Τα νοικοκυριά που έχουν ιδιόκτητη στέγη θα είναι οι κύριοι ωφελούμενοι του νέου κύκλου φοροελαφρύνσεων που τίθεται σήμερα 16/3 σε εφαρμογή, μετά την ανάρτηση των εκκαθαριστικών του ΕΝΦΙΑ και την έναρξη υποβολής των φορολογικών δηλώσεων για εισοδήματα του 2025.

Τι ισχύει για τα τεκμήρια

Όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ του Ελεύθερου Τύπου, σύμφωνα με νομοθετικές διατάξεις που ψηφίστηκαν με το ν. 5246/2025, για τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2025 που θα δηλωθούν στην Εφορία φέτος:

1 Μειώνονται κατά 30% τα ποσά των τεκμηρίων διαβίωσης για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές ζώνης μέχρι 2.799 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (τ.μ.). Με βάση τη μέχρι τώρα ισχύουσα νομοθεσία, τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμές ζώνης από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τ.μ., κατά ποσοστό 40% και για περιοχές με τιμές ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τ.μ., κατά ποσοστό 70%. Τα ποσοστά αυτά, με τις αλλαγές που επέρχονται, μειώνονται σε 30% και 58% αντίστοιχα έτσι ώστε σε αυτές τις περιοχές τα νέα τεκμήρια να είναι μειωμένα κατά 35%.

2 Αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού των τεκμηρίων διαβίωσης για τα ΙΧ παλαιότητας έως 15 ετών, δηλαδή για όσα έχουν ταξινομηθεί από την 1/11/2010 και μετά. Μέχρι πέρυσι, τα αυτοκίνητα υπόκειντο σε τεκμήρια διαβίωσης αποκλειστικά βάσει των κυβικών εκατοστών των κινητήρων τους. Επίσης υπάρχει μείωση του ποσού του τεκμηρίου ανάλογα με την παλαιότητα, κατά 30% για αυτοκίνητα 5-10 ετών και κατά 50% για αυτοκίνητα άνω των 10 ετών.

Με το νέο καθεστώς, προβλέπεται ότι για αυτοκίνητα που έχουν ταξινομηθεί από την 1η/11/2010 και μετά, τα τεκμήρια διαβίωσης θα προσδιορίζονται με βάση τις εκπομπές Co2 (κατ’ αναλογία με τα τέλη κυκλοφορίας). Το νέο αυτό σύστημα υπολογισμού θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση των τεκμηρίων για τα αυτοκίνητα αυτά. Συγκεκριμένα, τα τεκμήρια διαβίωσης για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα, τα οποία ταξινομήθηκαν από την 1η/11/2010 και μετά, θα μειωθούν κατά 7% έως και 73,7% με βάση το νέο αυτό σύστημα υπολογισμού.

3 Μειώνονται κατά 30% τα τεκμήρια διαβίωσης για τα νεότερα σκάφη, ενώ διατηρείται η πρόβλεψη ότι τα ποσά των τεκμηρίων μειώνονται κατά 50% προκειμένου για ιστιοφόρα σκάφη. Κατά 50% θα εξακολουθούν να υπολογίζονται μειωμένα και τα τεκμήρια διαβίωσης και για πλοία αναψυχής που έχουν κατασκευασθεί ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου από ξύλο, τύπων «τρεχαντήρι», «βαρκαλάς», «πέραμα», «τσερνίκι» και «λίμπερτι», που προέρχονται από την ελληνική ναυτική παράδοση.

Από φέτος

Οι μειώσεις στα τεκμήρια διαβίωσης κατά 30% έως 35% για τις κατοικίες και κατά 7,2% έως 73,7% για τα ΙΧ αυτοκίνητα, τις οποίες αποφάσισε να εφαρμόσει η κυβέρνηση από φέτος, για τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2025, θα προκαλέσουν μεγάλες μειώσεις στα συνολικά τεκμαρτά εισοδήματα εκατομμυρίων οικογενειών, τα οποία θα αποτυπωθούν στις φετινές φορολογικές δηλώσεις.

Σύμφωνα με τον Ελεύθερο Τύπο, ωφελημένοι από την εξέλιξη αυτή θα είναι κυρίως εκατοντάδες χιλιάδες μισθωτοί και συνταξιούχοι με χαμηλά και μεσαία ετήσια εισοδήματα, οι οποίοι τα προηγούμενα χρόνια φορολογούνταν με βάση τα υψηλότερα των δηλωθέντων τεκμαρτά εισοδήματα που τούς προσδιόριζε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων με βάση τα ποσά των τεκμηρίων διαβίωσης για τα σπίτια και τα Ι.Χ. αυτοκίνητα που χρησιμοποιούσαν.

Ποιοι ωφελούνται

Σε πολλές περιπτώσεις χαμηλόμισθων και χαμηλοσυνταξιούχων στις οποίες τα τεκμήρια διαβίωσης προσδιόριζαν το ετήσιο φορολογητέο εισόδημα σε επίπεδο υψηλότερο των 11.000 ευρώ ενώ το δηλωθέν εισόδημα ήταν χαμηλότερο από το αφορολόγητο όριο των 8.632 ευρώ για τους άγαμους ή των 10.000 ευρώ για τους έχοντες 1 τέκνο ή των 11.000 ευρώ για τους έχοντες 2 τέκνα, οι φορολογικές επιβαρύνσεις θα μηδενιστούν. Σε πολλές άλλες περιπτώσεις στις οποίες το φορολογητέο εισόδημα προσδιοριζόταν με βάση τα τεκμήρια διαβίωσης σε επίπεδα πολύ υψηλότερα των αφορολογήτων ορίων η μείωση των τεκμηρίων θα φέρει το φορολογητέο εισόδημα πολύ κοντά στα αφορολόγητα όρια και οι επιβαρύνσεις θα περιοριστούν στο ελάχιστο.

Ιδιαίτερα ωφελημένοι θα είναι οι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Για τους φορολογούμενους αυτούς θα ισχύσει διπλή μείωση τεκμηρίων διαβίωσης. Πρώτα η μείωση 30% – 73,7% που προαναφέραμε και θα προκύψει από τις διατάξεις του ν. 5246/2025 και κατόπιν μια ακόμη επιπλέον μείωση κατά 30% η οποία θα ισχύσει και φέτος για όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Η σωρευτική μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης για τους εν λόγω φορολογούμενους θα κυμανθεί από 50% έως και 70% με συνέπεια στις περισσότερες των περιπτώσεων οι φορολογικές επιβαρύνσεις να μηδενιστούν.

