Ελεύθεροι επαγγελματίες: Πώς «κουρεύεται» το τεκμαρτό εισόδημα

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις. Από το φορολογικό έτος 2026 καταργούνται, για όσους πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις φορολογικής συνέπειας, δύο προσαυξήσεις που αυξάνουν σήμερα το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα: το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και το 5% της διαφοράς του τζίρου από τον μέσο τζίρο του αντίστοιχου ΚΑΔ.Η παρέμβαση αποτελεί νέο βήμα μετά τις προηγούμενες μειώσεις των τεκμηρίων που έχουν ήδη αλλάξει τον φορολογικό λογαριασμό για εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες. Στην περίπτωση των επαγγελματιών, όμως, το όφελος μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερο: περίπου 24.000 επιχειρήσεις έχουν σήμερα πρόσθετη τεκμαρτή επιβάρυνση άνω των 2.000 ευρώ, ενώ σε περίπου 3.000 περιπτώσεις η πρόσθετη προσαύξηση ξεπερνά τα 10.000 ευρώ.

Τα παραδείγματα – Κέρδος έως 2.534 ευρώ

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ενός καφέ με πέντε εργαζομένους, ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ και 15 χρόνια λειτουργίας. Με το σημερινό καθεστώς το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα φτάνει τα 27.244 ευρώ και ο φόρος τα 4.783 ευρώ. Με την κατάργηση της προσαύξησης λόγω μισθοδοσίας, το τεκμαρτό εισόδημα περιορίζεται στα 16.744 ευρώ και ο φόρος στα 2.249 ευρώ. Το ετήσιο όφελος φτάνει τα 2.534 ευρώ.Σε κατάστημα υποδημάτων με δύο εργαζομένους και τζίρο 120.000 ευρώ, ο φόρος υποχωρεί σύμφωνα με το παράδειγμα από 2.610 σε 1.476 ευρώ, αφήνοντας όφελος 1.134 ευρώ. Για λογιστή χωρίς προσωπικό και τζίρο 90.000 ευρώ, η κατάργηση της προσαύξησης του τζίρου περιορίζει τον φόρο από 2.864 σε 2.249 ευρώ, δηλαδή κατά 615 ευρώ.

Οι τέσσερις προϋποθέσεις για το «μπόνους συνέπειας»

Η ελάφρυνση, πάντως, δεν θα παρέχεται αυτόματα. Ο επαγγελματίας θα πρέπει να έχει διαβιβάσει τα απαιτούμενα στοιχεία στο myDATA, να έχει ολοκληρώσει όπου απαιτείται τη διασύνδεση ταμειακής μηχανής και POS, να μην έχει δεχθεί πρόστιμο από τη φορολογική αρχή ή την Επιθεώρηση Εργασίας για τις τελευταίες πέντε φορολογικές χρήσεις και να έχει υποβάλει εμπρόθεσμα τις απαιτούμενες δηλώσεις ΦΠΑ και εισοδήματος της αντίστοιχης περιόδου.

Ουσιαστικά δημιουργείται μια άμεση σύνδεση ανάμεσα στη φορολογική συνέπεια και στο ύψος του τεκμαρτού εισοδήματος. Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε 170 εκατ. ευρώ κατά τον πρώτο χρόνο και σε 108 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2028.

Ταξί και μικροί οικισμοί: Νέες διορθώσεις στα τεκμήρια

Αλλαγές έρχονται και για τους ιδιοκτήτες ταξί. Το τεκμήριο θα υπολογίζεται πλέον ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Έτσι, κάποιος που κατέχει το 50% ενός ταξί θα επιβαρύνεται με το 50% του αντίστοιχου τεκμηρίου.Παράλληλα, η έκπτωση κατά 50% στο τεκμήριο επεκτείνεται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 σήμερα, με εξαίρεση την Αττική πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Στη Δυτική Μακεδονία το όριο ανεβαίνει από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους, με 131 επιπλέον οικισμούς να εντάσσονται στη ρύθμιση. Οι αλλαγές έρχονται να διευρύνουν τις παρεμβάσεις στα τεκμήρια κατοικιών, αυτοκινήτων και άλλων περιουσιακών στοιχείων.

Προκαταβολή φόρου: Στο 50% για τους επαγγελματίες

Μία ακόμη σημαντική αλλαγή θα φανεί στις δηλώσεις του 2028. Η προκαταβολή φόρου των ελεύθερων επαγγελματιών προβλέπεται να μειωθεί από 55% σε 50%, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 82 εκατ. ευρώ.Η μείωση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη ρευστότητα των επαγγελματιών, καθώς περιορίζει το ποσό που προκαταβάλλεται για την επόμενη χρήση. Για τις επιχειρήσεις προβλέπεται διαφορετική, σταδιακή πορεία μείωσης της προκαταβολής φόρου, η οποία θα ξεκινήσει από το φορολογικό έτος 2028.

Τρίτεκνοι: Μηδενικός φόρος και όφελος έως 1.800 ευρώ

Μεγάλη αλλαγή προβλέπεται για τις οικογένειες με τρία εξαρτώμενα παιδιά. Από το φορολογικό έτος 2027 προβλέπεται μηδενικός φόρος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, ενώ το μέγιστο ετήσιο όφελος μπορεί να φτάσει τα 1.800 ευρώ.

