«Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι η ΕΕ θα ωφεληθεί πάρα πολύ από ένα μόνιμο ασφαλές περιουσιακό στοιχείο ανάλογο με το μέγεθος της οικονομίας της», δήλωσε ο Πάολο Τζεντιλόνι σε διάσκεψη στις Βρυξέλλες την Τρίτη. «Είμαι εξίσου πεπεισμένος ότι ο τελικός μας στόχος πρέπει να είναι η δημιουργία μιας κεντρικής δημοσιονομικής δομής σε ολόκληρη την ΕΕ».

Η επιθετικότητα της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και η πιθανότητα μιας δεύτερης προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ έχουν τροφοδοτήσει συζητήσεις στην Ευρώπη σχετικά με τον τρόπο ενίσχυσης των δαπανών για την άμυνα και την ασφάλεια. Τον περασμένο μήνα, οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν για πρώτη φορά σε επίσημο πλαίσιο τη δυνατότητα έκδοσης κοινών ομολόγων για τη χρηματοδότηση αμυντικών δαπανών.

Δύσκολες συζητήσεις

Ο Τζεντιλόνι υπογράμμισε ότι οργανισμοί όπως είναι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο ΟΟΣΑ και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχουν υποστηρίξει αυτές τις ιδέες στο παρελθόν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το εκτελεστικό σκέλος της ΕΕ, αρνήθηκε να συμπεριλάβει αυτές τις προτάσεις όταν η ΕΕ συζητούσε τη μεταρρύθμιση των δημοσιονομικών κανόνων, δεδομένης της δυσκολίας της συζήτησης, επεσήμανε ο Ευρωπαϊος Επίτροπος.

«Αλλά η ώρα να ξεκινήσει αυτή η συζήτηση είναι τώρα», πρόσθεσε.

Από την πλευρά του ο Επίτροπος Βιομηχανίας της ΕΕ Τιερί Μπρετόν προέτρεψε το μπλοκ να εξετάσει το ενδεχόμενο να δαπανήσει 100 δισεκατομμύρια ευρώ (109 δισεκατομμύρια δολάρια), καθώς η ΕΕ προσπαθεί να ενισχύσει την παραγωγή της για ένα ευρύ ευρύ φάσμα, από πυρομαχικά έως συστήματα αεράμυνας.

Αλλά η συζήτηση για τα κοινά ομόλογα για τη χρηματοδότηση της άμυνας αντιμετωπίζει μια δύσκολη αντιπαράθεση. Κατά τη διάρκεια μιας συνόδου κορυφής τον περασμένο μήνα, ο Ολλανδός πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε είπε ότι το κοινό χρέος για την άμυνα είναι μια κόκκινη γραμμή.

«Θα οδηγούσε σε μια στιγμή Χάμιλτον», είπε ο Ρούτε στους δημοσιογράφους για την ιδέα των κοινών αμυντικών ομολόγων, αναφερόμενος σε ένα οριστικό βήμα που οδήγησε στη δημιουργία της αμερικανικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης. «Αυτό θα ήταν ένα πολύ θεμελιώδες βήμα που δεν υποστηρίζω. Είμαι υπέρ μιας συλλογικότητας κυρίαρχων χωρών, όχι υπέρ μιας ομοσπονδίας».

“Χαίρομαι που σας βλέπω. Είναι πάντα χαρά μου να σας καλωσορίζω στην Ελλάδα. Σε μια ενδιαφέρουσα χρονική στιγμή, βρισκόμαστε δύο μήνες πριν από τις επόμενες ευρωπαϊκές εκλογές. Προσβλέπω και στη συζήτηση που θα έχουμε για τη γενική κατάσταση της ευρωπαϊκής οικονομίας” τόνισε ο πρωθυπουργός και πρόσθεσε:

“Είμαστε στην ευχάριστη θέση να σας αναφέρουμε ότι η Ελλάδα τα πηγαίνει αρκετά καλά. Πιστεύω ότι έχουμε καταφέρει κάτι που φαίνεται ότι είναι περίπλοκο για τα περισσότερα κράτη μέλη, και αυτό είναι οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης. Ταυτόχρονα, όμως, και μια σταθερή προσήλωση στη δημοσιονομική υπευθυνότητα με σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία θα συνεχίσουν να συμβάλλουν στη μείωση του λόγου χρέους προς το ΑΕΠ. Αντιλαμβανόμαστε πλήρως ότι για να διατηρήσουμε αυτούς τους βιώσιμους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, πρέπει να επικεντρωθούμε ακόμη περισσότερο στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Αυτή ήταν η εντολή που έλαβε η κυβέρνηση πριν από εννέα μήνες. Όπως βλέπετε, συνεχίζουμε με τη μέγιστη ταχύτητα, ανεξάρτητα από τον εκλογικό κύκλο, να εφαρμόζουμε αυτές τις μεταρρυθμίσεις.

