συνθήκες, ο τομέας διατηρεί αναλλοίωτη την αναπτυξιακή του προσήλωση (με το 57% του τομέα να στοχεύει σε στρατηγικές ανάπτυξης έναντι 48% τη διετία 2020-2021 και 43% την περίοδο 2012-2019). Οι ΜμΕ στην Ελλάδα δείχνουν να έχουν σφυρηλατηθεί μέσα από τις συνεχείς κρίσεις των προηγούμενων ετών, και πλέον έχουν τόσο την εμπειρία αλλά και τη ρευστότητα για να αναζητήσουν τις ευκαιρίες εν μέσω των σημερινών προκλήσεων.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Πέμπτης, 1 Σεπτεμβρίου, σε κεντρικό ξενοδοχείο της Πάτρας. Διοργανώθηκε από το Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας (ΟΕΕ), σε συνεργασία με το Υπουργείο Οικονομικών και την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, στο πλαίσιο της ενημερωτικής εκστρατείας των μελών του ΟΕΕ, λογιστών – φοροτεχνικών και επιχειρήσεων, για τα οφέλη του «Ελλάδα 2.0».

Ειδικότερα όσον αφορά στο δανειακό σκέλος του Εθνικού Σχεδίου, έχουν κατατεθεί 107 επενδυτικά σχέδια, προς το παρόν, από ενδιαφερόμενους επενδυτές. Ο συνολικός προϋπολογισμός των προτάσεων αυτών ανέρχεται σε 3,93 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 1,68 δισ. ευρώ είναι δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, 933 εκατ. ευρώ είναι ίδια κεφάλαια των επενδυτών και 1,32 δισ. ευρώ κεφάλαια των τραπεζών.

Οι παραπάνω επενδύσεις εμπίπτουν σε διαφορετικούς κλάδους της οικονομίας, όπως είναι οι υπηρεσίες, οι μεταφορές, ο τουρισμός, η μεταποίηση, η ενέργεια, το εμπόριο και οι κατασκευές.

Ήδη, έχουν συμβασιοποιηθεί 13 επενδυτικά σχέδια, με το συνολικό ύψος επένδυσης να διαμορφώνεται σε 1,02 δισ. ευρώ (455,34 εκατ. ευρώ είναι πόροι-δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης).

Αξιοσημείωτο είναι πως το μεσοσταθμικό επιτόκιο αυτών των δανειακών συμβάσεων ανέρχεται σε 0,77%, με τη μέση διάρκεια αποπληρωμής τους να φτάνει στα 11 χρόνια περίπου.

«Τα περισσότερα δάνεια είναι με επιτόκιο αναφοράς» σχολίασε, χαρακτηριστικά, ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών, εξηγώντας πως στην πράξη αυτό σημαίνει ότι πολλοί επενδυτές δεν αιτούνται κρατική ενίσχυση.

Υπογράμμισε, μάλιστα, πως είναι κρίσιμο οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που έχουν ή μπορούν να αποκτήσουν τραπεζικό προφίλ, να αξιοποιήσουν το «Ελλάδα 2.0», στο οποίο προβλέπεται δυνατότητα δανειοδότησης με ευνοϊκό επιτόκιο, καθώς «μπαίνουμε σε μία περίοδο ραγδαίας αύξησης των επιτοκίων, η οποία θα κρατήσει τουλάχιστον 1,5-2 χρόνια μέχρι να τιθασευτεί ο πληθωρισμός στην Ευρώπη και στην Αμερική», όπως είπε.

Επιπρόσθετα, οκτώ επενδυτικά σχέδια, συνολικού προϋπολογισμού 74,39 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 34,94 εκατ. ευρώ είναι πόροι-δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, συμβασιοποιούνται άμεσα. Για το σκέλος των επιδοτήσεων, όπου ο προϋπολογισμός των έργων που έχουν ενταχθεί στο «Ελλάδα 2.0» υπερβαίνει τα 11 δισ. ευρώ, με τις εντάξεις των έργων να αυξάνονται με γρήγορους ρυθμούς, ο κ. Σκυλακάκης σημείωσε πως μία σειρά από δράσεις ενεργοποιούνται, προσεχώς, όπως είναι το «Εξοικονομώ για επιχειρήσεις», η «Έξυπνη μεταποίηση», τα «Βιομηχανικά πάρκα» κ.ά.

Ακόμη, τόνισε πως μέσα στον Σεπτέμβριο θα κατεθεί από την ελληνική κυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το δεύτερο αίτημα πληρωμής από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς η χώρα μας βαίνει προς την επιτυχή ολοκλήρωση των απαιτούμενων οροσήμων (25 για το σκέλος των επιδοτήσεων).

Υπενθυμίζεται πως η Ελλάδα ήταν η τρίτη χώρα (μετά την Ισπανία και την Γαλλία) που κατέθεσε (29.12.2021) στην Κομισιόν το πρώτο αίτημα πληρωμής, τηρώντας το προβλεπόμενο -στις Επιχειρησιακές Ρυθμίσεις- χρονοδιάγραμμα. Η εκταμίευση της πρώτης πληρωμής, ύψους 3,6 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο του «Ελλάδα 2.0», έγινε 08.04.2022, μετά από την εκπλήρωση των 15 απαιτούμενων οροσήμων.

Τέλος, αναφερόμενος στην αξία του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ο κ. Σκυλακάκης επισήμανε: «Πρέπει να το αξιοποιήσουμε με τη μέγιστη αποτελεσματικότητα και σοβαρότητα, καθώς μπορεί να μας κρατήσει σε θετική πορεία σε όλη τη διάρκεια της πιθανής ύφεσης που θα έχει η Ευρώπη λόγω των τιμών του φυσικού αερίου -και ενδεχομένως ολόκληρη η Δύση. Πρέπει να το διαφυλάξουμε, ως κόρη οφθαλμού, εκτός κομματικών ανταγωνισμών και πολιτικών επιρροών. Είναι πολύτιμο!».

Ακολουθεί, σήμερα, Παρασκευή 2 Σεπτεμβρίου στις 11 π.μ., στο Θεματικό Πάρκο Ξυστρή στον Πύργο, ακόμη μία εκδήλωση στο πλαίσιο της ενημερωτικής εκστρατείας που πραγματοποιείται για το «Ελλάδα 2.0», στην οποία κεντρικοί ομιλητές είναι ο κ. Σκυλακάκης και ο Πρόεδρος του ΟΕΕ, κ. Κωνσταντίνος Κόλλιας.