Περισσότεροι δικαιούχοι για επιδόματα και απαλλαγή ΕΝΦΙΑ

Όπως αναφέρει η εφημερίδα, ευνοημένες θα είναι εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες οι οποίες κάθε χρόνο δήλωναν εισοδήματα χαμηλότερα από τα εισοδηματικά όρια που ισχύουν για τη χορήγηση οικογενειακών επιδομάτων και απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ, αλλά έχαναν τις παροχές αυτές, επειδή τα υψηλά τεκμήρια διαβίωσης προσδιόριζαν τα οικογενειακά εισοδήματά τους σε επίπεδα υψηλότερα των εν λόγω εισοδηματικών ορίων. Οι οικογένειες αυτές δηλαδή έχαναν κοινωνικά επιδόματα και απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ εξαιτίας της εφαρμογής υψηλών τεκμηρίων διαβίωσης.

Η μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης για τις κατοικίες και τα Ι.Χ. αυτοκίνητα που αποφάσισε η κυβέρνηση θα έχει ως συνέπεια τα τεκμαρτά εισοδήματα των οικογενειών αυτών να μειωθούν σημαντικά και να υποχωρήσουν κάτω από τα εισοδηματικά όρια για τη χορήγηση των επιδομάτων και των απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ και εν τέλει οι οικογένειες αυτές να καταστούν δικαιούχοι των συγκεκριμένων παροχών. Ουσιαστικά, η μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης θα αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των οικογενειών που θα είναι δικαιούχοι κοινωνικών επιδομάτων και απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ βάσει εισοδηματικών κριτηρίων. Ειδικότερα δε το αποτέλεσμα της μείωσης των τεκμηρίων θα είναι να αυξηθούν σημαντικά από φέτος οι δικαιούχοι των επιδομάτων τέκνων, του επιδόματος θέρμανσης και της εφάπαξ εισοδηματικής παροχής των 250 ευρώ που καταβάλλονται βάσει εισοδηματικών κριτηρίων, ενώ από το 2027 θα αυξηθούν και οι δικαιούχοι απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ, οι οποίες χορηγούνται επίσης με βάση εισοδηματικά κριτήρια.

Ανάσα για οικογένειες με εξαρτώμενα τέκνα που έχουν εισόδημα

Επιπλέον, στα μέτρα που ισχύουν φέτος για τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2025 περιλαμβάνεται και η εξαίρεση των εξαρτώμενων τέκνων από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ, εφόσον αποκτούν δικό τους εισόδημα. Το μέτρο αυτό θα έχει ως συνέπεια χιλιάδες άλλες οικογένειες με ενήλικα εξαρτώμενα τέκνα να καταστούν κι αυτές δικαιούχοι επιδομάτων και φοροαπαλλαγών, που έχαναν τα προηγούμενα έτη, όχι λόγω χαμηλών πραγματικών εισοδημάτων και υψηλών τεκμαρτών αλλά λόγω της ασύμμετρης αύξησης των συνολικών εισοδημάτων τους την οποία προκαλούσε το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ για κάθε ενήλικο τέκνο τους.

Τι ίσχυε

Από το 2015 μέχρι και το 2025, τα ενήλικα εξαρτώμενα τέκνα κάθε ελληνικής οικογένειας μετατρέπονταν για τους γονείς σε …. «τεκμήρια διαβίωσης», εφόσον κατά τη διάρκεια του εκάστοτε προηγούμενου έτους είχαν αποκτήσει πενιχρά ποσά εισοδημάτων από τόκους καταθέσεων ή από περιστασιακή απασχόληση.

Κι αυτό διότι στις περιπτώσεις αυτές, η Εφορία προσδιόριζε το ετήσιο εισόδημα κάθε ενηλίκου τέκνου με βάση το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης των 3.000 ευρώ. Δηλαδή δεν ελάμβανε υπόψη το πενιχρό πραγματικό εισόδημα του τέκνου, αλλά θεωρούσε ότι το τέκνο είχε αποκτήσει ετήσιο εισόδημα 3.000 ευρώ, βάσει του ισόποσου ελάχιστου τεκμηρίου διαβίωσης που ισχύει για κάθε άγαμο φορολογούμενο υπόχρεο σε υποβολή φορολογικής δήλωσης.

Με αυτή την πλασματική προσαύξηση των 3.000 ευρώ ανά ενήλικο εξαρτώμενο τέκνο με πενιχρό πραγματικό εισόδημα, το συνολικό οικογενειακό εισόδημα ξεπερνούσε τα εισοδηματικά όρια για τη χορήγηση κοινωνικών επιδομάτων ή και απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ.

Τι αλλάζει

Με την εξαίρεση των εξαρτώμενων τέκνων που αποκτούν εισόδημα από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ, το συνολικό εισόδημα των γονέων θα προσαυξάνεται με βάση το πραγματικό εισόδημα του τέκνου το οποίο είναι συνήθως πενιχρό ή γενικά πολύ χαμηλότερο των 3.000 ευρώ. Ετσι, το συνολικό οικογενειακό εισόδημα δεν θα διογκώνεται υπέρμετρα, με αποτέλεσμα πολλές οικογένειες να πέσουν κάτω από τα εισοδηματικά όρια για τη χορήγηση κοινωνικών επιδομάτων και φοροαπαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ και εν τέλει να γίνουν δικαιούχοι των παροχών αυτών.

Η νέα αυτή ευνοϊκή διάταξη θα ισχύσει από τις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβάλουμε φέτος για τα εισοδήματα του 2025, οπότε θα έχει θετικά αποτελέσματα εντός του επομένου έτους: χιλιάδες οικογένειες λόγω της μείωσης των ετησίων συνολικών εισοδημάτων τους, την οποία θα προκαλέσει ο μη καταλογισμός τεκμαρτού εισοδήματος 3.000 ευρώ σε κάθε ενήλικο τέκνο, θα βρεθούν κάτω από τα εισοδηματικά όρια που προβλέπονται για τη χορήγηση διαφόρων επιδομάτων και παροχών όπως τα οικογενειακά επιδόματα, το επίδομα στέγασης, το επίδομα θέρμανσης, η επιστροφή ενός ενοικίου κ.λπ..

Επιπλέον, χιλιάδες οικογένειες με χαμηλά πραγματικά εισοδήματα θα επωφεληθούν με μείωση κατά 50% στον ΕΝΦΙΑ του 2026 καθώς ο μη συνυπολογισμός τεκμαρτού εισοδήματος 3.000 ευρώ για κάθε ενήλικο εξαρτώμενο τέκνο θα ρίξει τα συνολικά εισοδήματά τους κάτω από το εισοδηματικά όρια για τη χορήγηση της μείωσης αυτής.

Η παρέμβαση αφορά τα τεκμήρια διαβίωσης του σχετικού άρθρου του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, δηλαδή τον μηχανισμό με τον οποίο προσδιορίζεται τεκμαρτό εισόδημα με βάση την κατοχή ή χρήση περιουσιακών στοιχείων και ορισμένων δαπανών των φορολογουμένων. Στην πράξη, τα τεκμήρια λειτουργούν ως βάση όταν τα δηλωθέντα πραγματικά εισοδήματα είναι χαμηλότερα, επηρεάζοντας το φορολογητέο εισόδημα που τελικά λαμβάνεται υπόψη από την εφορία.