Για παράδειγμα, μόλις καταθέσαμε μια πολύ σημαντική μεταρρύθμιση, ίσως την πιο σημαντική μεταρρύθμιση που έχει γίνει ποτέ στο δικαστικό μας σύστημα, όσον αφορά την καλύτερη κατανομή των δικαστών μας, προκειμένου να μειωθεί ο χρόνος που χρειάζεται το δικαστικό σύστημα για να εκδίδει την ετυμηγορία του, διότι γνωρίζαμε ότι αυτό αποτελούσε πάντα ένα διαρθρωτικό εμπόδιο για τη βελτίωση τόσο της κατάστασης του κράτους δικαίου όσο και των οικονομικών μας επιδόσεων. Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι η κυβέρνηση είναι ισχυρή και παραμένουμε πλήρως προσηλωμένοι στο μεταρρυθμιστικό μας πρόγραμμα, που σε αντίθεση με αυτό που συνέβη κατά τη διάρκεια των δύσκολων ετών, είναι το δικό μας μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα. Πιστεύω ότι έχει τη στήριξη των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, με τα οποία όπως γνωρίζετε έχουμε ένα εξαιρετικό επίπεδο συνεργασίας”.

Από πλευράς του ο Πάολο Τζεντιλόνι σημείωσε: “Πράγματι, είμαι αρκετά αισιόδοξος για την ευρωπαϊκή οικονομία αν και ο βηματισμός με τον οποίο εισήλθε στο 2024 είναι πολύ αδύναμος. Ελπίζουμε να έχουμε επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας στο δεύτερο μισό του έτους και ίσως το 2025 να είμαστε σε καλύτερη κατάσταση. Αλλά πράγματι, όπως είπατε, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι το σενάριο για την Ελλάδα είναι διαφορετικό. Έχουμε έναν μέσο όρο ανάπτυξης στην Ευρώπη στο 0% και κάτι, ενώ στην Ελλάδα έχετε έναν μέσο όρο ανάπτυξης 2% και κάτι, γεγονός που κάνει τη διαφορά.

Δεν είναι μόνο οι αριθμοί. Πιστεύω ότι είναι και ο τρόπος με τον οποίο η Ελλάδα αξιοποιεί και τους ευρωπαϊκούς πόρους του «ΝextGenerationEU». Αυτό είναι μέρος της ιστορίας, μιας ιστορίας αύξησης των επενδύσεων και επιπλέον των επενδύσεων σε στρατηγικούς τομείς όπως η έρευνα, η ανάπτυξη, η εκπαίδευση, το πώς η Ελλάδα αυξάνει τις εξαγωγές, που είναι επίσης ένα πολύ σημαντικό μήνυμα. Επιτρέψτε μου επίσης να αναγνωρίσω τον προσωπικό σας ρόλο, ο οποίος είναι πολύ σημαντικός αυτή τη στιγμή για το μέλλον της Ένωσης. Βρισκόμαστε, βέβαια, σε μια στιγμή αλλαγής του πολιτικού κύκλου, κοντά στις εκλογές, αλλά το ότι έχουμε να διηγηθούμε ένα success story είναι πολύ σημαντικό και για το μέλλον της Ευρώπης”.

Στη συνάντηση συμμετείχαν, εκ μέρους της κυβέρνησης, η Διευθύντρια του Διπλωματικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Άννα-Μαρία Μπούρα, o Πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων Μιχάλης Αργυρού, ο Επικεφαλής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Αλέξης Πατέλης και η Ειδική Σύμβουλος Διεθνούς Πολιτικής και Δημόσιας Διπλωματίας του Πρωθυπουργού, Αριστοτελία Πελώνη.

Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συμμετείχαν ο Γενικός Διευθυντής Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης (DG TAXUD) Γεράσιμος Θωμάς, η Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Νιόβη Ρίγκου και ο συνεργάτης του Επιτρόπου, Erik Burckhardt.

Παρουσιάζοντας την ενδιάμεση αξιολόγηση του RRF, ο επίτροπος Οικονομίας, Πάολο Τζεντιλόνι, τόνισε ότι «έχει επιτευχθεί πρόοδος» και «μέχρι στιγμής έχουν γίνει πολλά», αλλά παραδέχτηκε ότι υπάρχει πάντα περιθώριο βελτίωσης. Όπως είπε, το RRF έχει λίγο λιγότερο από τρία χρόνια ζωής, μέχρι τον Ιούνιο του 2026, και «από πολλές απόψεις το δεύτερο μισό του δρόμου θα είναι πιο δύσκολο από το πρώτο, καθώς τώρα οι επενδύσεις φτάνουν στο κρίσιμο στάδιο της υλοποίησή τους».

To RRF ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 2021 και έχει τον διπλό στόχο της αλληλεγγύης: να βοηθήσει τα κράτη μέλη να ανακάμψουν από την πανδημία COVID-19 και να αποφευχθεί ο κίνδυνος απόκλισης στην ανάπτυξη μεταξύ των κρατών μελών.

Όπως τόνισε ο Π. Τζεντιλόνι, τα σχέδια ανάκαμψης έχουν καταφέρει να περιορίσουν την απόκλιση στην ανάπτυξη μεταξύ των κρατών μελών. «Η κοινή επενδυτική ώθηση από το RRF υποστηρίζει την ανοδική οικονομική σύγκλιση στην ΕΕ», ανέφερε και σημείωσε ότι με βάση τον ρυθμό ανάπτυξης στην ΕΕ φαίνεται ξεκάθαρα ότι οι εκταμιεύσεις από το RRF είχαν ισχυρότερα αποτελέσματα στα νότια και ανατολικά κράτη μέλη από ό,τι στα βόρεια και δυτικά με σχετικά υψηλότερα επίπεδα ΑΕΠ.

Όσον αφορά το μέλλον, ο Π. Τζεντιλόνι τόνισε ότι με βάση το οικονομικό μοντέλο προσομοίωσης της Επιτροπής, εκτιμάται ότι το NextGenerationEU έχει τη δυνατότητα να αυξήσει το πραγματικό ΑΕΠ της ΕΕ έως και 1,4% το 2026, σε σύγκριση με ένα σενάριο χωρίς NGEU. Πρόσθεσε, επίσης, ότι τα ευεργετικά αποτελέσματα των μεταρρυθμίσεων που θεσπίζονται μέσω του RRF, θα γίνουν αισθητά σταδιακά τα επόμενα χρόνια.

Ο Π. Τζεντιλόνι επισήμανε ότι το RRF έφερε μια νέα διάσταση στα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ, διότι η χρηματοδότηση των επενδύσεων εξαρτάται από την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων. Όλα τα σχέδια απαιτείται να αντιμετωπίζουν «το σύνολο ή ένα σημαντικό μερίδιο των συστάσεων ανά χώρα (CSR). Μετά από δύο χρόνια εφαρμογής του RRF, το μερίδιο των συστάσεων που σημειώθηκε πρόοδος αυξήθηκε μεταξύ 2021-2023 από 52% σε 69%, τονίζει η έκθεση.

Επιπλέον, ο Ιταλός επίτροπος τόνισε ότι το RRF διαδραμάτισε βασικό ρόλο στη διατήρηση των δημοσίων επενδύσεων. Με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν, ο δείκτης δημοσίων επενδύσεων της ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί στο 3,5% του ΑΕΠ το 2025, από 3% το 2019. Και περίπου το ήμισυ αυτής της αύξησης σχετίζεται με τη χρηματοδότηση του RRF.

Σύμφωνα με την έκθεση, μέχρι το τέλος του 2023 περισσότερα από 1.150 ορόσημα και στόχοι είχαν αξιολογηθεί από την Επιτροπή ως ικανοποιητικά. Η επίτευξη αυτών των βημάτων στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων οδήγησε σε θετικές αλλαγές και απτά αποτελέσματα επί τόπου.

