Συνολικά τα κόκκινα δάνεια των νοικοκυριών (στεγαστικά και καταναλωτικά) έφθασαν στο τέλος του πρώτου εξαμήνου τα 2,9 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο περίπου 8,6% του συνολικού υπολοίπου της συγκεκριμένης κατηγορίας. Από αυτά, τα 2,3 δισ. ευρώ αντιπροσωπεύουν τα κόκκινα στεγαστικά δάνεια και τα υπόλοιπα περίπου 600 εκατ. ευρώ τα κόκκινα καταναλωτικά δάνεια.

Αύξηση κατά 5,4% σε σύγκριση με το Δεκέμβριο 2025 παρουσίασαν και τα κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια, αγγίζοντας τα 3,2 δισ. ευρώ, με τον σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στο 2,2%. Η αύξηση του αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) ήταν μεγαλύτερη για δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, πολύ μικρές επιχειρήσεις και ατομικές επιχειρήσεις (+12,5%) και ηπιότερη για τις μεγάλες επιχειρήσεις (+3,8%) και τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (+1,2%). Αντίθετα, στα δάνεια προς ναυτιλιακές επιχειρήσεις παρατηρήθηκε μείωση των ΜΕΔ κατά 7,3%.

Συνολικά όπως αναφέρεται στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το πρώτο εξάμηνο του 2026 η ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου των πιστωτικών ιδρυμάτων παρουσίασε μικρή επιδείνωση. Το απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων διαμορφώθηκε σε 6,2 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 9,3% ή αύξηση 529 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025 (5,7 δισ. ευρώ), με στοιχεία σε ατομική βάση, εντός ισολογισμού.

Παρά την αύξηση του πρώτου εξαμήνου 2026, η συνολική μείωση των ΜΕΔ σε σχέση με το ιστορικά υψηλότερο επίπεδό τους τον Μάρτιο του 2016 διαμορφώνεται σε 94% ή 101 δισ. ευρώ.

Η αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων ( ΜΕΔ) το πρώτο εξάμηνο του 2026 συνδέεται κυρίως με τη θετική καθαρή εισροή νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, καθώς οι ροές από εξυπηρετούμενα προς μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανήλθαν σε 1,7 δισ. ευρώ, ενώ οι ροές επαναφοράς σε καθεστώς εξυπηρέτησης περιορίστηκαν σε 388 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, οι διαγραφές δανείων παρέμειναν ιδιαίτερα χαμηλές (73 εκατ. ευρώ) σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Όπως παρατηρεί η ΤτΕ, η καθαρή εισροή νέων ΜΕΔ το πρώτο εξάμηνο του 2026 (το άθροισμα των "νέων ΜΕΔ" και των "εκταμιεύσεων" μείον τα "αναταξινομημένα προς εξυπηρετούμενα") παρέμεινε θετική, καθώς οι νέες αθετήσεις και οι λοιπές εισροές υπερέβησαν σημαντικά τις αναταξινομήσεις προς εξυπηρετούμενα δάνεια, γεγονός που συνέβαλε στην αύξηση του συνολικού αποθέματος των ΜΕΔ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση τον Αύγουστο ανήλθε σε 8,466 εκατ. ταξιδιώτες, έναντι του αντίστοιχου μήνα του 2025, σημειώνοντας αύξηση 13,4%.

Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η άνοδος των αφίξεων μέσω των οδικών συνοριακών σταθμών, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 32,2%, ενώ η ταξιδιωτική κίνηση μέσω των αεροδρομίων ενισχύθηκε κατά 4,9%.

Η αύξηση των επισκεπτών συνοδεύτηκε από ενίσχυση των ταξιδιωτικών εισπράξεων κατά 6,5% τον Αύγουστο, αν και με χαμηλότερο ρυθμό από εκείνον των αφίξεων. Η απόκλιση αυτή υποδηλώνει μείωση της μέσης ταξιδιωτικής δαπάνης ανά επισκέπτη σε σύγκριση με τον αντίστοιχο περσινό μήνα.

Σε επίπεδο οκταμήνου, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 9,4%, ενώ η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση ενισχύθηκε κατά 10%, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία.

Το πλεόνασμα του ταξιδιωτικού ισοζυγίου διαμορφώθηκε σε 4.381,2 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο και σε 15.420,3 εκατ. ευρώ στο οκτάμηνο, αποτυπώνοντας τη σημαντική συνεισφορά του κλάδου στις εξωτερικές συναλλαγές της χώρας.

Ταξιδιωτικό ισοζύγιο

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, το ταξιδιωτικό ισοζύγιο τον Αύγουστο του 2026 εμφάνισε πλεόνασμα 4.381,2 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 4.248,1 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Ειδικότερα, αύξηση κατά 6,5% κατέγραψαν τον Αύγουστο του 2026 οι ταξιδιωτικές εισπράξεις, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 4.867,3 εκατ. ευρώ, έναντι 4.568,7 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025, ενώ άνοδος κατά 51,6% παρατηρήθηκε και στις ταξιδιωτικές πληρωμές (Αύγουστος 2026: 486,0 εκατ. ευρώ, Αύγουστος 2025: 320,6 εκατ. ευρώ). Η αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων οφείλεται στην άνοδο της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης κατά 13,4%, καθώς η μέση δαπάνη ανά ταξίδι μειώθηκε κατά 6,5%. Οι καθαρές εισπράξεις από την παροχή ταξιδιωτικών υπηρεσιών υπεραντιστάθμισαν κατά 187,0% το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών και συνέβαλαν κατά 96,2% στο σύνολο των καθαρών εισπράξεων από υπηρεσίες.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, το ταξιδιωτικό ισοζύγιο εμφάνισε πλεόνασμα 15.420,3 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 14.335,2 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Άνοδο κατά 1.558,1 εκατ. ευρώ ή 9,4% παρουσίασαν οι ταξιδιωτικές εισπράξεις, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 18.197,5 εκατ. ευρώ, ενώ αύξηση κατά 473,0 εκατ. ευρώ ή 20,5% παρατηρήθηκε και στις ταξιδιωτικές πληρωμές, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 2.777,2 εκατ. ευρώ. Η άνοδος των ταξιδιωτικών εισπράξεων οφείλεται στην αύξηση της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης κατά 10,0%, καθώς η μέση δαπάνη ανά ταξίδι παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγουμένου έτους. Οι καθαρές εισπράξεις από την παροχή ταξιδιωτικών υπηρεσιών αντιστάθμισαν κατά 71,5% το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών και συνέβαλαν κατά 92,3% στο σύνολο των καθαρών εισπράξεων από υπηρεσίες.

Ταξιδιωτικές εισπράξεις

Τον Αύγουστο του 2026, όπως προαναφέρθηκε, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 6,5% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025 και διαμορφώθηκαν στα 4.867,3 εκατ. ευρώ. Αναλυτικότερα, άνοδο κατά 19,2% κατέγραψαν οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 3.003,6 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισπράξεις από κατοίκους των λοιπών χωρών μειώθηκαν κατά 11,5% (Αύγουστος 2026: 1.673,2 εκατ. ευρώ, Αύγουστος 2025: 1.890,9 εκατ. ευρώ. Οι υψηλότερες εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 ήταν αποτέλεσμα της αύξησης τόσο των εισπράξεων από κατοίκους των χωρών της ζώνης του ευρώ κατά 22,2% (Αύγουστος 2026: 2.432,4 εκατ. ευρώ, Αύγουστος 2025: 1.991,0 εκατ. ευρώ) όσο και των εισπράξεων από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ κατά 8,2%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 571,2 εκατ. ευρώ. 

Ειδικότερα, όσον αφορά τις σημαντικότερες χώρες προέλευσης ταξιδιωτών από τη ζώνη του ευρώ, οι εισπράξεις από τη Γερμανία σημείωσαν άνοδο κατά 24,2% και διαμορφώθηκαν στα 835,5 εκατ. ευρώ, όπως και οι εισπράξεις από τη Γαλλία που αυξήθηκαν κατά 16,2% και διαμορφώθηκαν στα 307,5 εκατ. ευρώ. Αύξηση κατά 31,3% στα 428,2 εκατ. ευρώ παρουσίασαν και οι εισπράξεις από την Ιταλία. Από τις λοιπές χώρες, πτώση κατά 32,8% κατέγραψαν οι εισπράξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 564,9 εκατ. ευρώ, ενώ αυτές από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 52,3% στα 346,3 εκατ. ευρώ. 

