Τι είναι το πορτοκαλί τιμολόγιο και πώς λειτουργεί

Το πορτοκαλί τιμολόγιο εισάγει ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο χρέωσης της ηλεκτρικής ενέργειας. Αντί για σταθερή τιμή ανά κιλοβατώρα, το κόστος θα διαμορφώνεται δυναμικά με βάση τη χονδρική τιμή της αγοράς κάθε ώρα, προσθέτοντας το περιθώριο κέρδους του παρόχου. Για να συμμετάσχει κάποιος στο σύστημα αυτό, απαιτείται υποχρεωτικά η εγκατάσταση έξυπνου μετρητή στην κατοικία ή την επιχείρηση. Οι τιμές θα ανακοινώνονται καθημερινά μέσω ειδικής εφαρμογής στο κινητό τηλέφωνο, το αργότερο μέχρι τις 17:00 της προηγούμενης ημέρας, δίνοντας στους καταναλωτές τη δυνατότητα να προγραμματίσουν την κατανάλωσή τους.

Ποιους συμφέρει το πορτοκαλί τιμολόγιο

Το νέο σύστημα χρέωσης δεν ωφελεί όλους τους καταναλωτές με τον ίδιο τρόπο. Συγκεκριμένες κατηγορίες νοικοκυριών και επιχειρήσεων μπορούν να επωφεληθούν σημαντικά από το πορτοκαλί τιμολόγιο. Όσοι έχουν ευελιξία στο πρόγραμμά τους και μπορούν να μετακινήσουν την κατανάλωσή τους στις μεσημεριανές ώρες, από τις 10:00 έως τις 17:00, θα δουν μείωση έως και 20% στο λογαριασμό τους. Αυτό περιλαμβάνει νοικοκυριά με εργαζόμενους από το σπίτι, συνταξιούχους και επιχειρήσεις που λειτουργούν κυρίως κατά τη διάρκεια της ημέρας. Επίσης, όσοι διαθέτουν φωτοβολταϊκά συστήματα μπορούν να συνδυάσουν την παραγωγή με την κατανάλωση στις ώρες αιχμής, μεγιστοποιώντας την εξοικονόμηση.

Ποιους δεν συμφέρει και οι κίνδυνοι αύξησης κόστους

Αντίθετα, το πορτοκαλί τιμολόγιο ενέχει σοβαρούς κινδύνους για συγκεκριμένες κατηγορίες καταναλωτών. Όσοι εξαρτώνται από τη νυχτερινή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να αντιμετωπίσουν αύξηση έως και 35% στη χρέωσή τους. Νοικοκυριά με εργαζόμενους που απουσιάζουν όλη μέρα και χρησιμοποιούν τις ηλεκτρικές συσκευές το βράδυ, καθώς και επιχειρήσεις που λειτουργούν σε νυχτερινές βάρδιες, θα επιβαρυνθούν σημαντικά. Η διατήρηση μεγάλων καταναλώσεων κατά τις βραδινές και νυχτερινές ώρες, όταν η ζήτηση είναι υψηλή και η ανανεώσιμη ενέργεια περιορισμένη, οδηγεί σε δυσανάλογα υψηλές χρεώσεις.

Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του νέου συστήματος

Η εφαρμογή του πορτοκαλί τιμολογίου θα γίνει σταδιακά κατά το 2026. Αρχικά, από την 1η Φεβρουαρίου 2026, το σύστημα θα τεθεί σε ισχύ για τους εμπορικούς καταναλωτές και τις επιχειρήσεις. Δύο μήνες αργότερα, από την 1η Απριλίου 2026, θα επεκταθεί και στους οικιακούς καταναλωτές. Αυτό το χρονικό περιθώριο δίνει στα νοικοκυριά επιπλέον χρόνο να προετοιμαστούν, να εγκαταστήσουν έξυπνους μετρητές και να κατανοήσουν πώς μπορούν να προσαρμόσουν τις καταναλωτικές τους συνήθειες για να επωφεληθούν από το νέο σύστημα.

