Η χρηματιστηριακή διατηρεί σύσταση «υπεραπόδοση» (Outperform) και για τις τρεις μεγάλες τράπεζες που καλύπτει –Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Alpha Bank– εκτιμώντας ότι οι επενδυτές εξακολουθούν να υποτιμούν τη δυναμική των ελληνικών τραπεζικών ομίλων.

Οι νέες τιμές-στόχοι διαμορφώνονται στα 5,20 ευρώ για τη Eurobank, 17,70 ευρώ για την Εθνική Τράπεζα και 5,50 ευρώ για την Alpha Bank. Με βάση τις αποτιμήσεις αυτές, η συνολική δυνητική απόδοση –συμπεριλαμβανομένων των μερισμάτων– διαμορφώνεται περίπου στο 32% για τη Eurobank, 28% για την Εθνική και 50% για την Alpha Bank, η οποία εμφανίζει και το μεγαλύτερο περιθώριο επανατιμολόγησης.

Eurobank: Η πιο ποιοτική επενδυτική επιλογή

Παρότι η Alpha Bank παρουσιάζει το υψηλότερο θεωρητικό περιθώριο ανόδου, η Πειραιώς Χρηματιστηριακή εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τη Eurobank ως την κορυφαία μακροπρόθεσμη επιλογή του ελληνικού τραπεζικού κλάδου.

Η βασική διαφοροποίηση της Eurobank αφορά τη σταθερή παραγωγή οργανικής κερδοφορίας, τη γεωγραφική διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων της, την αυξημένη συμμετοχή των εργασιών στο εξωτερικό στα συνολικά κέρδη και τη σημαντική συμβολή της ασφαλιστικής δραστηριότητας μέσω της Eurolife.

Η χρηματιστηριακή θεωρεί ότι τα αποτελέσματα του δεύτερου τριμήνου μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε αναθεώρηση της καθοδήγησης (guidance) της διοίκησης για το σύνολο του 2026.

Σήμερα η διοίκηση προβλέπει καθαρή πιστωτική επέκταση 3,8 δισ. ευρώ και καθαρά έσοδα από τόκους άνω των 1,6 δισ. ευρώ. Ωστόσο, με βάση την πορεία του πρώτου εξαμήνου, η Πειραιώς Χρηματιστηριακή θεωρεί πιθανή αύξηση των στόχων σε πάνω από 4,1 δισ. ευρώ για τη νέα χρηματοδότηση και πάνω από 1,7 δισ. ευρώ για τα καθαρά έσοδα από τόκους.

Στις δικές της προβλέψεις εμφανίζεται ακόμη πιο αισιόδοξη, εκτιμώντας πιστωτική επέκταση 4,25 δισ. ευρώ και καθαρά έσοδα από τόκους περίπου 2,73 δισ. ευρώ για το σύνολο της χρήσης.

Για το δεύτερο τρίμηνο προβλέπονται καθαρά κέρδη 377 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 14% έναντι του πρώτου τριμήνου, ενώ τα καθαρά κέρδη του εξαμήνου εκτιμώνται στα 707 εκατ. ευρώ ή 728 εκατ. ευρώ εξαιρουμένων των έκτακτων επιβαρύνσεων και των αποτελεσμάτων από διακοπείσες δραστηριότητες.

Τα καθαρά έσοδα από τόκους αναμένονται στα 677 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 7,1% σε ετήσια βάση, ενώ τα έσοδα από προμήθειες εκτιμώνται στα 209 εκατ. ευρώ.

Η καθαρή πιστωτική επέκταση υπολογίζεται κοντά στα 1,1 δισ. ευρώ μέσα στο τρίμηνο, οδηγώντας τα εξυπηρετούμενα δάνεια περίπου στα 53 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, η απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (RoTE) αναμένεται κοντά στο 16%, ενώ ο δείκτης CET1 διατηρείται στο 15,4%, επίπεδο που επιτρέπει στη διοίκηση να συνεχίσει τη γενναιόδωρη πολιτική επιστροφής κεφαλαίου στους μετόχους.

Η αποτίμηση της μετοχής βασίζεται σε πολλαπλασιαστή περίπου 1,9 φορές την ενσώματη λογιστική αξία του 2027, με διατηρήσιμο RoTE 17%, γεγονός που σύμφωνα με τη χρηματιστηριακή δικαιολογεί το premium αποτίμησης έναντι των ανταγωνιστών της.

Alpha Bank: Το μεγαλύτερο περιθώριο ανόδου

Η Alpha Bank αποτελεί την επιλογή με το μεγαλύτερο περιθώριο ανατίμησης σύμφωνα με την Πειραιώς Χρηματιστηριακή, η οποία διατηρεί τη μετοχή μεταξύ των κορυφαίων επενδυτικών επιλογών της.

Η τιμή-στόχος των 5,50 ευρώ ενσωματώνει όχι μόνο τη βελτίωση της λειτουργικής κερδοφορίας αλλά και ένα στρατηγικό premium 15%, που αποδίδεται στη συνεργασία και στη μετοχική συμμετοχή της UniCredit.

Για το δεύτερο τρίμηνο προβλέπονται καθαρά κέρδη 240 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 32% σε δημοσιευμένη βάση και κατά 8% σε προσαρμοσμένη βάση έναντι του πρώτου τριμήνου.

Τα καθαρά κέρδη του εξαμήνου εκτιμώνται στα 421 εκατ. ευρώ, ενώ χωρίς την επίδραση του κόστους της εθελουσίας εξόδου υπολογίζονται στα 461 εκατ. ευρώ.

Τα καθαρά έσοδα από τόκους προβλέπονται στα 425 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 6% σε ετήσια βάση, καθώς η ισχυρή πιστωτική επέκταση, οι επανεπενδύσεις του χαρτοφυλακίου τίτλων και οι υψηλότερες αποδόσεις αντισταθμίζουν το αυξημένο κόστος χρηματοδότησης και τις πιέσεις από τις προθεσμιακές καταθέσεις.

Οι προμήθειες αναμένονται στα 147 εκατ. ευρώ, υποστηριζόμενες τόσο από την οργανική ανάπτυξη όσο και από τις πρόσφατες εξαγορές, ενώ τα εξυπηρετούμενα δάνεια εκτιμώνται στα 39 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά περίπου 900 εκατ. ευρώ μέσα στο τρίμηνο.

Η απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο 12%, χαμηλότερα από τα επίπεδα της Eurobank και της Εθνικής, όμως η αποτίμηση της Alpha εξακολουθεί να εμφανίζεται σημαντικά χαμηλότερη.

Η χρηματιστηριακή επισημαίνει ότι η μετοχή αποτιμάται περίπου στη μία φορά την ενσώματη λογιστική αξία του 2027 και σε περίπου 8,2 φορές τα αναμενόμενα κέρδη, γεγονός που αφήνει σημαντικό περιθώριο σύγκλισης προς τις αποτιμήσεις των ανταγωνιστών της.

Το βασικό στοίχημα για τη διοίκηση παραμένει η επιτυχής ενσωμάτωση των πρόσφατων εξαγορών, η αύξηση των προμηθειών και η πλήρης αξιοποίηση της στρατηγικής συνεργασίας με τη UniCredit, ώστε να ενισχυθεί διατηρήσιμα η απόδοση κεφαλαίων.

Εθνική Τράπεζα: Το ισχυρότερο κεφαλαιακό προφίλ

Για την Εθνική Τράπεζα, η Πειραιώς Χρηματιστηριακή εξακολουθεί να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ισχυρή κεφαλαιακή βάση και στη δυνατότητα περαιτέρω αναβάθμισης των εκτιμήσεων για τα κέρδη.

Η χρηματιστηριακή θεωρεί πιθανό τα κέρδη ανά μετοχή του 2026, προσαρμοσμένα για την ακύρωση των 22,3 εκατ. ιδίων μετοχών, να υπερβούν τα 1,45 ευρώ, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης 1,40 ευρώ.

Για το δεύτερο τρίμηνο προβλέπει δημοσιευμένα καθαρά κέρδη 278 εκατ. ευρώ και προσαρμοσμένα κέρδη 302 εκατ. ευρώ, ενώ για το πρώτο εξάμηνο οι αντίστοιχες εκτιμήσεις διαμορφώνονται στα 550 εκατ. ευρώ και 646 εκατ. ευρώ.

Τα καθαρά έσοδα από τόκους αναμένονται στα 552 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 3,9% σε ετήσια βάση.

Για ολόκληρο το 2026 προβλέπονται περίπου 2,25 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 5,6%, καθώς η ανάπτυξη των χορηγήσεων και η ανατιμολόγηση του ενεργητικού συνεχίζουν να ενισχύουν την οργανική κερδοφορία.

Η ίδια η τράπεζα έχει υπολογίσει ότι κάθε αύξηση 25 μονάδων βάσης στα επιτόκια προσθέτει περίπου 40 εκατ. ευρώ στα ετήσια καθαρά έσοδα από τόκους.

Η καθαρή πιστωτική επέκταση αναμένεται να φθάσει περίπου το 1 δισ. ευρώ στο δεύτερο τρίμηνο και τα 1,5 δισ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο, οδηγώντας τα εξυπηρετούμενα δάνεια στα 38,8 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 12,7% σε ετήσια βάση.

Οι προμήθειες προβλέπονται στα 123 εκατ. ευρώ, ενώ η συνεργασία με την Allianz αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τη δημιουργία προμηθειών και την κερδοφορία τα επόμενα χρόνια.