Την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις κατέγραψαν άνοδο κατά 9,4% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 και διαμορφώθηκαν στα 18.197,5 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην αύξηση τόσο των εισπράξεων από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 κατά 10,3%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 10.097,9 εκατ. ευρώ, όσο και των εισπράξεων από κατοίκους των λοιπών χωρών κατά 8,9%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 7.383,1 εκατ. ευρώ. Αναλυτικότερα, οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ζώνης του ευρώ διαμορφώθηκαν στα 8.390,1 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 15,3%, ενώ οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ μειώθηκαν κατά 8,5% και διαμορφώθηκαν στα 1.717,8 εκατ. ευρώ. 

Ειδικότερα, οι εισπράξεις από τη Γερμανία σημείωσαν άνοδο κατά 7,2% και διαμορφώθηκαν στα 2.858,8 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισπράξεις από τη Γαλλία μειώθηκαν κατά 8,1% στα 931,9 εκατ. ευρώ. Ενισχυμένες κατά 31,7% ήταν οι εισπράξεις από την Ιταλία, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 1.258,1 εκατ. ευρώ. Από τις λοιπές χώρες, άνοδο κατά 5,0% παρουσίασαν οι εισπράξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 2.665,2 εκατ. ευρώ, ενώ και οι εισπράξεις από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 21,0% στα 1.466,9 εκατ. ευρώ. 

Εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση

Η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση τον Αύγουστο του 2026 διαμορφώθηκε σε 8.466,0 χιλ. ταξιδιώτες, αυξημένη κατά 13,4% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Ειδικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση μέσω αεροδρομίων αυξήθηκε κατά 4,9% έναντι του Αυγούστου 2025 και αυτή μέσω οδικών συνοριακών σταθμών κατά 32,2%. Η άνοδος της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης προήλθε από την αύξηση τόσο της ταξιδιωτικής κίνησης από τις χώρες της ΕΕ-27 κατά 16,7% όσο και της ταξιδιωτικής κίνησης από τις λοιπές χώρες κατά 8,0%.  Αναλυτικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της ζώνης του ευρώ διαμορφώθηκε σε 4.281,9 χιλ. ταξιδιώτες, αυξημένη κατά 18,4%, ενώ ενισχυμένη κατά 10,6% ήταν και η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ, η οποία διαμορφώθηκε σε 1.128,1 χιλ. ταξιδιώτες. 

Ειδικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση από τη Γερμανία κατέγραψε άνοδο κατά 9,2% και διαμορφώθηκε σε 1.180,9 χιλ. ταξιδιώτες, ενώ αυτή από τη Γαλλία μειώθηκε κατά 6,1% σε 423,3 χιλ. ταξιδιώτες. Αυξημένη κατά 17,5% ήταν η ταξιδιωτική κίνηση από την Ιταλία, η οποία διαμορφώθηκε σε 652,2 χιλ. ταξιδιώτες. Αναφορικά με τις λοιπές χώρες, η ταξιδιωτική κίνηση από το Ηνωμένο Βασίλειο μειώθηκε κατά 15,9% και διαμορφώθηκε σε 822,8 χιλ. ταξιδιώτες, ενώ η ταξιδιωτική κίνηση από τις ΗΠΑ σημείωσε άνοδο κατά 33,4% σε 232,4 χιλ. ταξιδιώτες. 

Την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση αυξήθηκε κατά 10,0% και διαμορφώθηκε σε 28.509,3 χιλ. ταξιδιώτες, έναντι 25.920,7 χιλ. ταξιδιωτών την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Ειδικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση μέσω αεροδρομίων αυξήθηκε κατά 5,7%, ενώ αυτή μέσω οδικών συνοριακών σταθμών κατά 22,6%. Κατά την επισκοπούμενη περίοδο, η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της ΕΕ-27 διαμορφώθηκε σε 16.971,3 χιλ. ταξιδιώτες, παρουσιάζοντας άνοδο κατά 11,0% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ενώ η ταξιδιωτική κίνηση από τις λοιπές χώρες αυξήθηκε κατά 8,5% σε 11.538,0 χιλ. ταξιδιώτες. Η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της ζώνης του ευρώ κατέγραψε άνοδο κατά 14,7%, ενώ αυτή από τις χώρες της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ μειώθηκε κατά 2,7%.

Ειδικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση από τη Γερμανία παρουσίασε άνοδο κατά 8,1% και διαμορφώθηκε σε 4.210,4 χιλ. ταξιδιώτες, ενώ αυτή από τη Γαλλία μειώθηκε κατά 5,4% σε 1.346,5 χιλ. ταξιδιώτες. Άνοδο κατά 22,1% σημείωσε η ταξιδιωτική κίνηση από την Ιταλία, η οποία διαμορφώθηκε σε 1.924,8 χιλ. ταξιδιώτες. Αναφορικά με τις λοιπές χώρες, η ταξιδιωτική κίνηση από το Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκε κατά 3,9% και διαμορφώθηκε σε 3.404,0 χιλ. ταξιδιώτες, ενώ αυτή από τις ΗΠΑ μειώθηκε κατά 1,5% σε 1.062,4 χιλ. ταξιδιώτες. 

Ειδικότερα, οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 13,4% τον Αύγουστο, σε ετήσια βάση, ενώ οι ταξιδιωτικές εισπράξεις ενισχύθηκαν κατά 6,5%. Η σημαντικά μεγαλύτερη αύξηση των αφίξεων σε σχέση με τα έσοδα υποδηλώνει υποχώρηση της μέσης ταξιδιωτικής είσπραξης ανά επισκέπτη, παρά τη θετική συνολική πορεία του τουρισμού.

Η βελτίωση των τουριστικών επιδόσεων συνέβαλε στην αύξηση του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών, το οποίο ενισχύθηκε σε μικρό βαθμό σε σχέση με τον Αύγουστο του 2025. Θετική ήταν επίσης η συμβολή των λοιπών υπηρεσιών, ενώ αντίθετα το ισοζύγιο μεταφορών παρουσίασε επιδείνωση, περιορίζοντας το συνολικό όφελος.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διευρύνθηκε τον Αύγουστο του 2026, κυρίως χάρη στη βελτίωση του ισοζυγίου πρωτογενών εισοδημάτων και, σε μικρότερο βαθμό, του ισοζυγίου υπηρεσιών. Η θετική αυτή εξέλιξη αντισταθμίστηκε εν μέρει από την επιδείνωση των ισοζυγίων αγαθών και δευτερογενών εισοδημάτων.

Διαφορετική είναι, ωστόσο, η εικόνα για το σύνολο της περιόδου Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026, καθώς το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε έναντι του αντίστοιχου οκταμήνου του 2025.

Βασική αιτία αποτέλεσε η επιδείνωση του ισοζυγίου δευτερογενών εισοδημάτων, με την αρνητική επίδραση να περιορίζεται από τη βελτίωση κυρίως του ισοζυγίου υπηρεσιών και, σε μικρότερο βαθμό, των ισοζυγίων αγαθών και πρωτογενών εισοδημάτων.

Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

Τον Αύγουστο του 2026, το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά 533,0 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025 και διαμορφώθηκε σε 1,7 δισεκ. ευρώ, παρά τη μικρή επιδείνωση που καταγράφηκε στο συνολικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών διευρύνθηκε, καθώς η αύξηση των εισαγωγών ήταν μεγαλύτερη από εκείνη των εξαγωγών σε απόλυτους όρους. Σε τρέχουσες τιμές, οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 27,1% (+4,2% σε σταθερές τιμές), ενώ οι εισαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 18,8% (+6,6% σε σταθερές τιμές). Ειδικότερα, σε τρέχουσες τιμές οι εξαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα αυξήθηκαν κατά 14,8% (+5,7% σε σταθερές τιμές) και οι αντίστοιχες εισαγωγές κατά 4,4% (+2,2% σε σταθερές τιμές).