Παράλληλα, και από τη μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν περίπου 477.000 φορολογούμενοι, σύμφωνα με τα συνοδευτικά στοιχεία του σχεδίου κρατικού προϋπολογισμού 2026, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος που αποτυπώνεται στα 40 εκατ. ευρώ.

Ποιες είναι οι αλλαγές σε κατοικίες, αυτοκίνητα, σκάφη και νοικοκυριά με παιδιά

Στις κατοικίες, η κλίμακα της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης μειώνεται κατά 30% ανά τετραγωνικό, ενώ μειώνονται και οι προσαυξήσεις που συνδέονται με τις υψηλές τιμές ζώνης. Για τους κύριους χώρους της κύριας κατοικίας, το τεκμήριο ορίζεται πλέον σε 28 ευρώ ανά τετραγωνικό για τα πρώτα 80 τετραγωνικά, σε 45 ευρώ για τα επόμενα 81-120 τετραγωνικά, σε 77 ευρώ για τα 121-200 τετραγωνικά, σε 140 ευρώ για τα 201-300 τετραγωνικά και σε 280 ευρώ ανά τετραγωνικό για ό,τι υπερβαίνει τα 300 τετραγωνικά. Για τους βοηθητικούς χώρους της κύριας κατοικίας προβλέπεται ποσό 28 ευρώ ανά τετραγωνικό. Παραμένει η προσαύξηση 20% για μονοκατοικίες, ενώ για δευτερεύουσες κατοικίες (και τους βοηθητικούς χώρους τους) το τεκμήριο ορίζεται στο 50% της δαπάνης που προκύπτει από την αντίστοιχη κλίμακα.

Η μείωση δεν είναι μόνο οριζόντια ανά τετραγωνικό. Η πρόσθετη επιβάρυνση λόγω αντικειμενικών τιμών μειώνεται, καθώς για ζώνες από 2.800 έως 4.999 ευρώ ανά τετραγωνικό η προσαύξηση διαμορφώνεται σε 30% (από 40%), ενώ για ζώνες από 5.000 ευρώ και άνω σε 58% (από 70%).

Αυτό σημαίνει ότι σε ακριβές περιοχές η συνολική μείωση μπορεί να ξεπερνά το 30%, επειδή πέφτει και ο συντελεστής της προσαύξησης. Ενδεικτικά, για κύρια κατοικία 120 τετραγωνικών σε περιοχή με τιμή ζώνης 3.000 ευρώ, το τεκμήριο διαμορφώνεται πλέον σε 5.252 ευρώ, έναντι 8.120 ευρώ πριν από τις αλλαγές, δηλαδή περίπου 35% χαμηλότερα. Αντίστοιχα, για κατοικία 300 τετραγωνικών σε περιοχή με τιμή ζώνης 5.000 ευρώ, το τεκμήριο μειώνεται σε 38.236 ευρώ από 58.820 ευρώ, επίσης με συνολικό «κούρεμα» κοντά στο 35%, επειδή μειώθηκε τόσο η βάση ανά τετραγωνικό όσο και η προσαύξηση της ζώνης.

Στα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, η μείωση είναι της τάξης του 50% για τα οχήματα που έχουν ταξινομηθεί για πρώτη φορά έως τις 31.10.2010, καθώς η βάση και οι προσαυξήσεις ανά κυβισμό μειώνονται στο μισό. Το τεκμήριο ξεκινά από 2.000 ευρώ για έως 1.200 κυβικά, προστίθενται 300 ευρώ ανά 100 κυβικά για το τμήμα από 1.201 έως 2.000 κυβικά, 450 ευρώ ανά 100 κυβικά για το τμήμα από 2.001 έως 3.000 κυβικά και 600 ευρώ ανά 100 κυβικά για το τμήμα πάνω από τα 3.000 κυβικά. Η ίδια κλίμακα εφαρμόζεται και για αυτοκινούμενα τροχόσπιτα ανεξαρτήτως έτους πρώτης ταξινόμησης. Παράλληλα, παραμένουν οι εξαιρέσεις που προβλέπει το άρθρο 31: η αντικειμενική δαπάνη δεν εφαρμόζεται για Ι.Χ. με πιστοποιητικό αυθεντικότητας, καθώς και για Ι.Χ. ειδικά διασκευασμένα για άτομα με κινητική αναπηρία.

Για οχήματα πρώτης ταξινόμησης από 01.11.2010 και μετά, ο υπολογισμός αλλάζει φιλοσοφία και γίνεται αποκλειστικά με βάση τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, όπως αυτές λαμβάνονται υπόψη για τα τέλη κυκλοφορίας. Το τεκμήριο ορίζεται σε 2.000 ευρώ για εκπομπές έως 122 γραμμάρια CO2 ανά χιλιόμετρο. Για εκπομπές από 123 έως 139 γραμμάρια, προστίθενται 30 ευρώ για κάθε γραμμάριο πάνω από τα 122. Για εκπομπές από 140 έως 166 γραμμάρια, προστίθενται 45 ευρώ για κάθε γραμμάριο πάνω από τα 139, ενώ για εκπομπές πάνω από 166 γραμμάρια προστίθενται 60 ευρώ για κάθε γραμμάριο πάνω από τα 166. Με άλλα λόγια, «κλειδί» γίνεται πλέον ο ρύπος και όχι ο κυβισμός, κάτι που μετατοπίζει το βάρος προς τα οχήματα υψηλότερων εκπομπών και ευνοεί τα νεότερα, χαμηλότερων ρύπων. Για παράδειγμα, Ι.Χ. με 130 γραμμάρια CO2 «γράφει» 2.240 ευρώ (2.000 ευρώ συν 8 επί 30 ευρώ), ενώ Ι.Χ. με 150 γραμμάρια CO2 ανεβαίνει στα 3.005 ευρώ (2.000 ευρώ συν 17 επί 30 ευρώ, συν 11 επί 45 ευρώ).

