Η θέση των Βρυξελλών, όπως έχει διατυπωθεί στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επιβεβαιωθεί τον Ιούνιο του 2025, παραμένει σταθερή, με την Κύπρο, τη Γερμανία, την Αίγυπτο και το Ισραήλ να καταδικάζουν επίσης απερίφραστα την απόφαση.

Από την πλευρά της, η Αθήνα διαμηνύει ότι η επικύρωση δεν συνεπάγεται αυτομάτως και εφαρμογή της συμφωνίας, προαναγγέλλοντας διεθνείς διπλωματικές πρωτοβουλίες για την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων.

Παράλληλα, η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ ενημέρωσε, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το Συμβούλιο Ασφαλείας για τις εξελίξεις και τους κινδύνους που ενδέχεται να προκαλέσουν στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής. Η ελληνική κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι η κύρωση του μνημονίου δεν ανατρέπει τις επιτυχίες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, ενώ οι προγραμματισμένες έρευνες νοτίως της Κρήτης θα συνεχιστούν κανονικά.

Την ίδια ώρα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ καλεί Ελλάδα και Τουρκία να επιλύσουν τις διαφορές τους σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες μέσω καλόπιστων διαπραγματεύσεων και διμερούς διαλόγου, επισημαίνοντας ότι η διευθέτηση των ζητημάτων αυτών μπορεί να ευνοήσει τις εμπορικές επενδύσεις και τις ερευνητικές δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε αυτό το πλαίσιο, νέα εστία αντιπαράθεσης αποτελεί και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει ενημέρωση για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου. Η Αθήνα, ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται για ευρωπαϊκό έργο στρατηγικής σημασίας, το οποίο θα προχωρήσει κανονικά, χωρίς υποχωρήσεις σε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας. Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επανέρχεται στις προκλήσεις, χαιρετίζοντας ως ευχάριστη εξέλιξη την κύρωση της ανυπόστατοι συμφωνίας.

Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι η συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας για την επανέναρξη των εξαγωγών ρωσικού ντίζελ είναι σημαντική για την ενεργειακή ασφάλεια της Τουρκίας, η οποία εξαρτάται από τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία, το Ιράν, το Αζερμπαϊτζάν και άλλα κράτη.

«Η Ρωσία επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ τους τελευταίους μήνες, όταν άρχισαν να προκύπτουν αυτά τα προβλήματα. Τώρα κατέληξαν σε συμφωνία με τον Τραμπ για το ντίζελ. Μετά τις συζητήσεις που είχαμε, θα φέρουμε μέρος αυτού του ντίζελ στην Τουρκία», δήλωσε ο Μπαϊρακτάρ στο Kanal 7, χωρίς να διευκρινίσει τις ποσότητες ή τους εμπορικούς όρους.

Η ρωσοαμερικανική συμφωνία έχει προκαλέσει έντονη κριτική από τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ορισμένους Ευρωπαίους αξιωματούχους και ορισμένους Ρεπουμπλικάνους νομοθέτες των ΗΠΑ.

Σχέδιο για 45 εκατ. κ.μ. φυσικού αερίου ημερησίως

Ο Τούρκος υπουργός ανακοίνωσε επίσης ότι η Άγκυρα σχεδιάζει να θέσει σε λειτουργία μια δεύτερη πλωτή πλατφόρμα παραγωγής φυσικού αερίου το πρώτο τρίμηνο του 2028, η οποία θα αυξήσει την ημερήσια παραγωγή στη Μαύρη Θάλασσα στα 45 εκατομμύρια κυβικά μέτρα.

Το Σάββατο, η Τουρκία έστειλε την πρώτη της πλωτή πλατφόρμα παραγωγής, Osman Gazi, στη Μαύρη Θάλασσα, η οποία αναμένεται να διπλασιάσει περίπου την ημερήσια παραγωγή του κοιτάσματος Sakarya από 9,5 εκατομμύρια σε 20 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, που ισοδυναμεί με 7,3 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.

«Μια δεύτερη πλωτή πλατφόρμα θα φτάσει στην Τουρκία το πρώτο τρίμηνο του 2028, με παραγωγική ικανότητα 25 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων την ημέρα, ελαφρώς υψηλότερη από την Osman Gazi», δήλωσε ο Bayraktar.

Σύμφωνα με τον υπουργό, η επίτευξη παραγωγής 45 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων την ημέρα θα επιτρέψει στους εγχώριους πόρους να καλύψουν την κατανάλωση φυσικού αερίου τριών στα τέσσερα νοικοκυριά στην Τουρκία. Η παραγωγή του κοιτάσματος Sakarya αναμένεται να φτάσει το ισοδύναμο των 550.000 βαρελιών πετρελαίου την ημέρα.

Η Τουρκία είναι μια από τις μεγαλύτερες αγορές φυσικού αερίου στην Ευρώπη, με κατανάλωση 59 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων πέρυσι. Η εγχώρια παραγωγή ήταν μόνο 3,1 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, τα περισσότερα από τα οποία προήλθαν από το κοίτασμα Sakarya.

Ο Μπαϊρακτάρ ανακοίνωσε επίσης ότι οι προγραμματισμένες επιχειρήσεις εξερεύνησης υδρογονανθράκων στα ανοικτά των ακτών του Πακιστάν έχουν αναβληθεί κατά περίπου έξι μήνες λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στο Ιράν στην περιοχή.

Οι παρεμβάσεις της Άγκυρας εκδηλώνονται ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι προετοιμασίες για την επανέναρξη των ερευνών που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις τουρκικές διεκδικήσεις στην περιοχή.

Η πρώτη τουρκική αναγγελία αφορά την πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», νοτίως του Καστελλόριζου, ενώ η δεύτερη στρέφεται κατά κυπριακής NAVTEX για γεωφυσικές έρευνες εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Παρότι οι δύο κινήσεις εντάσσονται στην ίδια συγκυρία, οι εργασίες που αναγγέλλονται από την κυπριακή πλευρά αφορούν το καλωδιακό σύστημα East to Med Corridor (EMC), διαφορετικό έργο από την ηλεκτρική διασύνδεση.