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών κατέγραψε μικρή αύξηση, κυρίως λόγω της βελτίωσης του ταξιδιωτικού ισοζυγίου και – σε μικρότερο βαθμό – του ισοζυγίου λοιπών υπηρεσιών, η οποία αντισταθμίστηκε εν μέρει από την επιδείνωση του ισοζυγίου μεταφορών. Σε σύγκριση με τον Αύγουστο του 2025, οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 13,4% και οι σχετικές εισπράξεις κατά 6,5%.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου πρωτογενών εισοδημάτων περιορίστηκε σημαντικά σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, αντανακλώντας κυρίως την άνοδο των καθαρών εισπράξεων από τα λοιπά πρωτογενή εισοδήματα. Το έλλειμμα του ισοζυγίου δευτερογενών εισοδημάτων διευρύνθηκε σε σχέση με τον Αύγουστο του 2025, ως αποτέλεσμα της αύξησης των καθαρών πληρωμών κυρίως στον τομέα της γενικής κυβέρνησης και, σε μικρότερο βαθμό, στους λοιπούς, εκτός της γενικής κυβέρνησης, τομείς της οικονομίας.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά περίπου 2,4 δισεκ. ευρώ έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2025 και διαμορφώθηκε σε 8,9 δισεκ. ευρώ. Εντούτοις, το συνολικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών βελτιώθηκε. 

Το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών μειώθηκε, καθώς η αύξηση των εξαγωγών υπερέβη την αύξηση των εισαγωγών. Σε τρέχουσες τιμές, οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 17,3% (+4,9% σε σταθερές τιμές) και οι εισαγωγές αγαθών κατά 9,3% (+3,1% σε σταθερές τιμές). Ειδικότερα, σε τρέχουσες τιμές οι εξαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα αυξήθηκαν κατά 9,6% και οι αντίστοιχες εισαγωγές κατά 4,1% (+4,2% και +2,7% σε σταθερές τιμές αντίστοιχα).

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών διευρύνθηκε χάρη στη βελτίωση του ισοζυγίου ταξιδιωτικών υπηρεσιών, η οποία αντισταθμίστηκε έως έναν βαθμό από την επιδείνωση των ισοζυγίων μεταφορών και λοιπών υπηρεσιών. Σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 10,0% και οι σχετικές εισπράξεις κατά 9,4%.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου πρωτογενών εισοδημάτων περιορίστηκε έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2025, αντανακλώντας κυρίως τη μείωση των καθαρών πληρωμών για τόκους, μερίσματα και κέρδη, η οποία αντισταθμίστηκε έως έναν βαθμό από τη μείωση των καθαρών εισπράξεων από τα λοιπά πρωτογενή εισοδήματα. Το ισοζύγιο δευτερογενών εισοδημάτων κατέγραψε έλλειμμα, έναντι πλεονάσματος την αντίστοιχη περίοδο του 2025, κυρίως λόγω της μείωσης των καθαρών εισπράξεων στους λοιπούς, εκτός της γενικής κυβέρνησης, τομείς της οικονομίας, αλλά και, σε μικρότερο βαθμό, της αύξησης των καθαρών πληρωμών στον τομέα της γενικής κυβέρνησης.

Ισοζύγιο Κεφαλαίων

Τον Αύγουστο του 2026, το ισοζύγιο κεφαλαίων εμφάνισε πλεόνασμα ύψους 48,0 εκατ. ευρώ, έναντι ελλείμματος τον αντίστοιχο μήνα του 2025, αντανακλώντας την καταγραφή καθαρών εισπράξεων έναντι καθαρών πληρωμών στους λοιπούς, εκτός της γενικής κυβέρνησης, τομείς της οικονομίας.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, το πλεόνασμα του ισοζυγίου κεφαλαίων περιορίστηκε σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ως αποτέλεσμα της υποχώρησης των καθαρών εισπράξεων της γενικής κυβέρνησης και παρά τη μείωση των καθαρών πληρωμών στους λοιπούς, εκτός της γενικής κυβέρνησης, τομείς της οικονομίας.

Συνολικό Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών και Κεφαλαίων

Τον Αύγουστο του 2026, το πλεόνασμα του συνολικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων (το οποίο αντιστοιχεί στις ανάγκες της οικονομίας για χρηματοδότηση από το εξωτερικό) υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025 και διαμορφώθηκε σε 1,8 δισεκ. ευρώ.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, το έλλειμμα του συνολικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων αυξήθηκε σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 και διαμορφώθηκε σε 8,5 δισεκ. ευρώ.

Ισοζύγιο Χρηματοοικονομικών Συναλλαγών

Τον Αύγουστο του 2026, στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων, οι απαιτήσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού κατέγραψαν καθαρές ροές ύψους 231,8 εκατ. ευρώ και οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού, που αντιστοιχούν σε άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων στην Ελλάδα, σημείωσαν καθαρές ροές ύψους 301,3 εκατ. ευρώ.

Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, η αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού αντανακλά κυρίως την άνοδο κατά 882,0 εκατ. ευρώ των τοποθετήσεών τους σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του εξωτερικού και, σε μικρότερο βαθμό, την αύξηση κατά 304,9 εκατ. ευρώ των τοποθετήσεών τους σε μετοχές επιχειρήσεων μη κατοίκων. Η αύξηση των υποχρεώσεων των κατοίκων οφείλεται στην άνοδο των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε ελληνικά ομόλογα και έντοκα γραμμάτια (κατά 387,0 εκατ. ευρώ), καθώς και σε μετοχές εγχώριων επιχειρήσεων (κατά 372,0 εκατ. ευρώ). 

Στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων καταγράφηκε αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού, κυρίως λόγω της ανόδου κατά 1,3 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων κατοίκων σε καταθέσεις και repos στο εξωτερικό και, σε μικρότερο βαθμό, λόγω της στατιστικής προσαρμογής που συνδέεται με την έκδοση τραπεζογραμματίων (κατά 534,0 εκατ. ευρώ), καθώς και της αύξησης κατά 530,7 εκατ. ευρώ της χορήγησης δανείων σε μη κατοίκους από εγχώρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Η αύξηση των υποχρεώσεων των κατοίκων προέρχεται κυρίως από την άνοδο κατά 893,0 εκατ. ευρώ των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε καταθέσεις και repos στην Ελλάδα (συμπεριλαμβάνεται και ο λογαριασμός TARGET) και από τη στατιστική προσαρμογή που συνδέεται με την έκδοση τραπεζογραμματίων (κατά 534,0 εκατ. ευρώ), η οποία αντισταθμίστηκε, έως έναν βαθμό, από τη μείωση κατά 440,1 εκατ. ευρώ της χορήγησης δανείων σε κατοίκους από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της αλλοδαπής. 

Την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων, οι απαιτήσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού κατέγραψαν καθαρές ροές ύψους 2,4 δισεκ. ευρώ και οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού σημείωσαν καθαρές ροές ύψους 7,9 δισεκ. ευρώ.

Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, η διεύρυνση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού οφείλεται κυρίως στην αύξηση κατά 2,2 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων κατοίκων σε μετοχές επιχειρήσεων μη κατοίκων και, σε μικρότερο βαθμό, στην άνοδο κατά 1,3 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του εξωτερικού. Η αύξηση των υποχρεώσεων των κατοίκων αντανακλά πρωτίστως την άνοδο κατά 9,1 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε ελληνικά ομόλογα και έντοκα γραμμάτια, καθώς και την αύξηση κατά 3,4 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε μετοχές εγχώριων επιχειρήσεων.

Στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων, η άνοδος των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού οφείλεται στην αύξηση κατά 3,5 δισεκ. ευρώ της χορήγησης δανείων σε μη κατοίκους από εγχώρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και στη στατιστική προσαρμογή για την έκδοση τραπεζογραμματίων (κατά 3,4 δισεκ. ευρώ). Η μείωση των υποχρεώσεων των κατοίκων συνδέεται κυρίως με τον περιορισμό κατά 9,5 δισεκ. ευρώ της χορήγησης δανείων σε κατοίκους από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της αλλοδαπής, η οποία αντισταθμίστηκε,  κατά το μεγαλύτερο μέρος, από την άνοδο κατά 5,4 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε καταθέσεις και repos στην Ελλάδα (περιλαμβάνεται και ο λογαριασμός TARGET) και, σε μικρότερο βαθμό, από τη στατιστική προσαρμογή για την έκδοση τραπεζογραμματίων (κατά 3,4 δισεκ. ευρώ).

Στο τέλος Αυγούστου του 2026, τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας διαμορφώθηκαν σε 20,6 δισεκ. ευρώ, έναντι 17,4 δισεκ. ευρώ στο τέλος Αυγούστου του 2025.

Το Οικονομικό Φόρουμ της Κωνσταντινούπολης, που διοργανώθηκε στις 8 και 9 Οκτωβρίου από την Κεντρική Τράπεζα της Δημοκρατίας της Τουρκίας (TCMB) στο Διεθνές Χρηματοοικονομικό Κέντρο της Κωνσταντινούπολης (İFM), συγκέντρωσε Διοικητές κεντρικών τραπεζών και ανώτατους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής από όλο τον κόσμο.

Στο πλαίσιο του φόρουμ, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος μίλησε στον ανταποκριτή του πρακτορείου Anadolu και αξιολόγησε τις εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία και στη ζώνη του ευρώ.

Ο Έλληνας κεντρικός τραπεζίτης υπογράμμισε ότι ο πληθωρισμός βρίσκεται σήμερα σε υψηλά επίπεδα και δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Ο πληθωρισμός είναι σχετικά υψηλός, δηλαδή πολύ πάνω από τον στόχο μας. Ο στόχος για τη ζώνη του ευρώ είναι 2%, ενώ σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία ο πληθωρισμός έχει ανέλθει στο 3,8%. Επομένως, πρέπει να μειώσουμε τον πληθωρισμό».

«Θεωρώ απαραίτητο να διατηρήσουμε υπό έλεγχο τις πληθωριστικές προσδοκίες στη ζώνη του ευρώ.»

Ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι τα επιτόκια αυξήθηκαν σταδιακά και δήλωσε: «Αυτό συνέβαλε στη μείωση του πληθωρισμού, χωρίς να προκαλέσει προβλήματα στις τράπεζες, δηλαδή χωρίς να δημιουργήσει προκλήσεις για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και χωρίς να οδηγήσει σε ύφεση. Πιστεύω ότι και τώρα θα κάνουμε το ίδιο».

Επίσης ανέφερε ότι οι διαταραχές στην πλευρά της προσφοράς αποτελούν πρόκληση για τις κεντρικές τράπεζες, καθώς οι κεντρικές τράπεζες και η νομισματική πολιτική είναι πιο κατάλληλες για την αντιμετώπιση προβλημάτων που προέρχονται από την πλευρά της ζήτησης.

Επισημαίνοντας ότι θεωρεί αναγκαίο να διατηρηθούν υπό έλεγχο οι πληθωριστικές προσδοκίες στην ζώνη του ευρώ, προσέθεσε:

«Προς το παρόν, φαίνεται ότι το έχουμε καταφέρει, χάρη στην αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία έχει οικοδομηθεί με μεγάλες προσπάθειες εδώ και πολλά χρόνια. Για τον λόγο αυτό, θα έλεγα ότι το βασικό καθήκον αυτή τη στιγμή είναι να διατηρήσουμε τις προσδοκίες υπό έλεγχο, μέχρι να υποχωρήσει και ο συνολικός πληθωρισμός, και να διασφαλίσουμε ότι θα παραμείνουν σταθεροποιημένες κοντά στο 2% μεσοπρόθεσμα».

«Πιστεύω ακράδαντα στην οικονομική συνεργασία και όχι στους εμπορικούς περιορισμούς.»

Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία για την αγορά εργασίας.

Αναφερόμενος στο ευρέως συζητούμενο ερώτημα αν θα υποκαταστήσει η τεχνητή νοημοσύνη την ανθρώπινη εργασία ή θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς αυτήν, ο κ. Στουρνάρας δήλωσε:

«Ελπίζουμε να επικρατήσει η δεύτερη εκδοχή, δηλαδή η τεχνητή νοημοσύνη να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την ανθρώπινη εργασία, αντί να την υποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό».

Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι απαιτούνται ισχυροί θεσμοί για την προστασία των πολιτών από τις αρνητικές συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης και ολοκλήρωσε τις δηλώσεις του ως εξής:

«Ας διαφυλάξουμε τις θετικές πτυχές της τεχνητής νοημοσύνης και ας δημιουργήσουμε μηχανισμούς για την αντιστάθμιση των αρνητικών συνεπειών της. Πιστεύω ακράδαντα στην οικονομική συνεργασία και όχι στους εμπορικούς περιορισμούς. Ας υποθέσουμε ότι αυτή τη στιγμή μηδενίζονταν οι δασμοί σε ολόκληρο τον κόσμο. Και ότι ταυτόχρονα τερματίζονταν οι γεωπολιτικές συγκρούσεις και ότι ξεκινούσε μια νέα εποχή οικονομικής συνεργασίας. Δεν μπορείτε καν να φανταστείτε πόσο θα αυξανόταν η ευημερία όλων στον πλανήτη μας!».

Το 2019 οι επενδύσεις αντιστοιχούσαν μόλις στο 11% του ΑΕΠ, ενώ σήμερα έχουν φθάσει στο 18%. Η άνοδος προέρχεται από ιδιωτικές και ξένες άμεσες επενδύσεις, καθώς και από έργα που υποστηρίζονται από τον ευρωπαϊκό Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ο κ. Στουρνάρας χαρακτήρισε την πορεία της Ελλάδας «success story», σημειώνοντας ότι η ανάπτυξη αναμένεται να διατηρηθεί κοντά στο 2%.

Παρά τη θετική εικόνα, ο πληθωρισμός παραμένει υψηλότερος από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Τον Σεπτέμβριο διαμορφώθηκε στο 5,1% στην Ελλάδα, έναντι 3,8% στην ευρωζώνη. Ως παράγοντες ανέφερε τις ισχυρές επιδόσεις του τουρισμού και της ναυτιλίας. Ο τουρισμός καταγράφει νέα ρεκόρ και η φετινή χρονιά αναμένεται από τις καλύτερες των τελευταίων ετών, παρά την κρίση. Στη ναυτιλία, η άνοδος των ναύλων, εν μέρει λόγω της ενεργειακής κρίσης και των γεωπολιτικών συγκρούσεων, ενισχύει τα έσοδα, αν και η διάρκειά της παραμένει αβέβαιη.

Ο διοικητής της ΤτΕ τόνισε ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι δασμοί και οι ενεργειακές ανατιμήσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον πολύ διαφορετικό από το παρελθόν. Η Ευρώπη, ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, είναι περισσότερο εκτεθειμένη στις μεταβολές των όρων εμπορίου. Παρά τις πιέσεις στις τιμές, η ευρωπαϊκή οικονομία έχει επιδείξει ανθεκτικότητα και η ανάπτυξη εμφανίζεται ελαφρώς καλύτερη από τις αρχικές προσδοκίες.

Αναφερόμενος στη νομισματική πολιτική, ο κ. Στουρνάρας είπε ότι τα πρόσφατα σοκ συνδυάζουν επιδράσεις στην προσφορά και στη ζήτηση. Οι μακροπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν παγιωμένες κοντά στο 2% και δεν διακρίνονται σοβαρές επιδράσεις δεύτερου γύρου. Καθοριστικό θα είναι πόσο θα διαρκέσουν οι ανατιμήσεις και πώς θα μεταδοθούν στην οικονομία. Γι' αυτό η ΕΚΤ προτιμά ευέλικτη στάση και αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, χωρίς προκαθορισμένη πορεία επιτοκίων, εξηγώντας στις αγορές τη συνάρτηση αντίδρασής της.