Με τη βοήθεια του RRF, για παράδειγμα, εξοικονομήθηκαν πάνω από 28 εκατ. μεγαβατώρες (MWh) στην κατανάλωση ενέργειας. Πάνω από 5,6 εκατ. επιπλέον νοικοκυριά έχουν πλέον πρόσβαση στο Διαδίκτυο μέσω δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας και σχεδόν 9 εκατ. άνθρωποι έχουν επωφεληθεί από μέτρα προστασίας από καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα, όπως πλημμύρες και πυρκαγιές.

Μέχρι σήμερα, σχεδόν 225 δισ. ευρώ από κονδύλια RRF έχουν ήδη εκταμιευθεί στα κράτη μέλη, ενώ 67 δισ. ευρώ εκταμιεύθηκαν ως προχρηματοδότηση για την έναρξη της υλοποίησης μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων και την άμβλυνση των βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων πρώτα της κρίσης COVID-19 και στη συνέχεια της ενεργειακής κρίσης στους προϋπολογισμούς των κρατών μελών.

Μέχρι το τέλος του 2023 το Συμβούλιο είχε εγκρίνει αναθεωρημένα σχέδια για τις 27 χώρες, για να μεγιστοποιήσει τον αντίκτυπό τους σε ένα μεταβαλλόμενο πλαίσιο. Τα σχέδια αναθεωρήθηκαν για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών της ενέργειας μετά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τον υψηλό πληθωρισμό και τις διακοπές της εφοδιαστικής αλυσίδας. Στην Ελλάδα, τη Σλοβενία και την Κροατία, τα σχέδια επικαιροποιήθηκαν επίσης και για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών, οι οποίες, εκτός από τον ανθρώπινο πόνο που προκάλεσαν, κατέστησαν δύσκολη την εφαρμογή ορισμένων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.

Αυτές οι αναθεωρήσεις των εθνικών σχεδίων αύξησαν σημαντικά το μέγεθος της στήριξης της ΕΕ για τις οικονομίες με σχεδόν 150 δισ. ευρώ. Αυτό περιλαμβάνει πρόσθετη χρηματοδότηση για 23 κεφάλαια του REPowerEU και 125,5 δισ. ευρώ σε πρόσθετη δανειακή στήριξη. Συνολικά, το RRF πρόκειται να χορηγήσει χρηματοδοτική στήριξη 650 δισ. ευρώ στην οικονομία της ΕΕ.

Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Βλάντις Ντομπρόβσκις δήλωσε: «Από τότε που ιδρύθηκε, το RRF μεταμορφώνει τις οικονομίες και τις κοινωνίες σε όλη την Ευρώπη για να τις καταστήσει πιο βιώσιμες, να ενισχύσει τη συνολική μας ανθεκτικότητα και να προωθήσει την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Αυτή η ενδιάμεση αξιολόγηση δείχνει ότι η καινοτόμος προσέγγισή της που βασίζεται στις επιδόσεις φέρνει πραγματικά αποτελέσματα επί τόπου, με αρκετή ευελιξία ώστε να προσαρμοστεί σε νέες προκλήσεις, όπως ο πληθωρισμός και τα ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας. Καθώς το RRF εισέρχεται στο δεύτερο μισό της ζωής του, υπάρχουν διδάγματα που πρέπει να αντληθούν και ακούμε προσεκτικά τους ανθρώπους, τις επιχειρήσεις και τα κράτη μέλη, ώστε να μπορέσουμε να βελτιώσουμε περαιτέρω την εφαρμογή του».

Σήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να ξεκινήσει συνομιλίες με το Συμβούλιο για τους νέους κανόνες οικονομικής διακυβέρνησης. Το κείμενο, που εγκρίθηκε από τους ευρωβουλευτές με ευρεία πλειοψηφία με 431 ψήφους υπέρ, 172 κατά και 4 αποχές, αποτελεί την εντολή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για διαπραγματεύσεις που ξεκινούν, από σήμερα κιόλας, με τα κράτη-μέλη σχετικά με την τελική μορφή της νομοθεσίας.