Οι τρίτεκνοι μισθωτοί θα αρχίσουν να βλέπουν την ελάφρυνση στις καθαρές αποδοχές τους από τον Ιανουάριο του 2027 μέσω μικρότερης παρακράτησης. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα τη διαπιστώσουν στις δηλώσεις του 2028. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μειωμένο φόρο θα πληρώσουν 86.927 τρίτεκνοι που σήμερα βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο όριο, από τους οποίους 33.894 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες.

Αγρότες: Μηδενικός φόρος έως 20.000 ευρώ

Ακόμη μεγαλύτερο μπορεί να είναι το όφελος για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Για εισόδημα έως 20.000 ευρώ προβλέπεται μηδενισμός του φόρου, με το μέγιστο ετήσιο όφελος να φτάνει τα 2.900 ευρώ. Το μέτρο αφορά φυσικά πρόσωπα που αντλούν περισσότερο από το 50% του εισοδήματός τους από αγροτική δραστηριότητα και θα εφαρμοστεί από το φορολογικό έτος 2026, άρα θα φανεί στις δηλώσεις του 2027.Σήμερα στην κατηγορία αυτή εντάσσονται 245.907 αγρότες, ενώ άμεση μείωση φόρου υπολογίζεται ότι θα δουν 47.091. Για αγρότη χωρίς παιδιά, το αφορολόγητο αυξάνεται από 8.633 σε 22.204 ευρώ. Παράλληλα, από τον Νοέμβριο του 2026 προβλέπεται επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο στην αντλία, με συνολικό όφελος 50,8 λεπτά ανά λίτρο, συνυπολογιζόμενου του ΦΠΑ που αντιστοιχεί στον ΕΦΚ.

Επιχειρήσεις: Τέλος επιτηδεύματος και προκαταβολή φόρου

Σημαντικό μέρος του νέου πακέτου αφορά και τις επιχειρήσεις. Το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα μπαίνει σε πορεία κατάργησης από το 2027, αρχικά στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη. Στην Αττική προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2028 και πλήρης μηδενισμός το 2029.

Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2028 ξεκινά σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, ώστε από 80% σήμερα να φτάσει τελικά στο 50% το 2033. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αλλάζει και η περίοδος απόσβεσης για μηχανήματα και εξοπλισμό, η οποία περιορίζεται σε έξι χρόνια αντί δέκα, με εξαίρεση ηλεκτρονικούς υπολογιστές και λογισμικό.Στην ίδια κατεύθυνση προβλέπονται δύο νέα χρηματοδοτικά προγράμματα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, αξιοποιώντας 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, με στόχο τη μόχλευση συνολικών πόρων περίπου 5 δισ. ευρώ.

ΕΝΦΙΑ: Διευρύνεται η απαλλαγή στην περιφέρεια

Στο μέτωπο της ακίνητης περιουσίας επεκτείνεται η ελάφρυνση στον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς. Πρόκειται για διεύρυνση μιας πολιτικής που ήδη είχε οδηγήσει σε μείωση κατά 50% του φόρου για συγκεκριμένες περιοχές, όπως είχε παρουσιάσει το MoneyPress στον νέο φορολογικό χάρτη για ΕΝΦΙΑ και τεκμήρια.Με το νέο πακέτο, περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας στην περιφέρεια αναμένεται να βγουν από τον ΕΝΦΙΑ. Παράλληλα, παρατείνεται έως το 2030 η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για ιδιοκτήτες που θα βγάλουν κλειστές κατοικίες στη μακροχρόνια μίσθωση ή θα μετατρέψουν ακίνητα από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση.

Πότε θα φανούν οι μειώσεις στην τσέπη

Το νέο φορολογικό πακέτο δεν ενεργοποιείται ολόκληρο ταυτόχρονα. Το 2027 αποτελεί το πρώτο μεγάλο ορόσημο, καθώς τότε θα εμφανιστούν στις δηλώσεις οι αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα των επαγγελματιών και οι ελαφρύνσεις των αγροτών, ενώ οι τρίτεκνοι μισθωτοί θα αρχίσουν να βλέπουν το όφελος από τη μειωμένη παρακράτηση.Το 2028 ακολουθεί η μείωση της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι τρίτεκνοι επαγγελματίες θα δουν το δικό τους όφελος στις δηλώσεις, ενώ θα έχει ξεκινήσει και η σταδιακή αποκλιμάκωση της προκαταβολής φόρου των επιχειρήσεων. Για το τέλος επιτηδεύματος των νομικών προσώπων στην Αττική, η πλήρης κατάργηση τοποθετείται στο 2029.

Η ουσία είναι ότι διαμορφώνεται ένας πολυετής κύκλος φορολογικών μειώσεων με ιδιαίτερη στόχευση σε επαγγελματίες, οικογένειες, αγρότες και επιχειρήσεις. Για αρκετές κατηγορίες το όφελος μετριέται πλέον σε χιλιάδες ευρώ ετησίως, αλλά ειδικά για τους επαγγελματίες η φορολογική συνέπεια γίνεται βασική προϋπόθεση για να ανοίξει η πόρτα των μεγαλύτερων ελαφρύνσεων.

