Η υποχρέωση δεν αφορά κατοικίες, αλλά κτήρια όπου συγκεντρώνεται κοινό ή ασκείται οργανωμένη δραστηριότητα. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται θέατρα, κινηματογράφοι, συνεδριακά και εκθεσιακά κέντρα, αίθουσες πολιτιστικών, κοινωνικών ή θρησκευτικών εκδηλώσεων, αλλά και κάθε είδους χώροι που υποδέχονται μαζικά επισκέπτες.

Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται πολιτιστικές υποδομές όπως βιβλιοθήκες, μουσεία και αίθουσες εκθέσεων, καθώς και αθλητικές εγκαταστάσεις με κερκίδες, κλειστά γυμναστήρια και βοηθητικούς χώρους. Υποχρέωση έχουν επίσης επαγγελματικά ακίνητα, μεταξύ των οποίων πρατήρια υγρών καυσίμων, πλυντήρια και συνεργεία αυτοκινήτων.

Η απαίτηση επεκτείνεται ακόμη σε τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τ.μ., εκπαιδευτήρια όλων των βαθμίδων, νοσοκομεία, ιατρικά κέντρα, κλινικές, αγροτικά και περιφερειακά ιατρεία, κέντρα ψυχικής υγείας, παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, οικοτροφεία και οίκους ευγηρίας.

Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, υπάρχουν επτά κατηγορίες ακινήτων για τις οποίες η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου είναι άμεση και υποχρεωτική. Αντίθετα, για υφιστάμενες κατοικίες, καταστήματα και γραφεία, η Ταυτότητα απαιτείται μόνο σε περίπτωση μεταβίβασης.

Απαιτητική διαδικασία και πολλά δικαιολογητικά

Η έκδοση της Ταυτότητας δεν είναι τυπική διαδικασία. Προϋποθέτει αυτοψία από μηχανικό, εντοπισμό της οικοδομικής άδειας και των εγκεκριμένων σχεδίων, αποτύπωση της πραγματικής κατάστασης του κτηρίου και, όπου χρειάζεται, τακτοποίηση αυθαιρεσιών. Παράλληλα, απαιτείται η συγκέντρωση σειράς δικαιολογητικών από διαφορετικούς φορείς, όπως βεβαίωση Κτηματολογίου και πίνακας χιλιοστών σύστασης ιδιοκτησίας.

Για τον λόγο αυτό, οι ιδιοκτήτες καλούνται να κινηθούν εγκαίρως και να αναθέσουν τη διαδικασία σε μηχανικό, ώστε να μη βρεθούν εκτός προθεσμίας. Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα είναι απαραίτητη και σε περιπτώσεις μονομερούς τροποποίησης πράξεων σύστασης, όταν απαιτείται ακριβής περιγραφή του ακινήτου για μεταβίβαση.

Τι είναι η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου

Η Ταυτότητα λειτουργεί ως ενιαία ψηφιακή βάση δεδομένων, στην οποία συγκεντρώνονται όλα τα έγγραφα, τα σχέδια και τα τεχνικά στοιχεία κάθε κτηρίου ή αυτοτελούς ιδιοκτησίας. Μεταξύ των βασικών δικαιολογητικών περιλαμβάνονται το στέλεχος της οικοδομικής άδειας, οι αναθεωρήσεις της, τα συνοδευτικά σχέδια, το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης, οι δηλώσεις υπαγωγής αυθαιρέτων, οι κατόψεις που αποτυπώνουν την πραγματική κατάσταση, καθώς και στοιχεία στατικού ελέγχου.

Σε περιπτώσεις όπου η οικοδομική άδεια δεν εντοπίζεται στα αρχεία της πολεοδομίας, απαιτείται βεβαίωση απώλειας από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης.

Πρόστιμα έως 10% της αξίας

Η μη συμμόρφωση με την υποχρέωση συνεπάγεται πρόστιμα από 200 ευρώ έως και το 10% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Η επιβολή γίνεται από τον Ειδικό Γραμματέα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ η διαδικασία είσπραξης καθορίζεται με απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Νέος... μπελάς μπαίνει στη ζωή των ιδιοκτητών διαμερισμάτων, επαγγελματικών χώρων, αποθηκών και θέσεων πάρκινγκ, από τη Δευτέρα 1η Φεβρουαρίου, καθώς έρχεται ο... Big Brother μέσω του οποίου θα καταγράφεται μέχρι και το τελευταίο... χιλιοστό!