Η αμφισβήτηση στην κυπριακή ΑΟΖ

Η δεύτερη παρέμβαση της Άγκυρας ακολούθησε την έκδοση NAVTEX από την Κυπριακή Δημοκρατία για εργασίες του ερευνητικού πλοίου «S/V KOBI RUEGG», από τις 21 Οκτωβρίου έως τις 2 Νοεμβρίου. Πρόκειται για γεωφυσικές έρευνες που συνδέονται με το καλωδιακό σύστημα EMC.

Με τη δική της αντι-NAVTEX, η Τουρκία ισχυρίζεται ότι η περιοχή των ερευνών βρίσκεται στην «τουρκική υφαλοκρηπίδα», επικαλούμενη τα εξωτερικά όρια που έχει μονομερώς κοινοποιήσει στα Ηνωμένα Έθνη με επιστολή της 18ης Μαρτίου 2020. Παράλληλα, χαρακτηρίζει αναρμόδιο τον Σταθμό Λάρνακας και υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη εμπίπτει στη δική της περιοχή ευθύνης για την έκδοση NAVTEX.

Η τουρκική πλευρά επαναλαμβάνει επίσης τις θέσεις της περί μη αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι η χρήση του όρου «Κύπρος» δεν συνεπάγεται αναγνώριση της κυπριακής κυβέρνησης. Επικαλείται ακόμη τις Συνθήκες Εγγυήσεως και Εγκαθίδρυσης του 1960, ενώ απορρίπτει ως άκυρες τις κυπριακές διεκδικήσεις που, κατά την ίδια, προβάλλονται μέσω των ναυτικών αναγγελιών.

Η πρώτη αντι-NAVTEX νότια του Καστελλόριζου

Είχε προηγηθεί η τουρκική αντίδραση στη ναυτική αγγελία που εξέδωσε το βράδυ της Πέμπτης ο Σταθμός Ηρακλείου για τη διεξαγωγή της άσκησης «EUNOMIA» στις 19 Οκτωβρίου, σε περιοχή νοτίως του Καστελλόριζου. Μέσω του Σταθμού Αττάλειας, η Άγκυρα χαρακτήρισε αναρμόδιο τον ελληνικό σταθμό και επανεξέδωσε την αναγγελία για την άσκηση, χρησιμοποιώντας τις ίδιες συντεταγμένες.

Από τη θαλάσσια αυτή ζώνη αναμένεται να περάσει το γαλλικής σημαίας «Abeille Marengo», το οποίο προορίζεται να πραγματοποιήσει έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.

Η Άγκυρα παρακολουθεί στενά τις επαφές στην ελληνική πρωτεύουσα, εκτιμώντας ότι η ελληνική πλευρά επιδιώκει να εξασφαλίσει την αεροπορική και ναυτική υπεροχή στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, έχοντας ως μοναδικό αποδέκτη των κινήσεών της την Τουρκία.

Σύμφωνα με αναλύσεις τουρκικών δικτύων, η Αθήνα υλοποιεί ένα ευρύ και εξαιρετικά δαπανηρό εξοπλιστικό πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει την απόκτηση αεροσκαφών F-35, μαχητικών Rafale, φρεγατών Belharra, καθώς και τη δημιουργία του ισραηλινού συστήματος αεράμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, «η Αθήνα αγοράζει F-35, Rafale, Belharra και Ασπίδα του Αχιλλέα», με στόχο να ενισχύσει τη στρατιωτική της θέση απέναντι στην Τουρκία. Στις συνομιλίες με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών εξετάζονται εξοπλιστικά πακέτα που αγγίζουν το 1 δισ. ευρώ, ενώ οι συνολικές αμυντικές δεσμεύσεις της Ελλάδας προς τις ΗΠΑ υπερβαίνουν ήδη τα 6 δισ. ευρώ, με την προοπτική να ξεπεράσουν τα 9 δισ. εφόσον ενεργοποιηθεί η προαίρεση για επιπλέον 20 μαχητικά F-35.

Παράλληλα, τουρκικές πηγές υπογραμμίζουν τον καθοριστικό ρόλο της Γαλλίας, από την οποία η Ελλάδα προμηθεύεται τέσσερις φρεγάτες Belharra και 24 μαχητικά Rafale, σε συμφωνίες που ξεπερνούν τα 7 δισ. ευρώ.

Ταυτόχρονα, επισημαίνουν οι Τούρκοι πως η συνεργασία με το Ισραήλ ενισχύεται ραγδαία, με το πρόγραμμα αεράμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα» ύψους 5,7 δισ. ευρώ να αναμένεται να τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία εντός 36 μηνών.

Τούρκοι αναλυτές, όπως ο καθηγητής Σεζγκίν Ερκάν, σημειώνουν ότι η Ελλάδα δεν περιορίζεται μόνο στην άμυνα αλλά διαμορφώνει και επιθετικές δυνατότητες. Ο ίδιος ανέφερε: «Όπως επισημάνθηκε, αυτό που βλέπουμε εδώ είναι ουσιαστικά μια προσπάθεια δημιουργίας μιας πολυεπίπεδης αμυντικής αλλά και επιθετικής ισχύος», προσθέτοντας πως «τα F-35 λόγω των χαρακτηριστικών χαμηλής ανίχνευσης τους, μπορούν να αποτελέσουν την αιχμή του δόρατος».

Μεταξύ άλλων το CNN TURK ανέφερε με αφορμή την επίσκεψη Ρούμπιο: «Αυτή τη στιγμή, το ποσό που καλείται να καταβάλει η Αθήνα στις Ηνωμένες Πολιτείες για εξοπλιστικά προγράμματα ξεπερνά τα 6 δισ. ευρώ. Το σημαντικότερο κονδύλι αφορά φυσικά τα F-35. Πρόκειται για 20 μαχητικά F-35, οι παραδόσεις των οποίων αναμένεται να αρχίσουν από το 2029.

Υπάρχει, όμως, και μία ακόμη επιλογή για την Αθήνα: η αγορά επιπλέον 20 αεροσκαφών. Προς το παρόν, λόγω του υψηλού κόστους, η ελληνική πλευρά δεν έχει ενεργοποιήσει αυτή την προαίρεση, δεν έχει δηλαδή δώσει το τελικό «πράσινο φως». Εάν το κάνει, θα αποκτήσει ακόμη 20 F-35 και το συνολικό ποσό που θα καταβάλει στις Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεπεράσει τα 9 δισ. ευρώ.