]]> https://www.moneypress.gr/ksilonontai-stadiaka-ta-tekmiria-to/ Fri, 21 Aug 2026 07:26:50 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=218404 Σήμα για σταδιακή κατάργηση των τεκμηρίων στους ελεύθερους επαγγελματίες έστειλε η κυβέρνηση, λίγες εβδομάδες πριν από τη ΔΕΘ, ανοίγοντας ουσιαστικά τη συζήτηση για μία από τις σημαντικότερες φορολογικές παρεμβάσεις που αφορούν αυτοαπασχολούμενους και μικρές επιχειρήσεις.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επανέφερε τη θέση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ότι το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο καθεστώς. Μάλιστα, η χαρακτηριστική προτροπή του να «κρατήσουμε αυτή τη φράση» ενόψει των επόμενων εβδομάδων ενίσχυσε τις προσδοκίες ότι το ζήτημα θα βρεθεί στο επίκεντρο των ανακοινώσεων της Θεσσαλονίκης.

Η κατεύθυνση που περιέγραψε συνδέει άμεσα την αποκλιμάκωση των τεκμηρίων με την αποτελεσματικότητα των υπόλοιπων μέτρων κατά της φοροδιαφυγής. Όσο αυξάνονται τα φορολογικά έσοδα από την επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, τις διασταυρώσεις και τους νέους ελεγκτικούς μηχανισμούς, τόσο δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε το τεκμαρτό σύστημα να περιορίζεται σταδιακά.

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, ο στόχος είναι τα τεκμήρια να αφαιρεθούν είτε συνολικά είτε σταδιακά, το ένα μετά το άλλο, εφόσον τα υπόλοιπα εργαλεία αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής αποδειχθούν αποτελεσματικά. Πρόκειται για μια τοποθέτηση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς γίνεται λίγο πριν από τη διαμόρφωση του τελικού πακέτου της ΔΕΘ.

Στο οικονομικό επιτελείο υπάρχει πλέον δημοσιονομικός χώρος λίγο πάνω από 1 δισ. ευρώ, ο οποίος θα αποτελέσει τη βάση των νέων παρεμβάσεων. Η κυβέρνηση επιδιώκει τα μέτρα να έχουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διασπορά, με αποδέκτες συνταξιούχους, δημοσίους και ιδιωτικούς υπαλλήλους, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.

Το δεύτερο βασικό χαρακτηριστικό του πακέτου είναι ότι οι παρεμβάσεις σχεδιάζεται να έχουν μόνιμο χαρακτήρα και όχι να περιοριστούν σε έκτακτες επιδοτήσεις ή εφάπαξ ενισχύσεις. Αυτό σημαίνει ότι το βάρος μεταφέρεται σε φορολογικές ελαφρύνσεις και μέτρα που θα αυξάνουν σε σταθερή βάση το διαθέσιμο εισόδημα.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι πόσο γρήγορα και με ποια σειρά θα αρχίσει να υποχωρεί το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης. Η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή τις κατηγορίες που θα προηγηθούν, ωστόσο οι δηλώσεις Μαρινάκη δείχνουν ότι το θέμα βρίσκεται πλέον ψηλά στην ατζέντα ενόψει ΔΕΘ.

Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τα δημοσιονομικά δεδομένα και κυρίως από την απόδοση των μέτρων κατά της φοροδιαφυγής. Το μήνυμα, πάντως, που εκπέμπεται είναι ότι όσο αυτά τα εργαλεία αποδίδουν πρόσθετα έσοδα, τόσο θα ανοίγει ο δρόμος για σταδιακή υποχώρηση των τεκμηρίων, με τελικό στόχο να πάψουν να αποτελούν μόνιμο μηχανισμό φορολόγησης των επαγγελματιών.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου, η πρώτη φάση θα εφαρμοστεί στα εισοδήματα του 2026 που θα δηλωθούν το 2027 και θα περιλαμβάνει σημαντικές διορθώσεις στο υφιστάμενο σύστημα τεκμηρίων. Η δεύτερη και καθοριστική φάση προβλέπει την πλήρη κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος από το 2028, όταν η φορολογική διοίκηση εκτιμά ότι θα διαθέτει πλέον τα αναγκαία ψηφιακά εργαλεία για τον αποτελεσματικό εντοπισμό της φοροδιαφυγής.

Το πρώτο πακέτο μέτρων αναμένεται να εστιάσει στη μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων για εκατοντάδες χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες που θεωρείται ότι επιβαρύνονται δυσανάλογα από το σημερινό καθεστώς. Στο τραπέζι βρίσκονται η διεύρυνση των εκπτώσεων στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, η επέκταση των απαλλαγών σε περισσότερες κατηγορίες επαγγελματιών και η αναθεώρηση των συντελεστών προσαύξησης, οι οποίοι αυξάνονται ανάλογα με τα χρόνια δραστηριότητας, τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία.

Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει επίσης τη διεύρυνση των κοινωνικών εξαιρέσεων, με στόχο την ελάφρυνση επαγγελματιών που διαθέτουν περιορισμένη φοροδοτική ικανότητα. Στο υφιστάμενο καθεστώς ήδη προβλέπονται μειώσεις ή απαλλαγές για άτομα με αναπηρία, νέους επαγγελματίες, πολύτεκνους, μονογονεϊκές οικογένειες, κατοίκους μικρών νησιών και ορεινών περιοχών, καθώς και ειδικές κατηγορίες επαγγελματιών. Η κυβέρνηση εξετάζει την επέκταση των ευεργετικών αυτών ρυθμίσεων σε ακόμη περισσότερους δικαιούχους.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη μείωση ή ακόμη και στην κατάργηση των προσαυξήσεων που επιβάλλονται σήμερα λόγω πολυετούς άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας. Οι συγκεκριμένες επιβαρύνσεις θεωρείται ότι σε αρκετές περιπτώσεις οδηγούν σε τεκμαρτά εισοδήματα που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική κατάσταση των επαγγελματιών, γεγονός που η κυβέρνηση επιδιώκει να διορθώσει.

Η οριστική κατάργηση των τεκμηρίων συνδέεται άμεσα με την πλήρη ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης. Η ΑΑΔΕ φιλοδοξεί να βασίζει πλέον τους ελέγχους όχι σε τεκμαρτές εκτιμήσεις αλλά στα πραγματικά δεδομένα που θα προκύπτουν από το myDATA, τη διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών, το σύστημα IRIS, την ηλεκτρονική τιμολόγηση, το ψηφιακό δελτίο αποστολής, το ψηφιακό πελατολόγιο και την αξιοποίηση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης για τη διασταύρωση στοιχείων και τον εντοπισμό περιπτώσεων φοροδιαφυγής.

Στόχος της κυβέρνησης είναι μέχρι το 2028 να έχει διαμορφωθεί ένα νέο φορολογικό μοντέλο, το οποίο θα στηρίζεται στην πραγματική οικονομική δραστηριότητα και όχι σε τεκμαρτές παραδοχές. Παράλληλα, εκτιμάται ότι η περαιτέρω μείωση της φοροδιαφυγής και του κενού ΦΠΑ θα δημιουργήσει μόνιμο δημοσιονομικό χώρο, επιτρέποντας την κατάργηση του υφιστάμενου συστήματος χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Οι αλλαγές στα τεκμήρια αναμένεται να αποτελέσουν έναν από τους βασικούς άξονες του πακέτου φορολογικών ελαφρύνσεων της ΔΕΘ, μαζί με παρεμβάσεις στη φορολογική κλίμακα και στους φορολογικούς συντελεστές. Εφόσον ο σχεδιασμός υλοποιηθεί, περισσότεροι από 670.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι αναμένεται να ωφεληθούν, με τελικό στόχο την αντικατάσταση των τεκμηρίων από ένα σύγχρονο, πλήρως ψηφιακό σύστημα φορολογικού ελέγχου, το οποίο θα βασίζεται στα πραγματικά εισοδήματα και στις ηλεκτρονικές συναλλαγές.

Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας ανέφερε ότι ήδη εργαζόμενοι και συνταξιούχοι βλέπουν αλλαγές στο καθαρό εισόδημά τους, κυρίως μέσω της μείωσης της παρακράτησης φόρου. Η επίδραση αυτή διαφοροποιείται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και το εισόδημα των φορολογουμένων.

Η μεταρρύθμιση δίνει προτεραιότητα σε νοικοκυριά με παιδιά και σε νέους που εισέρχονται στην αγορά εργασίας. Όπως επισημάνθηκε, ένας εργαζόμενος με δύο παιδιά μπορεί να διαπιστώσει αύξηση στο διαθέσιμο εισόδημα λόγω χαμηλότερης φορολογίας.

Παράλληλα, για νέους έως 25 ετών η φορολογική επιβάρυνση είναι πρακτικά μηδενική, ενώ για εργαζόμενους έως 30 ετών διαμορφώνεται περίπου στο 10%. Η επιλογή αυτή συνδέεται με τη δημογραφική πρόκληση και την ανάγκη ενίσχυσης των νέων στην επαγγελματική τους πορεία.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στις περιοχές εκτός μεγάλων αστικών κέντρων. Οι κάτοικοι μικρών οικισμών έως 1.500 κατοίκων προβλέπεται να δουν μείωση 50% στον ΕΝΦΙΑ το 2026, ενώ από το 2027 σχεδιάζεται πλήρης κατάργηση του φόρου για αυτές τις περιοχές.

Αντίστοιχα, στα μικρά νησιά του Αιγαίου εφαρμόζεται μείωση 30%, ενισχύοντας οικονομικά τις τοπικές κοινωνίες. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκων εκτός Αττικής επωφελούνται επίσης από μείωση 50% στο τεκμαρτό εισόδημα.

