Συγκεκριμένα, η λίρα υποχώρησε έως 0,2% στα 41,95 ανά δολάριο το πρωί της Παρασκευής, για να περιορίσει στη συνέχεια τις απώλειές της στα 41,94 δολάρια.

Μάλιστα, το νόμισμα έχει χάσει 16% φέτος και οδεύει για την 15η διαδοχική εβδομάδα απωλειών.

«Η αποδυνάμωση της λίρας δεν προκαλεί έκπληξη – το νόμισμα σημειώνει νέα χαμηλά έναντι του δολαρίου σχεδόν κάθε δεύτερη ημέρα κατά μέσο όρο από το 2023», δήλωσε ο Emre Akcakmak της East Capital Group στο Bloomberg.

«Αυτό που μετρά για τους επενδυτές είναι δύο πράγματα: πρώτον, αν η τράπεζα έχει επαρκή αποθέματα για να διαχειριστεί μια οργανωμένη υποτίμηση. Δεύτερον, ο ρυθμός αυτής της υποτίμησης».

«Σε αυτό το πλαίσιο, πιστεύουμε ότι στόχος της Κεντρικής Τράπεζας θα παραμείνει ο δεσμός μεταξύ του ρυθμού του πληθωρισμού και της υποτίμησης της λίρας».

«Αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε μια σχετικά προβλέψιμη και συνεπή πορεία υποτίμησης», πρόσθεσε.

Αξίζει να σημειωθεί πως η τουρκική κυβέρνηση ακολουθεί μια πολιτική που αποκαλεί «πραγματική ανατίμηση», που σημαίνει ότι στοχεύει να διατηρήσει τις απώλειες της λίρας κάτω από τον ρυθμό του καταναλωτικού πληθωρισμού.

Παρά τον ταχύτερο από τον αναμενόμενο πληθωρισμό για τον Σεπτέμβριο, το νόμισμα διατήρησε την αργή του πτώση, δείχνοντας ότι η πολιτική σταθερής υποτίμησης παραμένει ενεργή και ελεγχόμενη.

Ο δείκτης Borsa Istanbul 100 αντέστρεψε τα προηγούμενα κέρδη, μειώνοντας έως και 1,8% μετά την είδηση, με τις τράπεζες να ηγούνται των ζημιών.

Οι μετοχές στην Κωνσταντινούπολη έχουν έκτοτε ανακτήσει μέρος των απωλειών, μειώνοντας την αξία τους κατά 0,5%. Η απόδοση των πενταετών κρατικών ομολόγων αυξήθηκε κατά 12 μονάδες βάσης στο 36,34%.

Η δικαστική απόφαση

Σύμφωνα με την δικαστική απόφαση το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα, ή CHP, καλείται να διακόψει το συνέδριο που συγκλήθηκε στην Κωνσταντινούπολη για την επανεκλογή του Ozgur Celik – του κορυφαίου αξιωματούχου του κόμματος στην επαρχία μέχρι νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όταν το ίδιο δικαστήριο τον αντικατέστησε με έναν επίτροπο.

Η αναβολή της υπόθεσης που αμφισβητούσε τη νομιμότητα της ηγεσίας του CHP την περασμένη εβδομάδα και η επανεκλογή του Ozgur Ozel ως επικεφαλής του κόμματος την Κυριακή έδωσαν στις τουρκικές αγορές κάποια ανακούφιση, εν μέσω στοιχημάτων ότι οι πολιτικοί κίνδυνοι θα μπορούσαν να υποχωρήσουν για λίγο. Η δικαστική απόφαση της Τετάρτης σηματοδότησε ότι οι πολιτικές εντάσεις είναι πιθανό να συνεχιστούν, επηρεάζοντας το κλίμα.

