Έπειτα από νέα επίσκεψή του στην Αθήνα, την πρώτη μετά από έναν χρόνο, ο Wood διαπιστώνει ότι το θετικό επενδυτικό αφήγημα της Ελλάδας είναι πλέον καλύτερα κατανοητό από τους διεθνείς επενδυτές. Όπως επισημαίνει, οι ουσιαστικότεροι κίνδυνοι για τη χώρα προέρχονται από το εξωτερικό περιβάλλον, όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις, το ενεργειακό κόστος και οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές δημιουργούν αβεβαιότητα.

Στην έκθεσή του αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη φιλοεπενδυτική κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής, στη δημοσιονομική εξυγίανση και στην πρόοδο του ψηφιακού μετασχηματισμού. Εκτιμά ότι η Ελλάδα έχει διαμορφώσει ευνοϊκό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις, που συμβάλλει στην προσέλκυση ξένων κεφαλαίων και στη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης.

Δημοσιονομικά πλεονάσματα και αποκλιμάκωση του χρέους

Η Jefferies υπογραμμίζει ότι η χώρα κατέγραψε δημοσιονομικό πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ το 2025, ενώ ανάλογη επίδοση αναμένεται και το 2026, παρά τις πιέσεις για πρόσθετες ενεργειακές επιδοτήσεις. Σύμφωνα με τον Wood, καθοριστικό ρόλο έχει διαδραματίσει η αύξηση των φορολογικών εσόδων, που συνδέεται με την ψηφιοποίηση της οικονομίας και την αποτελεσματικότερη φορολογική συμμόρφωση.

Από το ιστορικό υψηλό του 209,4% του ΑΕΠ το 2020, ο δείκτης δημόσιου χρέους αναμένεται, σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ που επικαλείται η έκθεση, να υποχωρήσει στο 136% έως το τέλος του 2026. Η εξέλιξη αυτή θα φέρει την Ελλάδα σε καλύτερη θέση από την Ιταλία ως προς τη συγκεκριμένη αναλογία, ενώ ήδη οι αποδόσεις των ελληνικών δεκαετών κρατικών ομολόγων κινούνται χαμηλότερα από τις αντίστοιχες της Ιταλίας και της Γαλλίας. Για τη Jefferies, πρόκειται για ένδειξη αλλαγής στον τρόπο αξιολόγησης του ελληνικού κρατικού κινδύνου.

Από τον τουρισμό στη μεταποίηση και τις ξένες επενδύσεις

Η αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας δεν περιορίζεται πλέον στον τουρισμό, σημειώνει η Jefferies. Η εσωτερική υποτίμηση της προηγούμενης δεκαετίας, σε συνδυασμό με την ύπαρξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, έχει ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της χώρας και στη μεταποίηση. Ενδεικτικά, ο Wood αναφέρει ότι η Ελλάδα αντιπροσωπεύει πλέον το 8% της ευρωπαϊκής φαρμακοβιομηχανίας, με βάση τα έσοδα.

Παράλληλα, καταγράφει την προσπάθεια προσέλκυσης άμεσων ξένων επενδύσεων, αλλά και επενδυτικών κεφαλαίων που εξετάζουν μεταφορά δραστηριοτήτων από το Λονδίνο και τη Μέση Ανατολή. Σημαντικό θεωρεί ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις διαθέτουν αυξημένη δυνατότητα χρηματοδότησης νέων επενδύσεων, όπως προκύπτει από την άνοδο των επιχειρηματικών χορηγήσεων.

Χρηματιστήριο: Άνοδος 302% και εκτόξευση του τζίρου

Από την πρώτη θετική σύσταση του Wood για την ελληνική αγορά, μετά την επίσκεψή του στη χώρα κατά την πανδημία, το Χρηματιστήριο έχει σημειώσει άνοδο 302%. Ο μέσος ημερήσιος τζίρος έχει αυξηθεί από τα 64 εκατ. ευρώ το 2020 στα 355 εκατ. ευρώ το 2026, εξέλιξη που αντανακλά τη μεγαλύτερη συμμετοχή επενδυτικών κεφαλαίων και τη βελτίωση της ρευστότητας.

