Η προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων αμφισβήτησης του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος λήγει στις 14 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ για τα μέλη νομικών προσώπων με απλογραφικά βιβλία, η προθεσμία εκπνέει στις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

Πώς μπορούν να αμφισβητήσουν το φόρο και το τεκμαρτό εισόδημα

Οι επαγγελματίες μπορούν να αμφισβητήσουν το φόρο και το τεκμαρτό εισόδημα μέσω δύο επιλογών. Η πρώτη αφορά αντικειμενικούς λόγους όπως νοσηλεία, στρατιωτική θητεία που οδήγησαν σε μειωμένη απασχόληση πέρυσι και πρέπει να περιοριστεί το τεκμαρτό εισόδημα και κατ’ επέκταση ο φόρος.

Στη δεύτερη περίπτωση, που ο φορολογούμενος υποστηρίζει πως τα πραγματικά του εισοδήματα είναι μικρότερα από τα τεκμαρτά, ο δρόμος της αμφισβήτησης περνά από τον φορολογικό έλεγχο αφού νωρίτερα ο φορολογούμενος συμπληρώσει ένα εκτενές ερωτηματολόγιο δηλώνοντας τι έχει και τι δεν έχει σε κινητή και ακίνητη περιουσία. Μέσα από το ερωτηματολόγιο γίνεται μια ακτινογραφία τύπου «πόθεν έσχες» με τον επαγγελματία να δηλώνει από σπίτια και αυτοκίνητα, έως καταθέσεις, μετοχές, ομόλογα, κρυπτονομίσματα, δαπάνες για ταξίδια, δίδακτρα, μέχρι και έξοδα για φως, νερό, τηλέφωνο.

Πρώτα το ερωτηματολόγιο

Για να προχωρήσει η διαδικασία αμφισβήτησης, πρώτα συμπληρώνεται το ερωτηματολόγιο και ακολουθεί η υποβολή της αίτησης ελέγχου. Νωρίτερα, βέβαια, θα πρέπει να έχει υποβληθεί η φορολογική δήλωση, που σημαίνει πως το εκκαθαριστικό με το τεκμαρτό εισόδημα θα εκδοθεί και ο φόρος που βεβαιώνεται θα αρχίσει να γίνεται απαιτητός εντός των νόμιμων προθεσμιών ακόμα και εάν στο μεταξύ έχει υποβληθεί αίτηση αμφισβήτησης και φορολογικού ελέγχου.

Η ΑΑΔΕ ενημερώνει τους φορολογούμενους ότι «απαραίτητη προϋπόθεση είναι η υποβολή εμπροθέσμως της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους που αφορά, έχοντας συμπληρώσει τους κωδικούς 443-444 του εντύπου Ε1 της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων».

Για την αμφισβήτηση του φόρου, ο φορολογούμενος υποχρεούται το αργότερο εντός προθεσμίας εξήντα ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος να συμπληρώσει το ερωτηματολόγιο αναφορικά με την περιουσιακή του κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης του ιδίου, της/του συζύγου/ΜΣΣ και των προστατευόμενων μελών, τα οποία θα αξιολογηθούν κατά τον φορολογικό έλεγχο.

Έλεγχος

Κατά τη διενέργεια του φορολογικού ελέγχου, ο φορολογούμενος υποχρεούται να προσκομίσει οποιοδήποτε διαθέσιμο αποδεικτικό στοιχείο για τη διακρίβωση της ορθότητας και της ακρίβειας των αναφερόμενων στο ερωτηματολόγιο.

Εφόσον κατά την υποβολή της δήλωσης ο φορολογούμενος επιλέξει τη διενέργεια ελέγχου, ενημερώνεται με σχετικό μήνυμα για το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης:

α) Να προσδιορίσει το εισόδημά του με βάση κάθε διαθέσιμο στοιχείο ή με έμμεσες μεθόδους ελέγχου και

β) να επεκτείνει τον έλεγχο σε προγενέστερα φορολογικά έτη ή/και λοιπές φορολογίες ή άλλα φορολογικά αντικείμενα, ιδίως σε περίπτωση που οι παρεχόμενες πληροφορίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική του κατάσταση.