Δεύτερη χώρα είναι η Γαλλία, η οποία επίσης κατέχει σημαντικό μερίδιο στις αμυντικές δαπάνες της Αθήνας. Εδώ μιλάμε για εξοπλιστικά προγράμματα που ξεπερνούν συνολικά τα 7 δισ. ευρώ. Υπάρχουν δύο βασικά προγράμματα: οι τέσσερις φρεγάτες Belharra και τα 24 μαχητικά Rafale.

Και υπάρχει φυσικά και μια τρίτη χώρα: το Ισραήλ, το οποίο αρχίζει πλέον να πλησιάζει τις άλλες δύο. Τους τελευταίους μήνες έχουμε μιλήσει πολλές φορές για το σχέδιο αεράμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα». Το πρόγραμμα έχει πλέον εγκριθεί, η εγκατάσταση των συστημάτων πρόκειται να ξεκινήσει και προβλέπεται ότι μέσα σε 36 μήνες θα έχουν εγκατασταθεί και θα έχουν τεθεί σε επιχειρησιακή λειτουργία.

Και εδώ, βεβαίως, ο βασικός αποδέκτης του μηνύματος είναι η Τουρκία. Η Αθήνα επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της και να εξασφαλίσει υπεροχή στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Για τον σκοπό αυτό είναι έτοιμη να καταβάλει στο Ισραήλ 5,7 δισ. ευρώ».

Επίθεση Οζέλ σε Ερντογάν

Στην εσωτερική πολιτική σκηνή της Τουρκίας, η αντιπολίτευση ασκεί δριμεία κριτική στην κυβέρνηση Ερντογάν για την εξωτερική της πολιτική στη Μέση Ανατολή, κατηγορώντας την για υποταγή στις αμερικανικές κατευθύνσεις.

Ο πρόεδρος του Νέου Κόμματος, Οζγκιούρ Οζέλ, καταδίκασε τη στρατιωτική προσέγγιση με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα οδηγείται σε επικίνδυνες πολεμικές περιπέτειες. Αναφερόμενος στη στάση της Τουρκίας απέναντι στον Σαουδάραβα πρίγκιπα, ο Οζέλ δήλωσε καυστικά: «Ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας έβαλε να δολοφονήσουν τον Τζαμάλ Κασόγκι στην Κωνσταντινούπολη. Τον έλιωσαν, μετέφεραν τα οστά του μέσα σε βαλίτσες. Ο Ερντογάν τότε τον αποκαλούσε “δολοφόνο” και έλεγε: “Δεν πρόκειται να τον αφήσω να ξεφύγει”».

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι μόλις οι ΗΠΑ ζήτησαν συμβιβασμό, η τουρκική ηγεσία υποχώρησε, ενώ τώρα «πρόκειται να εμπλακούν, στο πλευρό της Σαουδικής Αραβίας, και στον πόλεμο που διεξάγει στην Υεμένη», στέλνοντας ανώτατους αξιωματούχους για την ανάπτυξη στρατευμάτων.

Οι αρχές της Τουρκίας έχουν θέσει τα funds σε διαδικασία εκκαθάρισης, ενώ πλέον στο επίκεντρο βρίσκονται οι τρόποι με τους οποίους θα ρευστοποιηθούν τα περιουσιακά τους στοιχεία και θα επιστραφούν τα χρήματα στους επενδυτές.

Η κρίση εκδηλώθηκε όταν ορισμένα funds άρχισαν να αντιμετωπίζουν προβλήματα στην κάλυψη αιτημάτων εξαγοράς. Στο επίκεντρο βρέθηκαν μεταξύ άλλων οι Tera Portföy και Pusula Portföy, καθώς funds υπό τη διαχείρισή τους είχαν σημαντικές τοποθετήσεις σε μετοχές χαμηλής εμπορευσιμότητας και περιορισμένης ελεύθερης διασποράς.

Όταν οι επενδυτές άρχισαν να ζητούν μαζικά την επιστροφή των χρημάτων τους, τα funds χρειάστηκε να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία για να εξασφαλίσουν ρευστότητα και η εξέλιξη αυτή δημιούργησε έναν φαύλο κύκλο, όπως επισημαίνεται σε ρεπορτάζ του Bloomberg.

Οι πωλήσεις μετοχών χαμηλής ρευστότητας πίεσαν τις τιμές τους, προκαλώντας νέες απώλειες στα χαρτοφυλάκια των funds και εντείνοντας τις ανησυχίες των επενδυτών και σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, περίπου 600 δισ. τουρκικές λίρες αποσύρθηκαν από επενδυτικά funds από τις 31 Αυγούστου έως τις 23 Σεπτεμβρίου, καθώς οι επενδυτές αναζητούσαν τρόπους να προστατεύσουν τις αποταμιεύσεις τους.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε από τις μεγάλες αιτήσεις εξαγοράς. Η Tera Portföy είχε αναφέρει αιτήματα εξαγοράς περίπου 300 δισ. τουρκικών λιρών σε σύντομο χρονικό διάστημα, με το ποσό αυτό να αφορά αιτήματα επενδυτών για εξαγορά μεριδίων και να μην αποτελεί από μόνο του βεβαιωμένη οφειλή της εταιρείας.

Η παρέμβαση των τουρκικών αρχών

Μπροστά στην αναταραχή, η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SPK) διέταξε την εκκαθάριση 131 funds από επτά εταιρείες διαχείρισης, ενώ η κεντρική τράπεζα προχώρησε σε μέτρα για την ενίσχυση της ρευστότητας σε τουρκικές λίρες, καθώς οι αναγκαστικές πωλήσεις είχαν αυξήσει τις πιέσεις στην αγορά.

Η αναταραχή πέρασε και στο τουρκικό χρηματιστήριο, με τον δείκτη BIST 100 να καταγράφει την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου πτώση 8,18%, στη χειρότερη εβδομαδιαία επίδοσή του από τον Μάρτιο του 2025, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters.

Όπως επισημαίνει το Bloomberg, οι πιέσεις ήταν ιδιαίτερα έντονες στις μετοχές που είχαν μεγάλη έκθεση στα συγκεκριμένα funds, καθώς η ανάγκη για άμεση ρευστότητα ενίσχυσε τις πωλήσεις.