Το δικαστήριο δήλωσε ότι η προσωρινή του απόφαση για το συνέδριο του CHP στην Κωνσταντινούπολη δεν είναι οριστική, αλλά πρέπει να εφαρμοστεί αμέσως, ανέφερε το κρατικό πρακτορείο Anadolu. Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά την υπόθεση, καθώς η νομική διαδικασία που αφορά το συνέδριο της Κωνσταντινούπολης αντικατοπτρίζει αυτήν της υπόθεσης για την εκλογή ηγεσίας του CHP. Εάν η δικαστική εξουσία ακολουθήσει παρόμοια πορεία στην υπόθεση της προεδρίας, ο εθνικός ηγέτης του CHP ενδέχεται να απομακρυνθεί.

Η εθνική εποπτική αρχή εκλογών της Τουρκίας είχε προηγουμένως επιτρέψει τη διεξαγωγή του συνεδρίου. Προς το παρόν δεν είναι σαφές εάν η συγκέντρωση του κόμματος θα πραγματοποιηθεί ή όχι.

Μια σειρά δικαστικών υποθέσεων έχει στοχεύσει το CHP σε αυτό που το κόμμα περιγράφει ως πολιτικά υποκινούμενη επίθεση μετά τη νίκη του επί του κόμματος του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις τοπικές εκλογές του 2024. Η κυβέρνηση λέει ότι η δικαστική εξουσία είναι ανεξάρτητη.

Η τουρκική λίρα έχει υποχωρήσει περίπου 37% έναντι του αμερικανικού νομίσματος κατά το τελευταίο έτος, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής προσπαθούν να καταπολεμήσουν τον πληθωρισμό αυξάνοντας σταθερά τα επιτόκια.

Ο πληθωρισμός στην Τουρκία αυξήθηκε στο 64,8% σε ετήσια βάση τον Δεκέμβριο, από 62% τον Νοέμβριο. Ακόμα και έτσι, αυτό αποτελεί βελτίωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, όταν ο τουρκικός πληθωρισμός έφτασε στο ανώτατο σημείο του 85,5% τον Οκτώβριο του 2022.

Η αποδυνάμωση της λίρας έρχεται την ώρα που οι κορυφαίοι οικονομικοί αξιωματούχοι της Τουρκίας συγκεντρώνονται στην έδρα της J.P. Morgan στη Wall Street στη Νέα Υόρκη για παρουσιάσεις σε επενδυτές με επίκεντρο τη νομισματική πολιτική της χώρας, τον τραπεζικό τομέα, τα περιουσιακά στοιχεία και τις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Η κεντρική τράπεζα σχεδόν διπλασίασε το βασικό της επιτόκιο, αυξάνοντάς το από 8,5% σε 15% την Πέμπτη, σηματοδοτώντας την πρώτη αύξηση της χώρας από τον Μάρτιο του 2021. Ωστόσο, αυτό ήταν ακόμα κάτω από τις προσδοκίες του Reuters για αύξηση στο 21%.

Η λίρα – η οποία βυθίζεται ακόμα περισσότερο μετά την επανεκλογή του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν – έφτασε και σε αναλογία 1 προς 25 σε σχέση με το δολάριο.

«[Η λίρα] πέφτει πολύ και πιθανότατα θα συνεχίσει να πέφτει κι άλλο καθώς γίνεται προσπάθεια να καλυφθεί η διαφορά», δήλωσε ο Στιβ Χάνκε, καθηγητής εφαρμοσμένων οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, προσθέτοντας ότι η απόφαση της κεντρικής τράπεζας είναι «λίγο πίσω από την καμπύλη».

Ο νέος διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας, Χαφίζ Ερκάν, άφησε να εννοηθεί ότι θα ακολουθήσουν και νέες αυξήσεις επιτοκίων μέχρι να βελτιωθεί η κατάσταση με τον πληθωρισμό στη χώρα.

«Η νομισματική σύσφιξη θα ενισχυθεί περαιτέρω όσο χρειάζεται έγκαιρα και σταδιακά έως ότου επιτευχθεί σημαντική βελτίωση στις προοπτικές για τον πληθωρισμό», δήλωσε ο Ερκάν σε δήλωση την Πέμπτη.