Ο έλεγχος διενεργείται εντός δώδεκα μηνών από την κοινοποίηση της εντολής. Με την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου εκδίδεται πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου και τυχόν επιπλέον ποσό φόρου βεβαιώνεται ή ο φόρος που έχει βεβαιωθεί κατά το ποσό που δεν οφείλεται, διαγράφεται ή επιστρέφεται κατά περίπτωση.

Στην πράξη, η μεταβολή αυτή συνεπάγεται αύξηση φόρου κατά περίπου 154 ευρώ, με τον ελάχιστο φόρο για επαγγελματία με έξι χρόνια δραστηριότητας να διαμορφώνεται στα 1.410 ευρώ, έναντι 1.256 ευρώ που κατέβαλε πέρυσι.

Σχεδόν οι μισοί «έπεσαν» στα τεκμήρια

Τα στοιχεία των τελευταίων φορολογικών δηλώσεων αποκαλύπτουν για ακόμη μία χρονιά τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στα δηλωθέντα εισοδήματα και τα αντικειμενικά όρια. Το μέσο ετήσιο εισόδημα που δήλωσαν οι ελεύθεροι επαγγελματίες για το 2024 ανήλθε μόλις σε 3.665 ευρώ, δηλαδή περίπου 305 ευρώ τον μήνα.

Το αποτέλεσμα ήταν να ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός των τεκμηρίων για 387.532 επαγγελματίες, σε σύνολο 714.465, ανεβάζοντας το φορολογητέο εισόδημά τους στα 13.107 ευρώ κατά μέσο όρο – σχεδόν τετραπλάσιο από αυτό που είχαν δηλώσει. Για λόγους σύγκρισης, το μέσο εισόδημα των μισθωτών διαμορφώθηκε στις 17.668 ευρώ, των συνταξιούχων στις 13.845 ευρώ και των αγροτών στις 15.138 ευρώ.

Πώς διαμορφώνονται τα όρια ανάλογα με τα έτη λειτουργίας

Το ποσό των 12.320 ευρώ αποτελεί τη βάση υπολογισμού των ελαχίστων τεκμαρτών εισοδημάτων, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με τη διάρκεια λειτουργίας της επιχείρησης.

Οι νέοι επαγγελματίες με ατομική δραστηριότητα έως τρία έτη παραμένουν εκτός του συστήματος αντικειμενικών κριτηρίων. Από το τέταρτο έτος, το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα μειώνεται κατά 67%, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται στα 4.065 ευρώ. Στο πέμπτο έτος ισχύει μείωση 33%, οδηγώντας το όριο στα 8.254 ευρώ.

Για όσους συμπληρώνουν επτά έως εννέα έτη λειτουργίας, εφαρμόζεται προσαύξηση 10%, ανεβάζοντας το τεκμαρτό εισόδημα στα 13.552 ευρώ, με ελάχιστο φόρο 1.681 ευρώ. Στα 10 έως 12 έτη, η προσαύξηση φθάνει το 20%, με το εισόδημα να διαμορφώνεται στα 14.907 ευρώ και τον φόρο κοντά στα 1.952 ευρώ. Για επαγγελματίες με πάνω από 12 έτη δραστηριότητας, η προσαύξηση αγγίζει το 30%, ανεβάζοντας το τεκμαρτό στα 16.016 ευρώ και τον φόρο πάνω από τα 2.030 ευρώ.

Ποιοι «γλιτώνουν» τα τεκμήρια: τα μπλοκάκια

Εξαίρεση από τον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης μπορούν να έχουν ορισμένοι εργαζόμενοι με δελτίο παροχής υπηρεσιών, τα λεγόμενα «μπλοκάκια», υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Εφόσον πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, μπορούν να φορολογηθούν με την κλίμακα των μισθωτών και να αξιοποιήσουν το αφορολόγητο όριο.