Στα σκάφη αναψυχής ιδιωτικής χρήσης, η αλλαγή μειώνει τα ποσά για τις βασικές κατηγορίες μηχανοκίνητων ανοικτού τύπου και σκαφών με χώρο ενδιαίτησης, κατεβάζοντας τα τεκμήρια των νεότερων σκαφών στα επίπεδα που αντιστοιχούσαν έως τώρα στα παλαιότερα. Για μηχανοκίνητα σκάφη ανοικτού τύπου, ταχύπλοα και μη, ολικού μήκους έως 5 μέτρα, το τεκμήριο ορίζεται σε 2.800 ευρώ και για μήκος πάνω από 5 μέτρα αυξάνεται κατά 1.400 ευρώ ανά επιπλέον μέτρο. Για ιστιοφόρα ή μηχανοκίνητα ή μικτά σκάφη με χώρο ενδιαίτησης, έως 7 μέτρα το τεκμήριο είναι 8.400 ευρώ, από 7 έως 10 μέτρα προστίθενται 2.100 ευρώ ανά επιπλέον μέτρο, από 10 έως 12 μέτρα προστίθενται 5.250 ευρώ ανά επιπλέον μέτρο, από 12 έως 15 μέτρα 10.500 ευρώ ανά επιπλέον μέτρο, από 15 έως 18 μέτρα 15.750 ευρώ ανά επιπλέον μέτρο, από 18 έως 22 μέτρα 21.000 ευρώ ανά επιπλέον μέτρο και πάνω από 22 μέτρα 35.000 ευρώ ανά επιπλέον μέτρο. Τα ποσά αυτής της κατηγορίας μειώνονται κατά 50% για ιστιοφόρα, ενώ κατά 50% μειώνονται και για πλοία αναψυχής που έχουν κατασκευαστεί ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου από ξύλο, συγκεκριμένων παραδοσιακών τύπων. Για σκάφη με μόνιμο πλήρωμα ναυτολογημένο, στην αντικειμενική δαπάνη προστίθεται και η αμοιβή του πληρώματος, ενώ τα σκάφη επαγγελματικής χρήσης δεν λαμβάνονται υπόψη για την αντικειμενική δαπάνη.

Μία ακόμη αλλαγή που αφορά νοικοκυριά με παιδιά προβλέπεται ρητά στο άρθρο 31. Η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη δεν εφαρμόζεται στα εξαρτώμενα τέκνα που αποκτούν εισόδημα και έχουν υποχρέωση υποβολής δήλωσης. Έτσι, σε περιπτώσεις όπου ένα παιδί έχει δικό του εισόδημα αλλά παραμένει εξαρτώμενο, δεν επιβαρύνεται αυτόματα με το ελάχιστο τεκμήριο μόνο και μόνο λόγω της ιδιότητάς του.

Σύμφωνα με το φορολογικό νομοσχέδιο– το οποίο αναρτήθηκε για διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου– δύο βασικά τεκμήρια (της ιδιοκατοίκησης και του αυτοκινήτου) μειώνονται έως 35% και 73% αντιστοίχως, ενώ όφελος θα δουν και όσοι διαθέτουν σκάφη αναψυχής.

Η ρύθμιση προβλέπει ακόμα, πλήρη απαλλαγή από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ για τα εξαρτώμενα παιδιά των φορολογουμένων που διαθέτουν δικό τους εισόδημα.

Για παράδειγμα, για μια κατοικία 80 τετραγωνικών μέτρων με τον σημερινό οριακό συντελεστή το τεκμήριο είναι 40 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, οπότε η αντικειμενική δαπάνη είναι 3.200 ευρώ. Πλέον, ο οριακός συντελεστής είναι 28 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και η αντικειμενική δαπάνη 2.240 ευρώ. Δηλαδή προκύπτει μείωση κατά 30%.

Σήμερα τα ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, κατά 40% και για περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τετραγωνικό μέτρο, κατά 70%. Πλέον, μειώνονται οι ανωτέρω συντελεστές σε 30% και 58% αντίστοιχα έτσι ώστε σε αυτές τις περιοχές η αντικειμενική δαπάνη να μειωθεί κατά 35%.

Για μονοκατοικίες, οι αντικειμενικές δαπάνες προσαυξάνονται κατά 20% όπως ισχύει σήμερα, αλλά επί των νέων τεκμηρίων, ενώ και για δευτερεύουσα κατοικία παραμένει ως έχει η έκπτωση 50%, αλλά επί των νέων αντικειμενικών δαπανών.

Ειδικότερα:

*Το τεκμήριο διαβίωσης για την κύρια κατοικία υπολογίζεται κλιμακωτά με βάση την επιφάνειά της και μειώνεται ως εξής:

• Μέχρι και 80 τ.μ. κύριοι χώροι, 28 ευρώ ανά τ.μ. (από 40 ευρώ/ τ.μ.)
• Από 81 τ.μ. μέχρι και 120 τ.μ. κύριοι χώροι, 45 ευρώ ανά τ.μ. (από 65 ευρώ/τμ)
• Από 121 τ.μ. μέχρι και 200 τ.μ. κύριοι χώροι, 77 ευρώ ανά τ.μ (από 110 ευρώ/τ.μ.)
• Από 201 τ.μ. μέχρι και 300 τ.μ. κύριοι χώροι, 140 ευρώ ανά τ.μ. (από 200 ευρώ/τμ)
• Από 301 τ.μ. και άνω κύριοι χώροι, 280 ευρώ ανά τ.μ. (από 400 ευρώ/ τ.μ.)

Τα αυτοκίνητα

Όσον αφορά στα αυτοκίνητα, οι αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των τεκμηρίων διαβίωσης αφορούν ιδιοκτήτες ΙΧ παλαιότητας έως 15 ετών, δηλαδή όσα έχουν ταξινομηθεί από την 1η Νοεμβρίου 2010 και εντεύθεν.

Ο νέος τρόπος υπολογισμού των τεκμηρίων για τα Ι.Χ. ακολουθεί το σύστημα υπολογισμού των τελών κυκλοφορίας:

• Για όλα τα Ι.Χ. παλαιότητας μέχρι 15 ετών, δηλαδή για όσα έχουν ταξινομηθεί μετά την 1η Νοεμβρίου 2010, οι αντικειμενικές δαπάνες θα προσδιορίζονται με βάση τις εκπομπές Co2 (κατ’ αναλογία με τα τέλη κυκλοφορίας), με σημαντική μείωση των αντικειμενικών δαπανών, προσομοιάζοντας το ύψος των αντικειμενικών δαπανών που έχουν σήμερα τα αυτοκίνητα άνω των δέκα ετών. Από αυτόν τον νέο τρόπο υπολογισμού θα προκύψουν μειώσεις στα ποσά των τεκμηρίων που θα είναι μεγαλύτερες και θα ξεπερνούν ακόμη και το 50% για τα Ι.Χ νέας τεχνολογίας και παλαιότητας μέχρι 5 ετών και μικρότερες για αυτοκίνητα παλαιότητας 10 ετών.
• Για τα Ι.Χ. παλαιότητας άνω των 15 ετών, δηλαδή για όσα κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά στην Ε.Ε. μέχρι και το 2010 τα ποσά των τεκμηρίων διαβίωσης θα παραμείνουν αμετάβλητα.