Ο δείκτης CET1 υπολογίζεται στο ιδιαίτερα υψηλό 17,2%, γεγονός που δίνει στη διοίκηση σημαντική ευελιξία για χρηματοδότηση της πιστωτικής ανάπτυξης, υψηλότερες διανομές προς τους μετόχους αλλά και επιλεκτικές εξαγορές.

Οι τρεις διαφορετικές επενδυτικές ιστορίες

Η Πειραιώς Χρηματιστηριακή θεωρεί ότι οι τρεις τράπεζες εισέρχονται στη φάση ανακοίνωσης αποτελεσμάτων από διαφορετικές αφετηρίες αλλά με κοινό παρονομαστή την ισχυρή οργανική κερδοφορία.

Η Eurobank ξεχωρίζει ως η πιο ολοκληρωμένη επενδυτική επιλογή, χάρη στη γεωγραφική διαφοροποίηση, τις διεθνείς δραστηριότητες και τη σταθερή δημιουργία κεφαλαίου. Η Εθνική Τράπεζα διαθέτει το ισχυρότερο κεφαλαιακό προφίλ και σημαντικά περιθώρια για υψηλότερες διανομές και αναβάθμιση των προβλέψεων. Η Alpha Bank, τέλος, συνδυάζει το μεγαλύτερο περιθώριο επανατιμολόγησης με σημαντικές προοπτικές βελτίωσης της κερδοφορίας μέσω οργανικής ανάπτυξης, εξαγορών και της στρατηγικής συνεργασίας με τη UniCredit.

Με δεδομένη τη συνεχιζόμενη πιστωτική επέκταση, τα ανθεκτικά καθαρά έσοδα από τόκους και τις ισχυρές κεφαλαιακές βάσεις, η χρηματιστηριακή εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες παραμένουν από τις πλέον ελκυστικές επενδυτικές επιλογές στην ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά, με το δεύτερο τρίμηνο να μπορεί να λειτουργήσει ως νέος καταλύτης για περαιτέρω αναβαθμίσεις τόσο των επιχειρηματικών στόχων όσο και των αποτιμήσεών τους.

Παράλληλα, διατηρεί τη θετική στάση του απέναντι στον κλάδο, θεωρώντας ότι το μακροοικονομικό περιβάλλον εξακολουθεί να στηρίζει την κερδοφορία, ενώ οι αποτιμήσεις παραμένουν ελκυστικές σε σχέση με τις ευρωπαϊκές τράπεζες.

Οι νέες τιμές-στόχοι της Morgan Stanley

Ο οίκος διατηρεί σύσταση Overweight για τις τρεις μεγαλύτερες επιλογές του και ουδέτερη στάση για την Εθνική Τράπεζα και την CrediaBank.

Η Τράπεζα Πειραιώς και η Eurobank αποτελούν τις κορυφαίες επιλογές (Top Picks) της Morgan Stanley, καθώς εκτιμά ότι διαθέτουν τα μεγαλύτερα περιθώρια να υπερβούν τις προβλέψεις της αγοράς και να αναθεωρήσουν ανοδικά τους στόχους τους για το σύνολο του 2026.

Η πιστωτική επέκταση παραμένει ο βασικός μοχλός ανάπτυξης

Κεντρικό στοιχείο της θετικής αξιολόγησης αποτελεί η δυναμική της πιστωτικής επέκτασης.

Η Morgan Stanley επισημαίνει ότι η παραγωγή νέων δανείων κατά το δίμηνο Απριλίου – Μαΐου αυξήθηκε κατά περίπου 40% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και κατά 16% σε ετήσια βάση, με αιχμή του δόρατος τα επιχειρηματικά δάνεια.

Παράλληλα, τα υπόλοιπα χορηγήσεων αυξάνονται με ρυθμό 7,4% ετησίως, ενώ οι προθεσμιακές καταθέσεις αντιστοιχούν πλέον στο 23% του συνόλου των καταθέσεων, γεγονός που αυξάνει μεν το κόστος χρηματοδότησης, χωρίς όμως να μεταβάλλει ουσιαστικά την εικόνα της κερδοφορίας.

Πειραιώς: Η μεγαλύτερη πιθανότητα θετικής έκπληξης

Η Morgan Stanley θεωρεί ότι η Τράπεζα Πειραιώς έχει τις περισσότερες πιθανότητες να ξεπεράσει τις προσδοκίες της αγοράς.

Οι αναλυτές προβλέπουν καθαρά κέρδη 324 εκατ. ευρώ στο δεύτερο τρίμηνο, περίπου 7% υψηλότερα από το consensus, με οδηγούς τόσο τα καθαρά έσοδα από τόκους όσο και τις προμήθειες.

Παράλληλα, εκτιμούν ότι η διοίκηση μπορεί να αυξήσει κατά περίπου 5% τον στόχο για τα καθαρά έσοδα από τόκους του 2026 και να προχωρήσει σε σημαντική αναβάθμιση των στόχων για τις προμήθειες έως το 2028. Οι εκτιμήσεις αυτές οδηγούν τη Morgan Stanley σε ανοδική αναθεώρηση των προβλέψεών της για τα κέρδη ανά μετοχή της περιόδου 2026-2028.

Eurobank: Περιθώριο για αναβάθμιση του guidance

Αντίστοιχα θετική εμφανίζεται η εικόνα και για τη Eurobank.

Η Morgan Stanley προβλέπει καθαρά κέρδη 414 εκατ. ευρώ, περίπου 8% υψηλότερα από τις εκτιμήσεις της αγοράς, χάρη στην ισχυρή επίδοση τόσο στα καθαρά έσοδα από τόκους όσο και στις προμήθειες.

Η επενδυτική τράπεζα θεωρεί πιθανή μια αναβάθμιση κατά περίπου 6% του guidance για τα καθαρά έσοδα από τόκους του 2026, ενώ αναθεωρεί ανοδικά κατά 2%-3% τις προβλέψεις της για τα κέρδη ανά μετοχή, κυρίως λόγω της καλύτερης εικόνας στις προμήθειες.

Alpha Bank και Εθνική: Οι προμήθειες θα κάνουν τη διαφορά

Για την Alpha Bank, η Morgan Stanley προβλέπει καθαρά κέρδη 244 εκατ. ευρώ, ελαφρώς υψηλότερα από τη συναίνεση της αγοράς.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η μεγαλύτερη θετική έκπληξη θα προέλθει από τις προμήθειες, οι οποίες ενισχύονται από την επενδυτική τραπεζική, τη διαχείριση κεφαλαίων, τις νέες χορηγήσεις αλλά και έκτακτα έσοδα. Παράλληλα, ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας CET1 αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο 14,7%.

Για την Εθνική Τράπεζα, η Morgan Stanley προβλέπει καθαρά κέρδη 315 εκατ. ευρώ, περίπου 6% υψηλότερα από τις εκτιμήσεις της αγοράς.

Η έκθεση εκτιμά ότι η διοίκηση μπορεί να αναβαθμίσει την καθοδήγηση για τα καθαρά έσοδα από τόκους, μεταβαίνοντας από την προηγούμενη εκτίμηση για χαμηλή μονοψήφια αύξηση σε περίπου 5% ετήσια άνοδο, ενώ αναμένει επίσης ισχυρότερη συμβολή των προμηθειών.

CrediaBank: Διατηρεί την επιθετική στρατηγική ανάπτυξης

Για τη CrediaBank, η Morgan Stanley διατηρεί σύσταση Equal-weight και τιμή-στόχο 1,16 ευρώ.

Οι αναλυτές προβλέπουν καθαρά κέρδη περίπου 9 εκατ. ευρώ στο δεύτερο τρίμηνο, με αύξηση 12% στα καθαρά έσοδα από τόκους και 10% στις προμήθειες σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.

Η τράπεζα συνεχίζει να ακολουθεί επιθετική πολιτική ανάπτυξης των χορηγήσεων, γεγονός που ενισχύει την αναπτυξιακή της δυναμική αλλά συνοδεύεται και από υψηλότερο κόστος καταθέσεων. Ο δείκτης CET1 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 16%, ελαφρώς χαμηλότερα λόγω της αύξησης των σταθμισμένων στοιχείων ενεργητικού.

Θετικό επενδυτικό αφήγημα για τον κλάδο

Η Morgan Stanley καταλήγει ότι οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να προσφέρουν έναν από τους πιο ελκυστικούς συνδυασμούς ανάπτυξης, κερδοφορίας και αποτίμησης στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας, η συνεχιζόμενη επέκταση των χορηγήσεων, η ενίσχυση των εσόδων από προμήθειες και οι πιθανές αναβαθμίσεις των προβλέψεων για την κερδοφορία δημιουργούν, σύμφωνα με τον οίκο, ισχυρές προϋποθέσεις για συνέχιση της θετικής πορείας του κλάδου. Πειραιώς και Eurobank παραμένουν οι κορυφαίες επενδυτικές επιλογές της Morgan Stanley, καθώς θεωρεί ότι διαθέτουν τα μεγαλύτερα περιθώρια θετικών εκπλήξεων τόσο στα αποτελέσματα όσο και στις προοπτικές για το υπόλοιπο του έτους.

Αυστηρότερα τα κριτήρια χορήγησης

Οι τράπεζες ανέφεραν μέτρια καθαρή αυστηροποίηση των πιστοδοτικών κριτηρίων για τα επιχειρηματικά δάνεια, με καθαρό ποσοστό 7%, χαμηλότερο πάντως από τις προβλέψεις τους στην προηγούμενη έρευνα. Αντίστοιχη επιδείνωση καταγράφηκε και στα στεγαστικά δάνεια, όπου η καθαρή αυστηροποίηση διαμορφώθηκε στο 9%, καθώς και στα καταναλωτικά δάνεια και τις λοιπές χορηγήσεις προς νοικοκυριά, όπου έφθασε το 12%.