Σύμφωνα με κυβερνητικές στατιστικές, ο ετήσιος πληθωρισμός της Τουρκίας για τον Μάιο διαμορφώθηκε στο 39,59%. Τον περασμένο Οκτώβριο ο πληθωρισμός της Τουρκίας εκτινάχθηκε στο 85,51%.

Ζητούμενο ένα “αξιόπιστο νόμισμα”

Ο Τούρκος υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ δήλωσε ότι μια προβλέψιμη δημοσιονομική πολιτική και ένα καθεστώς ελεύθερης συναλλαγματικής ισοτιμίας «θα διασφαλίσουν ότι η τουρκική λίρα θα ανακτήσει σταθερότητα και θα γίνει αξιόπιστο νόμισμα».

Ωστόσο, ο Χάνκε είπε ότι αυτά από μόνα τους δεν θα είναι αρκετά.

«Η νομισματική πολιτική δεν αφορά τα επιτόκια. Έχει να κάνει με την ανάπτυξη και την ποσότητα του χρήματος», είπε ο καθηγητής, προσθέτοντας ότι η προσφορά χρήματος της Τουρκίας «αυξάνεται πολύ γρήγορα» δεδομένου ότι ο ρυθμός αύξησης της προσφοράς χρήματος από έτος σε έτος είναι περίπου 50% ετησίως.

Η Goldman Sachs έχει επισημάνει ότι η αύξηση των επιτοκίων υποδηλώνει ότι, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, η κεντρική τράπεζα «προτίθεται να τηρήσει το ανορθόδοξο πλαίσιο της που επικεντρώνεται στα μακροπροληπτικά μέτρα και τους ποσοτικούς περιορισμούς και όχι στην πρόσβαση με βάση τα επιτόκια στη ρευστότητα της TCMB για αυστηρότερη πολιτική».

Οι αναλυτές προειδοποίησαν, ωστόσο, ότι οι προσπάθειες που επικεντρώνονται σε αυτά τα μέτρα που σταθεροποιούν και αυξάνουν την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Τουρκίας θα ήταν περιορισμένες χωρίς μια στάση νομισματικής πολιτικής με βάση τα επιτόκια.

Το τουρκικό νόμισμα υποτιμήθηκε άλλο ένα 1% αυτή την εβδομάδα, μετά τη διολίσθηση 11% της προηγούμενης εβδομάδας. Πλέον σημειώνει πτώση από τις αρχές Μαρτίου, στο μεγαλύτερο σερί απωλειών από το 1999.

Η πτώση επιταχύνθηκε μετά την επανεκλογή του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις 28 Μαΐου. Στους 18 μήνες πριν από την ψηφοφορία, η κεντρική τράπεζα χρησιμοποίησε σχεδόν 200 δισεκατομμύρια δολάρια σε αποθεματικά, προσπαθώντας να ενισχύσει το νόμισμα, ωστόσο παρέμεινε μία από τις χειρότερες επιδόσεις στις αναδυόμενες αγορές.

Ο Ερντογάν έχει διορίσει τώρα δύο πρώην τραπεζίτες της Wall Street – τον Μεχμέτ Σιμσέκ και τον Χαφιζέ Γκαγιέ Ερκάν – για να διευθύνουν τα οικονομικά της χώρας, σηματοδοτώντας μια πιθανή στροφή από τη βαριά κρατική παρέμβαση στο να επιτραπεί στην αγορά να καθορίσει τη δίκαιη αξία του νομίσματος.

Για πολλούς ξένους επενδυτές, η λίρα βρίσκει την ισορροπία της. Αυξάνονται οι προσδοκίες για αύξηση των εισροών κεφαλαίων στα ομόλογα και τις μετοχές της χώρας. Οι ξένοι επενδυτές αγόρασαν συνολικά 287 εκατ. δολάρια σε τουρκικά ομόλογα και μετοχές την περασμένη εβδομάδα, τη μεγαλύτερη εισροή από τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της κεντρικής τράπεζας.