Για παράδειγμα:

• Toyota Corolla 1.8 140 Hybrid (1.798 κ.εκ., 99 g/km CO2): Το τεκμήριο πέφτει από 7.600 € σε 2.000 €, μειωμένο κατά 73,7%. Ακόμα και αν πρόκειται για δεκαετίας όχημα που ως τώρα είχε «μισό» τεκμήριο (3.800 €), η μείωση στα 2.000 € σημαίνει «κούρεμα» 47,4% στο τελικό φορολογητέο εισόδημα.
• Honda Jazz 1.5 Hybrid (1.498 κ.εκ., 102 g/km CO2): Το τεκμήριο για νέο όχημα ήταν 5.800 €, ενώ μετά από μια δεκαετία έπεφτε στα 2.900 €. Από φέτος, το τεκμαρτό εισόδημα υπολογίζεται στα 2.000 €, δηλαδή μείωση 65,5% σε σχέση με το νέο όχημα ή 31% σε σχέση με ένα δεκαετίας.
• Fiat 500 1.0 70 (999 κ.εκ.): Το τεκμήριο μειώνεται από 4.000 € σε 2.000 €, δηλαδή 50%, αντιστοιχώντας στο ποσό που θα είχε μετά τη συμπλήρωση μιας δεκαετίας.

Στην premium κατηγορία παρατηρούνται επίσης εντυπωσιακές μειώσεις:

• BMW 116i (1.499 κ.εκ., 129 g/km CO2): Το τεκμήριο μειώνεται από 5.800 € σε 2.210 €, δηλαδή κατά 61,9%.
• Mercedes A200 (1.332 κ.εκ., 133 g/km CO2): Μειώνεται από 5.200 € σε 2.330 €, δηλαδή 55,2%.

Ακόμη και σε μεγαλύτερα ή πιο ισχυρά μοντέλα οι μειώσεις είναι σημαντικές:

• Audi A4 35 TFSI (1.984 κ.εκ.): Το τεκμήριο πέφτει από 8.800 € στα 2.450 € (μείωση 72,2%).
• Audi Q3 35 TDI (1.968 κ.εκ., diesel): Μειώνεται από 8.800 € σε 2.645 €, δηλαδή κατά 69,9%.

Σκάφη αναψυχής

Για τα σκάφη σήμερα η τεκμαρτή δαπάνη από κάθε σκάφος μειώνεται ανάλογα με την παλαιότητά του κατά 15% αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από 5 έτη και μέχρι 10 έτη από το έτος που νηολογήθηκε για πρώτη φορά και 30% αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από 10 έτη. Με τις αλλαγές μειώνεται πλέον κατά 30% η τεκμαρτή δαπάνη και για τα νεότερα σκάφη, καθώς οι δαπάνες συντήρησης δεν είναι υψηλότερες στα νεότερα, αλλά και με σκοπό την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης.

Παράδειγμα: Για ταχύπλοο 5 μέτρων το τεκμήριο από 4.000 ευρώ σήμερα μειώνεται στα 2.800 ευρώ (μείωση 30%)

Τα ποσά της ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης μειώνονται κατά 50% προκειμένου για ιστιοφόρα σκάφη. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώνονται και για πλοία αναψυχής που έχουν κατασκευασθεί ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου από ξύλο, τύπων «τρεχαντήρι», «βαρκαλάς», «πέραμα», «τσερνίκι» και «λίμπερτυ», που προέρχονται από την ελληνική ναυτική παράδοση.

Μέχρι σήμερα, για να αναγνωριστούν τα ποσά των δωρεών και των γονικών παροχών, έπρεπε να δηλωθούν μέσα στο φορολογικό έτος που αφορούσαν. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, σε περίπτωση καθυστερημένης δήλωσης, τα χρήματα να μην λαμβάνονται υπόψη, με συνέπεια την επιβολή υψηλής φορολογίας με βάση το τεκμαρτό εισόδημα.

Το καθεστώς αλλάζει πλέον και όπως ορίζει εγκύκλιος της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) χρηματικά ποσά που προέρχονται από δωρεά ή γονική παροχή, θα λαμβάνονται υπόψη από την Εφορία ακόμα και αν δηλωθούν εκπρόθεσμα, αρκεί:

• Η εισροή των χρημάτων να μπορεί να αποδειχθεί με στοιχεία (π.χ. τραπεζικές κινήσεις).
• Τα ποσά να έχουν εισπραχθεί πριν από τη σχετική δαπάνη, και:
• Να έχουν φορολογηθεί κανονικά ή να έχουν τύχει απαλλαγής από τη φορολογία κεφαλαίου.

Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια ευνοϊκή ρύθμιση που διευκολύνει χιλιάδες φορολογούμενους που μέχρι σήμερα βρέθηκαν αντιμέτωποι με υπερβολικές φορολογικές επιβαρύνσεις λόγω καθυστερημένων δηλώσεων. Ειδικά όσοι έλαβαν οικονομική ενίσχυση από γονείς ή συγγενείς και δεν πρόλαβαν να τη δηλώσουν εγκαίρως, μπορούν πλέον να αξιοποιήσουν τα ποσά αυτά για να καλύψουν τα τεκμήριά τους και να αποφύγουν πρόσθετους φόρους.

Η ΑΑΔΕ παραθέτει ενδεικτικές περιπτώσεις μεταφοράς χρημάτων που γίνονται δεκτές, ώστε να ξεκαθαρίσει πότε μια δωρεά ή γονική παροχή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη τεκμηρίων. Αναλυτικότερα:

• Ανάληψη χρηματικού ποσού από ατομικό τραπεζικό λογαριασμό του δωρητή/γονέα ή από κοινό λογαριασμό που διατηρεί με τον δωρεοδόχο/τέκνο και κατάθεση του ίδιου ποσού σε ατομικό ή κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου.
• Ανάληψη από κοινό λογαριασμό: Ανάληψη χρημάτων από συνδικαιούχο κοινής τραπεζικής κατάθεσης, ο οποίος δεν έχει συνεισφέρει στον λογαριασμό. Το ποσό θεωρείται δωρεά σύμφωνα με τη φορολογία κεφαλαίου.
• Πληρωμή αγοράς ακινήτου: Μεταφορά χρηματικού ποσού από τον λογαριασμό του δωρητή/γονέα απευθείας στον εργολάβο, τον κατασκευαστή ή τον πωλητή ακινήτου, είτε μέσω τραπεζικής μεταφοράς είτε με έκδοση τραπεζικής επιταγής.
• Αγορά οχήματος: Μεταφορά ποσού από τον δωρητή στον λογαριασμό του πωλητή αυτοκινήτου, με την προϋπόθεση ότι η άδεια κυκλοφορίας εκδίδεται στο όνομα του δωρεοδόχου.
• Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου: Μεταφορά χρηματικού ποσού σε τραπεζικό λογαριασμό εταιρείας για αύξηση κεφαλαίου, με την προϋπόθεση ότι αποδεικνύεται η διάθεση του συνόλου του ποσού για την προσαύξηση του ποσοστού συμμετοχής του δωρεοδόχου στην εταιρεία.