Μεταξύ των βασικών προϋποθέσεων περιλαμβάνονται η παροχή υπηρεσιών έως τρεις εργοδότες (ή σε έναν κατά 75%), η δήλωση έδρας στην κατοικία, η απουσία μισθωτής εργασίας και η μη ύπαρξη σημαντικών πρόσθετων εισοδημάτων από άλλες πηγές. Επιπλέον, η δραστηριότητα πρέπει να αφορά κυρίως παροχή επιστημονικών, συμβουλευτικών ή καλλιτεχνικών υπηρεσιών και όχι εμπορική δραστηριότητα.

Για περίπου 750.000 ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και ατομικές επιχειρήσεις, θα είναι προσυμπληρωμένο το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα από την επιχειρηματική δραστηριότητα και με βάση αυτό θα γίνει η σχετική εκκαθάριση.

Όπως είναι γνωστό το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει προχωρήσει στην αλλαγή των κριτηρίων φορολόγησης θεσπίζοντας ως ελάχιστο εισόδημα το ποσό που αντιστοιχεί στον κατώτατο μισθό.

Να θυμίσουμε ότι η εξαγγελία της πρόθεσης της κυβέρνησης, πριν μερικούς μήνες, είχε ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων από κάποιες επαγγελματικές ομάδες, οι οποίες και θεωρούσαν τον νέο τρόπο φορολόγησης εξοντωτικό για κάποιους εξ αυτών.

Αμφισβητώντας τα δεδομένα

Η ΑΑΔΕ και το υπουργείο απάντησαν ότι τίποτε εξ αυτών «δεν είναι γραμμένο στην πέτρα» και εφόσον κάποιοι εκτιμούν ότι αδικούνται, τότε μπορούν να ακολουθήσουν συγκεκριμένη διαδικασία, ώστε να αμφισβητήσουν τον τεκμαρτό προσδιορισμό του εισοδήματός τους.

Δύο είναι οι δρόμοι αμφισβήτησης. Ο πρώτος έχει να κάνει το αίτημα για διενέργεια ελέγχου και ο άλλος προσκομίζοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά εξαιτίας της αντικειμενικής αδυναμίας άσκησης (μερικής ή εν συνόλω) επαγγέλματος.

Να σημειωθεί ότι τα δύο αιτήματα που καθιστούν μαχητό το τεκμαρτό προσδιορισμό του εισοδήματος, θα κατατίθενται, μαζί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά, μόνο ψηφιακά.

Σύμφωνα με την απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, προβλέπεται μεταξύ των άλλων:

• την προθεσμία υποβολής της αίτησης αμφισβήτησης του τεκμηρίου για αντικειμενικούς λόγους,
• τα κατά περίπτωση συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά,
• η διαδικασία, τις προϋποθέσεις και την προθεσμία υποβολής αίτησης για τη διενέργεια ελέγχου
• τον χρόνο διενέργειας ελέγχου

Συγκεκριμένα, οι φορολογούμενοι που αμφισβητούν το ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα πρέπει, μέσω της νέας εφαρμογής στην ψηφιακή πύλη myAADE, να υποβάλουν αίτημα αμφισβήτησης. Ανάλογα με το λόγο αμφισβήτησης, προβλέπονται ειδικότερα τα εξής:

Α. Αίτημα για την διενέργεια ελέγχου

Στην περίπτωση αυτή, η διαδικασία γίνεται σε δύο βήματα:

1ο Βήμα: Ο φορολογούμενος πρέπει να δηλώσει στην εμπρόθεσμη δήλωσή του ότι επιθυμεί να αμφισβητήσει το ελάχιστο εισόδημα, ζητώντας τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου (κωδικοί 443-444 του Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος).