Η ελληνική κρίση, μαζί με εκείνες άλλων χωρών, συνέβαλε στη δημιουργία ευρωπαϊκών εργαλείων για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, σημείωσε. Υπενθύμισε την έκτακτη ρευστότητα ELA προς τις ελληνικές τράπεζες, καθώς τις παρεμβάσεις στην αγορά ομολόγων για τη διασφάλιση της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. «Ακόμη και το σοβαρότερο οικονομικό πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί», κατέληξε, εφόσον υπάρχει πολιτική βούληση και τεχνική γνώση για την εφαρμογή των σωστών πολιτικών με συνέπεια.

Το οικονομικό αποτύπωμα της Αθήνας είναι ιδιαίτερα ισχυρό. Η Αττική διαθέτει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, σχεδόν 30.000 ευρώ έναντι 21.000 ευρώ για το σύνολο της χώρας, συγκεντρώνει περίπου το ένα τρίτο των ακαθάριστων εθνικών επενδύσεων πάγιου κεφαλαίου, ενώ στην περιοχή αντιστοιχεί σχεδόν το 40% της συνολικής απασχόλησης. Παράλληλα, η οικονομία της πρωτεύουσας στηρίζεται σε ένα ευρύ πλέγμα δραστηριοτήτων του τριτογενούς τομέα, από το εμπόριο, τις μεταφορές και την εστίαση έως τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τη διαχείριση ακινήτων.

Ιδιαίτερη είναι η συμβολή του τουρισμού. Το 2025 η Αττική ήταν η περιφέρεια με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στην Ελλάδα, με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξημένες κατά 125,3% σε σχέση με το 2019 και τις επισκέψεις κατά 63,8%. Το μερίδιο της Αττικής στις ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκε από 14,7% το 2019 σε 25,8% το 2025. Η εξέλιξη αυτή στηρίζει ένα ευρύ οικοσύστημα επιχειρήσεων, από τα ξενοδοχεία και την εστίαση έως το εμπόριο, τις μεταφορές, τον πολιτισμό και την αγορά ακινήτων.

Ωστόσο, ο Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η ίδια η επιτυχία της Αθήνας δημιουργεί πλέον σημαντικές πιέσεις. Η συγκέντρωση πληθυσμού, επενδύσεων, επιχειρήσεων και επισκεπτών αυξάνει τη ζήτηση για κατοικία, μεταφορές, ενέργεια και υποδομές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αγορά ακινήτων: οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 6,6% το 2025, ενώ στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 η ετήσια άνοδος ήταν 5%. Η εξέλιξη αυτή, αν και αποτυπώνει την επενδυτική δυναμική της πόλης, εντείνει το πρόβλημα της προσιτής στέγασης για νέους και νοικοκυριά χαμηλότερων και μεσαίων εισοδημάτων.

Το στεγαστικό, σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, δεν είναι μόνο κοινωνικό ζήτημα. Η αύξηση του κόστους κατοικίας ταχύτερα από τα εισοδήματα περιορίζει την κινητικότητα της εργασίας, δυσκολεύει τις επιχειρήσεις να προσελκύσουν εργαζομένους και αυξάνει το κόστος διαβίωσης. Στο ίδιο πλαίσιο, το κυκλοφοριακό επιβαρύνει την παραγωγικότητα, καθώς μεταφράζεται σε χαμένες παραγωγικές ώρες, υψηλότερο κόστος μετακίνησης και μεγαλύτερη ενεργειακή κατανάλωση.

Η απάντηση είναι ένας νέος κύκλος επενδύσεων στις μητροπολιτικές υποδομές, από το μετρό και τον προαστιακό έως τις δημόσιες συγκοινωνίες, τις ψηφιακές και ενεργειακές υποδομές, τα αντιπλημμυρικά έργα και το αστικό πράσινο. Παράλληλα, απαιτούνται μέτρα για την αύξηση της προσφοράς κατοικίας.

Το μεγάλο στοίχημα, πάντως, δεν αφορά μόνο την Αθήνα. Ο Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η πρωτεύουσα πρέπει να λειτουργήσει ως επιταχυντής του παραγωγικού μετασχηματισμού ολόκληρης της χώρας, με περισσότερη καινοτομία, επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας και ισχυρότερη σύνδεση με την περιφέρεια. Στόχος δεν είναι μια ισχυρή Αθήνα και μια ασθενέστερη περιφέρεια, αλλά μια ανταγωνιστική μητρόπολη που θα λειτουργεί ως μοχλός για μια πιο παραγωγική και εξωστρεφή Ελλάδα.

Ειδικότερα, τον Αύγουστο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,37%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των νέων δανείων αυξήθηκε στο 4,79%.

Ως αποτέλεσμα, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ νέων καταθέσεων και δανείων διευρύνθηκε στις 4,42 ποσοστιαίες μονάδες.

Η εικόνα είναι αντίστοιχη και στο σύνολο των υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων. Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο στο σύνολο των υφιστάμενων καταθέσεων παρέμεινε στο 0,37%, ενώ το μέσο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων διαμορφώθηκε στο 4,84%, παραμένοντας σχεδόν αμετάβλητο.

Έτσι, το επιτοκιακό περιθώριο μεταξύ του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων διαμορφώθηκε στις 4,47 ποσοστιαίες μονάδες, επίσης σχεδόν αμετάβλητο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

1. Επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

Νέες Καταθέσεις

Τον Αύγουστο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων καταθέσεων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,37% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε  αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 0,21%.

Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά μειώθηκε κατά 7 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,17%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 5 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,97%. 

Νέα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 11 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,79%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 14,59%.

Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο μειώθηκε κατά 56 μονάδες βάσης στο 9,89%, ενώ το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο μειώθηκε κατά 14 μονάδες βάσης στο 3,39%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια παρέμεινε αμετάβλητο στο 4,75%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 6,90%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 12 μονάδες βάσης στο 4,35%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αυξήθηκε κατά 10 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,58%.

Όσον αφορά τη διάρθρωση των επιτοκίων ως προς το ύψος του δανείου σημειώνεται ότι το μέσο επιτόκιο για δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ μειώθηκε κατά 17 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,94%, για δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 13 μονάδες βάσης στο 4,69%, ενώ για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης στο 4,24%.

2. Επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων και δανείων σε ευρώ 

 Υφιστάμενες Καταθέσεις

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων μίας ημέρας) παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,37%, τον Αύγουστο του 2026.

Ειδικότερα, τα μέσα επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη από νοικοκυριά και από επιχειρήσεις παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα στο 1,21% και 2,09% αντίστοιχα.

Υφιστάμενα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο και διαμορφώθηκε στο 4,84%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,74%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο στο 8,51%.

Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των επιχειρηματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,41%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 5,60%.

Αυτό είναι το βασικό μήνυμα του «Note on the Greek Economy» της Τράπεζας της Ελλάδος, με την κεντρική τράπεζα να προβλέπει ανάπτυξη 2% το 2026, αλλά ταυτόχρονα να καταγράφει την επιστροφή ισχυρότερων πληθωριστικών πιέσεων, κυρίως εξαιτίας της ενέργειας και των υπηρεσιών.

Σύμφωνα με τις τρέχουσες μακροοικονομικές προβολές του Ευρωσυστήματος, το ελληνικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2% το 2026, 1,9% το 2027 και 2% το 2028, με βασικούς μοχλούς την ιδιωτική κατανάλωση, τις επενδύσεις και τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών.

Ανάπτυξη 1,9% και υπεραπόδοση έναντι της Ευρωζώνης

Η ανθεκτικότητα της οικονομίας αποτυπώθηκε ήδη στο β΄ τρίμηνο του 2026, όταν το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση, έναντι ανάπτυξης 1,2% στην Ευρωζώνη, παρά το περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.

Σε τριμηνιαία βάση, το ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 0,3%.

Καθοριστική ήταν η συμβολή της ιδιωτικής κατανάλωσης, η οποία αυξήθηκε κατά 1,7%, προσθέτοντας 1,2 ποσοστιαίες μονάδες στον ρυθμό ανάπτυξης. Οι επενδύσεις σημείωσαν άνοδο 6,1%, με θετική συμβολή 1,1 μονάδων, ενώ οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 2,2%, συνεισφέροντας άλλες 0,8 μονάδες.