Πρακτικές συμβουλές για εξοικονόμηση με το πορτοκαλί τιμολόγιο

Για να αξιοποιήσετε στο έπακρο το πορτοκαλί τιμολόγιο και να μειώσετε το κόστος ενέργειας, χρειάζεται στρατηγικός σχεδιασμός. Προγραμματίστε τη λειτουργία ενεργοβόρων συσκευών όπως πλυντήρια, πλυντήρια πιάτων και στεγνωτήρια για τις μεσημεριανές ώρες, όταν οι τιμές είναι χαμηλότερες. Χρησιμοποιήστε την εφαρμογή του παρόχου σας για να ελέγχετε καθημερινά τις προβλεπόμενες τιμές και να προσαρμόζετε ανάλογα το πρόγραμμά σας. Εάν διαθέτετε συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, φορτίστε τα κατά τις ώρες χαμηλής χρέωσης και χρησιμοποιήστε την αποθηκευμένη ενέργεια τις ακριβές ώρες. Τέλος, αξιολογήστε εάν το πορτοκαλί τιμολόγιο ταιριάζει πραγματικά στον τρόπο ζωής σας πριν προχωρήσετε στην αλλαγή.

Τα ωράρια του διζωνικού τιμολογίου

Σκοπός του διζωνικού τιμολογίου μειωμένης τιμολόγησης είναι η πρόσβαση των καταναλωτών σε ηλεκτρικό ρεύμα τις ώρες που είναι πιο φθηνό. Θα αποτελείται από τη μεσημβρινή και τη νυχτερινή ζώνη από Δευτέρα έως και Κυριακή και διαμορφώνεται ως εξής:

Χειμερινό ωράριο (Νοέμβριο έως Μάρτιο):

– Μεσημβρινή ζώνη: 12 μ. – 3 μ.μ.

– Νυχτερινή ζώνη: 2 π.μ. – 5 π.μ.

Θερινό ωράριο (Απρίλιο έως Οκτώβριο):

– Μεσημβρινή ζώνη: 11 π.μ. – 3 μ.μ.

– Νυχτερινή ζώνη: 2 π.μ. – 4 π.μ.

Οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται αν έχουν μεταβεί στη νέα διζωνική μειωμένη τιμολόγηση μέσω της εφαρμογής «Αιτήματα εξυπηρέτησης», επιλέγοντας την κατηγορία «Ελεγχος διζωνικής μειωμένης τιμολόγησης» και καταχωρίζοντας τον αριθμό παροχής. Σύμφωνα με τις οδηγίες, θα εμφανίζεται το σχετικό μήνυμα ενημέρωσης. Θα μπορούν επίσης να ενημερώνονται μέσω τηλεφωνικής γραμμής (800 400 4000) χωρίς χρέωση, δίνοντας τον αριθμό παροχής.

Όπως έχει, ήδη, ανακοινώσει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Θεόδωρος Σκυλακάκης, το νέο διζωνικό σύστημα μειωμένης τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας, σε πρώτη φάση αφορά στους καταναλωτές που διαθέτουν κατάλληλο μετρητή και ενεργό νυκτερινό τιμολόγιο, δηλαδή μετρητή με δυνατότητα καταγραφής σε δύο ζώνες ή νέο έξυπνο μετρητή και όχι νέους μετρητές.

Οι υφιστάμενες συμβάσεις προμήθειας με διζωνικό τιμολόγιο θα προσαρμοστούν ώστε να ενσωματώνουν τα νέα ωράρια, ενώ οι καταναλωτές που δεν επιθυμούν το νέο σύστημα, θα μπορούν να λήξουν την τρέχουσα σύμβασή τους χωρίς κόστος.