Λίγο μετά τις 14:00 (ώρα Ελλάδας), η ισοτιμία του τουρκικού νομίσματος ήταν 18,38 λίρες για ένα δολάριο, επίπεδο που αποτελεί ιστορικό χαμηλό ρεκόρ.

Η κεντρική τράπεζα, η οποία είχε ήδη μειώσει τον περασμένο μήνα το κύριο επιτόκιό της κατά μία μονάδα, δικαιολόγησε την απόφασή της επικαλούμενη και πάλι τις «αβεβαιότητες αναφορικά με την παγκόσμια ανάπτυξη και τους γεωπολιτικούς κινδύνους».

Ο τούρκος πρόεδρος, ο οποίος λέει ότι προκρίνει την ανάπτυξη και τις εξαγωγές σε σχέση με τη σταθερότητα των τιμών, είχε ζητήσει τον Ιούνιο νέες μειώσεις των επιτοκίων, τα οποία παρέμεναν επί μήνες σταθερά.

Αντίθετα από τις κλασικές οικονομικές θεωρίες, ο τούρκος πρόεδρος υποστηρίζει ότι τα υψηλά επιτόκια ευνοούν τον πληθωρισμό.

Συνέπεια αυτής της νομισματικής πολιτικής του, που επικρίνεται ευρύτατα, είναι ότι η τουρκική λίρα, η οποία είχε ήδη χάσει 44% της αξίας της έναντι του δολαρίου το 2021, έχει χάσει από την 1η Ιανουαρίου επιπλέον 27% της αξίας της έναντι του αμερικανικού νομίσματος.

Λόγω της κατάρρευσης της λίρας, ο πληθωρισμός έφθασε τον Αύγουστο στο 80,2% σε επίπεδο έτους, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο υψηλότερος από το 1998.

Η HSBC αναθεώρησε την εκτίμησή της για το τέλος Ιουνίου 2022 από 18,2 λίρες ανά δολάριο, ανέφερε το BloombergHT, επικαλούμενο την έκθεση της τράπεζας, αναφέρει το capital.gr.

Η HSBC αναθεώρησε επίσης την πρόβλεψή της για το τέλος του έτους για τη λίρα στα 19,5 ανά δολάριο από 17,5. Η λίρα υποτιμήθηκε μετά από ένα συνεχώς διευρυνόμενο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Η άνοδος του πληθωρισμού στο 79,6% οδήγησε σε πιο αρνητικά πραγματικά επιτόκια και έκαμψε τον αρχικό ενθουσιασμό για τη λεγόμενη στρατηγική της κυβέρνησης, η οποία περιελάμβανε την εισαγωγή τραπεζικών καταθέσεων σε λίρες που συνδέονται με δολάριο τον Δεκέμβριο, δήλωσε ο Μουράτ Τοπράκ, αναλυτής νομισμάτων της HSBC για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Ο κύριος μακροοικονομικός κίνδυνος για την τουρκική λίρα σχετίζεται με τη δυναμική του ισοζυγίου πληρωμών, η επιδείνωση του οποίου είναι μεγαλύτερη από την αναμενόμενη, είπε. Σύμφωνα με τον ίδιο, το έλλειμμα του εξωτερικού εμπορίου, το οποίο πλησιάζει τα επίπεδα ρεκόρ, οδηγεί σε ευρύτερο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ακόμη και σε μια περίοδο που ο τουριστικός τομέας θα έπρεπε να είναι ισχυρότερος.

Ο Τοπράκ σημείωσε ότι η λίρα θα υποτιμηθεί πιο σημαντικά το φθινόπωρο, όταν τα έσοδα από τον εποχικό τουρισμό θα είναι λιγότερο ευνοϊκά και οι εξαγωγές θα συνεχίσουν να αποδυναμώνονται λόγω των πιέσεων ύφεσης στην Ευρώπη.