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι βασικοί λόγοι πίσω από τη στάση αυτή είναι η αυξημένη αντίληψη κινδύνου για τις προοπτικές της οικονομίας και η χαμηλότερη διάθεση των τραπεζών να αναλάβουν πρόσθετο ρίσκο, καθώς οι εξελίξεις στο γεωπολιτικό μέτωπο και το ενεργειακό κόστος εξακολουθούν να προκαλούν έντονη αβεβαιότητα. Για το τρίτο τρίμηνο του 2026, οι τράπεζες εκτιμούν ότι τα πιστοδοτικά κριτήρια θα γίνουν ακόμη πιο αυστηρά σε όλες τις βασικές κατηγορίες δανείων.

Ακριβότερος ο δανεισμός και περισσότερες απορρίψεις

Η αυστηροποίηση δεν περιορίστηκε μόνο στα κριτήρια έγκρισης των δανείων. Οι όροι χρηματοδότησης έγιναν επίσης δυσμενέστεροι, κυρίως μέσω υψηλότερων επιτοκίων στα νέα δάνεια. Παράλληλα, αυξήθηκε το ποσοστό των αιτήσεων που απορρίφθηκαν σε όλες τις κατηγορίες δανειοληπτών, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στα καταναλωτικά δάνεια.

Μικρή ανάκαμψη στη ζήτηση επιχειρηματικών δανείων

Παρά το πιο αυστηρό περιβάλλον, η ζήτηση επιχειρηματικών δανείων κατέγραψε μικρή θετική μεταβολή. Το καθαρό ισοζύγιο διαμορφώθηκε στο 3%, όταν οι ίδιες οι τράπεζες ανέμεναν στην προηγούμενη έρευνα σημαντική υποχώρηση της ζήτησης. Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στις μεγαλύτερες ανάγκες χρηματοδότησης κεφαλαίου κίνησης και αποθεμάτων, στις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου από μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά και στις ανάγκες αναχρηματοδότησης και αναδιάρθρωσης υφιστάμενου δανεισμού. Οι τράπεζες σημειώνουν πάντως ότι η συνολική εικόνα παραμένει εύθραυστη και εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την πορεία των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Υποχωρεί η ζήτηση για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια

Αντίθετα, η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια συνέχισε να μειώνεται αισθητά, με το καθαρό ισοζύγιο να διαμορφώνεται στο -15%, αν και η πτώση ήταν ελαφρώς μικρότερη από εκείνη που ανέμεναν οι τράπεζες. Η επιδείνωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, οι μεταβολές στα επιτόκια και οι λιγότερο ευνοϊκές προοπτικές της αγοράς κατοικίας αποτέλεσαν τους βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες. Για το τρίτο τρίμηνο του έτους, οι τράπεζες προβλέπουν νέα κάμψη της ζήτησης στεγαστικών δανείων.

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στα καταναλωτικά δάνεια, όπου η ζήτηση συνέχισε να υποχωρεί, αν και με ηπιότερο ρυθμό από ό,τι προέβλεπαν οι ίδιες οι τράπεζες. Η χαμηλότερη καταναλωτική εμπιστοσύνη, η περιορισμένη δαπάνη για διαρκή καταναλωτικά αγαθά και τα υψηλότερα επιτόκια εξακολουθούν να λειτουργούν αποτρεπτικά για τη λήψη νέων δανείων. Για το επόμενο τρίμηνο, η ζήτηση καταναλωτικής πίστης αναμένεται να παραμείνει ουσιαστικά αμετάβλητη.

Επιδείνωση στις συνθήκες χρηματοδότησης των τραπεζών

Η έρευνα καταγράφει επίσης μικρή επιδείνωση στην πρόσβαση των τραπεζών σε πηγές χρηματοδότησης. Οι συνθήκες στις καταθέσεις λιανικής, στις αγορές ομολόγων και στη διατραπεζική αγορά έγιναν ελαφρώς δυσμενέστερες κατά το δεύτερο τρίμηνο, ενώ η αγορά τιτλοποιήσεων παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη. Οι τράπεζες αναμένουν ότι η εικόνα αυτή θα επιδεινωθεί περαιτέρω τους επόμενους μήνες.

Μεγαλύτερη πίεση από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια

Η ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων εξακολουθεί να επηρεάζει τις αποφάσεις των τραπεζών. Οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων και γενικότερα η επιδείνωση των πιστωτικών κινδύνων οδήγησαν σε αυστηρότερα κριτήρια χορήγησης για επιχειρηματικά και καταναλωτικά δάνεια, ενώ οι επιπτώσεις στα στεγαστικά δάνεια παρέμειναν περιορισμένες.

Η μεταποίηση δέχεται τις μεγαλύτερες πιέσεις

Σε επίπεδο κλάδων, η μεγαλύτερη αυστηροποίηση των πιστοδοτικών κριτηρίων καταγράφηκε στη μεταποίηση, κυρίως στις ενεργοβόρες βιομηχανίες και στην αυτοκινητοβιομηχανία, που εξακολουθούν να επηρεάζονται περισσότερο από το ενεργειακό κόστος και τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Αντίθετα, οι υπηρεσίες –εκτός του χρηματοοικονομικού και του κτηματομεσιτικού κλάδου– εμφάνισαν αύξηση της ζήτησης για νέα δάνεια.

Προβάδισμα στις πράσινες επενδύσεις

Η έρευνα της ΕΚΤ αναδεικνύει και τη σταδιακή ενσωμάτωση των κλιματικών κριτηρίων στην τραπεζική χρηματοδότηση. Οι τράπεζες εμφανίζονται πιο θετικές απέναντι σε επιχειρήσεις που επενδύουν στην πράσινη μετάβαση και σε κτίρια με υψηλή ενεργειακή απόδοση, τόσο ως προς τα πιστοδοτικά κριτήρια όσο και ως προς τη ζήτηση χρηματοδότησης. Αντίθετα, οι επιχειρήσεις με υψηλές εκπομπές ρύπων που δεν διαθέτουν αξιόπιστο σχέδιο μετάβασης αντιμετωπίζουν αυστηρότερη πιστωτική πολιτική και μειωμένη ζήτηση για νέα δάνεια. Παράλληλα, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που στηρίζει τη ζήτηση στεγαστικών δανείων που σχετίζονται με την πράσινη μετάβαση, ενώ αρνητικά συνεχίζει να επηρεάζει η αβεβαιότητα σχετικά με το μελλοντικό κανονιστικό πλαίσιο για το κλίμα

Ο αμερικανικός επενδυτικός οίκος αυξάνει την τιμή-στόχο για την Alpha Bank στα 5,20 ευρώ από 5,10 ευρώ, για τη Eurobank επίσης στα 5,20 ευρώ από 5,10 ευρώ, για την Τράπεζα Πειραιώς στα 11,25 ευρώ από 11 ευρώ και για την Εθνική Τράπεζα στα 18,50 ευρώ από 18 ευρώ.

Παράλληλα, διατηρεί σύσταση "Buy" για Alpha Bank, Eurobank και Πειραιώς, ενώ εξακολουθεί να τηρεί σύσταση "Neutral" για την Εθνική Τράπεζα, εκτιμώντας ότι η υψηλότερη αποτίμησή της περιορίζει τα περιθώρια περαιτέρω ανόδου.

Τα υψηλότερα επιτόκια αλλάζουν τις προβλέψεις

Σύμφωνα με την Goldman Sachs, ο βασικός λόγος πίσω από τις νέες αναβαθμίσεις είναι ότι τα επιτόκια παραμένουν υψηλότερα από τις αρχικές παραδοχές που είχαν ενσωματώσει οι διοικήσεις των τραπεζών στα επιχειρηματικά τους σχέδια.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να οδηγήσει σε ισχυρότερα καθαρά έσοδα από τόκους (Net Interest Income - NII) και δημιουργεί προϋποθέσεις για νέες αναβαθμίσεις των στόχων που θα ανακοινώσουν οι ίδιες οι τράπεζες κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων του πρώτου εξαμήνου.

Ο αμερικανικός οίκος θεωρεί ότι οι μεγαλύτερες πιθανότητες αναβάθμισης των στόχων εντοπίζονται στη Eurobank και την Εθνική Τράπεζα, ενώ παράλληλα βλέπει περιθώρια ανοδικής αναθεώρησης των εκτιμήσεων κερδοφορίας για ολόκληρο τον κλάδο κατά την περίοδο 2026-2028.

Alpha Bank: Αναβάθμιση κερδών και προσδοκίες για ενδιάμεσο μέρισμα

Για την Alpha Bank, η Goldman Sachs εκτιμά ότι τα αποτελέσματα του δεύτερου τριμήνου θα επιβεβαιώσουν περαιτέρω βελτίωση της λειτουργικής κερδοφορίας, με την απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (RoTE) να διαμορφώνεται κοντά στο 12%.

Η θετική εικόνα στηρίζεται στα υψηλότερα καθαρά έσοδα από τόκους, στην ενίσχυση των εσόδων από προμήθειες και στη διατήρηση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου δανείων.