Ο Επίτροπος Οικονομίας, Πάολο Τζεντιλόνι, εξέφρασε την ικανοποίησή του γι’ αυτό το «σημαντικό» και «θετικό» βήμα, τονίζοντας ότι τα χρονικά περιθώρια είναι πολύ στενά για μια τελική συμφωνία. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι η συμφωνία θα πρέπει να επιτευχθεί στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου, αν θέλουμε η νομοθετική διαδικασία να οριστικοποιηθεί πριν από τη λήξη της τρέχουσας νομοθετικής περιόδου. Όπως εξήγησε, καθώς πλησιάζουν οι ευρωεκλογές και μετά την πρόσφατη απενεργοποίηση της Γενικής Ρήτρας Διαφυγής, «είναι σημαντικό και επείγον να οριστικοποιηθούν με σαφήνεια οι νέοι κανόνες για τη δημοσιονομική πολιτική».

Πρόσθεσε, επίσης, ότι στο σημερινό αβέβαιο οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον, ο στόχος είναι «οι νέοι κανόνες να επιτρέπουν τη σταδιακή μείωση του χρέους, αφήνοντας παράλληλα χώρο για τις μαζικές δημόσιες επενδύσεις που χρειάζεται η Ευρώπη για να αντιμετωπίσει με επιτυχία τις προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας».

Οι κανόνες του νέου Συμφώνου Σταθερότητας θα μπορούσαν να τεθούν σε ισχύ ήδη από το δημοσιονομικό έτος 2025, ωστόσο ο χρόνος είναι πολύ στενός. Ο Π. Τζεντιλόνι είπε ότι αυτό είναι κάτι το οποίο θα αποφασιστεί τις επόμενες εβδομάδες, αλλά αυτό που προέχει είναι η επίτευξη συμβιβασμού. Παραδέχτηκε, ότι υπάρχουν διαφορετικές θέσεις σε σημαντικά ζητήματα μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και τόνισε ότι στις διαπραγματεύσεις που ξεκινούν σήμερα μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η Επιτροπή θα καταβάλει κάθε προσπάθεια για επίτευξη συμφωνίας.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης που προηγήθηκε της ψηφοφορίας, στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η μία εκ των εισηγητών της εντολής για τις διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο, η Έστερ Ντε Λανζ (ΕΛΚ, Ολλανδία), τόνισε ότι το κείμενο που ψηφίζουν οι ευρωβουλευτές εισάγει κάποιο περιθώριο ευελιξίας, ιδίως για να επιτρέψει τις απαραίτητες επενδύσεις για το κλίμα, αλλά βασίζεται επίσης σε βιώσιμα οικονομικά για να αποφευχθεί η επιβάρυνση των μελλοντικών γενεών με υπερβολικό χρέος.

Η έταιρη εισηγήτρια από την ομάδα των Σοσιαλιστών, η Μαργκαρίτα Μάρκες (Πορτογαλία), είπε ότι η πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προσφέρει ισχυρή κοινωνική διάσταση, μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση του χρέους και κίνητρα για επενδύσεις στις κύριες προτεραιότητες της ΕΕ, όπως το κλίμα, η ψηφιακή τεχνολογία, η άμυνα και οι κοινωνικοί τομείς. «Προτεραιότητά μας είναι τώρα να καταλήξουμε σε μια τελική συμφωνία εγκαίρως για να αποφύγουμε την επιστροφή στους ισχύοντες και αναποτελεσματικούς δημοσιονομικούς κανόνες και να εφαρμόσουμε ένα νέο πλαίσιο που αποτρέπει την επιστροφή των πολιτικών λιτότητας».

«Τα νέα είναι ανάμεικτα, καθώς από τη μία έχουμε μια αδύναμη οικονομία, αλλά από την άλλη δεν βρισκόμαστε σε ύφεση», δήλωσε στην τηλεόραση του Bloomberg από το Μαρακές, όπου παρευρίσκεται για τις ετήσιες συνεδριάσεις του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

«Αν σκεφτούμε τις περσινές προβλέψεις, περιμέναμε μια χειρότερη κατάσταση από αυτή στην οποία βρισκόμαστε», είπε και πρόσθεσε ότι οι γεωπολιτικές επιπτώσεις από τον πόλεμο μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς θα μπορούσαν να επηρεάσουν το εμπόριο σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά πρόσθεσε ότι είναι πολύ νωρίς για να εκτιμήσουμε πλήρως το οικονομικό πλήγμα.

«Δεν διαβλέπουμε μεγάλη επίπτωση στις τιμές πετρελαίου επί του παρόντος, αλλά η κατάσταση ασφαλώς αυξάνει την αβεβαιότητα των οικονομικών προοπτικών», επισήμανε ο Gentiloni.

