«Ποιος όμως θα στρώσει τα κρεβάτια των επισκεπτών;», διερωτάται ο ανταποκριτής της οικονομικής επιθεώρησης Handelsblatt στην Αθήνα, Γκερντ Χέλερ. «Το 2023 υπήρχαν περισσότερες από 53.000 κενές θέσεις εργασίας στον ξενοδοχειακό κλάδο» - και φέτος θα μπορούσαν αυτές να αυξηθούν κι άλλο.

«Η έλλειψη εργατικού δυναμικού αποτελεί ένα ολοένα και μεγαλύτερο πρόβλημα. […] Η τουριστική βιομηχανία δεν είναι ο μοναδικός κλάδος που χρειάζεται περισσότερα εργατικά χέρια: στον κατασκευαστικό κλάδο υπάρχει έλλειψη περίπου 13.000 εργαζομένων, στη γεωργία ακόμη και 113.000. Οι εργοδότες αναφέρουν στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης πως οι συνολικές κενές θέσεις εργασίας φτάνουν περίπου τις 400.000 – τη στιγμή που οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα είναι συνολικά 4,27 εκατομμύρια άνθρωποι.

Ταυτοχρόνως η έλλειψη εργατικού δυναμικού προκαλεί εκ πρώτης όψεως έκπληξη, διότι η Ελλάδα έχει και το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στην ΕΕ, μετά την Ισπανία», συνεχίζει ο Γερμανός δημοσιογράφος. Όμως τόσο το υψηλό ποσοστό ανεργίας όσο και η έλλειψη εργατικού δυναμικού οφείλονται στην ίδια συνθήκη: στην οικονομική κρίση της περασμένης δεκαετίας.

Πέραν των οικονομικών προβλημάτων, κατά τα χρόνια αυτά δημιουργήθηκαν και δημογραφικά ζητήματα: «Περίπου 600.000 κυρίως νέοι Έλληνες έφυγαν για το εξωτερικό. […] Μεταξύ 2010 και 2020 ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 5,9%. […] Και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των οικονομολόγων η Ελλάδα πρόκειται να χάσει μισό εκατομμύριο εργαζόμενους έως το 2040».

Αν και «ο συντηρητικός πρωθυπουργός Μητσοτάκης έχει θέσει το δημογραφικό ζήτημα σε προτεραιότητα», τα κυβερνητικά προγράμματα και επιδόματα «θα έχουν αντίκτυπο στην αγορά εργασίας σε κάποιες δεκαετίες από τώρα. Και οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να περιμένουν τόσο πολύ», σχολιάζει ο ανταποκριτής της HB.

Αυτός είναι και ο λόγος που η ελληνική κυβέρνηση σχεδιάζει τη σύναψη συμφωνιών με άλλα κράτη, που θα επιτρέψουν σε δεκάδες χιλιάδες αλλοδαπούς εργαζόμενους να μεταναστεύσουν στην Ελλάδα. «Ο υπουργός Μετανάστευσης Δημήτρης Καιρίδης θέλει να ενσωματώσει μάλιστα στην αγορά εργασίας ακόμη και παράνομους μετανάστες: Όποιος ζει επί τουλάχιστον τρία χρόνια στην Ελλάδα, μπορεί να λάβει άδεια παραμονής, εάν έχει κάποια νόμιμη απασχόληση.

[…] Ωστόσο το σχέδιο είναι αμφιλεγόμενο, ακόμη και από μέλη του κυβερνώντος κόμματος. Οι επικριτές ισχυρίζονται πως η νομιμοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων παράνομων μεταναστών θα οδηγήσει στην αύξηση των μεταναστευτικών ροών. Ίσως όμως είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται η Ελλάδα».

Όπως τονίζει στο αθηναϊκό πρακτορείο ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Αλέξανδρος Βασιλικός, «προφανώς και φοβίζει τον οποιονδήποτε η κατάσταση στην Ουκρανία, όπως άλλωστε συμβαίνει σε κάθε δύσκολη συνθήκη». Το ΞΕΕ με ψυχραιμία παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις, με τον κ. Βασιλικό να ξεδιπλώνει τα τρία επίπεδα στα οποία έχει πέσει το βλέμμα των εμπειρογνωμόνων του κλάδου.

Η αύξηση του ενεργειακού κόστους η πρώτη επίδραση της κρίσης για τα ξενοδοχεία

Το μεγάλο ζήτημα για τα ξενοδοχεία της χώρας είναι η αύξηση του ενεργειακού κόστους λειτουργίας τους. «Οτιδήποτε γίνει ή δεν γίνει στην Ουκρανία από εδώ και πέρα, το πληρώνει ήδη η Ελλάδα και η ξενοδοχειακή βιομηχανία της και θα το πληρώσει και στο μέλλον» υπογραμμίζει ο κ. Βασιλικός αναφερόμενος στην εκτόξευση των τιμών της ενέργειας. Βέβαια, εκτιμά ότι αυτό δε θα επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος της χώρας, καθώς πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό ζήτημα που αφορά όλους.