Ο οίκος αναμένει ακόμη ότι η διοίκηση θα επιβεβαιώσει τη θετική πορεία των επιτοκιακών εσόδων και θα ανακοινώσει ενδιάμεσο μέρισμα αντίστοιχο με το περσινό, περίπου 0,05 ευρώ ανά μετοχή, συνολικού ύψους περίπου 119 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, η Goldman Sachs αναβαθμίζει κατά 1% τις εκτιμήσεις για τα κέρδη ανά μετοχή (EPS) το 2027 και το 2028.

Τράπεζα Πειραιώς: Κέρδη από επιτόκια και Εθνική Ασφαλιστική

Για την Τράπεζα Πειραιώς, η Goldman Sachs διατηρεί ιδιαίτερα θετική στάση, προβλέποντας RoTE περίπου 15%, ένα από τα υψηλότερα επίπεδα στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο.

Τα καθαρά έσοδα από τόκους εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 3% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο, εξέλιξη που αποδίδεται τόσο στη διατήρηση υψηλότερων επιτοκίων όσο και στην ισχυρή πιστωτική επέκταση και τη συνεχιζόμενη αύξηση των καταθέσεων.

Επιπλέον ώθηση αναμένεται από τα έσοδα προμηθειών, τα οποία θα ενισχυθούν τόσο από την οργανική ανάπτυξη όσο και από την ενσωμάτωση της Εθνικής Ασφαλιστικής.

Με βάση τις νέες παραδοχές, η Goldman Sachs αυξάνει τις προβλέψεις της για τα κέρδη ανά μετοχή κατά 2% για το 2026 και κατά 3% για το 2027 και το 2028.

Eurobank: Πιθανή αναβάθμιση των επιχειρηματικών στόχων

Η Eurobank αποτελεί, σύμφωνα με τον αμερικανικό οίκο, μία από τις τράπεζες με τις μεγαλύτερες πιθανότητες να προχωρήσει σε αναθεώρηση των στόχων της.

Η Goldman Sachs προβλέπει RoTE περίπου 16%, ενώ αναμένει αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους κατά 3% σε τριμηνιαία βάση.

Για το σύνολο του 2026 εκτιμά ότι τα επιτοκιακά έσοδα θα διαμορφωθούν περίπου στα 2,75 δισ. ευρώ, επίπεδο αισθητά υψηλότερο από τον υφιστάμενο στόχο της διοίκησης για περίπου 2,6 δισ. ευρώ.

Η διαφορά αυτή οδηγεί τον οίκο στην εκτίμηση ότι κατά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων εξαμήνου η διοίκηση ενδέχεται να προχωρήσει σε αναβάθμιση των οικονομικών στόχων, καθώς η ισχυρή πιστωτική επέκταση, ιδιαίτερα στα επιχειρηματικά δάνεια, συνεχίζει να στηρίζει την οργανική ανάπτυξη.

Εθνική Τράπεζα: Ισχυρή λειτουργική εικόνα, αλλά ουδέτερη σύσταση

Για την Εθνική Τράπεζα, η Goldman Sachs προβλέπει επίσης αύξηση 3% των καθαρών εσόδων από τόκους σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.

Ο οίκος επισημαίνει ότι οι αρχικές εκτιμήσεις της διοίκησης είχαν βασιστεί σε μέσο Euribor περίπου 1,90%, ωστόσο οι πραγματικές διαμορφώσεις των επιτοκίων κατά το πρώτο εξάμηνο ήταν αισθητά υψηλότερες.

Το γεγονός αυτό δημιουργεί, σύμφωνα με την ανάλυση, σημαντικές πιθανότητες αναβάθμισης του ετήσιου στόχου για τα επιτοκιακά έσοδα.

Παρά την ισχυρή λειτουργική επίδοση, την υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια και τη συνεχιζόμενη παραγωγή κεφαλαίου, η Goldman Sachs διατηρεί τη σύσταση "Neutral", εκτιμώντας ότι μεγάλο μέρος των θετικών προοπτικών έχει ήδη αποτυπωθεί στην αποτίμηση της μετοχής.

Θετική εικόνα για τον κλάδο

Συνολικά, η Goldman Sachs εκτιμά ότι ο ελληνικός τραπεζικός κλάδος εισέρχεται στο δεύτερο εξάμηνο με ισχυρή δυναμική, καθώς ο συνδυασμός υψηλότερων επιτοκίων, αυξημένης πιστωτικής επέκτασης, ισχυρών προμηθειών και περιορισμένου κόστους κινδύνου δημιουργεί προϋποθέσεις για περαιτέρω ενίσχυση της κερδοφορίας.

Η αναθεώρηση των τιμών-στόχων αντανακλά την εκτίμηση ότι οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να διαθέτουν περιθώρια βελτίωσης των οικονομικών τους επιδόσεων, με τις επικείμενες ανακοινώσεις αποτελεσμάτων να αποτελούν το επόμενο σημαντικό σημείο αναφοράς για την αγορά.

Η πρωτοβουλία έχει ως στόχο τη δημιουργία σύγχρονων και προσβάσιμων εγκαταστάσεων σε τρία μεγάλα και ιστορικά ακαδημαϊκά ιδρύματα της χώρας. Περιλαμβάνει την εκπόνηση μελετών για την αναμόρφωση της Πανεπιστημιούπολης και τη συντήρηση κτηρίων διδασκαλίας, διοίκησης και κοινόχρηστων χώρων στο ΕΚΠΑ, την ανακαίνιση φοιτητικών εστιών στο ΑΠΘ με παράλληλη αναβάθμιση αμφιθεάτρων και κοινόχρηστων χώρων, καθώς και την ανακαίνιση του εμβληματικού κτηρίου Γκίνη στο ΕΜΠ.

Μητσοτάκης: Βήμα αναβάθμιση του δημοσίου πανεπιστημίου

«Με την πρωτοβουλία την οποία παρουσιάζουμε, γίνεται ένα πολύ αποφασιστικό βήμα αναβάθμισης του δημόσιου πανεπιστημίου, καθώς τα 160 εκατομμύρια της δωρεάς των τεσσάρων συστημικών τραπεζών της χώρας γίνονται εφαλτήριο για την ανακαίνιση ιστορικών υποδομών των ιστορικών μας ιδρυμάτων», σημείωσε ο Πρωθυπουργός

Η δωρεά θα λειτουργήσει συμπληρωματικά στις παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους για τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των υποδομών των δημόσιων ΑΕΙ, στο πλαίσιο της ευρύτερης επένδυσης στη δημόσια παιδεία.

«Είμαι απολύτως σίγουρος ότι οι σημαντικοί αυτοί πόροι θα πιάσουν τόπο και θα έρθουν να προστεθούν σε σημαντικές δαπάνες οι οποίες ήδη έχουν γίνει από εθνικούς πόρους αλλά και από Ταμείο Ανάκαμψης», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. «Νομίζω ότι πια ανατέλλει μια καινούργια μέρα για τα δημόσια πανεπιστήμια, χωρίς καταλήψεις, με βιβλιοθήκες, με χώρους συνάθροισης, με χώρους χαράς και γνώσης. Αυτό είναι το δημόσιο πανεπιστήμιο το οποίο θέλουμε και γι’ αυτό θα εργαστούμε όλοι», συμπλήρωσε ο Πρωθυπουργός.

Η νέα δωρεά έρχεται, επίσης, να συμπληρώσει τη χορηγία των τεσσάρων συστημικών τραπεζών για τη χρηματοδότηση του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», μέσω του οποίου έχουν ανακαινιστεί ή ανακαινίζονται συνολικά 670 δημόσια σχολεία σε όλη τη χώρα.

«Το πρόγραμμα “Μαριέττα Γιαννάκου” υλοποιείται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Πρέπει να σας πω ότι δίνει, όπως το έχετε κι εσείς αντιληφθεί, πολύ μεγάλη χαρά στις τοπικές κοινωνίες, που βλέπουν ότι σε μεγάλο βαθμό σχολεία τα οποία ήταν παρατημένα αναβαθμίζονται, γίνονται προσβάσιμα, ξαναβάφονται, επισκευάζονται οι αθλητικοί χώροι, που προσφέρουν στα παιδιά και σε όλες τις γειτονιές τόσο μεγάλη χαρά. Και πιστεύω ότι αυτές οι δωρεές πραγματικά έχουν ένα πολύ σημαντικό κοινωνικό αλλά και εκπαιδευτικό αποτύπωμα», επισήμανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ζαχαράκη: Ενίσχυση στα τρία ιστορικά ιδρύματα

Από την πλευρά της, η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη δήλωσε: «Σημαντική ημέρα, Πρόεδρε, σε συνέχεια των ενεργειών που ούτως ή άλλως και το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κάνει τα τελευταία χρόνια. Με ιδιαίτερη έμφαση από τις δύο προηγούμενες θητείες, από τους προκατόχους, τη Νίκη Κεραμέως, τον Κυριάκο Πιερρακάκη και την παρούσα πολιτική ηγεσία τώρα μαζί με τον Νίκο Παπαϊωάννου, προσπαθούμε να ενισχύσουμε το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο, με πολύ σημαντική αύξηση της δημόσιας επιχορήγησης.

Ήδη, θυμίζω ότι από τον Απρίλιο έχει καταβληθεί η τακτική επιχορήγηση που ξεπερνάει τα 110 εκατομμύρια για τα λειτουργικά έξοδα των πανεπιστημίων, έχει ήδη κατανεμηθεί από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, το γνωστό στη νέα προγραμματική περίοδο ΕΠΑ, ποσό το οποίο ξεπερνά τα 120 εκατομμύρια για συντηρήσεις.