Η SPK επέλεξε να παρατείνει την περίοδο εκκαθάρισης των funds έως και έξι μήνες, από τρεις που προβλέπονταν αρχικά, υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι να αποφευχθούν μαζικές πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές και να δοθεί περισσότερος χρόνος για τη ρευστοποίηση των χαρτοφυλακίων.

Στη διαδικασία εμπλέκονται και οι τράπεζες İşbank και Ziraat Bank, οι οποίες έχουν αναλάβει ρόλο στην εκκαθάριση των funds. Το τελικό ποσό που θα επιστραφεί στους επενδυτές δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί, καθώς θα εξαρτηθεί από τις τιμές στις οποίες θα ρευστοποιηθούν τα περιουσιακά στοιχεία των funds.

Ο ρόλος του οικονομικού περιβάλλοντος

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, τα 131 funds που τέθηκαν σε εκκαθάριση αντιστοιχούν σε 455.758 μοναδικούς επενδυτές, ενώ τα υπό διαχείριση κεφάλαια ανέρχονται συνολικά σε περίπου 18 δισ. δολάρια.

Η μεγάλη συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών στα συγκεκριμένα προϊόντα συνδέεται και με το οικονομικό περιβάλλον της Τουρκίας, αφού με τον πληθωρισμό να παραμένει σε υψηλά επίπεδα, οι επενδυτές είχαν στραφεί σε funds και μετοχές αναζητώντας υψηλότερες αποδόσεις από εκείνες που μπορούσαν να προσφέρουν οι παραδοσιακές αποταμιεύσεις.

Η απότομη έξοδος από τα funds, ανέδειξε τον κίνδυνο που δημιουργείται όταν μεγάλα ποσά συγκεντρώνονται σε περιουσιακά στοιχεία με περιορισμένη ρευστότητα, καθώς όσο αυξάνονταν τα αιτήματα εξαγοράς, τόσο δυσκολότερη γινόταν η γρήγορη πώληση των μετοχών χωρίς σημαντικές απώλειες στις τιμές.

Η ποινική έρευνα

Η υπόθεση έχει πλέον και ποινική διάσταση, με τις τουρκικές αρχές να έχουν προχωρήσει σε συλλήψεις στελεχών που συνδέονται με τις Tera Portföy και Pusula Portföy, ενώ έχουν δεσμευθεί περιουσιακά στοιχεία προσώπων που ερευνώνται στο πλαίσιο της υπόθεσης.

Οι αρχές εξετάζουν μεταξύ άλλων καταγγελίες για χειραγώγηση μετοχών και πρακτικές που έχουν παρομοιαστεί από τις αρχές και τα μέσα ενημέρωσης με σχήματα Ponzi (Ponzi scheme) ενώ σημειώνεται ότι οι σχετικές κατηγορίες αποτελούν αντικείμενο της έρευνας και δεν συνιστούν από μόνες τους δικαστικά διαπιστωμένα γεγονότα.

Στο μεταξύ, ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ βρίσκεται σε συζητήσεις με τις αρμόδιες αρχές για τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσει η διαδικασία και θα προστατευθούν οι επενδυτές.

Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στην εκκαθάριση των χαρτοφυλακίων, στη ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων και στην επιστροφή των χρημάτων.

Πού πήγαν τα χρήματα

Ένα ακόμη στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι μέρος των κεφαλαίων που αποσύρθηκαν από τα funds φαίνεται να κατευθύνθηκε στις καταθέσεις σε τουρκικές λίρες. Σύμφωνα με ανάλυση της Goldman Sachs που επικαλείται το Bloomberg, οι καταθέσεις σε λίρες αυξήθηκαν κατά περίπου 12 δισ. δολάρια έως τις 15 Σεπτεμβρίου.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι μέρος των επενδυτών δεν εγκατέλειψε την τουρκική λίρα, αλλά μετακίνησε τις αποταμιεύσεις του από τα επενδυτικά funds προς τραπεζικές καταθέσεις.

Η κρίση βρίσκεται πλέον στο επόμενο στάδιο, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στο πόσο γρήγορα θα μπορέσουν να ρευστοποιηθούν τα χαρτοφυλάκια των 131 funds και, κυρίως, πόσα χρήματα θα καταφέρουν τελικά να ανακτήσουν οι 455.758 επενδυτές.

Όπως περιγράφει το Bloomberg, στην αρχή η Tera Yatirim Menkul Degerler κίνησε απλώς την περιέργεια στους χρηματοοικονομικούς κύκλους της Τουρκίας: μια άγνωστη χρηματιστηριακή εταιρεία, της οποίας η μετοχή ανέβαινε και ανέβαινε.

Ωστόσο καθώς περνούσαν οι μήνες πέρυσι τα κέρδη της μετοχής της αυξάνονταν ασταμάτητα και άγγιζαν το ένα υψηλό μετά το άλλο: 54%, 108%, 61%, 73%. Ακόμη και στην Τουρκία, η οποία εδώ και πολύ καιρό αποτελεί εστία κερδοσκοπικών χρηματιστηριακών φρενίτιδων, ο ρυθμός και η έκταση της ανόδου που πλέον φτάνει σχεδόν το 40.000% από την IPO της Tera το 2022, άφησαν άναυδους τους επενδυτές και πυροδότησαν ένα μυστήριο γύρω από αυτή τη χρηματοοικονομική «αλχημεία».

Μόνο 130 εργαζόμενοι, αλλά αξία υψηλότερη και από τους κολοσσούς
Μέχρι σήμερα, δεν έχουν γίνει πλήρως κατανοητές όλες οι λεπτομέρειες, όμως έχει διαμορφωθεί μια εικόνα εταιρείας που λαμβάνει ανορθόδοξα μέτρα, τα οποία φαίνεται να έχουν τροφοδοτήσει την άνοδο της αξίας της ίδιας της μετοχής της, σύμφωνα με ειδικούς στα χρηματοοικονομικά που έχουν εξετάσει τις συναλλαγές. Αν και η μετοχή έχει αρχίσει να υποχωρεί αυτή την εβδομάδα, η Tera εξακολουθεί να έχει χρηματιστηριακή αξία 4,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, γεγονός που την καθιστά μία από τις πολυτιμότερες εταιρείες της Τουρκίας, παρά το γεγονός ότι απασχολεί μόλις περίπου 130 εργαζομένους.