Μειώσεις σε τεκμήρια και φορολογία ακινήτων

Μέρος των αλλαγών αναμένεται να αποτυπωθεί στα επόμενα εκκαθαριστικά, με σημαντική μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης για περίπου 500.000 πολίτες. Η μείωση υπολογίζεται στο 30% για κατοικίες και έως 70% για αυτοκίνητα, ανάλογα με τις εκπομπές ρύπων.

Επιπλέον, νέες μητέρες που ασκούν επαγγελματική δραστηριότητα απαλλάσσονται από το τεκμαρτό εισόδημα, ενώ φορολογικά οφέλη προβλέπονται και για ιδιοκτήτες που διαθέτουν κλειστές κατοικίες προς μακροχρόνια μίσθωση.

Για ακίνητα σε μικρούς οικισμούς προβλέπεται μείωση φόρου έως 50%, ενώ έκπτωση 20% ισχύει για ασφαλισμένες κατοικίες έναντι φυσικών καταστροφών.

Καταπολέμηση φοροδιαφυγής

Η φορολογική μεταρρύθμιση συνοδεύεται από ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου μέσω ψηφιακών συστημάτων και τεχνολογιών ανάλυσης δεδομένων. Η αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και η δημιουργία Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων αποτελούν βασικά στοιχεία της προσπάθειας αυτής.

Τα έσοδα που προκύπτουν από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, όπως τονίζεται, επιτρέπουν τη χρηματοδότηση μόνιμων μέτρων στήριξης, όπως ενισχύσεις προς χαμηλοσυνταξιούχους και επιστροφές ενοικίου.

Η συνολική κατεύθυνση της μεταρρύθμισης, σύμφωνα με την κυβέρνηση, είναι η επιστροφή της θετικής πορείας της οικονομίας στην κοινωνία μέσω σταθερών φορολογικών ελαφρύνσεων. Οι παρεμβάσεις αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού της φορολογικής πολιτικής και ενίσχυσης της οικονομικής δραστηριότητας.

Το τέλος του κυβισμού, η αρχή των ρύπων

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη βάση υπολογισμού του τεκμηρίου. Για τα οχήματα που ταξινομήθηκαν από την 1η Νοεμβρίου 2010 και μετά, ο υπολογισμός δεν θα γίνεται πλέον με βάση τον κυβισμό του κινητήρα, αλλά με βάση τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Αυτή η αλλαγή αποτελεί ένα ισχυρό κίνητρο για την ανανέωση του στόλου, στρέφοντας τους πολίτες σε πιο «πράσινες» λύσεις. Αντίστοιχα, τα παλαιότερα οχήματα (ταξινομημένα πριν την 1/11/2010) θα εξακολουθήσουν να φορολογούνται με τον παλαιό τρόπο, αλλά με σημαντικές μειώσεις.

Πόσο μειώνεται το τεκμήριο;

• Το «ψαλίδι» στις φορολογικές επιβαρύνσεις είναι μεγάλο και αφορά χιλιάδες φορολογούμενους.
• Γενική μείωση: Η μεσοσταθμική μείωση στα τεκμήρια διαβίωσης υπολογίζεται στο 30%.
• Μεγάλα Ι.Χ.: Για πολλά καινούργια ή δεκαετίας αυτοκίνητα, η μείωση μπορεί να φτάσει ακόμη και το 70%.
• Φόρος Πολυτελείας: Για τα Ι.Χ. με κινητήρα άνω των 1.929 κ.εκ. και ηλικία έως 10 ετών, ο φόρος πολυτελούς διαβίωσης μειώνεται κατά 30%.

Ηλεκτρικά και υβριδικά: Οι μεγάλοι κερδισμένοι

Οι νέες ρυθμίσεις ευνοούν ξεκάθαρα τα ηλεκτρικά και υβριδικά αυτοκίνητα, ενισχύοντας την κυβερνητική πολιτική για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης.

• Ηλεκτρικά οχήματα αξίας έως 50.000€: Μηδενικό τεκμήριο. Η απαλλαγή παραμένει.
• Ηλεκτρικά οχήματα αξίας άνω των 50.000€: Το τεκμήριο μειώνεται στο μισό, από τα 4.000€ στα 2.000€.

Παραδείγματα: Πόσο θα πληρώσετε;

• Ένα αυτοκίνητο 1.600 κ.εκ. (παλαιό καθεστώς) με CO2 145 g/km (νέο καθεστώς) που σήμερα είχε τεκμήριο περίπου 6.400€, με τη νέα κλίμακα θα έχει τεκμήριο 145 x 45€ = 6.525€ (ελάχιστη αύξηση).
• Ένα αυτοκίνητο 2.000 κ.εκ. με CO2 120 g/km που σήμερα είχε τεκμήριο περίπου 8.800€, με τη νέα κλίμακα θα έχει τεκμήριο 120 x 20€ = 2.400€, δηλαδή μια εντυπωσιακή μείωση άνω του 70%!
• Για ένα υβριδικό 2.000 κ.εκ. με CO2 80 g/km, το τεκμήριο θα είναι 80 x 20€ = 1.600€, ενώ με το παλαιό σύστημα θα ήταν 8.800€.

Οι αλλαγές θα ισχύσουν για τα εισοδήματα του 2025, που θα δηλωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2026.