Πρόβλημα για όσους ξενοδόχους έχουν αποκλειστικά συμβόλαια με ρώσους TO’s

Εστιάζοντας στις τουριστικές ροές προς την Ελλάδα, η παρούσα σύρραξη είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσει τις όποιες ροές είχαν προγραμματιστεί από Ρωσία και Ουκρανία για φέτος. Στο σημείο αυτό ο κ. Βασιλικός σημειώνει ότι τα τελευταία χρόνια οι ροές από τη Ρωσία και την Ουκρανία δεν ήταν μεγάλες. «Ούτε στις καλύτερες χρονιές δεν έφτασαν το 1 εκατομμύριο οι επισκέπτες από τη Ρωσία στην Ελλάδα» σημείωσε ο κ. Βασιλικός, προσθέτοντας ότι με την πτώση της τουρκικής λύρας ήταν προδιαγεγραμμένο ότι θα πάνε Τουρκία φέτος οι Ρώσοι.

Το πρόβλημα ωστόσο εντοπίζεται σε κάποιους ξενοδόχους που έχουν αποκλειστικά συμβόλαια με Ρώσους, τονίζει ο κ. Βασιλικός, αλλά εκφράζει την πίστη του ότι αυτοί θα έχουν το χρόνο να αναδιαρθρώσουν τις αγορές στις οποίες θα απευθυνθούν για να προσελκύσουν πελάτες.

Πλήγμα για τα τουριστικά έσοδα αν υπάρξει πρόβλημα με τις τουριστικές ροές από τις ΗΠΑ

Στον αντίποδα, σημαντικός θα είναι ο αντίκτυπος της κρίσης για την Ελλάδα, αν επηρεαστεί η αγορά των ΗΠΑ, που τα τελευταία χρόνια και ειδικά πέρσι έχει ξεχωρίσει. Σύμφωνα με τον κ. Βασιλικό, εάν η σύρραξη πάρει διαφορετική εξέλιξη, θα επηρεάσει και άλλες αγορές, με κύρια αυτήν των ΗΠΑ. Όπως εξηγεί, οι Αμερικάνοι δύσκολα θα ταξιδέψουν φέτος Ευρώπη αν υπάρχουν απρόοπτες εξελίξεις. «Επειδή δεν έχουν καθαρή εικόνα της γεωγραφικής απόστασης Ελλάδας και Ουκρανίας» υπάρχει το ενδεχόμενο να μην ταξιδέψουν φέτος στην Ευρώπη γενικότερα.

Αυτή θα είναι μια εξέλιξη που θα «πονέσει» αναφέρει ο κ. Βασιλικός. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ελλάδα εισέπραξε από τον εισερχόμενο τουρισμό από τις ΗΠΑ περίπου 1,2 δισ. ευρώ το 2019 (6,7% του συνόλου). Μάλιστα οι εισπράξεις από τις ΗΠΑ τους εννέα πρώτους μήνες του 2021 ανήλθαν στο 47% των αντίστοιχων των εννέα πρώτων μηνών του 2019. Για φέτος η πρώτη απευθείας νέα πτήση από τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο του νέου θερινού προγράμματος της Delta, θα προσγειωθεί στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» στις 7 Μαρτίου.

Φόβος μήπως τα «μικρομεσαία νοικοκυριά» δεν ταξιδέψουν φέτος

Στο μεταξύ και ο Νίκος Χαλκιαδάκης, πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Ηρακλείου, από την Κρήτη, που στο παρελθόν ξεχώριζε για τις αυξημένες ρωσικές ροές, εξέφρασε μέσω του ΑΠΕ – ΜΠΕ το φόβο του για τις οικονομικές επιπτώσεις στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά από την παρούσα κρίση.

Όπως εξηγεί, οι οικονομικές επιπτώσεις από την αύξηση του κόστους ενέργειας στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά της μεσαίας οικονομικής τάξης μπορεί να επηρεάσουν και τη βούλησή τους για διακοπές το φετινό καλοκαίρι. Στο πλαίσιο αυτό, η Ξενοδοχειακή Ένωση Ηρακλείου βρίσκεται σε συνεχείς επαφές με διεθνείς φορείς, προκειμένου να καταγράψει τα νέα δεδομένα.

Αναφορικά με το τι μέλλει γενέσθαι, «ο χρόνος που θα μπούμε σε μια κανονικότητα θα δείξει και την εξέλιξη της σεζόν, το ότι είμαστε στο Φλεβάρη είναι θετικό, διότι έχουμε περιθώριο ανάκαμψης έως το Μάιο», αναφέρει σε πρόσφατη δήλωση του στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο πρόεδρος της ΠΟΞ, Γρήγορης Τάσιος.

Ο ιδιωτικός τηλεοπτικός σταθμός RTL σε εκτενές ρεπορτάζ για τη σταδιακή χαλάρωση των μέτρων στους τουριστικούς προορισμούς, παρουσιάζει την Ελλάδα και την Ισπανία ως «άγκυρες» του τουριστικού κλάδου. «Η ταξιδιωτική βιομηχανία επικεντρώνεται επί του παρόντος σε δύο χώρες, την Ελλάδα και την Ισπανία», αναφέρει ο ειδικός του σταθμού για θέματα τουρισμού, Ραλφ Μπένκε: «Η Ελλάδα ήταν πέρυσι ένας από τους νικητές της σεζόν και τα πήγε πολύ καλά, παρ’ όλο που ήταν χρονιά με κοροναϊό».