Η ΑΑΔΕ παραθέτει και αναλυτικά παραδείγματα εφαρμογής του νέου καθεστώτος:

• Αγορά ακινήτου με εκπρόθεσμη δήλωση γονικής παροχής: Φορολογούμενος αγόρασε ακίνητο το 2022 και επικαλείται χρηματικό ποσό από γονική παροχή που έλαβε το ίδιο έτος. Η δήλωση της γονικής παροχής, όμως, υποβλήθηκε το 2023. Με το νέο καθεστώς, το ποσό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη τεκμηρίων, εφόσον αποδεικνύεται η λήψη του πριν από την αγορά και η νόμιμη φορολογική του μεταχείριση.
• Κάλυψη τεκμηρίων διαβίωσης με δωρεά προηγούμενου έτους: Φορολογούμενος καλείται να καλύψει τεκμήρια διαβίωσης για το 2021. Το 2020 έλαβε δωρεά από γονέα, αλλά η σχετική δήλωση υποβλήθηκε το 2022. Σύμφωνα με τη νέα εγκύκλιο, το ποσό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη τεκμηρίων, αρκεί να αποδεικνύεται η λήψη του πριν από τις σχετικές δαπάνες του 2021.
• Δωρεά χρημάτων από συγγενή με εκπρόθεσμη δήλωση: Φορολογούμενος έλαβε χρηματική δωρεά από συγγενή το 2023, αλλά η δήλωσή της έγινε εκπρόθεσμα το 2024. Εφόσον μπορεί να αποδείξει ότι είχε εισπράξει τα χρήματα πριν από τις σχετικές δαπάνες και ότι αυτά είτε φορολογήθηκαν είτε απαλλάχθηκαν νόμιμα, η Εφορία θα τα αναγνωρίσει για την κάλυψη τεκμηρίων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια, ένας στους τέσσερις φορολογούμενους πιάνεται στην «τσιμπίδα» των τεκμηρίων διαβίωσης και ειδικά για τα εισοδήματα του 2023 που δηλώθηκαν πέρυσι, 1.540.255 φορολογούμενοι ενώ είχαν δηλώσει εισοδήματα 4,39 δισεκ. ευρώ φορολογήθηκαν με την επιβολή τεκμηρίων για συνολικό εισόδημα 7,35 δισεκ. ευρώ.

Ζητούμενο είναι ένας νέος τρόπος προσδιορισμού τόσο της τεκμαρτής δαπάνης που αφορά τα περιουσιακά στοιχεία όσο και του ελάχιστου ορίου τεκμηρίων διαβίωσης.

Στόχος των παρεμβάσεων που θα προτείνει η επιτροπή (το πόρισμα που αναμένεται γύρω στον Απρίλιο θα περιέχει την εξάλειψη των στρεβλώσεων και των αδικιών που έχουν διαπιστωθεί τόσο στις δαπάνες διαβίωσης όσο και στην άδικη φορολόγηση λόγω περιουσιακών στοιχείων (παροχή σπιτιού, αυτοκινήτου κ.λπ.). Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνηση σχεδιάζει να προχωρήσει σε μια νέα φορολογική μεταρρύθμιση που στοχεύει στη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών ανάμεσα στα νοικοκυριά με την αλλαγή του τεκμαρτού τρόπου προσδιορισμού των φορολογητέων εισοδημάτων.

Το μέτρο των τεκμηρίων εφαρμόζεται επί 46 χρόνια, πιέζει και πολλές φορές άδικα σχεδόν 2 εκατομμύρια φορολογουμένους, κυρίως μισθωτούς και συνταξιούχους με χαμηλά εισοδήματα. Ο στόχος λοιπόν είναι να αντικατασταθούν με ένα νέο σύστημα εντοπισμού των πραγματικών εισοδημάτων των φορολογουμένων.

Σε κάθε περίπτωση η κατεύθυνση που έχει δοθεί, ήδη από την προεκλογική περίοδο, είναι τα νέα ποσά που θα προκύψουν να είναι μειωμένα μεσοσταθμικά κατά 30% σε σύγκριση με τα ισχύοντα σήμερα. Ωστόσο, οι κλίμακες αλλά και τα κριτήρια προσδιορισμού των ποσών των τεκμηρίων θα αλλάξουν προκειμένου αυτά να γίνουν δικαιότερα και αποτελεσματικότερα.

Οι προτάσεις της επιτροπής

Η επιτροπή θα καταθέσεις προτάσεις για τροποποιήσεις στις διατάξεις για τα ελάχιστα ποσά τεκμηρίων διαβίωσης των 3.000 ευρώ για τους αγάμους και των 5.000 ευρώ για τους εγγάμους ή τους συνάψαντες σύμφωνα συμβίωσης. Τα ποσά αυτά ενδέχεται να μειωθούν ή και να παραμείνουν σε ισχύ μόνο για όσους φορολογουμένους δεν βαρύνονται από άλλα τεκμήρια διαβίωσης.

Δηλαδή, τα ποσά ελαχίστων τεκμηρίων διαβίωσης, είτε μειωθούν είτε όχι, εξετάζεται να ισχύουν μόνο για όσους «φιλοξενούνται» σε σπίτια γονέων ή συγγενών τους και ταυτόχρονα δεν έχουν στο όνομά τους άλλα περιουσιακά στοιχεία που θεωρούνται τεκμήρια διαβίωσης, όπως αυτοκίνητα, σκάφη και πισίνες.

Αν διαθέτουν τέτοια περιουσιακά στοιχεία, τα τεκμήρια διαβίωσης που αναλογούν σε αυτά εξετάζεται να μην προστίθενται στα ελάχιστα ποσά τεκμηρίων.

Τα σημερινά τεκμήρια διαβίωσης

• Οι κατοικίες. Το τεκμήριο υπολογίζεται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα της ιδιοκατοικούμενης ή μισθωμένης ή της δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας.
• Τα αυτοκίνητα: Το τεκμήριο για τα αυτοκίνητα διαμορφώνεται ανάλογα με τα κυβικά εκατοστά και ξεκινάει από τα 4.000 ευρώ για αυτοκίνητα μέχρι 1.200 κ.ε.
• Τα δίδακτρα που καταβάλλονται για ιδιωτικά σχολεία και εκπαιδευτήρια.
• Η δαπάνη για οικιακές βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό.
• Τα σκάφη αναψυχής. Το τεκμήριο υπολογίζεται με βάση τα μέτρα.
• Οι πισίνες. Το τεκμήριο υπολογίζεται με βάση την επιφάνειά τους και διαμορφώνεται ανάλογα με το αν είναι εξωτερική ή εσωτερική.
• Το «κούρεμα» κατά 30% μεσοσταθμικά των τεκμηρίων διαβίωσης σημαίνει ότι το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης θα μειωθεί:  Από 3.000 ευρώ σε 2.100 ευρώ για τον άγαμο ή έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης που έχει επιλέξει να υποβάλει τη δήλωσή του χωριστά από τη σύζυγο ή τον σύζυγο ή το έτερο μέρος συμφώνου συμβίωσης.  Από 2.500 ευρώ σε 1.750 ευρώ αν είναι έγγαμος ή έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης και έχει επιλέξει να υποβάλει κοινή δήλωση με τη ή τον σύζυγο ή με το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης.