Η Jefferies στρέφει το βλέμμα και στην αναμενόμενη αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών από την MSCI τον Μάιο του 2027, εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει τη σύνθεση των διεθνών επενδυτικών ροών. Ο Wood αναφέρεται και στο νέο κύμα δημόσιων εγγραφών, το οποίο περιλαμβάνει τρεις νέες εισαγωγές από τον ναυτιλιακό κλάδο, καθώς οι εφοπλιστές αναγνωρίζουν τη μεγαλύτερη προβολή που μπορεί να προσφέρει η εγχώρια αγορά.

Τράπεζες: Κέρδη 465% και σύσταση αγοράς και για τις τέσσερις

Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες παραμένουν οι βασικοί πρωταγωνιστές του ελληνικού χρηματιστηριακού ράλι. Σύμφωνα με τον Wood, οι μετοχές τους έχουν καταγράψει μέση άνοδο 465% την τελευταία τετραετία, αντανακλώντας την εξυγίανση των ισολογισμών, την ανάκαμψη της κερδοφορίας και την ενίσχυση της πιστωτικής δραστηριότητας.

Η Jefferies διατηρεί σύσταση «αγοράς» (Buy) για την Εθνική Τράπεζα, τη Eurobank, την Alpha Bank και την Τράπεζα Πειραιώς, θεωρώντας ότι οι προοπτικές του κλάδου στηρίζονται σε ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στην πιστωτική επέκταση, που τον Αύγουστο διαμορφώθηκε σε ετήσιο ρυθμό 8,7%. Η αύξηση των δανείων ενισχύει τις προοπτικές εσόδων, ενώ η κεφαλαιακή θέση των τραπεζών δημιουργεί δυνατότητες για περαιτέρω διανομές στους μετόχους.

ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Η επιλογή που αντικατέστησε την Nvidia

Ιδιαίτερη αναφορά επιφυλάσσει ο Christopher Wood στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, την οποία η στήλη GREED & fear είχε εντάξει στο προτεινόμενο χαρτοφυλάκιό της στις 9 Οκτωβρίου 2025, αντικαθιστώντας την Nvidia. Ο αναλυτής επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη επιλογή έχει αποδώσει θετικά και ότι η πρόσφατη επίσκεψή του στην εταιρεία ενίσχυσε την πεποίθησή του για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της.

Κατά την εκτίμησή του, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ παραμένει μια αξιόλογη περίπτωση μακροπρόθεσμης σύνθετης δημιουργίας αξίας (compounder). Δεν αποκλείει περίοδο χρηματιστηριακής σταθεροποίησης ή κατοχύρωσης κερδών μετά την ισχυρή άνοδο, χωρίς ωστόσο να θεωρεί ότι αυτό θα ανέτρεπε τη μακροπρόθεσμη επενδυτική υπόθεση.

Πολιτική σταθερότητα και εξωτερικοί κίνδυνοι

Στο πολιτικό σκέλος, ο Wood αναφέρεται σε δημοσκοπικό προβάδισμα της Νέας Δημοκρατίας που, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, υπερβαίνει τις 10 ποσοστιαίες μονάδες. Καταγράφει εκτιμήσεις για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση και τα ενδεχόμενα αυτοδύναμης κυβέρνησης ή κυβερνητικής συνεργασίας με κορμό τη Νέα Δημοκρατία, χωρίς αυτές οι εκτιμήσεις να αποτελούν δεδομένο εκλογικό αποτέλεσμα.

Το συμπέρασμα του Wood είναι ότι οι σημαντικότερες απειλές για την ελληνική οικονομία και το Χρηματιστήριο προέρχονται από το διεθνές περιβάλλον και όχι από τις εσωτερικές ανισορροπίες της προηγούμενης δεκαετίας. Με το χρέος να αποκλιμακώνεται, τις τράπεζες να διατηρούν υψηλή πιστωτική ανάπτυξη και το Χρηματιστήριο να προσελκύει επενδυτικό ενδιαφέρον, η Jefferies εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την Ελλάδα ως αγορά με αξιόλογες μακροπρόθεσμες προοπτικές.