Αντίθετα, οι εισαγωγές αφαίρεσαν 1,6 ποσοστιαίες μονάδες από την ανάπτυξη.

Στο σύνολο του α΄ εξαμήνου, το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε επίσης κατά 1,9%, με τις επενδύσεις να καταγράφουν εντυπωσιακή άνοδο 9% και να αποτελούν τον σημαντικότερο επιμέρους μοχλό ανάπτυξης. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ενισχύθηκαν κατά 2,4%, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση κατά 0,9%.

Θετική παραμένει και η εικόνα της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων με διπλογραφικά βιβλία αυξήθηκε τον Ιούλιο κατά 4,7%, ενώ στο επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου η αύξηση έφθασε το 6%.

Ενέργεια και υπηρεσίες ανεβάζουν τον πληθωρισμό

Η άλλη όψη της εικόνας αφορά τον πληθωρισμό. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η αύξηση των ενεργειακών τιμών ανέτρεψαν την αποκλιμάκωση που είχε καταγραφεί έως τα τέλη του 2025.

Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 3,6% στο οκτάμηνο Ιανουαρίου-Αυγούστου, με τις πιέσεις να προέρχονται κυρίως από τις υπηρεσίες, την ενέργεια και τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα.

Μετά την υποχώρηση στο 2,7% τον Ιούλιο, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε απότομα στο 3,7% τον Αύγουστο, με αυξήσεις και στις πέντε βασικές συνιστώσες του δείκτη.

Η Τράπεζα της Ελλάδος αναμένει πλέον ότι ο εναρμονισμένος πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,5% το 2026, λόγω των υψηλότερων ενεργειακών τιμών και της επιμονής των ανατιμήσεων στις υπηρεσίες.

Για τα επόμενα χρόνια προβλέπεται αποκλιμάκωση, υπό την προϋπόθεση της υποχώρησης των τιμών των ενεργειακών εμπορευμάτων, στο 2,7% το 2027 και στο 2,2% το 2028.

Ακίνητα: Συνεχίζεται η άνοδος των τιμών

Οι τιμές των κατοικιών εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά, αν και με χαμηλότερη ταχύτητα.

Οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 5,5% στο β΄ τρίμηνο του 2026 σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, έναντι αύξησης 8,1% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025.

Η ΤτΕ επισημαίνει έτσι ότι η ανοδική τάση στην αγορά κατοικίας συνεχίζεται, αλλά παρουσιάζει σαφή σημάδια επιβράδυνσης.

Στα 136,1% του ΑΕΠ το δημόσιο χρέος

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις δημοσιονομικές επιδόσεις και στην αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.

Το πρωτογενές δημοσιονομικό αποτέλεσμα του 2025 διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ, αισθητά υψηλότερα από τον στόχο του 3,7%, λόγω της συγκράτησης των δαπανών και της ισχυρότερης πορείας των εσόδων.

Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τις πρόωρες αποπληρωμές χρέους και την ευνοϊκή διαφορά μεταξύ επιτοκίων και ρυθμού ανάπτυξης, οδήγησε τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ στο 146,1% το 2025, μειωμένο κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε έναν χρόνο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΔΔΗΧ, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης μειώθηκε περαιτέρω κατά 5,3 δισ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2026, υποχωρώντας στο 136,1% του ΑΕΠ, κυρίως λόγω των πρόωρων αποπληρωμών.

Παράλληλα, στο οκτάμηνο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 2,5% του ΑΕΠ. Σε σχέση με τον στόχο του Προϋπολογισμού, καταγράφηκε υπεραπόδοση κατά 1,5 δισ. ευρώ, χάρη στην καλύτερη πορεία των εσόδων.

Στα 224 δισ. ευρώ οι καταθέσεις

Θετική εικόνα παρουσιάζει και η τραπεζική χρηματοδότηση. Η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις παραμένει ισχυρή και συμβαδίζει με τη συνεχιζόμενη οικονομική ανάπτυξη, ενώ επιταχύνεται και η αύξηση των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα.

Τον Αύγουστο, οι ιδιωτικές καταθέσεις αυξήθηκαν κατά 3 δισ. ευρώ, φθάνοντας συνολικά τα 224 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω της σημαντικής ενίσχυσης των επιχειρηματικών καταθέσεων.

Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις επιβραδύνθηκε στο 9%, ενώ στα στεγαστικά δάνεια περιορίστηκε στο 1,1%.

Την ίδια ώρα, οι πρόσφατες αυξήσεις των επιτοκίων της ΕΚΤ έχουν αρχίσει να περνούν στο κόστος χρηματοδότησης, με τα τραπεζικά επιτόκια προς τις επιχειρήσεις να καταγράφουν μικρή άνοδο μέσα στο 2026.

Αναβαθμίσεις και ανθεκτικότητα των ελληνικών ομολόγων

Η Τράπεζα της Ελλάδος στέκεται ιδιαίτερα και στην εικόνα της χώρας στις διεθνείς αγορές.

Οι αποδόσεις και τα spreads των ελληνικών κρατικών ομολόγων έχουν επιδείξει ανθεκτικότητα μέσα στο 2026, παρά την αυξημένη μεταβλητότητα διεθνώς, με τις αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής αξιολόγησης να λειτουργούν υποστηρικτικά.

Η Scope Ratings αναβάθμισε την Ελλάδα κατά μία βαθμίδα σε BBB+ με σταθερό outlook, ενώ Moody’s και Morningstar DBRS αναθεώρησαν τις προοπτικές της ελληνικής αξιολόγησης σε θετικές από σταθερές.

Οι οίκοι αποδίδουν τις αποφάσεις τους στην ανθεκτικότητα της οικονομίας, στη δημοσιονομική υπεραπόδοση, στην πτωτική τροχιά του δημόσιου χρέους και στις θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

Παρά την άνοδο των αποδόσεων των κρατικών τίτλων στην Ευρωζώνη, τα ελληνικά spreads έναντι των γερμανικών ομολόγων αυξήθηκαν λιγότερο από εκείνα άλλων χωρών της Ευρωζώνης και παραμένουν κοντά στο χαμηλότερο 25% της ιστορικής τους κατανομής.

Η Ελλάδα πλέον στις ανεπτυγμένες αγορές

Στο χρηματιστηριακό σκέλος, η ΤτΕ επισημαίνει ότι οι ελληνικές μετοχές υποχώρησαν τις τελευταίες τρεις εβδομάδες ακολουθώντας τις ευρωπαϊκές αγορές, με τις εταιρείες καταναλωτικών και βιομηχανικών κλάδων να υποαποδίδουν έναντι του Γενικού Δείκτη.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην υλοποίηση της αναταξινόμησης του Χρηματιστηρίου Αθηνών σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς από τους μεγάλους διεθνείς παρόχους δεικτών FTSE Russell, S&P Dow Jones Indices και STOXX.

Στον τραπεζικό κλάδο, η Morningstar DBRS αναβάθμισε σε θετικό το outlook της Eurobank, ενώ η Moody’s προχώρησε σε αντίστοιχη κίνηση για Eurobank και Εθνική Τράπεζα.

Οι τράπεζες συνεχίζουν παράλληλα να αξιοποιούν την αγορά ομολόγων. Η Alpha Bank άντλησε 700 εκατ. ευρώ μέσω senior preferred ομολόγου διάρκειας 4,5 ετών, με δυνατότητα ανάκλησης στα 3,5 χρόνια και κουπόνι 4,39%, με τη ζήτηση να οδηγεί σε πολλαπλή υπερκάλυψη της έκδοσης.

Συνολικά, το «Note on the Greek Economy» σκιαγραφεί μια οικονομία που εξακολουθεί να εμφανίζει ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από την Ευρωζώνη, ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα και ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, έχοντας όμως απέναντί της έναν ανανεωμένο πληθωριστικό κίνδυνο από την ενέργεια και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Για το 2026, μάλιστα, η δημοσιονομική πολιτική αναμένεται να έχει επεκτατικό χαρακτήρα, καθώς τίθενται σε εφαρμογή μέτρα ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος, με ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης.