Η ταυτότητα κτηρίου είναι μια ηλεκτρονική εφαρμογή ή ηλεκτρονικός φάκελος, ο οποίος ισχύει από την 1/1/2021 παράλληλα με τον παραδοσιακό τρόπο καταγραφής από τους πολιτικούς μηχανικούς, ενώ από τη Δευτέρα 01/02 ενεργοποιείται αποκλειστικά ο ηλεκτρονικός τρόπος.

Σύμφωνα με όσα προβλέπονται στον Νόμο Χατζηδάκη, (Ν.4693/2019), εισάγεται ο όρος "Ταυτότητα Αυτοτελούς Διηρημένης Ιδιοκτησίας", ο οποίος καθιστά σαφές ότι σε ήδη υπάρχοντα κτήρια μπορεί κάποιος ιδιοκτήτης μιας αυτοτελούς διηρημένης ιδιοκτησίας να προχωρήσει στην ταυτότητα της διηρημένης ιδιοκτησίας του και μόνον, και όχι υποχρεωτικά ολόκληρου του κτηρίου.

Η σχετική διάταξη διόρθωσε τις... ανοησίες του ΣΥΡΙΖΑ το 2017, σύμφωνα με τον οποίο, για να μεταβιβάσει κάποιος ένα διαμέρισμα σε μια πολυκατοικία, θα έπρεπε να εξεταστούν μία προς μία οι ιδιοκτησίες που βρίσκονται στον όγκο του κτηρίου!

Η ηλεκτρονική ταυτότητα του κτηρίου αναδεικνύει ακόμη πιο... σαρωτικά τον ρόλο του πολιτικού μηχανικού, ο οποίος, υπό τον φόβο αφαίρεσης αδείας και τσουχτερών προστίμων, δεν μπορεί να... διανοηθεί να κάνει τα... στραβά μάτια στις αυθαιρεσίες.

Εξυπακούεται ότι η ηλεκτρονική επεξεργασία όλων των δεδομένων της οικοδομής θα οδηγήσει σε πρόσθετο κόστος τους ιδιοκτήτες ακινήτων, οι οποίοι μεταβιβάζουν τα ακίνητά τους. Ο ηλεκτρονικός φάκελος του κτηρίου περιλαμβάνει τα εξής:

1. Το στέλεχος της οικοδομικής άδειας του κτηρίου, που βρίσκεται η διηρημένη ιδιοκτησία, με τις όποιες αναθεωρήσεις έχουν γίνει κατά τη διάρκεια του χρόνου ζωής.

2. Τα σχέδια που συνοδεύουν την οικοδομική άδεια, δηλαδή τοπογραφικό διάγραμμα κλπ.

3. Το πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης της διηρημένης ιδιοκτησίας, το οποίο αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι για κάθε δικαιοπραξία επί των ακινήτων.

4. Το πιστοποιητικό ελέγχου κατασκευής, εφόσον έχει εκδοθεί.

5. Δηλώσεις υπαγωγής σε νόμους αναστολής επιβολής κυρώσεων επί αυθαιρέτων, δηλαδή το αποδεικτικό υπαγωγής και πληρωμής της τακτοποίησής του.

6. Τα σχέδια κατόψεων, τα οποία αποτυπώνουν τη διηρημένη ιδιοκτησία στην πραγματική της κατάσταση όταν αυτή δεν προκύπτει από τα στοιχεία των περιπτώσεων 1,2 και 5 που προαναφέρθηκαν.

7. Το δελτίο δομικής τρωτότητας ή την τεχνική έκθεση στατικού ελέγχου ή τη μελέτη στατικής επάρκειας. Όσοι δεν έχουν προβεί σε κάτι τέτοιο, θα αναγκαστούν να πληρώσουν επιπλέον χρήματα σε πολιτικό μηχανικό για την έκδοση των σχετικών πιστοποιητικών.