Σύμφωνα με την DBRS, το κόστος πιστωτικού κινδύνου (Cost of Risk – CoR) των ελληνικών τραπεζών μειώθηκε κατά περίπου 20 μονάδες βάσης σε σχέση με το 2025 και περισσότερο από 30 μονάδες βάσης έναντι του 2024, υποχωρώντας κάτω από τις 60 μονάδες βάσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση μεταξύ των ευρωπαϊκών τραπεζικών συστημάτων που εξετάστηκαν, παρότι το απόλυτο επίπεδο του δείκτη στην Ελλάδα παραμένει υψηλότερο από εκείνο των υπόλοιπων χωρών.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει προχωρήσει σε σημαντική αύξηση των επιτοκίων, ενώ οι προοπτικές περαιτέρω νομισματικής σύσφιγξης δημιουργούν νέες προκλήσεις για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Η ανάλυση της DBRS καλύπτει 53 τράπεζες από 14 ευρωπαϊκές χώρες και δείχνει ότι το μέσο κόστος πιστωτικού κινδύνου υποχώρησε στις 25 μονάδες βάσης το πρώτο εξάμηνο του 2026, από 30 μονάδες βάσης το 2025 και 28 μονάδες βάσης το 2024. Ωστόσο, η συνολική βελτίωση δεν ήταν ομοιόμορφη, καθώς 29 από τις 53 τράπεζες κατέγραψαν αύξηση του δείκτη σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Η εικόνα διαφοροποιείται και γεωγραφικά, με τη Νότια Ευρώπη και την Ιρλανδία να συνεχίζουν την αποκλιμάκωση του πιστωτικού κινδύνου, σε αντίθεση με τη Βόρεια και την Κεντρική Ευρώπη, όπου καταγράφεται αύξηση του κόστους προβλέψεων.

Για τις ελληνικές τράπεζες, η υποχώρηση του CoR σημαίνει ότι απαιτούνται μικρότερες προβλέψεις για πιθανές ζημιές από δάνεια, εξέλιξη που λειτουργεί υποστηρικτικά για την κερδοφορία και την οργανική δημιουργία κεφαλαίων. Παράλληλα, αναδεικνύει τη βελτίωση της ποιότητας των δανειακών χαρτοφυλακίων, έπειτα από μια μακρά περίοδο εξυγίανσης του εγχώριου τραπεζικού συστήματος.

Ο καναδικός οίκος αποδίδει την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών στη συστηματική ενίσχυση των ισολογισμών τους, στη μείωση των κινδύνων, στα αυστηρότερα κριτήρια χορηγήσεων και στο ισχυρότερο εποπτικό πλαίσιο. Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν επίσης τα αυξημένα αποθέματα αποταμιεύσεων μετά την πανδημία και η ανθεκτικότητα της απασχόλησης, που περιόρισαν τις επιπτώσεις του υψηλότερου κόστους δανεισμού.

Σε αντίθεση με προηγούμενους κύκλους αύξησης των επιτοκίων, όταν η νομισματική σύσφιγξη οδηγούσε σε γενικευμένη επιδείνωση των στεγαστικών και επιχειρηματικών χαρτοφυλακίων, αυτή τη φορά οι πιστωτικές πιέσεις εμφανίζονται περισσότερο περιορισμένες. Τα προβλήματα εντοπίζονται κυρίως στον τομέα των εμπορικών ακινήτων και σε επιχειρήσεις ή δανειολήπτες με υψηλή μόχλευση.

Σύμφωνα με την DBRS, πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εισήλθαν στην περίοδο υψηλών επιτοκίων διαθέτοντας ισχυρή ρευστότητα και δανειακές υποχρεώσεις μεγαλύτερης διάρκειας, γεγονός που περιόρισε την άμεση επίδραση των αυξήσεων στο κόστος χρηματοδότησης. Αντίστοιχα, η απομόχλευση των νοικοκυριών σε αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες λειτούργησε προστατευτικά, ενώ η σταθερότητα της αγοράς εργασίας συνέχισε να στηρίζει την ικανότητα εξυπηρέτησης των δανείων.

Παρά τη θετική εικόνα, ο οίκος εκτιμά ότι το κόστος πιστωτικού κινδύνου θα παρουσιάσει συγκρατημένη αύξηση κατά τους επόμενους 12-18 μήνες, καθώς οι υψηλότερες επιτοκιακές επιβαρύνσεις ενδέχεται να αρχίσουν να αποτυπώνονται εντονότερα στη συμπεριφορά των δανειοληπτών.