Ο διοικητής της ΤτΕ έθεσε παράλληλα έναν σαφή ορίζοντα για το επόμενο μεγάλο ορόσημο: πιστοληπτική αξιολόγηση Α πριν από το 2030, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι για να επιτευχθεί απαιτείται συνέχιση της βελτίωσης της ποιότητας των θεσμών, με ιδιαίτερη έμφαση στη δημόσια διοίκηση και τη Δικαιοσύνη. Σημείωσε μάλιστα ότι ο μέσος χρόνος έκδοσης πρωτόδικης δικαστικής απόφασης έχει ήδη περιοριστεί στις 357 ημέρες από 774 ημέρες πριν από τη μεταρρύθμιση

H Ομιλία του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα στην Ετήσια Συνάντηση του Οίκου Αξιολόγησης Scope

“Το ευρωπαϊκό εγχείρημα, ο ρόλος των οίκων αξιολόγησης και οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας”

Με μεγάλη μου χαρά καλωσορίζω την Ετήσια Συνάντηση του Οίκου Αξιολόγησης Scope εδώ στην Αθήνα. Το τοπίο που αντικρίζουμε – ο ανοικτός ορίζοντας και η θάλασσα που ενώνει, αν και κατά καιρούς είναι ταραγμένη – δίνει το έναυσμα για μια εύστοχη μεταφορά για το ίδιο το ευρωπαϊκό εγχείρημα: ένα μακρύ ταξίδι ενοποίησης, προσαρμογής και συνυπευθυνότητας, μέσω του οποίου οικοδομήσαμε θεσμούς που μας έφεραν σταθερότητα και ευημερία.

Οι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης αποτελούν μέρος αυτής της θεσμικής αρχιτεκτονικής. Η Scope Ratings παρέχει ανεξάρτητες και εμπεριστατωμένες αξιολογήσεις πιστωτικού κινδύνου, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στον περιορισμό της ασυμμετρίας στην πληροφόρηση των επενδυτών και δίνοντάς τους έτσι τη δυνατότητα να κατανέμουν τα κεφάλαιά τους πιο αποτελεσματικά.

Είναι ο πρώτος ευρωπαϊκός οίκος αξιολόγησης και είναι αποδεκτός ως εξωτερικός οργανισμός αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας σύμφωνα με το πλαίσιο του Ευρωσυστήματος για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας (ECAF). Υπό αυτή την έννοια, το όραμα του νεαρού ακόμα όταν ίδρυσε την Scope κ. Schoeller έχει εκπληρωθεί στο έπακρο.

Στην παρούσα συγκυρία, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια μεγάλη πρόκληση: καθώς η Ευρώπη επιδιώκει να επεκτείνει τη χρηματοδότησή της μέσω των αγορών και να βαθύνει την ενοποίηση της χρηματοπιστωτικής αγοράς της, οι οίκοι αξιολόγησης θα διαδραματίσουν ακόμη σημαντικότερο ρόλο. Το κύριο αντικείμενο των οίκων αξιολόγησης, ενός τομέα που μετρά ήδη πάνω από 100 χρόνια ζωής, είναι να παρέχουν πολύτιμη πληροφόρηση στους επενδυτές για τη φερεγγυότητα των εκδοτών χρέους στις αγορές κεφαλαίων. Οι αξιόπιστες πιστοληπτικές αξιολογήσεις μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο και για τους εκδότες, καθώς τους βοηθούν να διευρύνουν την επενδυτική τους βάση, διευκολύνουν τη διασυνοριακή κατανομή των κεφαλαίων και συμβάλλουν στη βάθυνση και την αύξηση της ρευστότητας των αγορών χρεογράφων. Η σημασία των πιστοληπτικών αξιολογήσεων αναγνωρίστηκε από το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-09.

Και βεβαίως, η σημασία τους καταδεικνύεται από τη συμπεριφορά των αγορών. Πρόσφατα, οι υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής διαβάθμισης των αμερικανικών ομοσπονδιακών ομολόγων πυροδότησαν ανησυχίες σχετικά με την ασφάλειά τους ως περιουσιακών στοιχείων. Όμως, η έγερση αμφιβολιών σχετικά με την ασφάλεια ενός ομολόγου αναφοράς αναπόφευκτα έχει επιπτώσεις και στην τιμολόγηση των ομολόγων διεθνώς. Στα ευρωπαϊκά κράτη που παρουσιάζουν ασθενέστερες δημοσιονομικές θέσεις ή αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη πολιτική αβεβαιότητα είδαμε τις διαφορές αποδόσεων των ομολόγων τους, τα  λεγόμενα spreads, να διευρύνονται περισσότερο από εκείνα άλλων οικονομιών της ευρωζώνης. Αυτή η εξέλιξη δείχνει ότι οι επενδυτές διακατέχονται από ανησυχίες σχετικά με τα δημόσια οικονομικά και την πολιτική κατάσταση στις χώρες αυτές, πέρα από τις ανησυχίες για παρατεταμένο πληθωρισμό.

Ωστόσο, στη ζώνη του ευρώ έχουμε το πλεονέκτημα να διαθέτουμε μια κεντρική τράπεζα της οποίας η ανεξαρτησία είναι νομοθετικά κατοχυρωμένη, και η αξιοπιστία της σταθεροποιεί τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό και βοηθά στη θωράκιση των αποδόσεων των μακροπρόθεσμων ομολόγων απέναντι στις ανησυχίες για επικράτηση της δημοσιονομικής πολιτικής επί της νομισματικής (fiscal dominance). Δυστυχώς, η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών τίθεται εν αμφιβόλω σε ορισμένες προηγμένες οικονομίες εκτός Ευρώπης. Αναδεικνύεται λοιπόν μια ευκαιρία για τη Γηραιά Ήπειρο να αυξήσει τον διεθνή της ρόλο με την αύξηση της προσφοράς ασφαλών τίτλων, προβαίνοντας σε κοινές εκδόσεις ομολόγων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Εν μέσω της ενεργειακής διαταραχής που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, η οικονομία της ζώνης του ευρώ επιδεικνύει ανθεκτικότητα. Το β΄ τρίμηνο του 2026 το πραγματικό ΑΕΠ μεγεθύνθηκε κατά 1,2% σε ετήσια βάση, ενώ η απασχόληση συνέχισε να αυξάνεται. Η ανθεκτική αγορά εργασίας, η αυξημένη εξωτερική ζήτηση, λόγω της συντελούμενης άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης παγκοσμίως, και οι αυξημένες δαπάνες για άμυνα και υποδομές βοήθησαν την ευρωπαϊκή οικονομία να απορροφήσει εν μέρει τη διαταραχή.

Ταυτόχρονα, και η ελληνική οικονομία επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, διατηρώντας υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τη ζώνη του ευρώ. Παρά τις αλλεπάλληλες εξωγενείς διαταραχές και την αυξημένη αβεβαιότητα, η οικονομική δραστηριότητα συνέχισε να επεκτείνεται, με το πραγματικό ΑΕΠ να αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό 1,9% το β΄ τρίμηνο του 2026, πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Η ανθεκτικότητα αυτή δεν είναι τυχαία. Αντανακλά τα ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας που επιτεύχθηκαν τα τελευταία χρόνια χάρη στη δημοσιονομική εξυγίανση, την ανάταξη του τραπεζικού συστήματος, τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και τις συνεχιζόμενες μεταρρυθμιστικές προσπάθειες. Όλα αυτά συνέβαλαν στις διαδοχικές αναβαθμίσεις του αξιόχρεου της χώρας και ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Η Τράπεζα της Ελλάδος είχε επανειλημμένα τονίσει κατά το παρελθόν τη σημασία, αν όχι αναγκαιότητα, της ανάκτησης της επενδυτικής κατηγορίας από την Ελλάδα. Πριν από την αναβάθμιση του 2023, μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος έδειχνε ότι η ανάκτηση της επενδυτικής κατηγορίας θα οδηγούσε σε μείωση της διαφοράς αποδόσεων του ελληνικού κρατικού ομολόγου έναντι του αντίστοιχου γερμανικού κατά περίπου 70 μονάδες βάσης. Πράγματι, τα spreads των ελληνικών κρατικών ομολόγων βρίσκονται πλέον 60 μονάδες βάσης περίπου χαμηλότερα από ό,τι ήταν στις 4 Αυγούστου 2023, όταν η Scope Ratings ήταν ο πρώτος αποδεκτός από το Ευρωσύστημα οίκος αξιολόγησης που απέδωσε στην Ελλάδα πιστοληπτική διαβάθμιση εντός της επενδυτικής κατηγορίας.