Βασικός στόχος των παρεμβάσεων που θα προτείνει η επιτροπή (το πόρισμα που αναμένεται γύρω στον Απρίλιο θα περιέχει την εξάλειψη των στρεβλώσεων και των αδικιών που έχουν διαπιστωθεί τόσο στις δαπάνες διαβίωσης όσο και στην άδικη φορολόγηση λόγω περιουσιακών στοιχείων (παροχή σπιτιού, αυτοκινήτου κ.λπ.).

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνηση σχεδιάζει να προχωρήσει σε μια νέα φορολογική μεταρρύθμιση που στοχεύει στη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών ανάμεσα στα νοικοκυριά με την αλλαγή του τεκμαρτού τρόπου προσδιορισμού των φορολογητέων εισοδημάτων.

Το μέτρο των τεκμηρίων εφαρμόζεται επί 46 χρόνια, πιέζοντας ασφυκτικά και πολλές φορές άδικα σχεδόν 2 εκατομμύρια φορολογουμένους, κυρίως μισθωτούς και συνταξιούχους με χαμηλά εισοδήματα. Ο στόχος λοιπόν είναι να αντικατασταθούν με ένα νέο σύστημα εντοπισμού των πραγματικών εισοδημάτων των φορολογουμένων.

Σε κάθε περίπτωση η κατεύθυνση που έχει δοθεί, ήδη από την προεκλογική περίοδο, είναι τα νέα ποσά που θα προκύψουν να είναι μειωμένα μεσοσταθμικά κατά 30% σε σύγκριση με τα ισχύοντα σήμερα. Ωστόσο, οι κλίμακες αλλά και τα κριτήρια προσδιορισμού των ποσών των τεκμηρίων θα αλλάξουν προκειμένου αυτά να γίνουν δικαιότερα και αποτελεσματικότερα.

Σε αντιδιαστολή με θεωρήσεις περί «τσιμπίδας» στους ελεύθερους επαγγελματίες, τα τεκμήρια πιάνουν αριθμητικά περισσότερους μισθωτούς και συνταξιούχους. Τα στοιχεία δείχνουν ότι:

• 582.117 μισθωτοί δήλωσαν εισοδήματα 1,46 δισ. ευρώ  και τελικά φορολογήθηκαν για εισοδήματα 2,85 δισ. ευρώ.
• 490.709 συνταξιούχοι δήλωσαν εισοδήματα 984,8 εκατ. ευρώ αλλά τα τεκμήρια φούσκωσαν τα εισοδήματά τους σε 2,29 δισ. ευρώ.
• 404.113 εισοδηματίες δήλωσαν εισοδήματα 208,22 εκατ. ευρώ αλλά φορολογήθηκαν για τεκμαρτά εισοδήματα 1,995 δισ. ευρώ.
• 217.159 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι δήλωσαν εισοδήματα 370,66 εκατ. ευρώ αλλά εκλήθησαν να πληρώσουν φόρο για εισοδήματα 1,15 δισ. ευρώ.
• 109.731 φορολογούμενοι με αγροτική δραστηριότητα δήλωσαν 184,75 εκατ. ευρώ αλλά φορολογήθηκαν για 513,74 εκατ. ευρώ.

Ποιους «δαγκώνουν» τα τεκμήρια

Τα τελευταία στατιστικά στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων έδειξαν ότι:

– 582.117 μισθωτοί αν και δήλωσαν στη φορολογική τους δήλωση εισοδήματα ύψους 1,46 δις. ευρώ τελικά φορολογήθηκαν για εισοδήματα 2,85 δις. ευρώ.

– 490.709 συνταξιούχοι δήλωσαν εισοδήματα 984,8 εκατ. ευρώ αλλά η Εφορία τους φορολόγησε για εισοδήματα που συνολικά ανήλθαν σε 2,29 δις. ευρώ.

– 404.113 εισοδηματίες δήλωσαν εισοδήματα 208,22 εκατ. ευρώ. Ωστόσο φορολογήθηκαν λόγω των τεκμηρίων για εισοδήματα ύψους 1,995 δις. ευρώ.

– 217.159 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι ενώ δήλωσαν εισοδήματα ύψους 370,66 εκατ. ευρώ, κλήθηκαν να πληρώσουν φόρο για εισοδήματα συνολικού ύψους 1,15 δισ ευρώ.

– 109.731 φορολογούμενοι με αγροτική δραστηριότητα εμφάνισαν στην Εφορία εισοδήματα 184,75 εκατ. ευρώ. Ωστόσο με την εφαρμογή των τεκμηρίων φορολογήθηκαν για εισοδήματα συνολικού ύψους 513,74 εκατ. ευρώ.

Τα τεκμήρια διαβίωσης ενεργοποιούνται σήμερα για:

1. Κατοικίες. Για την κύρια κατοικία του φορολογούμενου (ιδιόκτητη, μισθωμένη ή δωρεάν παραχωρούμενη) το τεκμήριο υπολογίζεται με βάση την επιφάνειά της με την ακόλουθη κλίμακα:

– μέχρι και 80 τ.μ. κύριοι χώροι, 40 ευρώ ανά τ.μ.

– από 81 τ.μ. μέχρι και 120 τ.μ. κύριοι χώροι, 65 ευρώ ανά τ.μ.

– από 121 τ.μ. μέχρι και 200 τ.μ. κύριοι χώροι, 110 ευρώ ανά τ.μ.

– από 201 τ.μ. μέχρι και 300 τ.μ. κύριοι χώροι, 200 ευρώ ανά τ.μ.

– από 301 τ.μ. και άνω κύριοι χώροι, 400 ευρώ ανά τ.μ.

Για τους βοηθητικούς χώρους το τεκμήριο ανέρχεται σε 40 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Παράλληλα το τεκμήριο προσαυξάνεται κατά 40% για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές από 2.800 έως 4.999 ευρώ το τ.μ. και κατά 70% για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές από 5.000 ευρώ ανά τ.μ. και άνω.