Πηγή: Lykavitos.gr

Μειώσεις και στη φορολογία εσόδων από ενοίκια

Από το 2026 θεσπίζεται ενδιάμεσος συντελεστής 25% για το τμήμα εισοδήματος 12.001–24.000 ευρώ από ενοίκια. Διατηρούνται 15% έως 12.000 ευρώ, 35% για 24.001–35.000 και 45% για το υπερβάλλον. Ο σχεδιασμός «σπάει» το απότομο άλμα από 15% σε 35% και στοχεύει στους περίπου 150.000 μικρούς ιδιοκτήτες που ως τώρα «καιγόντουσαν».

Οι φορολογούμενοι που αποκτούν ακίνητο θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και προνοητικοί καθώς με την υποβολή της φορολογικής δήλωσης τα τεκμήρια καραδοκούν.

Ωστόσο, υπάρχουν τρόποι που επιτρέπουν στον φορολογούμενο να παρακάμψει τα τεκμήρια και να φορολογηθεί για το πραγματικό του εισόδημα.

Οι δηλώσεις γονικών παροχών υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας myProperty, ενώ η ΑΑΔΕ, για να διευκολύνει τους φορολογουμένους που δωρίζουν χρήματα στα παιδιά τους ή τα εγγόνια τους, τους απαλλάσσει από την υποχρέωση να επισυνάπτουν με την ηλεκτρονική δήλωση τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την τραπεζική συναλλαγή.

Η συναλλαγή θα ελέγχεται σε επόμενη φάση από την ΑΑΔΕ με βάση τα στοιχεία που αποστέλλουν οι τράπεζες, ενώ σε περίπτωση που η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή και ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η Εφορία προχωρά στην επιβολή φόρου χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το αφορολόγητο ποσό.

Πρόκειται για μέτρα πέρα από τις 48 παρεμβάσεις που ανακοίνωσε πριν από δύο εβδομάδες ο πρωθυπουργός και η εφαρμογή των οποίων ξεκινά σύντομα. Σχεδιάζονται φοροελαφρύνσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά και βελτιώσεις ή αλλαγές σε πολιτικές που ήδη εφαρμόζονται, προκειμένου να ωφεληθούν περισσότεροι.

Οι διεργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει. Και προτού εκπνεύσει το 2024, σύμφωνα με πληροφορίες, για ορισμένα μέτρα θα έχουν συγκροτηθεί επιτροπές και ομάδες εργασίας, οι οποίες θα παραδώσουν πορίσματα και εισηγήσεις για το πώς θα εφαρμοστούν.

Τι (άλλο) έρχεται

Αν και δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί ή εξειδικευτεί, τα νέα μέτρα περιλαμβάνουν: μειώσεις φόρων, αυξήσεις του καθαρού εισοδήματος, εξάλειψη ή εξορθολογισμό μνημονιακών επιβαρύνσεων και αλλαγές στα τέλη κυκλοφορίας αυτοκινήτων.

Συγκεκριμένα:

1. Μείωση τεκμηρίων κατά 30% (μεσοσταθμικά) για τα εισοδήματα του 2025: Ο πρωθυπουργός δεν έκανε καμία αναφορά γι’ αυτό στη ΔΕΘ. Εως το τέλος της χρονιάς, όμως, ειδική επιτροπή θα επεξεργαστεί τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων που υποβλήθηκαν και εκκαθαρίστηκαν φέτος. Ζητούμενο είναι τι δηλώνουν και πώς θα ελαφρυνθούν περίπου 1,5 εκατομμύριο φορολογούμενοι που κάθε χρόνο πέφτουν στην παγίδα των τεκμηρίων.

Οι αλλαγές θα ισχύσουν στα εισοδήματα που αποκτούν οι φορολογούμενοι από 1/1/2025. Με μειώσεις στα τεκμήρια ωφελούνται κυρίως χαμηλόμισθοι, χαμηλοσυνταξιούχοι, φοιτητές και άνεργοι, που σήμερα αναγκάζονται να πληρώσουν φόρο επειδή διαθέτουν ένα σπίτι ή ένα αυτοκίνητο.

Για παράδειγμα:

• ■ Αγαμος με εισόδημα 9.000 ευρώ και τεκμήρια 11.000 ευρώ (επειδή νοικιάζει σπίτι, έχει αυτοκίνητο και εξοχικό) χωρίς τα τεκμήρια θα πλήρωνε φόρο 33 ευρώ, αλλά λόγω αυτών πληρώνει 343 ευρώ. Με τη μείωση τεκμηρίων κατά 30% (μεσοσταθμικά), όταν κάνει δήλωση Ε1 το 2026, το τεκμήριο πέφτει περίπου στα 7.700 ευρώ. Θα φορολογηθεί μόνο για τα 9.000 ευρώ που έβγαλε το 2025 και θα γλιτώσει φόρο 310 ευρώ.
• ■ Εγγαμος με εισόδημα 12.000 ευρώ και τεκμήρια 15.000 ευρώ (για το σπίτι όπου μένει, με δύο αυτοκίνητα και ένα εξοχικό), χωρίς τα τεκμήρια θα πλήρωνε φόρο 563 ευρώ. Βάσει τεκμηρίων όμως πληρώνει 1.463 ευρώ. Με μείωση κατά 30% το τεκμήριο πέφτει στα 10.500. Ετσι θα φορολογηθεί μόνο για τα 12.000 και θα γλιτώσει φόρους 900 ευρώ.