Κατά διαστήματα φέτος, η αξία της εταιρείας ήταν υψηλότερη από εκείνη παγκόσμιων ομίλων με χιλιάδες εργαζομένους, όπως η Lazard και η BGC Group.

Στην καρδιά της επιχειρηματικής δραστηριότητας βρίσκεται το εμβληματικό επενδυτικό της κεφάλαιο, το οποίο έχει αποκτήσει σχεδόν «λατρευτικό» κοινό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χάρη στις αστρονομικές αποδόσεις που έχει πετύχει: πάνω από 1.500% μόνο κατά το τελευταίο έτος. Πέτυχε αυτά τα αποτελέσματα διοχετεύοντας δισεκατομμύρια τουρκικές λίρες σε έναν στενό κύκλο συνδεδεμένων εταιρειών και ενισχύοντας τα στοιχήματα αυτά με δανεικά κεφάλαια. Το κεφάλαιο απέκτησε συμμετοχές στην ίδια την Tera, καθώς και σε θυγατρικές της Tera και σε εταιρείες τις οποίες η χρηματιστηριακή εταιρεία της Tera είχε βοηθήσει να εισαχθούν στο χρηματιστήριο.

Συνδεδεμένα μέρη, συγκρούσεις συμφερόντων και λεφτά… που κάνουν κύκλους
Οι πολλαπλοί ρόλοι της Tera ενδέχεται να δημιουργούν «πολυεπίπεδες συγκρούσεις συμφερόντων», οι οποίες ισοδυναμούν με «συνθήκες υψηλού κινδύνου», δήλωσε ο Orkun Saka, λέκτορας στο Πανεπιστήμιο St George’s στο Λονδίνο, ο οποίος έχει μελετήσει την τουρκική οικονομία. Οι αγορές του κεφαλαίου «ανεβάζουν τις τιμές των μετοχών των συνδεδεμένων εταιρειών, γεγονός που διογκώνει την καθαρή αξία ενεργητικού του κεφαλαίου, κάτι που κάνει τη δραστηριότητα διαχείρισης κεφαλαίων να φαίνεται πιο πολύτιμη, γεγονός που αυξάνει τα κέρδη και την τιμή της μετοχής της μητρικής εταιρείας», είπε. «Αυτός ο κύκλος είναι εκ κατασκευής αυτοενισχυόμενος» εξήγησε.

Τώρα αυτά τα κέρδη προσελκύουν την προσοχή των ρυθμιστικών αρχών και εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τις συναλλαγές της Tera. Οι εποπτικές αρχές του Συμβουλίου Κεφαλαιαγοράς εξετάζουν νέους κανόνες που θα περιόριζαν την έκθεση ενός κεφαλαίου σε συνδεδεμένα μέρη και θα έθεταν ανώτατα όρια στις συγκεντρωμένες επενδύσεις, σύμφωνα με έγγραφο που είδε το Bloomberg News. Η πρόταση στοχεύει κυρίως στις στρατηγικές της Tera, δήλωσαν άτομα που γνωρίζουν το θέμα, ζητώντας να μην κατονομαστούν επειδή συζητούσαν σχέδια κανονιστικών ρυθμίσεων. Εκπρόσωπος της ρυθμιστικής αρχής αρνήθηκε να σχολιάσει.

«Κάνουμε ό,τι κάνουν όλοι»
Στο μεταξύ, η άνοδος έχει εκτοξεύσει τον ιδρυτή της Tera στις τάξεις των πλουσιότερων ανθρώπων της Τουρκίας. Ο Emre Tezmen, 53 ετών, πρώην χρηματοοικονομικός αναλυτής, ίδρυσε την εταιρεία πριν από 20 χρόνια και κατέχει ποσοστό 32%, το οποίο σήμερα αξίζει 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια. Σε συνέντευξή του στα κεντρικά γραφεία της Tera στην Κωνσταντινούπολη, απέρριψε κάθε κριτική για τη στρατηγική της εταιρείας.

«Όλα όσα κάνουμε εδώ είναι σύμφωνα με τους κανονισμούς», δήλωσε και τονισε: «Δεν έχουμε κάνει τίποτα που να μην έχει γίνει στις παγκόσμιες αγορές».

Η φρενίτιδα γύρω από την εταιρεία άρχισε να εντείνεται τον Ιούλιο του περασμένου έτους, όταν έκανε το Tera Portfoy First Mutual Fund διαθέσιμο σε ιδιώτες επενδυτές. Το κεφάλαιο απέκτησε γρήγορα ένα φανατικό κοινό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι κανονιστικές γνωστοποιήσεις δείχνουν ότι σε κάποια χρονική στιγμή το 2023 το κεφάλαιο είχε το 99% του ενεργητικού του σε μία μόνο μετοχή, τις μετοχές της ίδιας της μητρικής εταιρείας του, της Tera. Το κεφάλαιο αγόραζε μετοχές εισηγμένων θυγατρικών της Tera και χρησιμοποιούσε δανεικά χρήματα για να αγοράσει ακόμη περισσότερες μετοχές, σύμφωνα με τις γνωστοποιήσεις. Επένδυε επίσης σε εταιρείες τις οποίες η χρηματιστηριακή μονάδα της Tera είχε βοηθήσει να εισαχθούν στο χρηματιστήριο, αλλά οι οποίες διέθεταν σχετικά μικρό αριθμό μετοχών προς διαπραγμάτευση, κάτι που στις χρηματοοικονομικές αγορές είναι γνωστό ως μικρό free float.

Η Tera κατατάσσει το κεφάλαιο των 2,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων ως επένδυση υψηλού κινδύνου. «Έχει σχεδιαστεί για ειδικευμένους επενδυτές με μεσοπρόθεσμο έως μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα, οι οποίοι μπορούν να αντέξουν τις διακυμάνσεις της αγοράς και είναι κατάλληλοι για επίπεδο υψηλού κινδύνου», αναφέρει η ιστοσελίδα του κεφαλαίου.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα της στρατηγικής της Tera αφορά μια χρηματοοικονομική εταιρεία που ονομάζεται Destek Finans Faktoring. Οι τραπεζίτες της Tera έφεραν την εταιρεία στο χρηματιστήριο το 2025 και το κεφάλαιο της Tera συγκέντρωσε συμμετοχή που έφτασε το 26% των υπό διαχείριση κεφαλαίων. Η μετοχή έχει σημειώσει άνοδο άνω του 4.700% από την IPO, όταν διαπραγματευόταν στις 46,98 λίρες ανά μετοχή, καθιστώντας τη Destek την τρίτη μεγαλύτερη εταιρεία στο Borsa Istanbul, με χρηματιστηριακή αξία 18,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η συμμετοχή του κεφαλαίου της Tera αντιστοιχεί πλέον στο 18% των μετοχών που βρίσκονται σε free float. Εκπρόσωπος της Destek Finans δήλωσε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ότι η πορεία της μετοχής καθορίζεται «από τις αρχές της ελεύθερης αγοράς και ότι η εταιρεία δεν παρεμβαίνει με κανέναν τρόπο».