2ο Βήμα: Εφόσον έχει ήδη συμπληρώσει τον σχετικό κωδικό στο Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, ο φορολογούμενος πρέπει, το αργότερο εντός προθεσμίας 60 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης, να συμπληρώσει ερωτηματολόγιο με την περιουσιακή του κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης του ιδίου, της/του συζύγου/ΜΣΣ και των προστατευόμενων μελών, τα οποία θα αξιολογηθούν κατά τον φορολογικό έλεγχο.

Το ερωτηματολόγιο θα συμπληρώνεται σε ειδική ψηφιακή εφαρμογή της ΑΑΔΕ, η οποία θα είναι διαθέσιμη στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου.

Ο έλεγχος διενεργείται εντός 12 μηνών από την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου.

Β. Αίτηση αμφισβήτησης για αντικειμενικούς λόγους

Στις περιπτώσεις αυτές, το αίτημα υποβάλλεται απευθείας στη νέα ψηφιακή εφαρμογή, που θα είναι διαθέσιμη στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου.

Ειδικότερα, το αίτημα μπορεί να υποβληθεί μετά την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και την έκδοση του εκκαθαριστικού (πράξη προσδιορισμού φόρου) και μέχρι την κοινοποίηση από τη Φορολογική Διοίκηση εντολής ελέγχου φορολογίας εισοδήματος ή μέχρι την παραγραφή του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης για έκδοση πράξης προσδιορισμού φόρου.

Ειδικότερα, οι αντικειμενικοί λόγοι και τα κατά περίπτωση συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την αδυναμία άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι τα ακόλουθα:

Αντικειμενικός Λόγος Συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά

1. Στρατιωτική θητεία: Υποβάλλεται το Πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης ή βεβαίωση της Μονάδας που υπηρετεί

2. Φυλάκιση: Αποφυλακιστήριο από το κατάστημα κράτησης ή Πιστοποιητικό κράτησης

3. Νοσηλεία: Βεβαίωση νοσηλείας

4. Εγκυμοσύνη: Βεβαίωση κυοφορίας ΗΔΙΚΑ / δημόσιο νοσοκομείο ή ιδιωτική κλινική

5. Ανατροφή τέκνου δώδεκα (12) μήνες μετά:

* τον τοκετό

* ή την τεκνοθεσία

* ή την αναδοχή τέκνου

Απαιτούνται:

1. Πιστοποιητικό ή ληξιαρχική πράξη γέννησης

2. Δικαστική απόφαση και πιστοποιητικό τελεσιδικίας ή αποδεικτικό /έκθεσης επίδοσης της απόφασης στον αρμόδιο Εισαγγελέα και πιστοποιητικό περί μη άσκησης ενδίκων μέσων

3. Πράξη τοποθέτησης σε ανάδοχη οικογένεια και Βεβαίωση καταχώρισης του ανηλίκου στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων ή στο Εθνικό Μητρώο Εγκεκριμένων Αναδοχών ή στο Μητρώο Ασυνόδευτων Ανηλίκων

* Φυσικές καταστροφές

Απαιτούνται:

1. Απόφαση/Βεβαίωση του αρμόδιου φορέα για τον χαρακτηρισμό της επιχείρησης ως πληγείσας

2. ή απόφαση/πράξη του αρμοδίου οργάνου με την οποία παρέχεται κρατική αρωγή για την αντιμετώπιση των ζημιών που προκλήθηκαν από θεομηνία ως πρώτη αρωγή ή επιχορήγηση, ή προκαταβολή επιχορήγησης (ν.4797/2021 (Α΄ 66))

3. Η συνολική ή μερική αδυναμία άσκησης της δραστηριότητας διαρκεί για όσο χρονικό διάστημα (ημέρες) ισχύει η κήρυξη με την απόφαση που εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 25 και 30 του ν. 4662/2020 (Α΄27), της περιοχής που, κατά περίπτωση, εδρεύει ή έχει εγκατάσταση η επιχείρηση, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας.

* Ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ατομικής επιχείρησης ή της άδειας άσκησης επαγγέλματός

Απαιτούνται:

1. Απόφαση της δημόσιας αρχής με την οποία ανακλήθηκε η άδεια

* Απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος ή άλλου χώρου άσκησης της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας

Απαιτούνται:

1. Απόφαση της δημόσιας αρχής με την οποία επιβάλλεται η απαγόρευση

* ‘Αλλοι λόγοι ανωτέρας βίας (πχ σοβαρό πρόβλημα υγείας, ατύχημα φορολογούμενου ή τέκνου του για το οποίο δεν απαιτείται νοσηλεία)

Απαιτούνται:

1. Ιατρική γνωμάτευση από νοσοκομείο ή κλινική

Η απόφαση προβλέπει μεταξύ άλλων:

- την προθεσμία υποβολής της αίτησης αμφισβήτησης του τεκμηρίου για αντικειμενικούς λόγους (παρ. 3, αρ. 28Α, ΚΦΕ),

- τα κατά περίπτωση συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά,

- τη διαδικασία, τις προϋποθέσεις και την προθεσμία υποβολής αίτησης για τη διενέργεια ελέγχου (αρ. 23 ΚΦΔ),

- τον χρόνο διενέργειας ελέγχου (παρ. 4, αρ. 28Α ΚΦΕ).

Συγκεκριμένα, οι φορολογούμενοι που αμφισβητούν το ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα πρέπει, μέσω της νέας εφαρμογής στην ψηφιακή πύλη myAADE, να υποβάλουν αίτημα αμφισβήτησης. Ανάλογα με το λόγο αμφισβήτησης, προβλέπονται ειδικότερα τα εξής:

Α. Αίτημα για την διενέργεια ελέγχου

Στην περίπτωση αυτή, η διαδικασία γίνεται σε δύο βήματα:

1ο Βήμα: Ο φορολογούμενος πρέπει να δηλώσει στην εμπρόθεσμη δήλωσή του ότι επιθυμεί να αμφισβητήσει το ελάχιστο εισόδημα, ζητώντας τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου (κωδικοί 443-444 του Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος).

2ο Βήμα: Εφόσον έχει ήδη συμπληρώσει τον σχετικό κωδικό στο Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, ο φορολογούμενος πρέπει, το αργότερο εντός προθεσμίας 60 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης, να συμπληρώσει ερωτηματολόγιο με την περιουσιακή του κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης του ιδίου, της/του συζύγου/ΜΣΣ και των προστατευόμενων μελών, τα οποία θα αξιολογηθούν κατά τον φορολογικό έλεγχο.

Το ερωτηματολόγιο θα συμπληρώνεται σε ειδική ψηφιακή εφαρμογή της ΑΑΔΕ, η οποία θα είναι διαθέσιμη στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου.

Ο έλεγχος διενεργείται εντός 12 μηνών από την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου.

Β. Αίτηση αμφισβήτησης για αντικειμενικούς λόγους

Στις περιπτώσεις αυτές, το αίτημα υποβάλλεται απευθείας στη νέα ψηφιακή εφαρμογή, που θα είναι διαθέσιμη στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου.

Ειδικότερα, το αίτημα μπορεί να υποβληθεί μετά την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και την έκδοση του εκκαθαριστικού (πράξη προσδιορισμού φόρου) και μέχρι την κοινοποίηση από τη Φορολογική Διοίκηση εντολής ελέγχου φορολογίας εισοδήματος ή μέχρι την παραγραφή του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης για έκδοση πράξης προσδιορισμού φόρου.

Ειδικότερα, οι αντικειμενικοί λόγοι και τα κατά περίπτωση συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την αδυναμία άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι τα ακόλουθα:

Για περισσότερες διευκρινίσεις οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με το Κέντρο Εξυπηρέτησης Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, στο τηλέφωνο 213 162 1000, τις εργάσιμες ημέρες και ώρες 07:30 - 17:00

Το σχέδιο νόμου καθορίζει και τους όρους, υπό τους οποίους οι φορολογούμενοι μπορούν να αμφισβητήσουν το τεκμήριο. Στο σημείο αυτό διαφαίνεται ότι μπορούν να υπάρξουν σημαντικές παρεμβάσεις έως την ψήφιση του νομοσχεδίου, καθώς ορίζονται συγκεκριμένα, αλλά όχι απολύτως περιοριστικά, οι πιθανοί λόγοι και οι εξαιρέσεις, βάσει των οποίων απαλλάσσονται εν μέρει ή εν όλω από το νέο τεκμαρτό εισόδημα.