Στο βασικό μακροοικονομικό σενάριο της DBRS προβλέπεται περιορισμένη αλλά ανθεκτική ανάπτυξη και γενικά σταθερή ανεργία στην Ευρώπη κατά τη διετία 2026-2027. Ωστόσο, οι κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι, ιδιαίτερα εάν οι διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή παραταθούν, επιβαρύνοντας το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Το κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με τον οίκο, είναι εάν η μείωση του κόστους πιστωτικού κινδύνου αποτελεί πλέον διαρθρωτική βελτίωση των ευρωπαϊκών τραπεζών ή εάν οι επιπτώσεις των υψηλών επιτοκίων απλώς καθυστερούν να εμφανιστούν στους ισολογισμούς τους.

Σε κάθε περίπτωση, η DBRS εκτιμά ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες διαθέτουν επαρκή περιθώρια απορρόφησης μιας ενδεχόμενης αύξησης των προβλέψεων, χάρη στις ισχυρές κεφαλαιακές θέσεις, την υψηλή ρευστότητα και τη σημαντική παραγωγή κερδών.

Για τις ελληνικές τράπεζες, το μήνυμα της ανάλυσης είναι διπλό: η ταχύτερη μείωση του πιστωτικού κινδύνου στην Ευρώπη αποτελεί σαφή ένδειξη προόδου, αλλά το γεγονός ότι ο δείκτης παραμένει συγκριτικά υψηλότερος δείχνει πως εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω βελτίωσης. Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι να διατηρηθεί αυτή η θετική πορεία και σε ένα ενδεχομένως δυσκολότερο περιβάλλον επιτοκίων, πληθωρισμού και οικονομικής ανάπτυξης.

Με βελτιωμένη εικόνα ολοκλήρωσε την εβδομάδα το Χρηματιστήριο Αθηνών, καθώς ο Γενικός Δείκτης έκλεισε την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου στις 2.613,49 μονάδες, σημειώνοντας άνοδο 1,22%. Σε εβδομαδιαία βάση, η αγορά κατέγραψε κέρδη 2,12%, με τις τραπεζικές μετοχές να προσφέρουν σημαντική στήριξη στην ανοδική κίνηση. Παρά τη θετική κατάληξη, η εικόνα των προηγούμενων εβδομάδων δείχνει ότι η μεταβλητότητα παραμένει βασικό χαρακτηριστικό της αγοράς.

Η επιστροφή πάνω από τις 2.600 μονάδες αποτελεί μια θετική ένδειξη για τη βραχυπρόθεσμη ψυχολογία των επενδυτών. Ωστόσο, η διατήρηση αυτών των επιπέδων δεν εξαρτάται μόνο από την απόδοση μιας συνεδρίασης. Οι επόμενες κινήσεις θα επηρεαστούν από την πορεία των τραπεζών, τη συμμετοχή περισσότερων εισηγμένων στην άνοδο και τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές, όπου οι ενεργειακές τιμές και οι αποδόσεις των ομολόγων εξακολουθούν να δημιουργούν αβεβαιότητα.

Πρώτο τεστ: Η διάρκεια της τραπεζικής αντίδρασης

Ο τραπεζικός κλάδος αποτέλεσε έναν από τους βασικούς πρωταγωνιστές της συνεδρίασης της Παρασκευής, με τον σχετικό δείκτη να ενισχύεται κατά 1,87%. Η εξέλιξη είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι τράπεζες διαθέτουν σημαντική βαρύτητα στη διαμόρφωση της πορείας του Γενικού Δείκτη και επηρεάζουν συχνά το συνολικό επενδυτικό κλίμα.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η θετική αντίδραση μπορεί να συνεχιστεί και στις επόμενες συνεδριάσεις. Οι επενδυτές θα αξιολογήσουν την κερδοφορία των τραπεζών, την ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων, τις προοπτικές πιστωτικής επέκτασης και την πορεία των επιτοκίων. Παράλληλα, οι μεταβολές στις διεθνείς αγορές μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεση ανάληψης κινδύνου και, κατ’ επέκταση, τη ζήτηση για τραπεζικές μετοχές.

Η άνοδος ενός κλάδου μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για το σύνολο της αγοράς, αλλά η διατήρησή της απαιτεί σταθερό επενδυτικό ενδιαφέρον και επιβεβαίωση από τα θεμελιώδη οικονομικά δεδομένα.