«ΤΑ ΝΕΑ» επιχειρούν μια πλήρη αποτύπωση για την κατάσταση αλλά και την πορεία της τουρκικής οικονομίας μέσα από έναν οδηγό 6 ερωτήσεων – απαντήσεων.

Πόσο έχει υποχωρήσει φέτος η λίρα Τουρκίας;

Η λίρα χάνει 25% φέτος έναντι του αμερικανικού νομίσματος και ήδη βρισκόταν υπό πίεση από την προηγούμενη εβδομάδα όταν η κεντρική τράπεζα προχώρησε σε μεγαλύτερη από το αναμενόμενο μείωση των επιτοκίων, από το 18% στο 16%. Αυτό είχε οδηγήσει άμεσα τη λίρα σε ιστορικό χαμηλό την Παρασκευή, στο 9,66 έναντι του δολαρίου. Η ισοτιμία της λίρας βούλιαξε μέσα στην εβδομάδα ενδοσυνεδριακά στο 9,85 και στη συνέχεια διαμορφώθηκε στο 9,75 έναντι του δολαρίου.

Τι προκάλεσε τη νέα πιο πρόσφατη βουτιά στο εθνικό νόμισμα;

Η απόφαση του Ερντογάν να κηρύξει ως «ανεπιθύμητα πρόσωπα» τους πρεσβευτές δέκα δυτικών χωρών, μεταξύ αυτών της Γαλλίας, της Γερμανίας και των ΗΠΑ, επειδή απηύθυναν έκκληση για την αποφυλάκιση του αντιπολιτευόμενου Οσμάν Καβαλά, ήλθε να προστεθεί στις ανησυχίες των αγορών για το εθνικό νόμισμα λόγω των μειώσεων επιτοκίων από την Τουρκία, παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός καλπάζει.

Τι συμβαίνει με τον πληθωρισμό και την ακρίβεια;

Ο πληθωρισμός στην Τουρκία έχει φτάσει σχεδόν το 20%, με την ακρίβεια να πλήττει νοικοκυριά κι επιχειρήσεις. Πρόκειται για εξέλιξη που αυξάνει σημαντικά το κόστος των εισαγόμενων προϊόντων όπως είναι τα καύσιμα και τρόφιμα. Επίσης έχει επιφέρει άνοδο και στις τιμές της αγοράς κι ενοικίασης ακινήτων, με αποτέλεσμα να διαμαρτύρονται από οικογένειες και φοιτητές μέχρι επιχειρήσεις.

Πόσο ανεξάρτητη είναι στις αποφάσεις της η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας;

Ο Ερντογάν φέρεται να πιέζει εδώ και μήνες τον διορισμένο από τον ίδιο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας Σαχάπ Καβτσιόγλου για μεγαλύτερη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει κοινωνικές αντιδράσεις από την ακρίβεια. Στο πλαίσιο αυτό έχει προχωρήσει πολλές φορές και στην αντικατάσταση στελεχών της κεντρικής τράπεζας, περιλαμβανομένων και των διοικητών και μελών της επιτροπής χάραξης νομισματικής πολιτικής, πλήττοντας όμως στην πορεία την αξιοπιστία της.

Πόσες αλλαγές έχουν γίνει στην κεντρική τράπεζα;

Στα μέσα του μήνα ο Ερντογάν είχε λάβει την αιφνιδιαστική απόφαση να απολύσει τρία μέλη της επιτροπής χάραξης νομισματικής πολιτικής (MPC) της κεντρικής τράπεζας, τοποθετώντας στη θέση τους δύο άτομα της επιλογής του. Ακόμη μέσα στα τελευταία δυόμισι χρόνια έχει αλλάξει τρεις κεντρικούς τραπεζίτες. Επίσης πρόσφατα διεθνή μέσα ενημέρωσης είχαν μεταδώσει ότι ο Ερντογάν χάνει την εμπιστοσύνη του απέναντι στον Καβτσιόγλου, λιγότερο από επτά μήνες αφότου τοποθετήθηκε στη θέση αυτή. Η κυβέρνηση της Τουρκίας και ο ίδιος ο εκπρόσωπος του Ερντογάν είχαν σπεύσει να διαψεύσουν τα δημοσιεύματα αυτά.