Οι εκτιμήσεις για την Ευρωζώνη

Ο Gentiloni μίλησε δύο ημέρες μετά την υποβάθμιση των προβλέψεων του ΔΝΤ για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης φέτος και το επόμενο έτος σε 0,7% και 1,2% αντίστοιχα. πρόκειται για εκτίμηση χαμηλότερη από τις προβλέψεις της ίδιας της ΕΕ για την περιοχή, οι οποίες αναθεωρήθηκαν επί τα χείρω τον περασμένο μήνα. Οι Βρυξέλλες πρόκειται να δημοσιεύσουν άλλη μια αναθεώρηση των εκτιμήσεων τον Νοέμβριο.

Η χαμηλή ζήτηση από την Κίνα, οι ελλείψεις εργαζομένων, τα υψηλά επιτόκια και οι παρατεταμένες επιπτώσεις από την περσινή ενεργειακή κρίση επιβαρύνουν την ευρωζώνη. Αναπτύχθηκε μόνο κατά 0,1% το πρώτο και το δεύτερο τρίμηνο του έτους και αναμένεται να συνεχίσει αυτή την πορεία μέχρι το τέλος του 2023.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος δήλωσε ότι, αν και ο πληθωρισμός έχει επιβραδυνθεί, το πρόβλημα δεν έχει λυθεί, ιδίως καθώς δεν μπορεί να αποκλειστεί ο κίνδυνος υψηλότερων τιμών του πετρελαίου.

«Αυτό που είναι σημαντικό για όλα τα κράτη μέλη είναι να διατηρήσουν συνετή δημοσιονομική πολιτική», είπε. «Δεν μπορούμε να υπονομεύσουμε τη νομισματική σύσφιξη με επεκτατική δημοσιονομική πολιτική».

Η ιταλική οικονομία

Ερωτηθείς σχετικά με τα spreads των ιταλικών ομολόγων, απάντησε ότι τα τρέχοντας «δεν αποτελούν καθόλου πηγή ανησυχίας». Το ΔΝΤ προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα ότι η Ιταλία θα εξακολουθήσει να έχει χρέος άνω του 140% του ΑΕΠ ακόμη και σε πέντε χρόνια. Η συσσώρευση χρέους της χώρας βρίσκεται εδώ και καιρό στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των επενδυτών και αποτελεί ανησυχία για τους αξιωματούχους στις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη, οι οποίοι έχουν κληθεί περιοδικά να βοηθήσουν τη χώρα σε στιγμές αναταραχής των αγορών.

Μόλις αυτή την εβδομάδα, ανώτερος αξιωματούχος της Τράπεζας της Ιταλίας προειδοποίησε για τις επιπτώσεις των σχεδίων δανεισμού της κυβέρνησης Μελόνι.

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε ουσιαστικά προς τα πάνω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη στην Ελλάδα», τόνισε ο Π. Τζεντιλόνι. Πράγματι, η Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη για την Ελλάδα το 2023 στο 2,4% από 1,2% που ήταν η πρόβλεψή της τον Φεβρουάριο.

Ο Π. Τζεντιλόνι αναφέρθηκε σε δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών που υπογραμμίζουν τις καλές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας. «Γενικά πιστεύω ότι τα αποτελέσματα είναι πολύ θετικά, έχουμε πρόβλεψη 2,4% για ανάπτυξη εφέτος, που είναι το διπλάσιο του μέσου όρου της ευρωζώνης και φυσικά θα δούμε την εξέλιξη την επόμενη χρονιά», ανέφερε ο Επίτροπος Οικονομίας, προσθέτοντας: «είναι δύσκολο για μένα να υπογραμμίσω αρνητικά στοιχεία, όταν έχουμε πολλά θετικά στοιχεία».

«Η οικονομική κατάσταση είναι ακόμη αβέβαιη. Είχαμε κάποιες ενθαρρυντικές ειδήσεις, καταφέραμε να μειώσουμε την ενεργειακή μας εξάρτηση, οι τιμές ενέργειας υποχώρησαν σημαντικά και ο πληθωρισμός κορύφωσε πέρυσι στην Ευρώπη», δήλωσε ο ίδιος ενώπιον δημοσιογράφων.