Δεύτερο τεστ: Ο τζίρος και η συμμετοχή περισσότερων μετοχών

Η αξία των συναλλαγών της Παρασκευής διαμορφώθηκε κοντά στα 290 εκατ. ευρώ, προσφέροντας ένα σημαντικό στοιχείο για την αξιολόγηση της συνεδρίασης. Ο τζίρος αποτελεί βασικό δείκτη της έντασης της επενδυτικής δραστηριότητας, αλλά δεν αρκεί από μόνος του για να αποδείξει ότι μια ανοδική κίνηση διαθέτει διάρκεια.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύνθεση των συναλλαγών και το κατά πόσο το ενδιαφέρον κατανέμεται σε περισσότερους τίτλους. Όταν η άνοδος στηρίζεται σε περιορισμένο αριθμό μετοχών υψηλής κεφαλαιοποίησης, η συνολική εικόνα μπορεί να εμφανίζεται ισχυρότερη από την πραγματική κατάσταση στο μεγαλύτερο μέρος του ταμπλό.

Αντίθετα, η συμμετοχή εταιρειών από διαφορετικούς κλάδους μπορεί να αποτελεί ένδειξη ευρύτερης βελτίωσης του επενδυτικού κλίματος. Για τον λόγο αυτό, πέρα από την πορεία του Γενικού Δείκτη, οι επενδυτές παρακολουθούν τη σχέση ανοδικών και πτωτικών μετοχών, την εικόνα της μεσαίας κεφαλαιοποίησης και τη συνέπεια της συναλλακτικής δραστηριότητας.

Τρίτο τεστ: Πετρέλαιο, επιτόκια και διεθνείς αγορές

Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον παραμένει καθοριστικός παράγοντας για το Χρηματιστήριο Αθηνών. Οι αυξημένες ενεργειακές τιμές μπορούν να επηρεάσουν το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων, τις πληθωριστικές προσδοκίες και τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών. Παράλληλα, η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων μπορεί να καταστήσει πιο απαιτητικές τις συνθήκες χρηματοδότησης και να επηρεάσει την αποτίμηση των μετοχών.

Η ελληνική αγορά δεν λειτουργεί ανεξάρτητα από αυτές τις εξελίξεις. Οι διεθνείς επενδυτές αξιολογούν την Αθήνα στο πλαίσιο ευρύτερων τοποθετήσεων, λαμβάνοντας υπόψη τις προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας, τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την ελκυστικότητα των εναλλακτικών επενδυτικών επιλογών.

Ακόμη και όταν οι εγχώριες εταιρικές επιδόσεις παραμένουν θετικές, μια επιδείνωση του διεθνούς κλίματος μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη μεταβλητότητα. Αντίστοιχα, η σταθεροποίηση των διεθνών αγορών μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για την ελληνική χρηματιστηριακή αγορά.

Η σημασία των 2.600 μονάδων

Η περιοχή των 2.600 μονάδων έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για τη βραχυπρόθεσμη παρακολούθηση του Γενικού Δείκτη, καθώς η αγορά κινήθηκε γύρω από αυτά τα επίπεδα κατά τις πρόσφατες συνεδριάσεις. Η επιστροφή πάνω από το συγκεκριμένο όριο βελτιώνει την τεχνική εικόνα, χωρίς όμως να συνιστά από μόνη της εγγύηση για νέα ανοδική πορεία.

Η αξιολόγηση της τάσης απαιτεί περισσότερα δεδομένα από μία μόνο συνεδρίαση. Η συμπεριφορά των τιμών σε διαδοχικές ημέρες, η συναλλακτική δραστηριότητα και η αντοχή των μετοχών που πρωταγωνιστούν αποτελούν στοιχεία που μπορούν να δείξουν εάν η αγορά σταθεροποιείται ή απλώς πραγματοποιεί μια πρόσκαιρη αντίδραση.

Εξίσου σημαντικό είναι να διατηρείται η διάκριση ανάμεσα στην τεχνική εικόνα του δείκτη και στις πραγματικές προοπτικές των εισηγμένων επιχειρήσεων. Η βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα δεν αποτυπώνει πάντοτε την εξέλιξη της κερδοφορίας ή της χρηματοοικονομικής θέσης μιας εταιρείας.