8. Τον πίνακα χιλιοστών και τη μελέτη κατανομής δαπανών του κτιρίου, εφόσον υπάρχουν.

Σε περίπτωση που η οικοδομική άδεια και τα στοιχεία που τη συνοδεύουν δεν ανευρίσκονται, τότε θα πρέπει να περαστεί στον φάκελο η βεβαίωση απώλειας από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης.

Ύστερα από την συμπλήρωση των στοιχείων εκδίδεται από τον εξουσιοδοτημένο Μηχανικό το Πιστοποιητικό Πληρότητας της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτηρίου ή το Πιστοποιητικό Πληρότητας της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Αυτοτελούς Διηρημένης Ιδιοκτησίας. Και στις δύο περιπτώσεις το Πιστοποιητικό φέρει μοναδικό αριθμό και αναγράφει τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου του κτηρίου ή της αυτοτελούς διηρημένης ιδιοκτησίας.

Όλα τα κτήρια ή οι διηρημένες ιδιοκτησίες που έχουν ανεγερθεί ή αναγείρονται με βάση οικοδομική άδεια, καθώς και κτήρια ή διηρημένες ιδιοκτησίες, για τα οποία επιτρέπεται η διενέργεια εμπράγματων δικαιοπραξιών, εμπίπτουν στη διαδικασία της έκδοσης Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτηρίου.

Η ταυτότητα κτηρίου αυτοτελούς διηρημένης ιδιοκτησίας θα πρέπει να υποβληθεί κατά τη μεταβίβαση του κτηρίου ή της αυτοτελούς διηρημένης ιδιοκτησίας και η σχετική δήλωση θα πρέπει υποχρεωτικά να προσαρτάται στο συμβόλαιο μεταβίβασης και κυριότητας.

Για τα δημόσια κτήρια, τα ιδιωτικά κτήρια υγείας και πρόνοιας, τα εκπαιδευτικά κτήρια, τους χώρους συνάθροισης κοινού και τα τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τ.μ., η ταυτότητα κτηρίου πρέπει να συμπληρωθεί έως το τέλος του 2025.

Προσοχή στα «ψιλά γράμματα»

Η διαδικασία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτηρίου είναι διαρκής και για κάθε αλλαγή θα πρέπει να δίνεται... αναφορά.

Πιο συγκεκριμένα, οι ιδιοκτήτες πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:

1. Όταν στο κτήριο ή στη διηρημένη αυτοτελή ιδιοκτησία γίνει κάποια εργασία, η οποία απαιτεί έκδοση οικοδομικής αδείας ή εργασιών μικρής κλίμακας που μεταβάλλουν πολεοδομικά και κτηριοδομικά μεγέθη, τότε η ταυτότητα κτηρίου αυτοτελούς διηρημένης ιδιοκτησίας θα πρέπει να ενημερωθεί.

2. Εάν έχουν εκδοθεί ταυτότητες αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών τότε αυτές ενσωματώνονται στην ηλεκτρονική ταυτότητα κτηρίου.

3. Αν έχει προηγηθεί η ηλεκτρονική ταυτότητα κτηρίου τότε δεν εκδίδεται ηλεκτρονική ταυτότητα των αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών.

4. Στις οικοδομές που θα ανεγερθούν εκδίδεται η Ταυτότητα Κτηρίου μαζί με την οικοδομική άδεια.

5. Το πιστοποιητικό πληρότητας της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου/Αυτοτελούς Διηρημένης Ιδιοκτησίας αντικαθιστά τη βεβαίωση μηχανικού, που προβλέπεται για δικαιοπραξίες εν ζωή, ενώ στη σχετική διαδικασία περιλαμβάνεται και η δωρεά αιτία θανάτου.

6. Μετά την ημερομηνία ισχύος του Νόμου, όσες αυθαίρετες κατασκευές και αλλαγές χρήσης υπαχθούν στον Ν. 4495/2017, πρέπει να προβούν και στην ταυτότητα αυτοτελούς διηρημένης ιδιοκτησίας ή κτηρίου.