«Επομένως, υπάρχει μία περίπτωση να αποφύγουμε μία βαθιά ύφεση και ίσως να μπούμε σε μία πιο περιορισμένη, “ρηχή” επιβράδυνση», εξήγησε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας.

Ο Ιταλός επίτροπος αναφέρει ότι η λέξη κλειδί για την οικονομία της ΕΕ παραμένει σίγουρα η «αβεβαιότητα», σημειώνοντας ωστόσο ότι τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρεί «κάποια ενθαρρυντικά νέα», όπως η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, η επιστροφή των τιμών του φυσικού αερίου στα προπολεμικά επίπεδα, η ενότητα που έδειξαν οι Ευρωπαίοι ως προς την παροχή της οικονομικής στήριξης στο Κίεβο, η υιοθέτηση του ευρώ από την Κροατία, που αποδεικνύει ότι το ενιαίο νόμισμα βρίσκεται σε καλή κατάσταση, καθώς και ο πρωταγωνιστικός ρόλος που διαδραματίζει η ΕΕ στο νέο ελάχιστο φόρο επί των κερδών των πολυεθνικών, αλλά και το χαμηλό επίπεδο (6%) της ανεργίας  στην ΕΕ.

Ως προς την πρότασή του για μεταρρύθμιση του συμφώνου ανάπτυξης και σταθερότητας, ο Τζεντιλόνι αναφέρει: «Υπολογίζουμε να τη παρουσιάσουμε μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2023. Θα λαμβάνει υπόψη την ανάγκη για μεγαλύτερες  επενδύσεις και θα προτείνουμε να αναπτυχθούν διαχρονικά οι τροχιές εξυγίανσης του δημόσιου χρέους. Ως προς αυτό το θέμα, παρατηρώ με ικανοποίηση ότι οι δημόσιες επενδύσεις αυξάνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε αντίθεση με ό,τι συνέβη μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, αλλά πρέπει να βρούμε γρήγορα τους νέους κανόνες για να καθησυχάσουμε τις χρηματοπιστωτικές αγορές.»

Σχετικά με την εξέλιξη των δημοσιονομικών πολιτικών το 2023, υποστηρίζει ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί η πορεία μιας ουδέτερης δημοσιονομικής πολιτικής στην ευρωζώνη και οι υπερχρεωμένες χώρες να μειώσουν τις δημόσιες δαπάνες τους. «Θα έχουμε μια σημαντική πρώτη συνάντηση την άνοιξη, όταν πρόκειται να λήξουν τα μέτρα ενεργειακής στήριξης σε πολλά κράτη μέλη. Οι προϋπολογισμοί δεν προβλέπουν παρατάσεις. Θα προχωρήσουμε σε πιο στοχευμένα μέτρα; To ελπίζουμε, διότι τα μη στοχευμένα μέτρα έχουν πολύ υψηλό κόστος. Επιπλέον ενεργούν ενάντια στη νομισματική πολιτική και επιβραδύνουν την καταπολέμηση του πληθωρισμού. Μπορούμε να αποφύγουμε την ύφεση, αλλά γι' αυτό χρειαζόμαστε πραγματικό δημοσιονομικό συντονισμό», τονίζει καταλήγοντας.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ανέφερε για τον πληθωρισμό ότι κορυφώνεται και αυτό επιβεβαιώνεται από τα πρόσφατα δεδομένα. Σημείωσε επίσης, ότι το 2023, οι πληθωριστικές πιέσεις ναι μεν θα αποκλιμακωθούν, αλλά «πολύ, πολύ σταδιακά». Σε κάθε περίπτωση όμως εκτίμησε πως οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν έχουν ήδη αρχίσει να επιβεβαιώνονται.

Ο Π. Τζεντιλόνι παραθέτοντας την ατζέντα της σημερινής συνεδρίασης δήλωσε επίσης ότι θα ξεκινήσουν οι συζητήσεις για τον προϋπολογισμό του 2023. Παρότι θα συνεχιστούν και σε επόμενες συνεδριάσεις, εκτιμά ήδη πως η αναλογία των κρατικών επενδύσεων είναι θετική σε όλα τα κράτη μέλη, ιδίως σε ό,τι αφορά την πράσινη μετάβαση και την ενέργεια, παρά την κρίση. Τόνισε όμως ότι υπάρχει κίνδυνος για διαμόρφωση μεγαλύτερου δημοσιονομικού ελλείμματος από το προσδοκώμενο λόγω της πιθανής παράτασης των μέτρων στήριξης για την ενέργεια.