Εκτοξεύονται κι άλλες μετοχές της Tera… πριν την κατάρρευση
Μια άλλη μετοχή που ανήκει στην Tera και παρουσίασε σχετικά ακραίες διακυμάνσεις ήταν η μεταλλευτική εταιρεία Visne Madencilik Uretim Sanayi ve Ticaret. Τον Φεβρουάριο του 2025, η χρηματιστηριακή εταιρεία της Tera οργάνωσε μια μικρή IPO για τη Visne, με αποτέλεσμα μόλις το 21% των συνολικών μετοχών της εταιρείας να περάσει στα χέρια του επενδυτικού κοινού.

Η μετοχή άρχισε αμέσως να εκτοξεύεται και μέχρι το τέλος Ιουλίου είχε σημειώσει άνοδο άνω του 2.100%. Τον ίδιο μήνα, το βασικό επενδυτικό κεφάλαιο της Tera και η χρηματιστηριακή εταιρεία πούλησαν τις μετοχές της Visne που είχαν αγοράσει κατά την IPO, σύμφωνα με τις σχετικές γνωστοποιήσεις. Τον επόμενο μήνα, η μετοχή κατέρρευσε. Μόνο τον Αύγουστο έχασε 75% της αξίας της και πλέον βρίσκεται 89% χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό της. Εκπρόσωπος της Visne αρνήθηκε να σχολιάσει.

Οι συναλλαγές της Tera στη Visne προκάλεσαν την παρέμβαση των ρυθμιστικών αρχών. Τον Οκτώβριο, το Συμβούλιο Κεφαλαιαγοράς επέβαλε πρόστιμο σε δύο διαχειριστές κεφαλαίων της εταιρείας, ύψους 8,9 εκατομμυρίων λιρών (199.000 δολαρίων) στον καθένα, για συναλλαγές που αφορούσαν τη συγκεκριμένη μετοχή. Σύμφωνα με τη ρυθμιστική αρχή, οι συναλλαγές δημιούργησαν «παραπλανητική εικόνα ως προς την τιμή, την προσφορά και τη ζήτηση» των μετοχών, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Η Tera δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με τα πρόστιμα.

Τέτοιες ακραίες διακυμάνσεις των μετοχών δεν αποτελούν απλώς μια ιδιομορφία. Δεν είναι ασυνήθιστες σε ορισμένες λιγότερο ανεπτυγμένες αγορές και μπορούν να έχουν πραγματικές επιπτώσεις, θέτοντας ενδεχομένως υπό αμφισβήτηση την ακεραιότητα μιας αγοράς και απομακρύνοντας μεγάλους επενδυτές.

Οι κινήσεις των μετοχών που συνδέονται με την Tera αντικατοπτρίζουν «παράλογα squeezes και αποτιμήσεις», τα οποία τροφοδοτούνται από τη μικρή ελεύθερη διασπορά και από μια «άγρια βάση ιδιωτών μετόχων», δήλωσε ο Kamil Dimmich της North of South Capital LLP στο Λονδίνο, ο οποίος συμμετέχει στη διαχείριση κεφαλαίων άνω των 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε επενδυτικό κεφάλαιο αναδυόμενων αγορών.

Αξιωματούχοι στην Τουρκία αναγνώρισαν πρόσφατα τις ανησυχίες σχετικά με ασυνήθιστες κινήσεις στις αγορές, χωρίς να κάνουν αναφορά στην Tera. Ο υπουργός Οικονομικών και Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ δήλωσε τον Νοέμβριο ότι οι αρχές γνώριζαν τους κινδύνους χειραγώγησης σε ορισμένα επενδυτικά κεφάλαια και ότι θα ενίσχυαν το ρυθμιστικό πλαίσιο. Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Κεφαλαιαγοράς, Omer Gonul, έχει επίσης δεσμευτεί για αυστηρότερες κυρώσεις σε περιπτώσεις κατάχρησης της αγοράς.

Στο μικροσκόπιο τα τεράστια δάνεια της εταιρείας
Η Tera χρησιμοποίησε τεράστια ποσά δανεισμού πέρυσι, σύμφωνα με τις σχετικές γνωστοποιήσεις. Ο δανεισμός της χρηματιστηριακής εταιρείας εκτοξεύθηκε στα 59,8 δισεκατομμύρια λίρες, ή περίπου 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια, στο τέλος του 2025, από 132 εκατομμύρια λίρες, ή περίπου 2,9 εκατομμύρια δολάρια, έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με την έκθεση αποτελεσμάτων της εταιρείας. Οι τίτλοι που δόθηκαν ως εξασφάλιση αυξήθηκαν στα 32,6 δισεκατομμύρια λίρες το 2025, από 121,3 εκατομμύρια λίρες το προηγούμενο έτος.

Ο Tezmen δήλωσε ότι η Tera έχει πλέον μειώσει τη χρήση τέτοιων δανείων, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τα συγκεκριμένα ποσά. Όπως είπε, η χρήση βραχυπρόθεσμου δανεισμού μπορεί να έχει νόημα όταν τα επιτόκια μειώνονται και πρόκειται για μια στρατηγική που χρησιμοποιούν πολλές τράπεζες.

Ερωτηθείς σχετικά με τις ανησυχίες για την κατοχή συμμετοχών σε εταιρείες με μικρό free float, σε συνδυασμό με τη χρήση βραχυπρόθεσμου χρέους, ο Tezmen απέρριψε την άποψη ότι οι τιμές των μετοχών μπορούν να ελεγχθούν. Αρνήθηκε να σχολιάσει την αποτίμηση της Destek Finans ή άλλων εταιρειών που η Tera έχει εισαγάγει στο χρηματιστήριο ή στις οποίες έχει επενδύσει.