Γιατί ο Ερντογάν επιθυμεί μείωση επιτοκίων παρά το ράλι του πληθωρισμού;

Ο Ερντογάν ασπάζεται την αντισυμβατική, σύμφωνα με οικονομολόγους, θεωρία ότι η άνοδος του πληθωρισμού αντιμετωπίζεται με πιο χαμηλά επιτόκια. Αυτός ήταν ο λόγος που τοποθέτησε στη θέση αυτή τον Καβτσιόγλου, ο οποίος είχε δείξει σημάδια ότι ασπάζεται την ίδια θεωρία. Ομως ο τελευταίος καθυστέρησε περισσότερο από όσο θα ήθελε ο πρόεδρος της Τουρκίας για να μειωθούν τα επιτόκια, πιθανότατα βλέποντας ότι οι συνθήκες της αγοράς για μια τέτοια κίνηση δεν ήταν ευνοϊκές. Τελικά ο κύβος ερρίφθη και ξεκίνησαν μειώσεις των επιτοκίων της λίρας Τουρκίας από τον προηγούμενο μήνα, με αποτέλεσμα να διαμορφώνονται σήμερα σε 16% από 19% τότε. Τις επόμενες εβδομάδες μάλιστα τίποτε δεν αποκλείει ότι μπορεί να γίνει και νέα χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής στην Τουρκία.

Για τον επικεφαλής της JPMorgan Chase & Co στην Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, Μουσταφά Μπαγκριασίκ, η μεταβλητότητα του νομίσματος αποτελεί και το κύριο εμπόδιο που αντιμετωπίζουν οι επενδυτές.

«Ο πληθωρισμός και οι επενδύσεις σε assets που βασίζονται στην τουρκική λίρα αποτελούν τα πιο σημαντικά στοιχεία. Εάν βελτιωθούν αυτά, θα υπάρξει γενικότερη οικονομική ανάπτυξη», ανέφερε ο Μπαγκριασίκ.

«Συγκρίσιμες χώρες και περιοχές όπως η Ρωσία, η Νότια Αφρική, η Βόρεια Αφρική και η Μέση Ανατολή (Μiddle East and North Africa / MENA) προσελκύουν επενδύσεις που προφανώς βοηθούν στην οικονομική τους ανάπτυξη», υποστήριξε χαρακτηριστικά.

Η τουρκική λίρα ενισχύθηκε κατά 3% έναντι του δολαρίου τον Ιούλιο τόσο λόγω των κινήσεων της Fed όσο και των ανησυχιών για πρόωρη μείωση των επιτοκίων στην Τουρκία. Ωστόσο,  οι νέες δηλώσεις του Ερντογάν με τις σταθερές και ανορθόδοξες απόψεις του (ότι η μείωση των επιτοκίων θα οδηγήσει σε μείωση του πληθωρισμού και τόνωση της οικονομίας) οδήγησαν την τουρκική λίρα σε υποχώρηση κατά 0,4% έναντι του δολαρίου και την ισοτιμία στα 8,5075 λίρες/δολάριο.

Παρ’ όλα αυτά, η συνολική μεταβολή της τάξης του 14% της ισοτιμίας υποδεικνύει την αστάθεια του νομίσματος και της οικονομίας, περιορίζοντας της επενδύσεις στη χώρα, σύμφωνα με τον Μπαγκριασίκ.

O επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας Σαχάπ Καβτσιόγλου έχει διατηρήσει αμετάβλητο στο 19% το βασικό επιτόκιο αναφοράς από τον διορισμό του τον Μάρτιο, παρά τις πιέσεις του Τούρκου Προέδρου Ερντογάν.