Και βέβαια, ας μην ξεχνάμε ότι τρέχει το πολύ αισιόδοξο και φιλόδοξο, θα έλεγα, εγχείρημα της κατασκευής φοιτητικών εστιών σε περιφερειακά αλλά και κεντρικά πανεπιστήμια. Θα ξεπεράσουμε τον στόχο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια της κατασκευής 8.500 νέων κλινών για τα παιδιά μας, ένα έργο ΣΔΙΤ το οποίο και αυτό ξεπερνά τα 700 εκατομμύρια.

Σήμερα, λοιπόν, έρχεται αυτό να συνοδευθεί με μία εξαιρετική πρωτοβουλία και των τραπεζών, για να ενισχυθούν τρία ιστορικά ιδρύματα, τα οποία όμως έχουν και μεγάλη έκθεση σε μεγάλο κτηριακό απόθεμα και μάλιστα, θα έλεγα, ταλαιπωρημένο από τον χρόνο.

Να επισημάνω στο τέλος ότι είναι η δική σας ούτως ή άλλως κατεύθυνση που έχετε δώσει τα τελευταία χρόνια ισχυροποίησης του ελληνικού δημόσιου πανεπιστημίου, με υποδομές, αλλά και με αύξηση μόνιμου προσωπικού, μελών ΔΕΠ και λοιπές πρόνοιες και για τη διεθνοποίηση και την εξωστρέφεια των ελληνικών πανεπιστημίων».

Ζανιάς: Οι 4 τράπεζες ανταποκρίθηκαν στη νέα πρόκληση

Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών Γιώργος Ζανιάς ανέφερε εκ μέρους των τεσσάρων δωρητριών τραπεζών: «Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, η Alpha, η Eurobank, η Εθνική και η Πειραιώς, αποφάσισαν να ανταποκριθούν στη νέα πρόσκληση, τη δική σας και της πολιτείας ευρύτερα, ώστε να συμβάλλουν στη ριζική αναβάθμιση τριών ελληνικών εμβληματικών πανεπιστημίων. Tα δύο από αυτά είναι και τα μεγαλύτερα ελληνικά πανεπιστήμια. Με αυτόν τον τρόπο πιστεύουμε πως η παραγωγή και η μετάδοση της γνώσης που γίνεται στα πανεπιστήμια, θα μπορέσει να ενισχυθεί περαιτέρω.

Αυτή η πρωτοβουλία έρχεται παράλληλα με το τρέχον πρόγραμμα “Μαριέττα Γιαννάκου” για ανακαίνιση σχολείων, στο οποίο οι συστημικές τράπεζες συμβάλλουν 400 εκατομμύρια με ορίζοντα τα επόμενα δύο χρόνια. Και τώρα συμβάλλουν άλλα 160 εκατομμύρια για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, που σημαίνει συνολικά 560 εκατομμύρια για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης στη χώρα.

Αυτό καθίσταται σήμερα δυνατό διότι μετά από όλα αυτά που περάσαμε, με την κρίση, οι ελληνικές τράπεζες είναι πλέον ισχυρές και μπορούν να διαδραματίσουν τον αναπτυξιακό και τον κοινωνικό τους ρόλο.

Στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, στο οποίο εντάσσεται και αυτή η πρωτοβουλία, τα τελευταία χρόνια οι τράπεζες, μαζί με αυτή τη δωρεά, θα έχουν συμβάλει περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ».

Η σύσκεψη

Στη σύσκεψη έλαβαν μέρος ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Νίκος Παπαϊωάννου, ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΑΕ «Κτιριακές Υποδομές» Θανάσης Γιάνναρης, οι Πρυτάνεις του ΕΚΠΑ Γεράσιμος Σιάσος, του ΑΠΘ Κυριάκος Αναστασιάδης και του ΕΜΠ Ιωάννης Χατζηγεωργίου, ο Πρόεδρος της Alpha Bank Δημήτρης Τσιτσιράγκος, εκπροσωπώντας τον Διευθύνοντα Σύμβουλο Βασίλη Ψάλτη, οι Διευθύνοντες Σύμβουλοι της Eurobank Φωκίων Καραβίας και της Εθνικής Τράπεζας Παύλος Μυλωνάς, ο Ανώτερος Γενικός Διευθυντής της Τράπεζας Πειραιώς Βασίλης Κουτεντάκης, εκπροσωπώντας τον Διευθύνοντα Σύμβουλο Χρήστο Μεγάλου, ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών Γιώργος Ζανιάς, καθώς και η Acting Γενική Διευθύντρια της ΕΕΤ Χαρούλα Απαλαγάκη.

Η αναβάθμιση του λειτουργικού περιβάλλοντος αποτέλεσε βασικό παράγοντα για τις πρόσφατες αναβαθμίσεις της Εθνικής Τράπεζας και της Eurobank στην κατηγορία BBB με σταθερές προοπτικές, ενώ ενίσχυσε και τις θετικές προοπτικές της αξιολόγησης της Τράπεζας Πειραιώς, η οποία διατηρεί βαθμίδα BBB- με θετικό outlook. Σύμφωνα με τον διεθνή οίκο, οι ελληνικές τράπεζες λειτουργούν πλέον σε ένα σαφώς πιο ευνοϊκό περιβάλλον, το οποίο δημιουργεί περισσότερες επιχειρηματικές ευκαιρίες και στηρίζει τη διατήρηση υψηλής οργανικής κερδοφορίας.

Ανθεκτική οικονομία παρά τις διεθνείς κρίσεις

Η Fitch επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις διαταραχές στο διεθνές εμπόριο και την αυξημένη αβεβαιότητα. Την περίοδο 2023-2025 η ανάπτυξη διαμορφώθηκε λίγο πάνω από το 2%, ενώ για το 2026 προβλέπεται μικρή επιβράδυνση, κυρίως εξαιτίας των επιπτώσεων από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, ο οίκος εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να στηρίζεται από τις επενδύσεις του NextGenerationEU, καθώς το 2026 αποτελεί το τελευταίο έτος πλήρους αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων. Παράλληλα, προβλέπει ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να συγκλίνει σταδιακά με τις οικονομίες της Ευρωζώνης, με δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης περίπου 2%, χάρη στη βελτίωση των εισοδημάτων, την ενίσχυση της απασχόλησης και τη διατήρηση υψηλών επενδύσεων.

Ισχυρή πιστωτική επέκταση με κινητήριο μοχλό τις επιχειρήσεις

Η Fitch εμφανίζεται ιδιαίτερα αισιόδοξη για τις προοπτικές της πιστωτικής επέκτασης. Εκτιμά ότι οι συνολικές χορηγήσεις των ελληνικών τραπεζών θα συνεχίσουν να αυξάνονται με υψηλούς μονοψήφιους ρυθμούς κατά την περίοδο 2026-2027, μετά από αύξηση περίπου 10% το 2025.

Η ανάπτυξη αυτή θα προέλθει κυρίως από τα επιχειρηματικά δάνεια, καθώς οι ελληνικές επιχειρήσεις εμφανίζουν υγιή οικονομική εικόνα και σχετικά περιορισμένη μόχλευση. Παράλληλα, οι τράπεζες διατηρούν σημαντική έκθεση σε στρατηγικούς κλάδους της οικονομίας, όπως η ενέργεια, η ναυτιλία, η μεταποίηση, οι υπηρεσίες και ο τουρισμός, οι οποίοι συνεχίζουν να αποτελούν βασικούς μοχλούς ανάπτυξης.

Επιστρέφουν τα στεγαστικά μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η Fitch και στη λιανική τραπεζική, επισημαίνοντας ότι το χαρτοφυλάκιο στεγαστικών δανείων αυξάνεται για πρώτη φορά από το 2008, γεγονός που σηματοδοτεί την επιστροφή της αγοράς κατοικίας σε αναπτυξιακή τροχιά.

Ο οίκος θεωρεί ότι τα πιστοδοτικά κριτήρια παραμένουν γενικά αυστηρά και στηρίζονται στα δεσμευτικά μέτρα της Τράπεζας της Ελλάδος για τον περιορισμό του κινδύνου υπερχρέωσης των νοικοκυριών. Αν και τα κριτήρια είναι κάπως πιο ευέλικτα στα κρατικά στεγαστικά προγράμματα, η Fitch εκτιμά ότι οι σχετικοί κίνδυνοι παραμένουν πλήρως διαχειρίσιμοι.

Νέα εποχή εσόδων από προμήθειες

Ένα από τα βασικά στοιχεία της ανάλυσης αφορά τη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων των ελληνικών τραπεζών.

Η Fitch σημειώνει ότι οι τράπεζες ενισχύουν διαρκώς τη δραστηριότητά τους στη διαχείριση κεφαλαίων και στις ασφαλιστικές εργασίες μέσω εξαγορών και στρατηγικών συνεργασιών. Η μεταφορά σημαντικού μέρους των καταθέσεων σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος αυξάνει τα υπό διαχείριση κεφάλαια, ενώ παράλληλα οι τράπεζες διευρύνουν τη γκάμα των επενδυτικών προϊόντων που διαθέτουν στους πελάτες τους.

Ο οίκος εκτιμά ότι οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση για να αξιοποιήσουν αυτή τη μετάβαση και προβλέπει ότι θα διατηρήσουν δείκτη λειτουργικής κερδοφορίας προς σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού τουλάχιστον στο 3,5% κατά την περίοδο 2026-2027, επίπεδο ιδιαίτερα υψηλό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Οι κίνδυνοι δεν έχουν εξαλειφθεί

Παρά τη σαφή βελτίωση του λειτουργικού περιβάλλοντος, η Fitch επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαρθρωτικές προκλήσεις.