2. Μείωση-κατάργηση τεκμηρίου επαγγελματιών: Ο πρωθυπουργός εξήγγειλε τέσσερις «οριακές βελτιώσεις» για το 2025. Αλλά στο οικονομικό επιτελείο έχουν βάλει το άτυπο στοίχημα να καταργήσουν σύντομα το τεκμήριο που επιβλήθηκε φέτος. Αυτό θα γίνει με τη βοήθεια των POS και του myDATA που συνθέτουν online και σε πραγματικό χρόνο τις περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ και την ετήσια δήλωση εισοδήματος κάθε επαγγελματία. Χωρίς φουσκωμένες ή εικονικές δαπάνες και μαγειρέματα, το τεκμήριο θα καταστεί περιττό και θα καταργηθεί, ώστε οι επαγγελματίες να φορολογούνται για το πραγματικό εισόδημα και μόνο. Στόχος είναι τα εισοδήματα που θα εμφανίσουν το 2026 να έχουν καλύψει το διά νόμου τεκμαρτό εισόδημα που επιβλήθηκε φέτος. Και έως το 2027 το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα για τους επαγγελματίες να καταργηθεί, αλλιώς θα θεωρηθεί αποτυχία των υπόλοιπων φορολογικών μέτρων που επιβλήθηκαν.

3. Τέλος για το τέλος επιτηδεύματος για όλους έως το 2027: Το 2024 ήταν η τελευταία φορά που πλήρωσαν τέλος επιτηδεύματος 700.000 επαγγελματίες που εμπίπτουν στο ελάχιστο τεκμαρτό φορολογητέο εισόδημα. Το 2025 θα πληρώσουν τέλος επιτηδεύματος μόνο οι εταιρείες (1.000 ευρώ), μισθωτοί που αμείβονται με μπλοκάκι όταν έχουν έως τρεις εργοδότες (400-500 ευρώ) και απειροελάχιστοι επαγγελματίες που έκαναν αίτηση αμφισβήτησης των τεκμηρίων φέτος εφόσον δικαιωθούν (650 ευρώ). Δέσμευση της κυβέρνησης παραμένει ότι το τέλος επιτηδεύματος θα καταργηθεί πλήρως και για όλους έως το 2027. Αυτό θα γίνει πιθανότατα σε δύο φάσεις: σε πρώτη φάση θα ωφεληθούν τα φυσικά πρόσωπα το 2026 για τα εισοδήματα του 2025. Αντιθέτως, τα νομικά πρόσωπα (εταιρείες) πιθανώς να απαλλαγούν έναν χρόνο μετά, δηλαδή το 2027 -ή και το 2028 ενδεχομένως- για τη χρήση του προηγούμενου έτους.

Σήμερα, αρχίζει και η αποστολή των e-mail και ειδοποιήσεων στο myAADEapp, που ενημερώνουν τους 1,3 εκατ. φορολογούμενους μισθωτούς και συνταξιούχους ότι έχουν επιλεγεί και εντάχθηκαν στην διαδικασία αυτοματοποιημένης υποβολής φορολογικής δήλωσης.

· το εκκαθαριστικό,

· ⁠τη δήλωση, καθώς και

· ⁠το ενημερωτικό αρχείο προεκκαθάρισης (για τους 1,3 εκ πολίτες).

Τα περισσότερα «θύματα» του μέτρου, όμως, δεν ανήκουν στην οικονομική ελίτ, ούτε στα «ύποπτα» επαγγέλματα που αποκρύπτουν εισοδήματα, αφού 1 εκατομμύριο μισθωτοί και συνταξιούχοι δεν μπόρεσαν να καλύψουν τα τεκμήρια και καλούνται να πληρώσουν επιπρόσθετους φόρους, πέραν όσων τους αναλογούν με βάση τα δηλωθέντα εισοδήματα που είχαν.

1 στους 6 επαγγελματίες δήλωσε εισόδημα κάτω από 1.000 ευρώ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως έχουν τα στοιχεία για τα εισοδήματα που δήλωσαν μισθωτοί και ελεύθεροι επαγγελματίες το 2022. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ σχεδόν 1 στους 6 επαγγελματίες δηλώσεις πως τα εισοδήματά του δεν ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ και 7 στους 10 έως 10.000 ευρώ, σε αντίθεση με τους μισθωτούς που 1 στους 5 δήλωσε εισόδημα έως 5.000 ευρώ και 1 στους 4 από 5.000 έως 10.000 ευρώ.

Πρόκειται για τα στοιχεία που έλαβε υπόψη του το Υπουργείο Οικονομικών όταν σχεδίασε το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα που επέβαλε στους επαγγελματίες, με το σκεπτικό ότι δεν γίνεται να δηλώνω λιγότερα από τους μισθωτούς.

