Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, τα επίπεδα αποθήκευσης κινούνται στο 78,7%, με τον στόχο του 90% να πρέπει να επιτευχθεί το διάστημα από 1η Οκτωβρίου έως 1η Δεκεμβρίου. Σε χώρες όπως η Ιταλία, τα αποθέματα έχουν ήδη φθάσει το 89,3%, πρακτικά αγγίζοντας τον στόχο πριν ακόμη ξεκινήσει η περίοδος έντονης ζήτησης.

Σταθερότητα στις τιμές
Η ισχυρή εικόνα των αποθηκών στέλνει θετικό σήμα στις αγορές, οι οποίες αναζητούν καθημερινά ενδείξεις για το εάν θα υπάρξουν πιέσεις στην τροφοδοσία τους επόμενους μήνες. Το συμβόλαιο αναφοράς στο ολλανδικό hub TTF έκλεισε την Παρασκευή στα 31,97 ευρώ/MWh, παραμένοντας εντός του εύρους των 30–33,9 ευρώ/MWh όπου κινείται από τις αρχές Αυγούστου. Η σταθεροποίηση αυτή αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στα υψηλά αποθέματα, που περιορίζουν τον κίνδυνο έντονης μεταβλητότητας.

Ωστόσο, όπως τονίζουν παράγοντες της αγοράς, η εικόνα αυτή θα μπορούσε να αλλάξει σε περίπτωση απρόβλεπτων διαταραχών στον εφοδιασμό, γεγονός που υπενθυμίζει ότι η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης παραμένει ένα ευαίσθητο ζήτημα.

Μήνυμα στις αγορές
Συνολικά, η εικόνα των αποθηκών λειτουργεί ως καθησυχαστικός παράγοντας για την Ευρώπη, ενόψει ενός ακόμη χειμώνα που έρχεται υπό το βάρος αβεβαιοτήτων. Αν δεν υπάρξουν απρόοπτες εξελίξεις στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου, οι καταναλωτές και η βιομηχανία μπορούν να ελπίζουν σε μια πιο "ήρεμη" σεζόν, χωρίς τις εντάσεις που χαρακτήρισαν προηγούμενα χρόνια.

Ανοδικά ο Σεπτέμβριος
Στην ελληνική αγορά πάντως την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου καταγράφεται ισχυρή άνοδος στην τιμή του ρεύματος στη χονδρεμπορική. Συγκεκριμένα η μέση τιμή μέχρι τις 8 Σεπτεμβρίου βρισκόταν στα 90,92 ευρώ η μεγαβατώρα, αυξημένη κατά 24% σε σύγκριση με τα 73,15 ευρώ η μεγαβατώρα του Αυγούστου. Η αύξηση αυτή εφόσον συνεχιστεί αναμένεται να επηρεάσει τα πράσινα κυμαινόμενα τιμολόγια λιανικής για το μήνα Οκτώβριο.

Υπενθυμίζεται ότι η Task Force ενεργοποιήθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε. που ελήφθη στα μέσα Ιουνίου, ύστερα από την σχετική πρόταση που υπέβαλε στα κοινοτικά όργανα τον Ιανουάριο, ο Πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης.

Στην τηλεδιάσκεψη συμμετείχαν τα κράτη – μέλη σε επίπεδο Υφυπουργών/Αναπληρωτών Υπουργών, καθώς και εκπρόσωποι των αντίστοιχων Διαχειριστών Συστήματος Μεταφοράς, των Εθνικών Ρυθμιστικών Αρχών και του ACER (Agency for the Cooperation of Energy Regulators).

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης – όπως ανακοίνωσε το ΥΠΕΝ – τέθηκαν τα ζητήματα των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στις χώρες της Ε.Ε., της πορείας των ενεργειακών διασυνδέσεων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, αλλά και της ετοιμότητας των ενεργειακών υποδομών για την αντιμετώπιση των προκλήσεων του φετινού καλοκαιριού, με στόχο τον προσδιορισμό συγκεκριμένων επιχειρησιακών μέτρων για τον μετριασμό του κινδύνου εμφάνισης αρρυθμιών στις τιμές της ενέργειας.

Πιο συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης κάλεσε τα κράτη – μέλη να ενημερώσουν εάν έχουν λάβει ή σκέφτονται να λάβουν οποιαδήποτε μέτρα για:

– να μεγιστοποιήσουν τη διασυνοριακή δυναμικότητα που είναι διαθέσιμη για εμπόριο,

– να διασφαλίσουν αποτελεσματικό συντονισμό για τη συντήρηση του δικτύου/των εγκαταστάσεων,

– τη βελτίωση της ευελιξίας του συστήματος, – μεταξύ άλλων μέσω της αποθήκευσης- και

– τη μείωση της ζήτησης κατά τις ώρες αιχμής της ζήτησης.