Συνεπώς, η Ελλάδα αποτελεί λαμπρό παράδειγμα των πλεονεκτημάτων της δημοσιονομικής σύνεσης. Παρά τη σημαντική μεταβλητότητα στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων, τα spreads των ελληνικών κρατικών ομολόγων έχουν καταγράψει μέτρια μόνον αύξηση από την αρχή του έτους, σε αντιδιαστολή με την κατάσταση που επικρατούσε λίγο πριν την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, όταν η απότομη ανατιμολόγηση του κινδύνου των κρατικών ομολόγων έφερε στο φως δημοσιονομικές ευπάθειες σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη και ιδίως στην Ελλάδα.

Στην Τράπεζα της Ελλάδος έχουμε αναπτύξει εργαλεία ανάλυσης που μας δίνουν τη δυνατότητα να εξάγουμε από τις τιμές των ελληνικών κρατικών ομολόγων έγκαιρη πληροφόρηση σχετικά με τον εκλαμβανόμενο πιστωτικό κίνδυνο. Σύμφωνα με μελέτες μας, η Ελλάδα τιμολογείται από την αγορά ομολόγων πιο κοντά στα κράτη με πιστοληπτική διαβάθμιση Α από ό,τι στα κράτη με διαβάθμιση ΒΒΒ. Υπό αυτή την έννοια, η αγορά, που στην αρχαία Αθήνα ήταν ο τόπος της δημοκρατικής λήψης αποφάσεων, επιβεβαιώνει την ανοδική πορεία της πιστοληπτικής αξιολόγησης του Ελληνικού Δημοσίου. Αυτό δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι προεξοφλεί μελλοντικές αποφάσεις πιστοληπτικής αξιολόγησης, αποτελεί όμως χρήσιμη ένδειξη του βαθμού στον οποίον έχει αλλάξει η αντίληψη της αγοράς για τον κίνδυνο δημόσιου χρέους της Ελλάδος.

Μελέτες της Τράπεζας της Ελλάδος επιβεβαιώνουν ότι οι πιστοληπτικές διαβαθμίσεις των οίκων αξιολόγησης συνάδουν μέχρι στιγμής με τα θεμελιώδη μεγέθη της ελληνικής οικονομίας. Μεταξύ των κύριων παραγόντων που συνέβαλαν στις αναβαθμίσεις είναι τα διατηρήσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα, η σταθερά καθοδική τροχιά του δημόσιου χρέους, αλλά και ο χαμηλότερος πολιτικός κίνδυνος, ο οποίος αντικατοπτρίζεται και στη βελτιωμένη κατάταξη της Ελλάδος στον Δείκτη Πολιτικής Σταθερότητας της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Αυτές οι ευνοϊκές οικονομικές εξελίξεις αναμένεται να συνεχιστούν μεσοπρόθεσμα. Σύμφωνα με τις προβολές της Τράπεζας της Ελλάδος, η διαφορά επιτοκίου-ρυθμού ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία θα παραμείνει ευνοϊκή σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, καθώς το έμμεσο επιτόκιο, συμπεριλαμβανομένων των αναβαλλόμενων τόκων, αναμένεται να υπολείπεται του ρυθμού αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ. Καθώς οι δημοσιονομικοί κίνδυνοι παραμένουν περιορισμένοι, οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων αυξάνονται παράλληλα με τον πληθωρισμό, όπως εξάλλου συμβαίνει και με τις αποδόσεις των αντίστοιχων γερμανικών. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να αναμένουμε ότι αυτή η ευνοϊκή δυναμική του χρέους θα διατηρηθεί και τα επόμενα χρόνια.

Κατά τη γνώμη μου, για να λάβει η Ελλάδα πιστοληπτική αξιολόγηση Α πριν το 2030 απαιτούνται συνεχείς βελτιώσεις στην ποιότητα των θεσμών. Βραχυπρόθεσμα, οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση θα πρέπει να αρχίσουν να μεταφράζονται σταδιακά σε υψηλότερες βαθμολογίες της χώρας στους θεσμικούς δείκτες που επίσης παρακολουθούν οι οίκοι αξιολόγησης.

Σημαντικά βήματα προόδου έχουν γίνει και στο δικαστικό σύστημα. Η μεταρρύθμιση του δικαστικού χάρτη της Ελλάδος έχει ήδη αποφέρει απτά αποτελέσματα: σύμφωνα με τη βάση δεδομένων JustStat, ο μέσος χρόνος για την έκδοση πρωτόδικης απόφασης μειώθηκε τουλάχιστον στο μισό, συγκεκριμένα σε περίπου 1 έτος (357 ημέρες) από 2 και πλέον έτη (774 ημέρες) πριν από τη μεταρρύθμιση. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης αναμένει ότι ο απαιτούμενος χρόνος για τελεσιδικία θα συγκλίνει με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο έως το 2027. Οι βελτιώσεις αυτές έχουν σημασία για τους επενδυτές. Οι ταχύτερες και πιο προβλέψιμες δικαστικές διαδικασίες ενισχύουν την ασφάλεια δικαίου και την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Πάνω απ’ όλα όμως, αυτό που βλέπουμε στην Ελλάδα είναι μια αλλαγή νοοτροπίας. Στη διάρκεια της κρίσης, οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις συχνά αντιμετωπίζονταν ως εξωτερικός περιοριστικός παράγοντας της χρηματοδότησης. Σήμερα, χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο ως κρίσιμη πληροφόρηση στην ανάλυση των χρηματοπιστωτικών αγορών και στις επενδυτικές αποφάσεις. Επιπλέον, αντί να αμφισβητούν την ανάγκη επίτευξης αναβαθμίσεων, όλο και περισσότερες ελληνικές εταιρίες στοχεύουν πλέον σε θετικές αξιολογήσεις της πιστοληπτικής τους ικανότητας, οι οποίες θα διευκολύνουν την πρόσβασή τους σε χρηματοδότηση μέσω των αγορών. Αυτή η αλλαγή νοοτροπίας μπορεί να συμβάλει στη διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης για την ελληνική οικονομία, πολλώ δε μάλλον τώρα που η Ευρώπη προωθεί την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Γενικότερα, η πρόσφατη εμπειρία έχει δείξει ξεκάθαρα ότι πρέπει να προωθήσουμε το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Και για τον σκοπό αυτό, χρειαζόμαστε απόψεις και αξιολογήσεις για τις ευρωπαϊκές οικονομικές εξελίξεις που είναι ανεξάρτητες από εξωγενείς γεωοικονομικές επιρροές. Συνεπώς, η Ετήσια Συνάντηση του Οίκου Αξιολόγησης Scope στην Αθήνα αποτελεί εξαιρετική συγκυρία και χαίρομαι ιδιαίτερα που σήμερα καλωσορίζω τον πρώτο αποδεκτό από το Ευρωσύστημα οίκο πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ευρώπης.

Ευχαριστώ.

Ο κ. Τσομώκος διορίστηκε στη θέση του υποδιοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος με Προεδρικό Διάταγμα, με εξαετή θητεία. Είναι καθηγητής Χρηματοοικονομικής Οικονομικής στο Saïd Business School του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και ακαδημαϊκό μέλος του St. Edmund Hall. Πριν από την ακαδημαϊκή του πορεία στην Οξφόρδη είχε εργαστεί ως οικονομολόγος στην Τράπεζα της Αγγλίας.

Μετά την ορκωμοσία, η Διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος έχει ως εξής:

• Γιάννης Στουρνάρας, Διοικητής
• Χριστίνα Παπακωνσταντίνου, Υποδιοικήτρια
• Δημήτριος Π. Τσομώκος, Υποδιοικητής