Επιπλέον, ανέφερε ότι θα πραγματοποιηθεί και η πρώτη συζήτηση για την οικονομική διακυβέρνηση. «Προσπαθούμε να φέρουμε σταθερότητα και ανάπτυξη στο ίδιο επίπεδο», δήλωσε λέγοντας ότι τα κράτη μέλη έχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, αλλά και ότι θα πρέπει να πάρουν μία απόφαση στους επόμενους μήνες. Είναι σημαντικό να τεθούν νέοι δημοσιονομικοί κανόνες, θα είναι ένα μήνυμα στις χρηματοπιστωτικές αγορές για την ώθηση της οικονομίας μας, δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τζεντιλόνι.

Για το πλαφόν 60 δολαρίων στο ρωσικό πετρέλαιο, το οποίο επετεύφχθη την Παρασκευή, ο Ευρωπαίος Επίτροπος σημείωσε ότι συνολικά, το μέτρο είναι σημαντικό και ότι είναι αρκετά ευχαριστημένος, διότι μετά από μία μεγάλη συζήτηση συνήφθη μία συμφωνία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το πλαφόν αυτό κατά την εκτίμησή του θα δώσει πλεονέκτημα σε διαφορετικούς «παίκτες» της αγοράς από την G7 και την Αυστραλία.

Ο κ. Τζεντιλόνι ανέφερε ότι αυτό που βλέπουμε στα σχέδια της Ελλάδας είναι ότι πρώτον, «η ποιότητα των μέτρων δεν είναι όσο στοχευμένη θα θέλαμε» και αυτό δυστυχώς είναι ένα πρόβλημα που το συναντάμε και σε άλλες χώρες. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι είναι θετικό ότι αυτά τα μέτρα για την ενέργεια που ήταν αρκετά υψηλά στην Ελλάδα το 2022 (περί το 2% του εθνικού ΑΕΠ) και μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ, προβλέπεται ότι το 2023 θα μετριαστούν.

«Η πραγματικότητα είναι μπροστά μας»

«Αυτό είναι μια πρόκληση που ισχύει για όλα τα κράτη-μέλη, εάν τελικά οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα», δήλωσε ο Π. Τζεντιλόνι. Μέχρι στιγμής, πάντως, παρατήρησε ότι το 2022 η Ελλάδα δαπανά σημαντικό τμήμα του ΑΕΠ της για ενεργειακά μέτρα και προβλέπει μείωση των δαπανών αυτών για το 2023. «Η πραγματικότητα είναι μπροστά μας», πρόσθεσε ο Επίτροπος.

Μισθοί και πληθωρισμός

Εξάλλου, κληθείς να σχολιάσει την πρόβλεψη της Επιτροπής ότι οι αυξήσεις των μισθών στην Ελλάδα θα παραμείνουν κάτω από τον πληθωρισμό, ο Πάολο Τζεντιλόνι παρατήρησε ότι αυτό είναι ένα πρόβλημα σχεδόν για όλες τις χώρες στην ΕΕ, αλλά για διαφορετικούς λόγους στην κάθε μία. Οι μισθοί αυξάνονται πιο γρήγορα σε σχέση με τα τελευταία χρόνια, όμως η αύξηση αυτή δεν καλύπτει την αύξηση του πληθωρισμού, με αποτέλεσμα τη συρρίκνωση της καταναλωτικής ισχύος, τόνισε ο Επίτροπος Οικονομίας.

Όπως είπε, έχουμε δύο κινδύνους μπροστά μας: Ο ένας είναι η απώλεια της αγοραστικής δύναμης και ο δεύτερος είναι ο σπειροειδής αυξανόμενος πληθωρισμός. Η περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού θα έβλαπτε επίσης τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, παρατήρησε ο κ. Τζεντιλόνι, τονίζοντας ότι χρειάζεται μια ισορροπία. «Δεν μπορούμε να δεχτούμε μια δραματική απώλεια της αγοραστικής δύναμης και θα πρέπει να αποφύγουμε αυτό το σπιράλ πληθωρισμού-μισθών», τόνισε.