Η πρώτη αφορά τα σχετικά χαμηλά εισοδήματα των ελληνικών νοικοκυριών σε σύγκριση με τις περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης, καθώς και την ανεργία, η οποία παραμένει υψηλή παρά τη συνεχή αποκλιμάκωσή της.

Η δεύτερη αφορά το μεγάλο απόθεμα παλαιών προβληματικών δανείων που βρίσκονται πλέον εκτός τραπεζικών ισολογισμών και διαχειρίζονται οι servicers. Τα τιτλοποιημένα αυτά χαρτοφυλάκια εξακολουθούν να αντιστοιχούν περίπου στο 30% του ελληνικού ΑΕΠ, γεγονός που εξακολουθεί να αποτελεί διαρθρωτική αδυναμία του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Ωστόσο, η Fitch σημειώνει ότι η κατάσταση αυτή δεν έχει εμποδίσει την ανάκαμψη της ζήτησης για νέα δάνεια και θεωρεί ότι η αύξηση των δανείων που επανέρχονται σε κανονική εξυπηρέτηση, καθώς και πιθανές επαναγορές τέτοιων χαρτοφυλακίων από τις ίδιες τις τράπεζες, μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω την πιστωτική επέκταση τα επόμενα χρόνια.

Προσοχή στον νόμο Κατσέλη και στα δάνεια σε ελβετικό φράγκο

Η Fitch εντοπίζει και ορισμένους ειδικούς κινδύνους που παρακολουθεί στενά.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η πρόσφατη δικαστική απόφαση σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια του νόμου Κατσέλη, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει νομικές αβεβαιότητες και να επηρεάσει αρνητικά την κουλτούρα πληρωμών.

Παράλληλα, εξακολουθούν να αποτελούν δυνητική πηγή κινδύνου οι αναδιαρθρώσεις στεγαστικών δανείων με αυξανόμενο επιτόκιο (step-up) και τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Παρότι αυτές οι εξελίξεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε προσωρινή αύξηση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, ο οίκος θεωρεί ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη σχηματίσει επαρκείς προβλέψεις και ότι ο συνολικός αντίκτυπος θα παραμείνει περιορισμένος.

Η συνολική εικόνα

Η Fitch καταλήγει ότι οι ελληνικές τράπεζες εισέρχονται σε μια νέα περίοδο, όπου τα ισχυρότερα κεφαλαιακά μεγέθη, η αυξημένη οργανική κερδοφορία, η δυναμική πιστωτική επέκταση και η ανάπτυξη δραστηριοτήτων υψηλής προμήθειας δημιουργούν τις προϋποθέσεις για διατηρήσιμη ανάπτυξη.

Παρά τις διαρθρωτικές προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν, ο οίκος εκτιμά ότι η σημαντική βελτίωση του λειτουργικού περιβάλλοντος θα επιτρέψει στις ελληνικές τράπεζες όχι μόνο να διαχειριστούν αποτελεσματικά τους υφιστάμενους κινδύνους, αλλά και να αξιοποιήσουν τις νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες, στηρίζοντας υψηλότερη και πιο βιώσιμη κερδοφορία τα επόμενα χρόνια.

Η αναθεώρηση των αποτιμήσεων βασίζεται στις υψηλότερες εκτιμήσεις για την κερδοφορία των τραπεζών, στη μετακύλιση των μοντέλων αποτίμησης στο 2027, αλλά και στη μείωση του κόστους ιδίων κεφαλαίων, παρά το ισχυρό χρηματιστηριακό ράλι που έχει ήδη προηγηθεί.

Σύμφωνα με τους αναλυτές, ο τραπεζικός κλάδος εξακολουθεί να διαθέτει μία από τις πιο ελκυστικές επενδυτικές ιστορίες στην ευρωπαϊκή περιφέρεια, καθώς συνδυάζει υψηλή κερδοφορία, ισχυρούς ισολογισμούς, αυξανόμενες διανομές προς τους μετόχους και ευνοϊκές μακροοικονομικές προοπτικές.

Οι νέες τιμές-στόχοι

Η χρηματιστηριακή διατηρεί ως κορυφαίες επενδυτικές επιλογές τη Eurobank και την Τράπεζα Κύπρου, εκτιμώντας ότι προσφέρουν το μεγαλύτερο περιθώριο δημιουργίας αξίας τα επόμενα χρόνια.

Οι νέες τιμές-στόχοι διαμορφώνονται ως εξής:

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι, παρά τη σημαντική άνοδο των τραπεζικών μετοχών, εξακολουθεί να υπάρχει αξιόλογο ανοδικό περιθώριο, τόσο μέσω της κεφαλαιακής υπεραξίας όσο και μέσω των υψηλών μερισματικών αποδόσεων.

Υπεραπόδοση έναντι της Ευρώπης

Η Alpha Finance – AXIA επισημαίνει ότι οι ελληνικές και κυπριακές τράπεζες συνεχίζουν να ξεχωρίζουν έναντι των ευρωπαϊκών ομίλων.

Από τις αρχές του έτους ο κλάδος καταγράφει άνοδο 24,7%, έναντι 12,9% του δείκτη Euro Stoxx Banks, γεγονός που αντανακλά τη σημαντική βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών.

Η έκθεση αποδίδει την υπεραπόδοση στην υψηλή και διατηρήσιμη κερδοφορία, στους ισχυρούς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, στη μεγάλη ρευστότητα, αλλά και στη σαφή ενίσχυση της πολιτικής επιστροφής κεφαλαίου προς τους μετόχους.

Επιτόκια και πιστωτική επέκταση στηρίζουν τα έσοδα

Κεντρικό στοιχείο της θετικής επενδυτικής άποψης αποτελεί η ανθεκτικότητα των βασικών τραπεζικών εσόδων.

Η Alpha Finance – AXIA θεωρεί ότι το νέο επιτοκιακό περιβάλλον λειτουργεί πλέον υποστηρικτικά για τον κλάδο, καθώς οι υψηλότερες αποδόσεις διατηρούν το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο σε ιδιαίτερα ικανοποιητικά επίπεδα, ενώ παράλληλα η πιστωτική επέκταση συνεχίζει να κινείται με ισχυρούς ρυθμούς.

Στις προβλέψεις της ενσωματώνει δύο αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο 2026, οι οποίες εκτιμάται ότι θα αντιστραφούν το 2027.

Με βάση αυτές τις παραδοχές, οι εκτιμήσεις για τα λειτουργικά κέρδη προ προβλέψεων την περίοδο 2026-2028 αυξάνονται κατά 2,6%, ενώ οι προβλέψεις για τα καθαρά κέρδη ενισχύονται κατά 2,9%.

Προμήθειες και εξαγορές δημιουργούν νέα δυναμική

Η χρηματιστηριακή αποδίδει ιδιαίτερη σημασία και στη βελτίωση της ποιότητας των εσόδων.

Οι πρόσφατες εξαγορές στον ασφαλιστικό κλάδο, η ανάπτυξη των δραστηριοτήτων διαχείρισης περιουσίας και η διεύρυνση των μη επιτοκιακών εσόδων ενισχύουν τη διαφοροποίηση των πηγών κερδοφορίας και μειώνουν την εξάρτηση από τα καθαρά έσοδα τόκων.

Παράλληλα, οι αναλυτές εκτιμούν ότι κατά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του δεύτερου τριμήνου οι διοικήσεις είναι πιθανό να αναβαθμίσουν τους στόχους που έχουν θέσει για το 2026, καθώς οι επιδόσεις στα βασικά έσοδα εξελίσσονται καλύτερα από τις αρχικές προβλέψεις.

Ελκυστικές αποτιμήσεις παρά το ράλι

Παρά τη μεγάλη άνοδο που έχουν καταγράψει οι τραπεζικές μετοχές, η Alpha Finance – AXIA θεωρεί ότι οι αποτιμήσεις εξακολουθούν να είναι ελκυστικές.

Με βάση τις προβλέψεις για το 2027, οι ελληνικές τράπεζες διαπραγματεύονται περίπου στις 1,45 φορές την ενσώματη λογιστική αξία (P/TBV) και στις 9,4 φορές τα εκτιμώμενα κέρδη, ενώ εμφανίζουν απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (RoTE) άνω του 16%.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το προφίλ αυτό παραμένει ανταγωνιστικό έναντι των περισσότερων τραπεζών της ευρωπαϊκής περιφέρειας, αφήνοντας περιθώρια περαιτέρω επαναξιολόγησης των αποτιμήσεων.

Νέοι καταλύτες από τις αναβαθμίσεις της ελληνικής αγοράς

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στους τεχνικούς καταλύτες που αναμένεται να επηρεάσουν θετικά τις τραπεζικές μετοχές.

Η Alpha Finance – AXIA θεωρεί ότι η αναβάθμιση της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς από τους οίκους S&P, Stoxx και FTSE Russell τον Σεπτέμβριο του 2026, καθώς και η αντίστοιχη αναβάθμιση από τον MSCI τον Μάιο του 2027, μπορούν να δημιουργήσουν νέες εισροές ξένων κεφαλαίων και να διευρύνουν σημαντικά τη βάση των επενδυτών.