Τι θα παρακολουθήσει η αγορά τη νέα εβδομάδα

Στις συνεδριάσεις που ακολουθούν, το ενδιαφέρον θα στραφεί στη δυνατότητα του Γενικού Δείκτη να διατηρήσει τα πρόσφατα κέρδη του, στην πορεία του τραπεζικού κλάδου και στη συμμετοχή περισσότερων μετοχών στην αγορά. Οι διεθνείς εξελίξεις, ιδιαίτερα στο πετρέλαιο και στις αγορές ομολόγων, θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τη συμπεριφορά των επενδυτών.

Η θετική ολοκλήρωση της Παρασκευής αποτελεί μια ενθαρρυντική εξέλιξη μετά την προηγούμενη περίοδο πιέσεων. Το ζητούμενο, ωστόσο, είναι εάν η βελτίωση θα αποκτήσει συνέχεια και ευρύτερη στήριξη. Για το Χρηματιστήριο Αθηνών, η επόμενη εβδομάδα θα αποτελέσει μια ακόμη δοκιμασία της ισορροπίας ανάμεσα στις εγχώριες επιχειρηματικές προοπτικές και στους κινδύνους που προέρχονται από το διεθνές περιβάλλον.

Σημαντική παρουσία στη χρηματοδότηση ενεργειακών υποδομών ενισχύει η Alpha Bank, συμμετέχοντας στη χρηματοδότηση της μεγαλύτερης αυτόνομης μονάδας αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με συσσωρευτές στην Ελλάδα. Η σχετική εξέλιξη έγινε γνωστή στις 15 Οκτωβρίου 2026 και αφορά εγκατάσταση που έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία, σηματοδοτώντας ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας στην ελληνική αγορά.

Η συγκεκριμένη επένδυση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα επιδιώκει να αυξήσει τη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ηλεκτρικό της σύστημα. Η ανάπτυξη φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων δημιουργεί παράλληλα την ανάγκη για υποδομές που μπορούν να αποθηκεύουν την παραγόμενη ενέργεια και να τη διαθέτουν όταν η ζήτηση είναι αυξημένη ή η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές περιορίζεται.

Γιατί η αποθήκευση ενέργειας αποκτά στρατηγική σημασία

Τα συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες, γνωστά διεθνώς ως Battery Energy Storage Systems (BESS), αποτελούν έναν από τους βασικούς μηχανισμούς που μπορούν να υποστηρίξουν τη λειτουργία ενός ηλεκτρικού συστήματος με υψηλή συμμετοχή ανανεώσιμων πηγών. Οι εγκαταστάσεις αυτές αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια όταν υπάρχει διαθέσιμη παραγωγή και μπορούν να την αποδίδουν στο δίκτυο σε μεταγενέστερο χρόνο, συμβάλλοντας στη διαχείριση των διακυμάνσεων μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης.

Η σημασία τους γίνεται μεγαλύτερη όσο αυξάνεται η εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών και των αιολικών πάρκων. Σε περιόδους υψηλής παραγωγής, η προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να ξεπερνά τη ζήτηση ή τις δυνατότητες απορρόφησης του δικτύου, οδηγώντας σε περιορισμούς παραγωγής. Η αποθήκευση μπορεί να μειώσει μέρος αυτών των πιέσεων, βελτιώνοντας την αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας και προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση του συστήματος.

Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση της ενεργειακής μετάβασης

Η συμμετοχή της Alpha Bank στη χρηματοδότηση του έργου αναδεικνύει τη σημασία που αποκτούν οι τράπεζες για την υλοποίηση επενδύσεων στις ενεργειακές υποδομές. Τα έργα αποθήκευσης απαιτούν σημαντικά αρχικά κεφάλαια, εξειδικευμένο εξοπλισμό και μακροχρόνιο σχεδιασμό, ενώ η οικονομική τους βιωσιμότητα συνδέεται με τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τις διαθέσιμες πηγές εσόδων.

Για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, η αξιολόγηση τέτοιων επενδύσεων προϋποθέτει την εξέταση τεχνικών, εμπορικών και ρυθμιστικών παραμέτρων. Η διάρκεια ζωής των μπαταριών, το κόστος συντήρησης, οι εγγυήσεις του εξοπλισμού, η σύνδεση με το δίκτυο και οι συνθήκες της αγοράς αποτελούν παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την απόδοση ενός έργου. Παράλληλα, η ανάπτυξη του συγκεκριμένου κλάδου δημιουργεί νέες δυνατότητες χρηματοδότησης για τις ελληνικές τράπεζες.