Ο πληθωρισμός στην Τουρκία αυξήθηκε για δεύτερο συνεχόμενο μήνα τον Ιούλιο σε 18,95% (από 17,5%) «αγγίζοντας» το βασικό επιτόκιο αναφοράς λόγω των υψηλότερων τιμών ενέργειας και της επανεκκίνησης της οικονομίας. Η κεντρική τράπεζα αύξησε τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό στο τέλος του έτους στο 14,1%, σε σύγκριση με την προηγούμενη πρόβλεψη του 12,2%.

Επιπροσθέτως, η Τουρκία δεν έχει καταφέρει να μπει στο «χορό των ΙΡΟs» εκτός από την μετοχική πώληση της Hepsiburada. Παρ’ όλα αυτά, η αγορά εταιρικών ομολόγων στη χώρα παραμένει στιβαρή. Όσο για τις συγχωνεύσεις και εξαγορές (M&A) το κύριο εμπόδιο αποτελεί και πάλι η μεταβλητότητα του νομίσματος.

Το νόμισμα της γειτονικής χώρας υποχωρούσε νωρίτερα 0,6% στα 8,48 έναντι του δολαρίου, πολύ κοντά στο ιστορικό χαμηλό του 8,58 που καταγράφηκε στις αρχές Νοεμβρίου, ενώ το απόγευμα της Δευτέρας κατέβαλε προσπάθεια να σταθεροποιηθεί και να απορροφήσει τις ισχυρές πιέσεις.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η τουρκική λίρα καταγράφει μία από τις χειρότερες επιδόσεις φέτος σε σχέση με τα νομίσματα άλλων αναδυόμενων αγορών. 

«Το αρνητικό κλίμα στην αγορά είναι έντονο», σχολιάζει στο Twitter o Robin Brooks, επικεφαλής οικονομολόγος του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών.

Η λίρα έχει υποχωρήσει 3,5% τις τελευταίες τρεις ημέρες διαπραγμάτευσης, έπειτα από την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν.

Η Τουρκία, σύμμαχος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, επέκρινε έντονα την απόφαση του Λευκού Οίκου, η οποία ανακοινώθηκε το Σάββατο, κάνοντας λόγο για υπονόμευση της εμπιστοσύνης και της φιλίας των δύο χωρών. Το απόγευμα της Δευτέρας 26 Απριλίου, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το πήγε ακόμα παρακάτω, προειδοποιώντας για τον «καταστροφικό αντίκτυπο» που θα έχει στις τουρκο-αμερικανικές σχέσεις η αναγνώριση από την Ουάσινγκτον της Γενοκτονίας των Αρμενίων, κίνηση την οποία χαρακτήρισε «αβάσιμη». «Ο πρόεδρος των ΗΠΑ χρησιμοποίησε αβάσιμες, άδικες και αντίθετες με την πραγματικότητα φράσεις», είπε ο Ερντογάν σε ένα τηλεοπτικό του διάγγελμα, προειδοποιώντας για τον «καταστρεπτικό αντίκτυπο» της κίνησης του Τζο Μπάιντεν στις ήδη τεταμένες σχέσεις Άγκυρας και Ουάσινκγτον. «Αυτά τα ζητήματα αποφασίζονται από ιστορικούς όχι από πολιτικούς», τόνισε ο Τούρκος πρόεδρος, συμπληρώνοντας αιχμηρά ότι «οι ΗΠΑ θα πρέπει να κοιτάξουν τον εαυτό τους στον καθρέπτη». Κάλεσε την Ουάσινγκτον να πάρει άμεσα πίσω την ανακοίνωση, χαρακτηρίζοντας την «λάθος βήμα». Εντούτοις, ο Τούρκος πρόεδρος πρόσθεσε πως αναμένει «να ανοίξει μια νέα πόρτα» στις σχέσεις των δύο χωρών και να συζητήσει όλες τις συμφωνίες με τον πρόεδρο Μπάιντεν στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο.