«Η σημερινή πρώτη συνεδρίαση της Task Force χαρακτηρίστηκε από την μεγάλη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων χωρών και την συναντίληψη τόσο του μεγέθους του προβλήματος, όσο και των δράσεων που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μια πιθανή έξαρση των τιμών. Όλες οι χώρες είμαστε πλέον καλύτερα προετοιμασμένες και έχουμε επεξεργαστεί σειρά συγκεκριμένων μέτρων που θα βοηθήσουν σε μια πιθανή μελλοντική κρίση.

Με τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι που η πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη όχι μόνο βρήκε «ευήκοα ώτα» στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά και οδήγησε και στην κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων – λύσεων για την θωράκιση της ενεργειακής ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή».

"Περιμένουμε οι τιμές χονδρικής στις τιμές ενέργειας να παραμείνουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, αν και με σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών της Ευρώπης", αναφέρει ο οίκος.

"Και αυτό παρά την εκτίμηση μας για χαμηλότερη ζήτηση ενέργειας το 2022 και το 2023 λόγω του πλήγματος που έχει υποστεί η βιομηχανική ζήτηση ως αποτέλεσμα των υψηλών τιμών στην ενέργεια αλλά και των εθελοντικών μέτρων για την εξοικονόμηση ενέργειας", προσθέτει.

Ο οίκος προειδοποιεί ταυτόχρονα ότι οι περιορισμοί στις ρωσικές προμήθειες φυσικού αερίου και τα τεχνικά προβλήματα στους γαλλικούς πυρηνικούς σταθμούς πιέζουν ολόκληρη την περιοχή. Η Γαλλία και η Γερμανία καταλαμβάνουν τα δύο τρίτα της κατανάλωσης στη δυτική Ευρώπη σε μια διασυνδεδεμένη αγορά.

Την ίδια στιγμή, ο ζεστός καιρός περιόρισε την αιολική και υδροηλεκτρική παραγωγή αυτό το καλοκαίρι, ενισχύοντας τη ζήτηση για το φυσικό αέριο που λειτουργεί ανταγωνιστικά με τα εργοστάσια άνθρακα.

Με δεδομένη την ανάγκη για φυσικό αέριο και σε πολλές άλλες βιομηχανίες, αναμένεται αναζωογόνηση της ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα με αποτέλεσμα η προσπάθεια απεξάρτησης από τον άνθρακα να καθυστερήσει, σημειώνει η Moody's.

Ο οίκος αναφέρει ταυτόχρονα ότι η νότια Ευρώπη είναι σε καλύτερη θέση όσον αφορά το φυσικό αέριο σε σύγκριση με τον βορρά, λόγω της μεγαλύτερης πρόσβασης σε τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που η Γερμανία μόλις τώρα ξεκίνησε να κατασκευάζει

Όπως αναφέρει μήνυμα της τσεχικής προεδρίας στο Twitter, κατέληξαν σε συμφωνία για 1) υποχρεωτική μείωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, 2) ανώτατο όριο στα έσοδα όσων παράγουν ηλεκτρική ενέργεια με άλλες τεχνολογίες και 3) συνεισφορά αλληλεγγύης από τους παραγωγούς ορυκτών καυσίμων.

Θα καταλήξουν σε κοινή απόφαση;

Οι Ευρωπαίοι υπουργοί Ενέργειας συνεδριάζουν αυτή την ώρα για δεύτερη φορά σε έναν μήνα για να συζητήσουν τα έκτακτα μέτρα που έβαλαν στο «τραπέζι των διαπραγματεύσεων» στις αρχές του μήνα και τις πιο πρόσφατες προτάσεις στο προσχέδιο της Κομισιόν, όμως οι διαφορετικές «φωνές» δεν επιτρέπουν αισιοδοξία για την επίτευξη μιας κοινής απόφασης.