Παρά την παγίδα των τεκμηρίων, η πολυπληθέστερη ομάδα επαγγελματιών (το 16,9% ή ο 1 στους 6) δήλωσε πως το κέρδος του από την εργασία του πέρυσι δεν ξεπέρασε τα 1.000 ευρώ.

Ποιοι «πλήρωσαν το μάρμαρο»;

· Οι 537.068 από τους 2.545.819 μισθωτούς (ο ένας στους 5 δηλαδή) για τεκμαρτό προστιθέμενο εισόδημα 1,35 δισ. ευρώ ή, κατά μέσον όρον, από 2.500 ευρώ επιπλέον ο καθένας.

· Οι 410.608 από τους 2.035.045 συνταξιούχους (επίσης ο ένας στους 5) στους για τεκμαρτό εισόδημα 1,15 δισ. ευρώ ή, κατά μέσον όρον, από 2.800 ευρώ «καπέλο» στον καθέναν.

· Οι 77.002 από τους 307.285 ασκούντες κατ΄επάγγελμα αγρότες (ο ένας στους τέσσερις) με τεκμαρτό εισόδημα 278,8 εκατ. ευρώ ή επιπλέον 3.620 ευρώ «κατά κεφαλήν».

· Οι 319.734 από τους 1.013.359 εισοδηματίες (ο ένας στους τρεις) για τεκμαρτό εισόδημα 1,5 δισ. ευρώ ή, σχεδόν, 4.700 ευρώ επιπλέον ο καθένας.

· 197.843 από τους 659.357 ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα (ή ένας στους τρεις) για πρόσθετη διαφορά τεκμηρίου 878 εκατ. ευρώ ή 4.400 ευρώ επιπλέον ο καθένας.

Με βάση τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, για τους ελεύθερους επαγγελματίες:

• το 45,2% δήλωσε καθαρά κέρδη έως 5.000 ευρώ
• το 19,1% από 5.000 – 10.000 ευρώ
• το 18,9% από 10.000 – 20.000 ευρώ
• το 7,6% από 20.000 – 30.000 ευρώ
• το 5,8% από 30.000 – 50.000 ευρώ
• το 2% από 50.000 – 75.000 ευρώ
• το 0,7% από 75.000 – 100.000 ευρώ
• το 0,6% από 100.000 – 200.000 ευρώ
• το 0,1% από 200.000 – 500.000 ευρώ
• το 0,01% άνω των 900.000 ευρώ

Την ίδια περίοδο μισθωτοί και συνταξιούχοι δήλωσαν υψηλότερα εισοδήματα:

• το 20,2% εισόδημα έως 5.000 ευρώ
• το 25,6% από 5.000 – 10.000 ευρώ
• το 33,7% από 10.000 – 20.000 ευρώ
• το 11,5% από 20.000 – 30.000 ευρώ
• το 7% από 30.000 – 50.000 ευρώ
• το 1,4% από 50.000 – 75.000 ευρώ
• το 0,3% από 75.000 – 10.000 ευρώ
• το 0,2% από 100.000 – 200.000 ευρώ
• το 0,02% από 200.000 και πάνω

Έρχονται αλλαγές στα τεκμήρια

Το μέτρο των τεκμηρίων θεωρείται αναχρονιστικό και από το ίδιο το οικονομικό επιτελείο. Αυτός είναι και ο λόγος που έχει συσταθεί ειδική ομάδα στο Υπουργείο Οικονομικών, υπό τη Γενική Γραμματέα Φορολογικής Πολιτικής Μαίρη Ψύλλα, με στόχο να διορθώσει τις τεράστιες αδικίες του μέτρου.

Με βάση το χρονοδιάγραμμα, η επιτροπή θα παραδώσει το πόρισμα που θα συντάξει, προκειμένου στη συνέχεια να σχεδιαστούν τα νέα τεκμήρια και να κατατεθεί το τελικό σχέδιο έως το τέλος του έτους, προκειμένου τα νέα, μειωμένα τεκμήρια να εφαρμοστούν από το 2025.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τα τεκμήρια δεν θα μειωθούν οριζόντια κατά σχεδόν 30%, ένα ποσοστό που έχει βάλει στο τραπέζι ο ίδιος ο πρωθυπουργός προεκλογικά, καθώς όπως λένε στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών «σε κάποιες περιπτώσεις είναι πολύ χαλαρά και να μην λαμβάνουν υπόψη τους κάποια δεδομένα και σε άλλες περιπτώσεις να είναι πάρα πολύ αυστηρά και να μην έχουν αποτέλεσμα».

Θεωρείται βέβαιο πως θα αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού των τεκμηρίων διαβίωσης για κατοικίες, Ι.Χ. αυτοκίνητα και σκάφη αναψυχής, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις είναι εξωπραγματικά.

Μάλιστα, αναμένεται να τροποποιηθούν και οι διατάξεις για τα ελάχιστα ποσά τεκμηρίων διαβίωσης των 3.000 ευρώ για τους άγαμους και των 5.000 ευρώ για τους έγγαμους ή όσους έχουν συνάψει σύμφωνα συμβίωσης.