Αυτό προκύπτει και από τη δήλωση Χατζηδάκη ο οποίος, καταθέτοντας το σχέδιο νόμου, αφήνει «παράθυρο» για αλλαγές, τονίζοντας πάντως επί λέξει ότι «σε κάθε περίπτωση όμως θα ήταν λάθος για την ίδια την κοινωνία να αλλάξει η φιλοσοφία αυτού του νομοσχεδίου και να διατηρηθούν γνωστές παθογένειες».

Στο πλαίσιο αυτό, πλήρης απαλλαγή προβλέπεται «στις περιπτώσεις ιδίως» (σσ: και όχι αποκλειστικά) που οι φορολογούμενοι:

α) Υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία

β) Εκτίουν ποινές φυλάκισης

γ) Νοσηλεύονται σε νοσοκομείο ή κλινική

δ) Βρίσκονται σε αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης ή λοχείας με βάση την εργατική νομοθεσία

ε) Έχουν αποδεδειγμένα πληγεί από εκτεταμένες φυσικές καταστροφές που κατέστησαν αδύνατη, συνολικά ή μερικά, την άσκηση της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας,

στ) Τελούν υπό ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ατομικής τους επιχείρησης ή της άδειας άσκησης επαγγέλματός τους,

ζ) Τελούν υπό απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος ή άλλου χώρου άσκησης της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας σε εφαρμογή απόφασης δημόσιας αρχής για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας ή άλλου λόγου που υπαγορεύει το δημόσιο συμφέρον,

η) Προσκομίζουν στοιχεία από τα οποία αποδεικνύεται ότι για λόγους ανωτέρας βίας δεν ασκούσαν επιχειρηματική δραστηριότητα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Δεν προκύπτει άμεσα πάντως από τα παραπάνω, ότι θα μπορούν να αποφύγουν το τεκμήριο, επαγγελματίες οι οποίοι (Φερ’ ειπείν):

· Πλήττονται από τεχνικά έργα (πεζοδρομήσεις, οδικές ή συγκοινωνιακές παρεμβάσεις κλπ) που γίνονται στην περιοχή τους ή και μπροστά από την πόρτα της επιχείρησής τους, εμποδίζοντας την πρόσβαση και ομαλή τροφοδοσία ή λειτουργία τους, για όσο καιρό τουλάχιστον αυτά διαρκούν.

· Δραστηριοποιούνται σε περιοχές όπου υφίσταται συνολικά γενικότερη πτώση της εμπορικότητος για διάφορους λόγους και αιτίες -πέραν των φυσικών καταστροφών ή θεομηνιών.

· Δραστηριοποιούνται σε κλάδους οι οποίοι υφίστανται συνολικά αλλαγή ή πτώση της εμπορικότητός των, λόγω γενικότερων ανατροπών στην αγορά (πχ καταναλωτικές τάσεις, τεχνολογικές εξελίξεις κλπ, εξωγενείς παράγοντες όπως ο Τουρισμός ή οι ενεργειακές κρίσεις κλπ).

· Βρίσκονται σε αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης ή λοχείας με βάση την εργατική νομοθεσία, όχι οι ίδιοι ως άτομα, αλλά οι σύζυγοι, οι γονείες, τα παιδιά ή άλλα πρόσωπα και συγγενείς τους, για τους οποίους αναγκάζονται να αφιερώσουν προσπάθειες και χρόνο εις βάρος της επαγγελματικής τους δραστηριότητος.