Περίπου 150.000 καταναλωτές, λόγω των υπαρχόντων μετρητών τους, θα εξαιρεθούν προσωρινά από την αλλαγή και θα ενημερωθούν με σχετικές οδηγίες. Για να ενταχθούν στο νέο σύστημα, θα πρέπει να καταθέσουν αίτημα στον ΔΕΔΔΗΕ, χωρίς κόστος για τους ίδιους.

Πηγές από την αγορά εκφράζουν αμφιβολίες για το αν οι καταναλωτές μπορούν να προσαρμόσουν τις ενεργειακές τους ανάγκες στις ώρες αυτές, όταν είτε κοιμούνται είτε εργάζονται. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι διζωνικές χρεώσεις αφορούν μόλις το 20% των καταναλωτών, αφού αυτή η κατηγορία μετρητών νυχτερινής κατανάλωσης υφίσταται μόνο για εκείνους που έχουν ειδικούς μετρητές.

Όπως αναφέρουν πληροφορίες, άλλοι προμηθευτές θα προσφέρουν σταδιακά διζωνικές τιμές, όμως προς το παρόν μελετούν αν μπορούν να τις προσφέρουν με εμπορικά βιώσιμο τρόπο. Ο κ. Σκυλακάκης έχει αναφέρει ότι το νέο διζωνικό σύστημα θα ισχύει αρχικά για τους καταναλωτές που διαθέτουν τον κατάλληλο μετρητή ή έξυπνο μετρητή με δυνατότητα καταγραφής σε δύο ζώνες.

Το σύστημα θα περιλαμβάνει μεσημβρινή και νυχτερινή ζώνη, με ωράρια που θα διαφέρουν μεταξύ χειμώνα και καλοκαιριού.

Συγκεκριμένα, τα ωράρια για κάθε ζώνη και εποχή είναι:

Χειμερινό ωράριο (Νοέμβριος – Μάρτιος):

Μεσημβρινή ζώνη: 12 μ.μ. – 3 μ.μ.
Νυχτερινή ζώνη: 2 π.μ. – 5 π.μ.

Θερινό ωράριο (Απρίλιος – Οκτώβριος):

Μεσημβρινή ζώνη: 11 π.μ. – 3 μ.μ.
Νυχτερινή ζώνη: 2 π.μ. – 4 π.μ.

Σύμφωνα με την τροπολογία, θα επιτρέπεται ο καθορισμός διαφορετικών χρονικών περιόδων εντός της ημέρας, κατά τις οποίες οι προμηθευτές θα μπορούν να προσφέρουν μειωμένα τιμολόγια στους καταναλωτές. Προκειμένου να πετύχει το νέο σύστημα, οι προμηθευτές θα πρέπει να προσφέρουν ανταγωνιστικές χρεώσεις, ενώ οι καταναλωτές πρέπει να μπορούν να προσαρμόσουν τη χρήση τους στις ώρες αυτές, ώστε να επωφεληθούν από τις χαμηλότερες τιμές.

«Το πράσινο θα είναι το πιο φθηνό καθώς η τιμή του θα είναι κάτω από 14 λεπτά του ευρώ χωρίς επιδοτήσεις και είναι το τιμολόγιο στο οποίο μεταπίπτουν όλοι οι καταναλωτές που δεν θα επιλέξουν χρώμα. Την τιμή του θα ανακοινώσει η ΡΑΑΕΥ στις 2 Ιανουαρίου αλλά πιστεύουμε ότι θα εξελιχθεί κάτω από 14 λεπτά» εξήγησε ο κ. Σκυλακάκης μιλώντας στον ΣΚΑΪ.

Αναφορικά με τα υπόλοιπα χρώματα του τιμολογίου, ο υπουργός Ενέργειας ανέφερε ότι «τα μπλε τιμολόγια είναι πολύ ανταγωνιστικά κάτω από 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα ενώ πρόκειται για το σταθερό τιμολόγιο».