«Δεν μπορείς να ελέγξεις τίποτα κατά 100% σε μια αγορά», είπε. «Αν συνέβαινε αυτό, οι τιμές θα ανέβαιναν μόνο. Δεν υπάρχει τρόπος να ελέγξεις την αγορά».

Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν αυξήθηκε κατά 1,1% σε τριμηνιαία βάση, σε εποχικά προσαρμοσμένους όρους και με βάση τις εργάσιμες ημέρες, έναντι αναθεωρημένης αύξησης 0,3% το προηγούμενο τρίμηνο, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε τη Δευτέρα η Τουρκική Στατιστική Υπηρεσία.

Η επίδοση ήταν ελαφρώς καλύτερη από τις εκτιμήσεις της αγοράς, καθώς η διάμεση πρόβλεψη των αναλυτών σε έρευνα του Bloomberg έκανε λόγο για ανάπτυξη 1%.

Σε ετήσια βάση, ωστόσο, ο ρυθμός ανάπτυξης επιβραδύνθηκε στο 2,3%, από αναθεωρημένο 2,6% προηγουμένως. Οι αναλυτές ανέμεναν ανάπτυξη 2,5%.

Τα νέα στοιχεία έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία ορισμένοι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας θα μπορούσε να προχωρήσει σε μείωση του κόστους δανεισμού από το σημερινό 37%, κατά την επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής στις 10 Σεπτεμβρίου.

Ήδη την περασμένη εβδομάδα, η κεντρική τράπεζα χαλάρωσε τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες, μεταφέροντας εκ νέου τη χρηματοδότηση από το επιτόκιο μίας ημέρας του 40% στο βασικό επιτόκιο πολιτικής του 37%, για πρώτη φορά από τις αρχές Μαρτίου. Με την κίνηση αυτή ουσιαστικά αντέστρεψε την έμμεση αύξηση των επιτοκίων που είχε εφαρμοστεί για να απορροφηθούν οι οικονομικοί κραδασμοί του πολέμου.

Σε παρουσίαση για τις προοπτικές του πληθωρισμού νωρίτερα τον Αύγουστο, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας Φατίχ Καραχάν είχε επισημάνει ότι η εγχώρια ζήτηση υποχώρησε κατά το δεύτερο τρίμηνο, ενώ επιβραδύνθηκε και η πιστωτική επέκταση.

Οι δύο αυτές τάσεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επανεκκίνηση της διαδικασίας αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, η οποία το τελευταίο διάστημα είχε χάσει τη δυναμική της.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Άγκυρα αρνήθηκε να εγκρίνει τη συμφωνία στη συνεδρίαση των 32 μόνιμων αντιπροσώπων της Συμμαχίας την περασμένη εβδομάδα, παρά το γεγονός ότι είχε προηγηθεί προσωρινός συμβιβασμός μεταξύ των κρατών-μελών.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr

Αφού ευχαρίστησε όλους όσοι συνέβαλαν σε αυτή την επιτυχία, πρόσθεσε πως τα ισχυρά αποτελέσματα της πρώτης διοργάνωσης «μάς ενθάρρυναν να συνεχίσουμε αυτό το ταξίδι. Για τον λόγο αυτό, με ιδιαίτερη ικανοποίηση διοργανώνουμε φέτος το 2ο Hackathon Τουρκίας–Ελλάδας με θέμα την «Τεχνητή Νοημοσύνη».

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί μία από τις τεχνολογίες που καθορίζουν τον αιώνα μας. Μετασχηματίζει τις οικονομίες, τις βιομηχανίες και τις κοινωνίες με πρωτοφανή ταχύτητα. Επιλέγοντας την Τεχνητή Νοημοσύνη ως φετινό θέμα, επενδύουμε στο μέλλον και ενδυναμώνουμε τους νέους καινοτόμους ώστε να συμβάλουν στη διαμόρφωσή του», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στις διμερείς οικονομικές μας Ελλάδας-Τουρκίας, υπογραμμίζοντας ότι «το 2025, ο όγκος του διμερούς εμπορίου μας έφθασε τα 6,7 δισεκατομμύρια δολάρια. Προχωρούμε σταθερά προς τον στόχο των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων που έθεσαν οι ηγέτες μας πριν από τρία χρόνια. Οι επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές βλέπουν ολοένα και περισσότερο η μία την άλλη ως αξιόπιστους εταίρους».

«Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι η εξαγορά της Traçim, μιας σημαντικής τουρκικής βιομηχανικής εταιρείας, από την ελληνική εταιρεία Titan Cement, μέσω επένδυσης ύψους 190 εκατομμυρίων δολαρίων. Πρόκειται για μια σαφή απόδειξη της αυξανόμενης εμπιστοσύνης μεταξύ των επιχειρηματικών μας κοινοτήτων», πρόσθεσε και εξέφρασε την ελπίδα ότι «καθώς η εμπιστοσύνη μεταξύ των επιχειρηματικών μας κοινοτήτων συνεχίζει να ενισχύεται, θα δούμε επίσης περισσότερες ευκαιρίες για τουρκικές επενδύσεις στην Ελλάδα».

«Οι οικονομίες μας είναι συμπληρωματικές σε πολλούς τομείς»
«Οι διεθνώς ανταγωνιστικοί τομείς των κατασκευών, των υποδομών και της ενέργειας της Τουρκίας μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία νέων συνεργασιών και επενδύσεων προς όφελος και των δύο χωρών και των δύο λαών μας. Οι οικονομίες μας είναι συμπληρωματικές σε πολλούς τομείς. Πιστεύω ακράδαντα ότι οι οικονομικές μας σχέσεις πρέπει να καθοδηγούνται από το αμοιβαίο όφελος, την εμπιστοσύνη και την εποικοδομητική συνεργασία. Το Hackathon αντανακλά ακριβώς αυτό το πνεύμα».

Κλείνοντας, ανέφερε ότι «σήμερα δεν εγκαινιάζουμε απλώς έναν διαγωνισμό. Δημιουργούμε μια πλατφόρμα συνεργασίας, φέρνοντας κοντά Τούρκους και Έλληνες καινοτόμους για να συμβάλουν στη διαμόρφωση του μέλλοντος».

Ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ θα συγκαλέσει την Επιτροπή Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, με στόχο τη διασφάλιση της «αποτελεσματικής, υγιούς και απρόσκοπτης λειτουργίας» των τουρκικών αγορών, σύμφωνα με ανακοίνωση.

Δικαστική απόφαση χθες Πέμπτη απομάκρυνε τον Οζγκιούρ Οζέλ από την ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, γνωστού με τα τουρκικά αρχικά CHP, και διέταξε την επιστροφή του πρώην ηγέτη του κόμματος Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.

Οπως θυμίζει το Bloomberg, οι μετοχές κατέρρευσαν, κλείνοντας με πτώση 6,1%, ενώ κρατικές τράπεζες παρενέβησαν εκ μέρους της κεντρικής τράπεζας για τη στήριξη της λίρας μέσω πωλήσεων ξένου συναλλάγματος. Η λίρα διαπραγματευόταν με απώλειες 0,3%, στις 45,74 λίρες ανά δολάριο ΗΠΑ στις 8:23 π.μ. στην Κωνσταντινούπολη.

Η απόφαση απομακρύνει ακόμη περισσότερα εμπόδια για την παράταση της σχεδόν εικοσιπενταετούς διακυβέρνησης του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενόψει των εκλογών που έχουν προγραμματιστεί για το 2028. Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι ο Ερντογάν εργαλειοποιεί το νομικό σύστημα προκειμένου να υπονομεύσει αντιπάλους τους οποίους φοβάται ότι θα μπορούσαν να τον νικήσουν στην κάλπη. Η κυβέρνηση υπερασπίστηκε τη δικαστική απόφαση της Πέμπτης ως ανεξάρτητη δικαστική κρίση. Το CHP ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει σε ανώτερο δικαστήριο.

Το κόμμα έχει βρεθεί αντιμέτωπο με επιθετική καταστολή τα τελευταία δύο χρόνια. Ένα από τα πλέον προβεβλημένα στελέχη του, ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, φυλακίστηκε τον περασμένο Μάρτιο με κατηγορίες διαφθοράς, μόλις λίγες ημέρες πριν επρόκειτο να ανακοινώσει την υποψηφιότητά του για την προεδρία.

«Είναι μια σκοτεινή ημέρα για τη δημοκρατία», δήλωσε ο Οζέλ στα κεντρικά γραφεία του CHP στην Άγκυρα αργά το βράδυ της Πέμπτης. «Η ζημιά που προκάλεσαν στη χώρα μέσα σε μισή ώρα είναι 10 δισ. δολάρια», πρόσθεσε, αναφερόμενος στις απώλειες των αγορών. «Αύριο θα ξυπνήσουμε μπροστά σε μια καταστροφή».

Η απόφαση δεν έγινε δεκτή θετικά από τις αγορές, δήλωσε ο Ντάνιελ Γουντ, διαχειριστής χαρτοφυλακίου σταθερού εισοδήματος στη William Blair International. «Πιστεύουμε ότι αυτή η κίνηση αυξάνει τις πιθανότητες πρόωρων εκλογών και το ενδεχόμενο αλλαγής της ορθόδοξης οικονομικής πολιτικής που είχε προσελκύσει διεθνείς επενδυτές στην αγορά», πρόσθεσε ο Γουντ.

Το κόστος δανεισμού της τουρκικής λίρας στην υπεράκτια αγορά αυξήθηκε κοντά στα υψηλότερα επίπεδα δύο μηνών, ένδειξη ότι η δικαστική απόφαση έχει εντείνει τις ανησυχίες των traders εν μέσω αύξησης των ασφαλίστρων κινδύνου. Το πενταετές συμβόλαιο ανταλλαγής πιστωτικού κινδύνου (credit default swap), δείκτης μέτρησης κινδύνου, διαμορφώθηκε στις 261 μονάδες βάσης μετά από άνοδο 20 μονάδων βάσης την προηγούμενη ημέρα.

Η 13ετής θητεία του Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία του CHP στιγματίστηκε από διαδοχικές ήττες απέναντι στον Ερντογάν. Ο Οζέλ τον εκτόπισε στα τέλη του 2023 και αναζωογόνησε το κόμμα, το οποίο πέτυχε εντυπωσιακή ανατροπή στις δημοτικές εκλογές πριν από δύο χρόνια.

Ο Ερντογάν διανύει την τελευταία του θητεία ως προέδρου έως το 2028, αν και θα μπορούσε να είναι εκ νέου υποψήφιος, εάν το κοινοβούλιο προκηρύξει πρόωρες εκλογές ή εάν τροποποιηθεί το Σύνταγμα ώστε να του επιτραπεί να θέσει ξανά υποψηφιότητα. Ανέλαβε για πρώτη φορά την εξουσία ως πρωθυπουργός το 2003.

Το CHP έχει επανειλημμένα ζητήσει πρόωρες εκλογές με την ελπίδα να τερματίσει την ολοένα και πιο συγκεντρωτική διακυβέρνηση του Ερντογάν και να αντιμετωπίσει τη βαθιά κρίση κόστους διαβίωσης.

Η δικαστική απόφαση έρχεται σε μια εύθραυστη στιγμή για την τουρκική οικονομία, καθώς ο ετήσιος πληθωρισμός επιταχύνθηκε σε πάνω από 32% τον περασμένο μήνα, λόγω των επιπτώσεων του πολέμου με το Ιράν. Η κεντρική τράπεζα αύξησε την περασμένη εβδομάδα τον στόχο πληθωρισμού για το τέλος του έτους στο 24% από 16%, επικαλούμενη τον αντίκτυπο των υψηλότερων τιμών ενέργειας στην Τουρκία, η οποία αποτελεί μεγάλο εισαγωγέα ενέργειας.

Εν τω μεταξύ χθες έγινε γνωστό ότι η Τουρκία πούλησε σχεδόν το σύνολο των αμερικανικών κρατικών ομολόγων που διακρατούσε τον Μάρτιο.

Το ύψος των αμερικανικών κρατικών ομολόγων που κατείχε η Τουρκία υποχώρησε στο 1,8 δισ. δολάρια έως τα τέλη Μαρτίου, από 16 δισ. δολάρια τον προηγούμενο μήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία. Το ποσό περιλαμβάνει τίτλους που διακρατούνται από την κεντρική τράπεζα και άλλες τουρκικές οντότητες, συμπεριλαμβανομένων εταιρειών.