Νέες επενδυτικές ευκαιρίες στην ελληνική αγορά

Η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας εξελίσσεται σε διακριτό επενδυτικό τομέα, με ενδιαφέρον από ενεργειακές εταιρείες, επενδυτικά κεφάλαια και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, οι εγκαταστάσεις μπαταριών δεν παράγουν πρωτογενώς ενέργεια, αλλά παρέχουν τη δυνατότητα χρονικής μετατόπισης της χρήσης της, καθώς και υπηρεσίες που μπορούν να ενισχύσουν τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος.

Οι οικονομικές προοπτικές του κλάδου συνδέονται με τις διακυμάνσεις των χονδρεμπορικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, τη συμμετοχή στις αγορές εξισορρόπησης και το κανονιστικό πλαίσιο. Παρά το αυξανόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον, δεν έχουν όλα τα έργα τα ίδια χαρακτηριστικά ή τις ίδιες δυνατότητες απόδοσης. Η επιλογή τοποθεσίας, η τεχνολογία, η ισχύς και η αποθηκευτική ικανότητα αποτελούν βασικές παραμέτρους για τη διαμόρφωση του επιχειρηματικού σχεδίου.

Πώς μπορεί να επηρεαστεί η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

Η λειτουργία περισσότερων μονάδων αποθήκευσης μπορεί να συμβάλει στη μείωση των έντονων διακυμάνσεων της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αυτομάτως μείωση των λογαριασμών για τους τελικούς καταναλωτές. Η επίδραση στις τιμές εξαρτάται από τη συνολική εγκατεστημένη ισχύ αποθήκευσης, τη συμπεριφορά των συμμετεχόντων στην αγορά, τη ζήτηση και το κόστος παραγωγής από τις υπόλοιπες ενεργειακές πηγές.

Σε βάθος χρόνου, η ανάπτυξη τέτοιων υποδομών μπορεί να περιορίσει την ανάγκη αξιοποίησης ακριβότερων μονάδων παραγωγής σε συγκεκριμένες ώρες και να διευκολύνει την ενσωμάτωση περισσότερης πράσινης ενέργειας. Ωστόσο, για να αποτυπωθούν τα οφέλη απαιτείται επαρκής αριθμός εγκαταστάσεων, κατάλληλη λειτουργία των αγορών και συντονισμός με τις επενδύσεις στα δίκτυα μεταφοράς και διανομής.

Το επόμενο βήμα για τις ενεργειακές χρηματοδοτήσεις

Η χρηματοδότηση της νέας μονάδας από την Alpha Bank αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της σύνδεσης του τραπεζικού συστήματος με τις επενδύσεις στην ενεργειακή μετάβαση. Η εξέλιξη δείχνει ότι η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά αντικείμενο τεχνολογικού σχεδιασμού, αλλά αποκτά ουσιαστική θέση στην επενδυτική και χρηματοδοτική δραστηριότητα.

Το ενδιαφέρον της αγοράς στρέφεται πλέον στην περαιτέρω ανάπτυξη ανάλογων έργων, στις δυνατότητες χρηματοδότησής τους και στον τρόπο με τον οποίο θα ενταχθούν στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα. Για τις τράπεζες, τις ενεργειακές επιχειρήσεις και τους επενδυτές, η εξέλιξη του κλάδου αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό πεδίο δραστηριότητας τα επόμενα χρόνια.

Στην έκθεση με τίτλο «Greek Banks | Earnings Power Beyond the Noise», η Eurobank Equities διατηρεί σύσταση Buy για την Εθνική Τράπεζα με τιμή-στόχο τα 20,80 ευρώ, την Τράπεζα Πειραιώς με 12,25 ευρώ, την Optima Bank με 16,55 ευρώ και την Τράπεζα Κύπρου με 12,75 ευρώ, ενώ για την Alpha Bank θέτει τον πήχη στα 5,75 ευρώ, χαρακτηρίζοντάς την ως την κορυφαία επιλογή της.