«Το πράσινο είναι ένα κυμαινόμενο τιμολόγιο που ο καταναλωτής θα γνωρίζει την τιμή του την πρώτη ημέρα του μήνα, το μπλε πρόκειται για σταθερό τιμολόγιο που η τιμή του θα ισχύει για έξι μήνες ή ένα χρόνο από την αρχή του συμβολαίου. Τέλος το κίτρινο εάν είναι κυμαινόμενο εκ των υστέρων γνωρίζεις την τιμή μετά το τέλος του μήνα αλλά δεν πληρώνεις τον κίνδυνο αντιστάθμισης».

Παράλληλα, ο κ. Σκυλακάκης δήλωσε ότι «θέλουμε σε όλα τα χρώματα να λειτουργήσει ο ανταγωνισμός».

Ερωτηθείς για το τι πρέπει να πράξουν οι καταναλωτές που δεν ξέρουν ποιο τιμολόγιο να επιλέξουν, ο κ. Σκυλακάκης πρότεινε να παραμείνουν στο πράσινο το οποίο είναι πολύ ανταγωνιστικό.

«Να περιμένουν την πρώτη του μήνα που θα βγει το τιμολόγιο με τις τιμές από τους παρόχους και εάν δουν ότι ο πάροχός τους είναι ακριβός να αλλάξουν τότε» είπε.

Αναφορικά με την επιδότηση ρεύματος ο υπουργός Ενέργειας τόνισε ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν επιδοτήσεις για το 40% του πληθυσμού όπως για παράδειγμα το κοινωνικό τιμολόγιο ή εκείνο των πολυτέκνων ενώ  το πρώτο τρίμηνο του 2024 όσοι θερμαίνονται με το ρεύμα και μπουν στην πλατφόρμα θα δουν τιμές σε επίπεδο προ κρίσης. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι οι συγκεκριμένες επιδοτήσεις ισχύουν για όλα τα τιμολόγια.

Ερωτηθείς για τη μη κατανόηση των νέων τιμολογίων από τους καταναλωτές, ο κ. Σκυλακάκης απάντησε ότι «πριν είχαμε 130 διαφορετικά τιμολόγια και ο καταναλωτής δεν τα παρακολουθούσε. Τώρα τα ομαδοποιούμε σε τέσσερις κατηγορίες και εκπαιδεύουμε τον κόσμο μέχρι να κατανοήσει το νέο σύστημα με σκοπό να συγκρίνει τις τιμές».

«Ήδη λειτουργεί ο ανταγωνισμός, όπως στο μπλε και θα το δούμε και στο πράσινο και το κίτρινο. Ο ανταγωνισμός ήρθε για να μείνει. Ωστόσο αυτό είναι ένα κομμάτι στον λογαριασμό του ρεύματος που διαμορφώνει την τιμή του ενώ υπάρχουν και άλλα όπως εκείνο των ρύπων που έχει ακριβύνει από τα 20 – 25 ευρώ που πήγε στα 75, υπάρχει η τιμή του αερίου που έχει μειωθεί, έχει την τιμή του λιγνίτη που είναι το πιο ακριβό καύσιμο, έχει τις ρευματοκλοπές αλλά και τους στρατηγικούς κακοπληρωτές» πρόσθεσε.

Αναφορικά με τη ρήτρα προσαρμογής, είπε ότι η ακρίβεια οφείλεται στον πόλεμο της Ουκρανίας και στην αύξηση της τιμής των ρύπων και όσο μπαίνουν οι ΑΕΠ μειώνονται.

«Για να έχουμε φθηνό ρεύμα χρειάζεται να βάζουμε ανανεώσιμες πηγές, να γίνουν ηλεκτρικές διασυνδέσεις στα νησιά και να μειώσουμε τις ρευματοκλοπές για τις οποίες γίνονται έλεγχοι. Πιάναμε 13.000 ρευματοκλοπές τον χρόνο και για την αντιμετώπισή τους πηγαίνουμε στη μέτρηση ανά μήνα και στην αύξηση των ποινών».