· Σε κάθε περίπτωση μεταβολής των όρων άσκησης ή της φύσης του αντικειμένου της επιχείρησης (πχ πρόσθετες ανάγκες και υποχρεώσεις για αναβαθμίσεις, πιστοποιήσεις, νέες επενδύσεις ή άλλες ανακατατάξεις όρων λειτουργίας κλπ).

Σε κάθε περίπτωση, ο φορολογούμενος οφείλει να προσκομίσει τα αναγκαία δικαιολογητικά για την απόδειξη των ισχυρισμών του.

Πότε μειώνεται

Στο νομοσχέδιο ορίζεται ότι από την εφαρμογή του τεκμηρίου απαλλάσσονται οι επαγγελματίες που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%. Το τεκμήριο μειώνεται κατά 50% για τους επαγγελματίες που ασκούν δραστηριότητα και έχουν την κύρια κατοικία σε οικισμούς με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω από 3.100.

Επιπλέον, ορίζεται ότι το τεκμήριο δεν εφαρμόζεται κατά τα πρώτα τρία χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, για το τέταρτο έτος μειώνεται κατά 67% και για το πέμπτο έτος κατά 33%.

Από την άλλη, τυχόν εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις ή και από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα συνυπολογίζονται για την κάλυψη του τεκμηρίου. Για παράδειγμα, αν το τεκμήριο για έναν επαγγελματία προσδιορίζεται στις 12.000 ευρώ και ο ίδιος έχει εισόδημα από μισθούς ύψους 7.000 ευρώ, το τεκμήριο μειώνεται στις 5.000 ευρώ (12.000-5.000).

Πώς θα φορολογηθούν το 2024

Βασική φιλοσοφία του νομοσχεδίου είναι ότι η προσωπική συνεισφορά κάθε ελεύθερου επαγγελματία στην ατομική του επιχείρηση δεν μπορεί να αποτιμάται σε επίπεδο χαμηλότερο από το εισόδημα του μισθωτού που πληρώνεται με τον κατώτατο μισθό. Προκειμένου να μην υπάρχει εξισωτική αντίληψη, το ύψος της προσωπικής αυτής συνεισφοράς προσαυξάνεται ανάλογα με τα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, το σύνολο της μισθοδοσίας και το ύψος του τζίρου της επιχείρησης.

Ειδικά για το 2023 (πρώτο έτος εφαρμογής του μέτρου) ορίζεται μεταβατική διάταξη, με την οποία οι επαγγελματίες που θα φορολογηθούν για τα φετινά εισοδήματα με το τεκμήριο, θα πληρώσουν το 2024 μειωμένη κατά 50% προκαταβολή φόρου.

Συγκεκριμένα, για τον υπολογισμό της φορολογίας λαμβάνονται υπόψιν:

α) Ο εκάστοτε ισχύων κατώτατος μισθός προσαυξημένος κατά 10% για κάθε 3 χρόνια επαγγελματικής δραστηριότητας μετά την πρώτη εξαετία ή ο ανώτερος ετήσιος μισθός που ο ελεύθερος επαγγελματίας καταβάλλει σε υπάλληλό του. Λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο από τα δύο ποσά με ανώτατο όριο σε κάθε περίπτωση τις 30.000 ευρώ.

β) Συντελεστής προσαύξησης του ποσού που προκύπτει από το προηγούμενο κριτήριο, στις περιπτώσεις που ο ετήσιος τζίρος είναι υψηλότερος από το μέσο όρο του εκάστοτε κλάδου. Η προσαύξηση είναι 35% για όσους πραγματοποιούν τζίρο μεγαλύτερο του μέσου όρου, 70% για τζίρο μεγαλύτερο του 150% του μέσου όρου και 100% για τζίρο που υπερβαίνει το διπλάσιο του μέσου όρου.

γ) Το 10% του κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού με όριο τις 15.000 ευρώ.

Το ελάχιστο τεκμαιρόμενο κέρδος ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο 50.000 ευρώ και είναι το άθροισμα τριών συντελεστών.