Buybacks και υψηλές διανομές στηρίζουν την επενδυτική εικόνα

Θετικά αξιολογείται και η πολιτική επιστροφής κεφαλαίου των τραπεζών.

Όπως επισημαίνει η έκθεση, τα πιστωτικά ιδρύματα αποφάσισαν να διανείμουν το μεγαλύτερο μέρος των κερδών του 2025, με ποσοστά διανομής που κυμαίνονται από 55% έως 90%, ενώ σημαντικό μέρος αυτών πραγματοποιείται μέσω προγραμμάτων επαναγοράς ιδίων μετοχών.

Τα buybacks, σύμφωνα με την Alpha Finance – AXIA, ενισχύουν τη ζήτηση για τις μετοχές βραχυπρόθεσμα, βελτιώνουν τα κέρδη ανά μετοχή και αυξάνουν την αξία για τους υφιστάμενους μετόχους μεσοπρόθεσμα.

Η επενδυτική ταυτότητα κάθε τράπεζας

Στην ανάλυσή της η χρηματιστηριακή ξεχωρίζει τα βασικά πλεονεκτήματα κάθε τράπεζας.

Για τη Eurobank, αναδεικνύει τη γεωγραφική διαφοροποίηση σε Ελλάδα, Κύπρο και Βουλγαρία, τη διατηρήσιμη κερδοφορία και το πλεονάζον κεφάλαιο, στοιχεία που τη διατηρούν στην κορυφή των επιλογών της.

Για την Τράπεζα Κύπρου, υπογραμμίζει το ιδιαίτερα ασφαλές επιχειρηματικό μοντέλο, τους υψηλούς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας και την ισχυρή πολιτική διανομών.

Η Εθνική Τράπεζα προβάλλεται ως η επιλογή για επενδυτές που δίνουν έμφαση στις υψηλές μερισματικές αποδόσεις, ενώ η Τράπεζα Πειραιώς χαρακτηρίζεται ως το ισχυρότερο επενδυτικό στοίχημα πάνω στην αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας και στην επιτυχημένη υλοποίηση του επιχειρησιακού της σχεδίου.

Η Eurobank Equities επαναδιατυπώνει τη θετική της στάση για τον ελληνικό τραπεζικό κλάδο, υποστηρίζοντας ότι τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου επιβεβαίωσαν την ικανότητα των διοικήσεων όχι μόνο να επιτύχουν αλλά και να υπερβούν τους στόχους των επιχειρηματικών τους σχεδίων. Η ανθεκτική λειτουργική κερδοφορία, η ισχυρή πιστωτική επέκταση και η συνεχής βελτίωση της ποιότητας των εσόδων αποτελούν, σύμφωνα με την ανάλυση, τους βασικούς καταλύτες για τη διατήρηση της ανοδικής πορείας του κλάδου.

Στο πλαίσιο αυτό, η χρηματιστηριακή αυξάνει τις τιμές-στόχους για όλες τις τράπεζες που καλύπτει, διατηρώντας σύσταση «Buy» σε όλες τις μετοχές. Ειδικότερα, θέτει την τιμή-στόχο για την Alpha Bank στα 4,95 ευρώ από 4,50 ευρώ, για την Εθνική Τράπεζα στα 18,70 ευρώ από 17,45 ευρώ, για την Τράπεζα Πειραιώς στα 11,10 ευρώ από 10,30 ευρώ, για την Optima Bank στα 11,60 ευρώ από 11,20 ευρώ και για την Τράπεζα Κύπρου επίσης στα 11,60 ευρώ από 11,10 ευρώ.

Η Alpha Bank αποτελεί πλέον την κορυφαία τακτική επιλογή (top pick) της Eurobank Equities, αντικαθιστώντας την Πειραιώς. Όπως επισημαίνεται, η μετοχή εξακολουθεί να διαπραγματεύεται με discount περίπου 25% σε όρους δείκτη P/TBV, παρά το γεγονός ότι η διαφορά στην αποδοτικότητα ιδίων κεφαλαίων (RoTE) έναντι των υπόλοιπων τραπεζών έχει περιοριστεί αισθητά. Αντίθετα, η Πειραιώς θεωρείται ότι έχει ήδη επανατιμολογηθεί σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα της Eurobank και της Εθνικής.

Η Eurobank Equities σημειώνει ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν υπεραποδώσει έναντι του ευρωπαϊκού τραπεζικού δείκτη SX7E κατά περίπου 10% από τις αρχές του έτους, αν και από τα τέλη Μαΐου υπολείπονται κατά περίπου 5%-6%, κυρίως λόγω τεχνικών πιέσεων από τις διαδοχικές δευτερογενείς τοποθετήσεις σε μη χρηματοοικονομικές εταιρείες και των ανησυχιών που είχαν αναπτυχθεί γύρω από τις υποθέσεις του νόμου Κατσέλη.

Παρά τη σημαντική αυτή πορεία, η χρηματιστηριακή εκτιμά ότι ο ελληνικός τραπεζικός κλάδος εξακολουθεί να διαπραγματεύεται με έκπτωση περίπου 20% σε όρους P/TBV και 15% σε όρους P/E σε σύγκριση με τις τράπεζες της Νότιας Ευρώπης, παρά το γεγονός ότι παρουσιάζει υψηλότερη πιστωτική ανάπτυξη, καλύτερη λειτουργική αποτελεσματικότητα και ελκυστικότερες προοπτικές διανομής κεφαλαίων στους μετόχους.

Τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου ενίσχυσαν περαιτέρω τη θετική εικόνα. Τα συνολικά προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη του κλάδου διαμορφώθηκαν στα 1,14 δισ. ευρώ, παραμένοντας ουσιαστικά στα εξαιρετικά υψηλά επίπεδα του προηγούμενου τριμήνου, παρά την εποχική αδυναμία της περιόδου. Τα καθαρά έσοδα από τόκους αυξήθηκαν κατά 1,9% σε ετήσια βάση, ενώ η ανάπτυξη των εταιρικών δανείων ξεπέρασε το 11%, με τα περιθώρια επιτοκίου να παραμένουν σταθερά.

Παράλληλα, τα οργανικά κέρδη προ προβλέψεων αυξήθηκαν κατά 4%, το κόστος παρέμεινε υπό έλεγχο παρά τις επενδύσεις στην τεχνολογία και τις εξαγορές, ενώ το κόστος κινδύνου περιορίστηκε στις 45 μονάδες βάσης, επιβεβαιώνοντας τη βελτίωση του πιστωτικού περιβάλλοντος.

Η Eurobank Equities αναθεωρεί επίσης ανοδικά τις εκτιμήσεις της για την κερδοφορία του κλάδου, ενσωματώνοντας την υπόθεση ότι το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ θα διαμορφωθεί στο 2,50% έως το τέλος του 2026 και θα αποκλιμακωθεί στο 2,25% το 2027. Με βάση αυτό το σενάριο, αυξάνει τις προβλέψεις για τα προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη κατά 2% για το 2026, 3% για το 2027 και 2% για το 2028, προβλέποντας αύξηση των κερδών ανά μετοχή περίπου 10% το 2026 και 12% το 2027.

Η χρηματιστηριακή παραμένει αισιόδοξη και για τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές της πιστωτικής επέκτασης. Εκτιμά ότι οι εκταμιεύσεις των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης θα συνεχίσουν να στηρίζουν τη ζήτηση για χρηματοδότηση έως το 2028, ενώ η μετάβαση προς συμβατική τραπεζική χρηματοδότηση και νέα προγράμματα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας θα αποτρέψει το ενδεχόμενο πιστωτικού κενού μετά την ολοκλήρωση του RRF. Για τις τρεις συστημικές τράπεζες προβλέπεται σωρευτική καθαρή πιστωτική επέκταση άνω των 38 δισ. ευρώ την περίοδο 2026-2028, με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης περίπου 8%.

Παράλληλα, οι πρόσφατες στρατηγικές κινήσεις των τραπεζών, όπως οι εξαγορές της Alpha Bank, η ενσωμάτωση της Eurolife από τη Eurobank, η εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής από την Πειραιώς και η συνεργασία της Εθνικής Τράπεζας με την Allianz, αναμένεται να αυξήσουν τη συμβολή των προμηθειών στο 25% των συνολικών εσόδων έως το 2028, να ενισχύσουν τον δείκτη RoTE κοντά στο 16% και να διαφοροποιήσουν περαιτέρω τις πηγές κερδοφορίας.

Τέλος, η Eurobank Equities θεωρεί ότι οι πρόσφατες ρυθμιστικές και πολιτικές ανησυχίες – από τις υποθέσεις του νόμου Κατσέλη και τα στεγαστικά σε ελβετικό φράγκο έως τα σενάρια επιβολής έκτακτης φορολόγησης – δεν αναμένεται να επηρεάσουν ουσιαστικά τις αποτιμήσεις ή τις προοπτικές των τραπεζών, καθώς το οικονομικό τους αποτύπωμα κρίνεται διαχειρίσιμο και μπορεί να απορροφηθεί από την υφιστάμενη κερδοφορία, χωρίς να απαιτούνται αλλαγές στα επιχειρηματικά σχέδια ή στις εκτιμήσεις της αγοράς.