Ο εκπρόσωπος και σύμβουλος του Τούρκου προέδρου Ερντογάν, Ιμπραχίμ Καλίν, δήλωσε στο Reuters ότι η Ουάσινγκτον πρέπει να ενεργήσει υπεύθυνα.

Την ανησυχία των επενδυτών επέτεινε ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας Σαχάπ Καβτσίογλου, ο οποίος διορίστηκε πριν από έναν μήνα, και δήλωσε ότι ενώ θα διατηρήσει τη νομισματική πολιτική περιοριστική προς το παρόν, οποιαδήποτε αύξηση των επιτοκίων θα έστελνε άσχημο μήνυμα για την πραγματική οικονομία.

«Ποιος είναι ευχαριστημένος με τα υψηλά επιτόκια;», διερωτήθηκε στην πρώτη του τηλεοπτική συνέντευξη ως επικεφαλής της τράπεζας.

Το τουρκικό νόμισμα έκανε «βουτιά» έως και 15% τον περασμένο μήνα μετά την «καρατόμηση» του πρώην επικεφαλής της Τράπεζας Νατσί Αγκμπάλ από τον Τούρκο πρόεδρο.

Ο Ερντογάν διόρισε στη θέση του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας τον Καβτσίογλου, ο οποίος, όπως και ο Ερντογάν, είναι επικριτής της αυστηρής νομισματικής πολιτικής και έχει υποστηρίξει ανορθόδοξες νομισματικές πολιτικές που προκαλούν την άνοδο του πληθωρισμού.

Ο Αγκμπάλ είχε αυξήσει το επιτόκιο αναφοράς στο 19% προκειμένου να περιορίσει τον πληθωρισμό που έχει αυξηθεί πάνω από το 16% και αναμένεται να φτάσει το 18%. Πολλοί ξένοι επενδυτές που «έριξαν» τα χρήματά τους στη γειτονική χώρα απέσυραν τις επενδύσεις τους όταν αποχώρησε ο Αγκμπάλ.

Οι αναλυτές αναμένουν ότι η τράπεζα θα αρχίσει να μειώνει τα επιτόκια γύρω στα μέσα του 2021, ενώ ορισμένοι προβλέπουν ότι ο Καβτσίογλου θα μπορούσε να επιστρέψει σε μια δαπανηρή για τα δημόσια οικονομικά πολιτική, στην οποία επιδόθηκε η χώρα πριν τον διορισμό του Αηκμπάλ, ήτοι στην πώληση συναλλαγματικών αποθεμάυτων για τη στήριξη της λίρας.

Η πολιτική διάσταση

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης καλούν τον Ερντογάν να δώσει εξηγήσεις για τα περίπου 128 δισεκατομμύρια δολάρια συναλλαγματικών αποθεμάτων τα οποία η κυβέρνηση διοχέτευσε μέσα σε περισσότερο από δύο χρόνια – περίοδο που συμπίπτει με την περίοδο που ο γαμπρός του Ερντογάν Μπεράτ Αλμπάιρακ ήταν υπουργός Οικονομικών – σε μια αποτυχημένη προσπάθεια να στηριχθεί η τουρκική λίρα.

Στη συνέντευξή του, ο Καβτσίογλου υπερασπίστηκε τις πωλήσεις συναλλαγματικών αποθεμάτων για την αντιμετώπιση αυτών που ονόμασε «επιθέσεις» που ξεκίνησαν με την κρίση του 2018. Ο Καβτσίογλου «φάνηκε αρκετά σίγουρος για την ποιότητα των συναλλαγματικών αποθεμάτων, κάνοντας λόγια για μία απλή μετατροπή από ενεργητικό σε παθητικό», ανέφερε ο Ozlem Derici Sengul, ιδρυτικός συνεργάτης της Spinn Consulting.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ερντογάν έχει αλλάξει τρεις φορές σε διάστημα δύο χρόνων τον επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας, επιφέροντας ισχυρό πλήγμα στην αξιοπιστία του νομισματικού συστήματος της χώρας.