Όσον αφορά τη θέση την Ελλάδας, κατά την είσοδο του στη Σύνοδο, ο Έλληνας υπουργός Κώστας Σκρέκας δήλωσε:

«Το σημερινό συμβούλιο υπουργών Ενέργειας γίνεται σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη ενεργειακή περίοδο, καθώς το ενεργειακό ζήτημα οξύνεται στην Ευρώπη, ενόψει και του επερχόμενου δύσκολου χειμώνα, πράγμα που γεμίζει με αγωνία νοικοκυριά και επιχειρήσεις», δήλωσε και πρόσθεσε:

«Τον προηγούμενο Μάρτιο ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε αποστείλει επιστολή στην πρόεδρο Φον ντερ Λάιεν ζητώντας την επιβολή πλαφόν στο φυσικό αέριο, σήμερα 15 κράτη – μέλη στηρίζουν την ελληνική πρόταση, την πρόταση του Έλληνα Πρωθυπουργού και ζητούν από την ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσουν τολμηρές και αποφασιστικές προτάσεις. Είμαι αισιόδοξος ότι η Ευρώπη θα υποστηρίξει και θα διασφαλίσει την κοινωνική συνοχή απέναντι στον πολεμικό και ενεργειακό τυχοδιωκτισμό της Ρωσίας. Είναι όμως ύψιστο ζήτημα ανθρωπιστικών και δημοκρατικών αξιών να συνεχίσουμε όλοι μαζί».

«Η φον ντερ Λάιεν, η πρόεδρός μας, θα το παρουσιάσει με περισσότερες λεπτομέρειες στις 14 Σεπτεμβρίου», δήλωσε ο Μέχτιλντ Βέρσντέρφερ, αναπληρωτής γενικός διευθυντής της υπηρεσίας ενέργειας της Κομισιόν στη διάρκεια της συνεδρίασης της επιτροπής Ενέργειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Στους υπ. Ενέργειας της Ε.Ε. η ελληνική πρόταση

Τις ελληνικές προτάσεις για την αγορά ενέργειας γνωστοποίησε στους Ευρωπαίους ομολόγους του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας ενόψει της έκτακτης συνεδρίασης του συμβουλίου υπουργών Ενέργειας της 9ης Σεπτεμβρίου. Οπως ο ίδιος γνωστοποίησε με ανάρτησή του στο Τwitter, σε επιστολή που τους απέστειλε παρουσιάζει τον μηχανισμό ανάκτησης υπερεσόδων από τις εταιρίες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, τα χρήματα που έχουμε ανακτήσει τις πρώτες 55 ημέρες της εφαρμογής του και την ελληνική πρόταση για έναν μόνιμο ευρωπαϊκό μηχανισμό που αποσυνδέει τις τιμές φυσικού αερίου από αυτές του ρεύματος.

Οι ελληνικές προτάσεις, σύμφωνα με τον κ. Σκρέκα, περιλαμβάνονται και σε επιστολή από την ομάδα Gas coordination group της Κομισιόν, στην οποία συμμετέχουν ρυθμιστές από όλες τις χώρες της Ε.Ε. Στην επιστολή αναφέρονται τόσο η πρόταση αποσύνδεσης του ηλεκτρικού ρεύματος από την τιμή φυσικού αερίου όσο και ο προσωρινός μηχανισμός ανάκλησης των υπερεσόδων της εταιρείας παραγωγής. Στην επιστολή της ομάδας Gas coordination group αναφέρεται ως «μοντέλο ΙΙΙ» αυτό της Ιβηρικής Χερσονήσου που εφαρμόζουν η Ισπανία και η Πορτογαλία, και ζητείται από τα κράτη-μέλη να κρίνουν ποιο είναι το καταλληλότερο για να εφαρμοστεί κεντρικά στην Ευρώπη, σύμφωνα με τον υπουργό.

Οι αυξανόμενες τιμές φυσικού αερίου σπρώχνουν προς τα πάνω το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη, αυξάνοντας παράλληλα τον πληθωρισμό και την οικονομική επιβάρυνση για επιχειρήσεις και νοικοκυριά που αγωνίζονται ακόμα να ξανασταθούν στα πόδια τους μετά την πανδημία.

Το γερμανικό συμβόλαιο ενέργειας για το επόμενο έτος ενισχύθηκε κατά 3,6% στα 254 ευρώ ανά μεγαβατώρα, που είναι η υψηλότερη από τις 23 Δεκεμβρίου, στο Ευρωπαϊκό Χρηματιστήριο Ενέργειας. Το αντίστοιχο γαλλικό συμβόλαιο κέρδισε 1,6% στα 320 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίσης σε υψηλό έξι μηνών.

Η αύξηση των τιμών αερίου ενισχύει παράλληλα τη ζήτηση για άνθρακα ως πηγή ενέργειας, που αποτελεί μια εναλλακτική που μολύνει το περιβάλλον και η οποία αναμένεται να χρησιμοποιηθεί τον ερχόμενο χειμώνα αν επιμείνουν τα προβλήματα εφοδιασμού για το φυσικό αέριο. Τα προθεσμιακά συμβόλαια άνθρακα ενισχύθηκαν κατά 4% στα 270 δολάρια ανά τόνο.