«Η τουριστική βιομηχανία βασίζεται απολύτως στην Ελλάδα και την Ισπανία. Είναι οι δύο «άγκυρες» του κλάδου, όπου υπάρχουν πάρα πολλά ξενοδοχεία και όπου αντιλαμβάνεται κανείς ότι υπάρχουν πολύ μεγάλες δυνατότητες. Και αυτό είναι σημαντικό για τους ανθρώπους, προκειμένου να γνωρίζουν ότι υπάρχει κάποια δυνατότητα επιλογής», επισημαίνει ο Μπένκε και εξηγεί ότι «στην Ελλάδα, η προοπτική είναι τόσο καλή επιπλέον, επειδή η κυβέρνηση καταβάλλει έντονη προσπάθεια να εμβολιαστούν οι κάτοικοι στα τουριστικά νησιά, αλλά και οι εργαζόμενοι στον τουρισμό».

Ο ίδιος ωστόσο, απευθυνόμενος στους υποψήφιους τουρίστες, προειδοποιεί ότι ούτε το φετινό καλοκαίρι θα είναι όπως παλαιότερα. «Δεν θα πρόκειται για διακοπές όπως τις γνωρίζαμε, για αυτό θα πρέπει κανείς να ενημερώνεται», τονίζει.

Στο ρεπορτάζ αναφέρεται επίσης ότι στην Ελλάδα οι αριθμοί των κρουσμάτων είναι ακόμη υψηλοί, αλλά εμβολιάζονται όλο και περισσότεροι άνθρωποι. «Ειδικά τα νησιά, που είναι δημοφιλή στους τουρίστες, αποτελούν το επίκεντρο της εκστρατείας εμβολιασμού», ο οποίος, όπως αναφέρει το Δίκτυο RND, θα έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος Ιουνίου.

Στην έρευνα του RTL, επισημαίνεται ακόμη ότι οι προβλέψεις των ειδικών είναι φέτος αρνητικές για την Τουρκία, την Βουλγαρία και την Αίγυπτο, αλλά και για την Κροατία.

Στην ανταπόκριση του RND παρατίθενται όλες οι λεπτομέρειες σχετικά με το άνοιγμα του τουρισμού στην Ελλάδα, οι κανόνες που θα ισχύουν για την είσοδο στη χώρα, αλλά και όλα τα στοιχεία σχετικά με τη λειτουργία των επιχειρήσεων εστίασης, των αρχαιολογικών χώρων και των μουσείων.

Όπως επισημαίνεται, από αύριο ξεκινά και η TUI τις πτήσεις προς την Κρήτη, τη Ρόδο, την Κέρκυρα και την Κω. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και εδώ στον εμβολιασμό του πληθυσμού των νησιών, αλλά και στην εκτίμηση ότι, μέχρι το τέλος Ιουνίου, ο μισός πληθυσμός των ενηλίκων της χώρας αναμένεται να έχει εμβολιαστεί μία φορά και πάνω από το 30% δύο φορές.

Η εφημερίδα BILD, σε δημοσίευμα, υπό τον τίτλο «Αυτό δίνει ελπίδα για διακοπές!», αναφέρεται στο υπό προετοιμασία γερμανικό ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού. Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας, το πιστοποιητικό θα χρησιμεύει ως απόδειξη πλήρους προστασίας μέσω εμβολιασμού, ενώ θα μπορεί να παρουσιάζει και τα επίσημα αρνητικά αποτελέσματα εξετάσεων για κοροναϊό – αλλά όχι των αυτοδιαγνωστικών τεστ. Επιπλέον, η εφαρμογή CovPass για τα «έξυπνα» κινητά τηλέφωνα θα χρησιμεύει ως απόδειξη ανάρρωσης από την Covid-19.

Σύμφωνα με την BILD, το εγχείρημα βρίσκεται εντός χρονοδιαγράμματος και αναμένεται να είναι έτοιμο πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές. Δυσκολίες αναμένεται ωστόσο να παρουσιαστούν, λόγω του γεγονότος ότι τα δεδομένα των πλήρως εμβολιασμένων Γερμανών δεν έχουν καταγραφεί ηλεκτρονικά, οπότε οι εμβολιασμένοι θα πρέπει πιθανότατα να προσέλθουν εκ νέου στο κέντρο εμβολιασμού, προκειμένου να παραλάβουν τον ειδικό κωδικό, ο οποίος θα «διαβάζεται» από την εφαρμογή.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα, κατά τον έλεγχο π.χ. σε αεροδρόμια, στην εφαρμογή θα εμφανίζεται μόνο ένα πράσινο ή κόκκινο σήμα με το ονοματεπώνυμο, χωρίς ωστόσο να δείχνει εάν η ανοσία του κατόχου οφείλεται σε εμβολιασμό, αρνητικό τεστ ή ανάρρωση από τη νόσο.