Διευκρινίσεις της Τράπεζας της Ελλάδος για τον αναβαλλόμενο φόρο των ελληνικών τραπεζών

Με αφορμή τοποθετήσεις στο δημόσιο διάλογο αναφορικά με το θέμα του αναβαλλόμενου φόρου των ελληνικών τραπεζών, η Τράπεζα της Ελλάδος, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της ως εποπτική αρχή και με γνώμονα τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, θα ήθελε να διευκρινίσει τα ακόλουθα:

• Οι τράπεζες σήμερα δεν έχουν φορολογητέα κέρδη επειδή τα κέρδη τους συμψηφίζονται με τις ζημίες της οικονομικής κρίσης. Με βάση το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, η ελληνική νομοθεσία προέβλεψε (το 2014 και στη συνέχεια το 2017) ότι ο αναβαλλόμενος φόρος μπορεί να αποτελεί μέρος των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων των πιστωτικών ιδρυμάτων, μέσω της παροχής εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου έναντι προμήθειας προς αυτό.
• Το ποσό του αναβαλλόμενου φόρου που αναγνωρίζεται εποπτικά προέκυψε από τις μεγάλες ζημίες που υπέστησαν οι τράπεζες κατά την διάρκεια της οικονομικής κρίσης, κυρίως από το «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων (PSI), και από τις μεγάλες διαγραφές μη εξυπηρετούμενων δανείων. Τις ζημιές αυτές μπορούν, με βάση την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία να εκπίπτουν από τα μελλοντικά τους κέρδη σε βάθος χρόνου. Το συγκεκριμένο ποσό του αναβαλλόμενου φόρου που αναγνωρίζεται ως εποπτικό κεφάλαιο αποσβένεται σταδιακά κάθε έτος, σύμφωνα με τις προβλέψεις της ελληνικής νομοθεσίας.
• Χωρίς τη ρύθμιση αναγνώρισης του αναβαλλόμενου φόρου ως κεφάλαιο, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις και άρα η επιβάρυνση του Έλληνα φορολογούμενου κατά την περίοδο της κρίσης θα ήταν πολύ υψηλότερη, με αρνητικές συνέπειες για τη δημοσιονομική σταθερότητα, τη βιωσιμότητα του χρέους και τη δυνατότητα εξόδου της χώρας από την κρίση. Με απλά λόγια, αντί το Ελληνικό Δημόσιο να καταβάλει εκ νέου επιπλέον κεφάλαια για ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, εισήγαγε την ρύθμιση αναγνώρισης του αναβαλλόμενου φόρου ως κεφάλαιο.
• Με στόχο την ταχύτερη βελτίωση της ποιότητας των εποπτικών τους κεφαλαίων, από το 2025 οι 4 σημαντικές τράπεζες, εφαρμόζουν, για εποπτικούς σκοπούς, επιταχυνόμενη απόσβεση του αναβαλλόμενου φόρου. Ειδικότερα, διενεργούν πρόσθετη εποπτική προσαρμογή, μειώνοντας τα εποπτικά τους κεφάλαια, κατά ποσό ίσο με το 29% της πρόβλεψης διανομής μερίσματος στους μετόχους.
• Προσφάτως, διατυπώθηκε η πρόταση για περαιτέρω επιτάχυνση της απόσβεσης του αναβαλλόμενου φόρου, ώστε οι τράπεζες να αρχίσουν να καταβάλλουν φόρο συντομότερα. Αναφέρθηκε, ότι από το 2028, οι τράπεζες θα πρέπει να μην δύναται να συμψηφίζουν τα φορολογητέα κέρδη τους με τον αναβαλλόμενο φόρο, διαφορετικά θα τους επιβάλλεται έκτακτη εισφορά. Η πρόταση αυτή εγείρει σοβαρά ερωτηματικά ως προς τον τρόπο εφαρμογής της και τις επιπτώσεις στο Ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Σε περίπτωση σημαντικής επιτάχυνσης της απόσβεσης του αναβαλλόμενου φόρου σε σχέση με τα οριζόμενα στο νόμο χρονοδιαγράμματα, οι Ελληνικές τράπεζες θα οδηγούνταν στη διαγραφή του σχετικού αναπόσβεστου υπολοίπου από τον ισολογισμό τους. Αυτό θα προκαλούσε αντίστοιχη μείωση των λογιστικών ιδίων κεφαλαίων και κατ’ επέκταση σημαντικά εποπτικά κεφαλαιακά ελλείμματα, καθώς δεν θα κάλυπταν πλέον τους απαιτούμενους κεφαλαιακούς δείκτες. Αυτό θα είχε σοβαρές επιπτώσεις για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, δηλαδή, για την προστασία των καταθέσεων και τη δυνατότητα των τραπεζών να παρέχουν δάνεια στην οικονομία.
• Η σημαντική επιδείνωση των οικονομικών μεγεθών των Ελληνικών τραπεζών θα είχε σοβαρό αρνητικό αντίκτυπο και στα επενδυτικά χαρακτηριστικά τους, δυσχεραίνοντας περαιτέρω την προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών (λόγω της διαγραφής του αναβαλλόμενου φόρου), ενώ θα επηρέαζε και τη δυνατότητα χρηματοδότησης της οικονομίας, καθώς δεν θα μπορούσαν να συνεχίσουν την πιστωτική επέκταση λόγω των κεφαλαιακών ελλείψεων. Η αρνητική επίπτωση θα επεκτεινόταν και πέραν των πιστωτικών ιδρυμάτων, καθώς θα επηρεαζόταν η ασφάλεια δικαίου και η επενδυτική εικόνα της χώρας.
• Η διαρκής επαναφορά του θέματος στο δημόσιο λόγο δημιουργεί σοβαρά ερωτηματικά. Η ανάκτηση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα την περίοδο μετά το 2015, αποτέλεσε σημαντικό επίτευγμα των κυβερνήσεων, των εποπτικών αρχών και των διοικήσεων των τραπεζών. Η φερεγγυότητα του τραπεζικού συστήματος αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την οικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Όπως επισημαίνει ο οίκος αξιολόγησης, η νομοθετική τροποποίηση που επικυρώθηκε από τη Βουλή στις 24 Ιουνίου προβλέπει ότι οι τόκοι στα στεγαστικά δάνεια που έχουν αναδιαρθρωθεί βάσει του νόμου 3869/2010 θα υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου. Η ρύθμιση εφαρμόζεται αναδρομικά, με τους επιπλέον τόκους που έχουν ήδη καταβληθεί από τους δανειολήπτες να συμψηφίζονται ως αποπληρωμή κεφαλαίου, μειώνοντας τόσο το υπόλοιπο του δανείου όσο και τη διάρκεια αποπληρωμής.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης, το συνολικό κόστος ανέρχεται σε περίπου 700 εκατ. ευρώ για τις Eurobank, Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς και Alpha Bank. Από αυτά, περίπου 500 εκατ. ευρώ αφορούν μελλοντικά διαφυγόντα έσοδα από τόκους σε χαρτοφυλάκιο αναδιαρθρωμένων στεγαστικών δανείων ύψους 16,5 δισ. ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα 200 εκατ. ευρώ σχετίζονται με την αναδρομική αναγνώριση των επιπλέον τόκων που έχουν ήδη καταβληθεί από τους δανειολήπτες.

Η Moody’s υπογραμμίζει ότι τα 500 εκατ. ευρώ από τα μελλοντικά διαφυγόντα έσοδα θα απορροφηθούν μέσω του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής», διασφαλίζοντας ότι δεν θα υπάρξει επίπτωση στην εξυπηρέτηση των κρατικά εγγυημένων senior ομολόγων που διακρατούν οι τράπεζες. Το υπόλοιπο κόστος των 200 εκατ. ευρώ θα επιμεριστεί περίπου ισόποσα μεταξύ τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), χωρίς επιβάρυνση για το Ελληνικό Δημόσιο.

Ο οίκος εκτιμά ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες θα σχηματίσουν εφάπαξ πρόσθετες προβλέψεις στα αποτελέσματα του τρίτου τριμήνου του 2026, προκειμένου να καλύψουν το μερίδιό τους στο κόστος. Ωστόσο, σημειώνει ότι η επίπτωση είναι περιορισμένη σε σχέση με τα προ προβλέψεων έσοδά τους, τα οποία ξεπέρασαν τα 6,5 δισ. ευρώ το 2025, ενώ μπορεί να απορροφηθεί τόσο από τα υφιστάμενα αποθέματα προβλέψεων όσο και από τα ισχυρά κεφαλαιακά περιθώρια των τραπεζών. Οι δείκτες κεφαλαίων CET1 διαμορφώνονταν στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026 μεταξύ 13% και 17%, επίπεδα που, σύμφωνα με τη Moody’s, επιτρέπουν την άνετη απορρόφηση της συγκεκριμένης εφάπαξ επιβάρυνσης.

Η θετική αξιολόγηση της Moody’s βασίζεται σε τρεις βασικούς παράγοντες. Πρώτον, το μεγαλύτερο μέρος των δανείων του νόμου Κατσέλη έχει ήδη απομακρυνθεί από τους ισολογισμούς των τραπεζών μέσω των τιτλοποιήσεων του προγράμματος «Ηρακλής», περιορίζοντας σημαντικά την άμεση έκθεσή τους. Δεύτερον, η έκθεση που εξακολουθούν να διατηρούν αφορά κυρίως κρατικά εγγυημένα senior ομόλογα, γεγονός που λειτουργεί ως πρόσθετη ασπίδα προστασίας. Τρίτον, η αναδρομική ευθύνη των τραπεζών περιορίζεται χρονικά στην περίοδο από τον Αύγουστο του 2010 έως την ημερομηνία τιτλοποίησης των σχετικών χαρτοφυλακίων, περιορίζοντας σημαντικά το πραγματικό οικονομικό βάρος.