Για τις μονοκατοικίες, τα παραπάνω ποσά αυξάνονται κατά 20% ενώ για τις δευτερεύουσες κατοικίες μειώνονται κατά 50%. Το τεκμήριο βαρύνει τους φορολογούμενους είτε είναι οι ίδιοι ιδιοκτήτες των ακινήτων αυτών, είτε τα νοικιάζουν, είτε τους έχουν παραχωρηθεί δωρεάν.

2. Αυτοκίνητα. Το τεκμήριο διαμορφώνεται ανάλογα με τα κυβικά εκατοστά του αυτοκινήτου και ξεκινάει από τα 4.000 ευρώ για αυτοκίνητα μέχρι 1.200 κυβικά εκατοστά. Ειδικότερα:

– Για αυτοκίνητα μέχρι και 1.200 κ.ε. ισχύει τεκμήριο 4.000 ευρώ.

– Για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των 1.200 κ.ε. και μέχρι 2.000 κ.ε., προστίθενται 600 ευρώ ανά 100 κυβικά εκατοστά.

– Για αυτοκίνητα άνω των 2.000 κ.ε. και μέχρι 3.000 κ.ε., προστίθενται 900 ευρώ ανά 100 κυβικά εκατοστά.

3. Σκάφη αναψυχής. Το τεκμήριο υπολογίζεται με βάση τα μέτρα.

4. Πισίνες. Το τεκμήριο υπολογίζεται με βάση την επιφάνειά τους και το ύψος του είναι ανάλογο με το αν η πισίνα είναι εξωτερική ή εσωτερική.

5. Δίδακτρα. Λαμβάνεται υπόψη η δαπάνη που καταβάλλεται για ιδιωτικά σχολεία και εκπαιδευτήρια.

6. Βοηθητικό προσωπικό. Η δαπάνη για οικιακές βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό.

7. Κόστος διαβίωσης. Η ελάχιστη ετήσια δαπάνη ορίζεται σε 3.000 ευρώ για τον άγαμο και σε 5.000 ευρώ για τους συζύγους που υποβάλλουν κοινή δήλωση.

Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και για το φορολογικό έτος το 2021, όσοι είχαν χαμηλά εισοδήματα αλλά έχουν μεγάλες τεκμαρτές δαπάνες διαβίωσης, ή απέκτησαν περιουσιακά στοιχεία όπως μια κατοικία ή ένα αυτοκίνητο.

Στις φετινές φορολογικές δηλώσεις, οι φορολογούμενοι, ακόμη και όσοι έχουν πληγεί από την πανδημία, θα διαπιστώσουν ότι επέστρεψε η απειλή επιπλέον φόρων από τα τεκμήρια διαβίωσης.

Οι απαλλαγές και οι εκπτώσεις που ίσχυσαν κατά τη φορολόγηση των εισοδημάτων του 2020 για τους πληττομένους από την υγειονομική κρίση ήταν έκτακτες παρεμβάσεις και δεν θα επαναληφθούν για τα εισοδήματα του 2021.

Εάν οι φορολογούμενοι δεν μπορέσουν να δικαιολογήσουν τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων θα κληθούν να πληρώσουν φόρο για μεγαλύτερα εισοδήματα.

Οι τεκμαρτές δαπάνες που απειλούν να αυξήσουν τη φορολογία των φυσικών προσώπων

Οι δαπάνες που απειλούν να αυξήσουν τη φορολογία των φυσικών προσώπων είναι οι ακόλουθες:

Για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης από 2.800 έως 4.999 ευρώ το τ.μ. τα ποσά του τεκμηρίου διαβίωσης προσαυξάνονται κατά 40% και για περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τ.μ., κατά 70%.

Όταν υπάρχει μονοκατοικία, τα ποσά προσαυξάνονται κατά 20%.

Τα αυτοκίνητα: Το τεκμήριο για τα αυτοκίνητα διαμορφώνεται ανάλογα με τα κυβικά εκατοστά και ξεκινάει από τα 4.000 ευρώ για αυτοκίνητα μέχρι 1.200 κ.εκ. και κλιμακώνεται αναλόγως.

Τα δίδακτρα που καταβάλλονται για ιδιωτικά σχολεία και εκπαιδευτήρια.

Η δαπάνη για οικιακές βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό.

Τα σκάφη αναψυχής. Το τεκμήριο υπολογίζεται με βάση τα μέτρα.

Οι πισίνες. Το τεκμήριο υπολογίζεται με βάση την επιφάνειά τους και διαμορφώνεται ανάλογα με το αν είναι εξωτερική ή εσωτερική.

Οι δαπάνες για την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων, εντός του 2020, όπως ακινήτων, αυτοκινήτων, πινάκων ζωγραφικής και γενικά αγαθών μεγάλης αξίας.

Η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης, η οποία ορίζεται στο ποσό των 3.000 ευρώ για άγαμο, διαζευγμένο ή χήρο και στο ποσό των 5.000 ευρώ για συζύγους που υποβάλλουν κοινή δήλωση, εφόσον δηλώνεται πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα.

Τρία διαφορετικά σενάρια για τα τεκμήρια διαβίωσης των φορολογουμένων επεξεργάζεται το το οικονομικό επιτελείο για το φορολογικό έτος 2020.

Σύμφωνα με την «Καθημερινή», τα σενάρια αυτά είναι τα εξής:

1. Απαλλαγή από τα τεκμήρια διαβίωσης των φορολογουμένων που έχουν πληγεί από την κρίση της πανδημίας. Αναλυτικά, η απενεργοποίηση των τεκμηρίων θα αφορά σε εργαζόμενους που ήταν σε καθεστώς αναστολής το 2020, επαγγελματίες των οποίων ο τζίρος μειώθηκε σημαντικά καθώς και ατομικές επιχειρήσεις. Η ανωτέρω αναστολή θα εξαιρεί τους φορολογούμενους που δεν έχουν πληγεί από την κρίση, όπως για παράδειγμα οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι συνταξιούχοι και όσοι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα δεν τέθηκαν σε αναστολή εργασίας.

2. Συνυπολογισμός στα εισοδήματα της αποζημίωσης ειδικού σκοπού 534 ευρώ για τους υπαλλήλους που ήταν σε αναστολή σύμβασης. Αν και τα εισοδήματα αυτά δεν φορολογούνται, εξετάζεται να προσμετρηθούν μόνο για την κάλυψη των τεκμηρίων. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες αντίστοιχα εξετάζεται ο συνυπολογισμός των επιστρεπτέων προκαταβολών στο εισόδημα τους, που επίσης δεν φορολογούνται με σκοπό την κάλυψη των τεκμηρίων.

3. Απενεργοποίηση των τεκμηρίων μόνο για κατοικίες και αυτοκίνητα για όσους έχουν πληγεί, ενώ δεν αποκλείεται ενόψει μάλιστα της οριστικής τους κατάργησης, όπως είχε προαναγγείλει η κυβέρνηση το 2019 , το μέτρο να παγώσει για όλους τους φορολογούμενους.