Η ισχυρή δυναμική του δεύτερου τριμήνου δημιουργεί, σύμφωνα με την ανάλυση, ευνοϊκές προϋποθέσεις για το δεύτερο εξάμηνο του 2026, παρά την αναμενόμενη ομαλοποίηση των ρυθμών πιστωτικής επέκτασης. Τα εξυπηρετούμενα δανειακά ανοίγματα αυξήθηκαν κατά περίπου 9%-14% σε ετήσια βάση στις ελληνικές συστημικές τράπεζες, κατά 8% στην Τράπεζα Κύπρου και κατά 37% στην Optima Bank, με τις τράπεζες να έχουν ήδη καλύψει περίπου το 70% των ετήσιων στόχων τους.

Η αύξηση των δανειακών υπολοίπων, οι τοποθετήσεις σε τίτλους και η ανθεκτικότητα των δανειακών περιθωρίων συνέβαλαν στην ενίσχυση των καθαρών εσόδων από τόκους κατά 3%-6% σε τριμηνιαία βάση για τις συστημικές τράπεζες. Παράλληλα, τα υποκείμενα έσοδα από προμήθειες αυξήθηκαν κατά 4%-20%, με βασικούς μοχλούς τις τραπεζικές συναλλαγές, τα επενδυτικά προϊόντα, τις χρηματοδοτικές δραστηριότητες και τις ασφαλιστικές εργασίες.

Η Eurobank Equities εκτιμά ότι η ισχυρή βάση εσόδων του δεύτερου τριμήνου θα συνεχίσει να στηρίζει την κερδοφορία κατά το υπόλοιπο του έτους, με το τρίτο τρίμηνο να αναμένεται επίσης θετικό. Για το 2026 προβλέπει απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (RoTE) μεταξύ 12% και 16,7% για τις συστημικές τράπεζες, 17,6% για την Τράπεζα Κύπρου και 26,6% για την Optima Bank.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πορεία της χρηματοδότησης μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, με τον οίκο να εκτιμά ότι η ελληνική αγορά δεν βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο απότομης υποχώρησης των νέων χορηγήσεων. Η αύξηση των εξυπηρετούμενων δανείων των τεσσάρων συστημικών τραπεζών αναμένεται να διαμορφωθεί στο 8,6% το 2026, στο 7,6% το 2027 και στο 7% το 2028, αντανακλώντας σταδιακή εξομάλυνση της πιστωτικής δραστηριότητας.

Η Ελλάδα έχει λάβει 11,7 δισ. ευρώ από τα συνολικά 17,7 δισ. ευρώ του δανειακού σκέλους του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ οι υπογεγραμμένες συμφωνίες αφορούν επενδύσεις ύψους 29,2 δισ. ευρώ. Από αυτές, 13,2 δισ. ευρώ καλύπτονται από δάνεια του Ταμείου, 9,4 δισ. ευρώ από τραπεζική χρηματοδότηση και 6,6 δισ. ευρώ από ίδια κεφάλαια των επενδυτών. Μέχρι τον Μάιο είχαν εκταμιευθεί 6 δισ. ευρώ, με τις εκταμιεύσεις να αναμένεται να συνεχιστούν έως το 2029.

Σύμφωνα με την Eurobank Equities, η άμεση συγχρηματοδότηση μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης αντιστοιχούσε μόλις στο 10% περίπου των νέων συμβάσεων τραπεζικών δανείων ορισμένης διάρκειας από τον Ιούλιο του 2022 έως τον Φεβρουάριο του 2026. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει ότι η ζήτηση χρηματοδότησης στηρίζεται σε ευρύτερες επενδυτικές ανάγκες, όπως η αντικατάσταση κεφαλαιουχικού εξοπλισμού, η ενέργεια, οι υποδομές, ο εκσυγχρονισμός των επιχειρήσεων και η χρηματοδότηση κεφαλαίου κίνησης.

Παράλληλα, οι δημόσιες επενδύσεις εκτός Ταμείου Ανάκαμψης προβλέπεται να αυξηθούν κατά 12% στα 11 δισ. ευρώ το 2027, αν και η πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 1,2 δισ. ευρώ αντισταθμίζει μόνο εν μέρει τη λήξη δαπανών 7,2 δισ. ευρώ που συνδέονται με το Ταμείο.

Ωστόσο, ο μεγαλύτερος κίνδυνος εντοπίζεται στον χρόνο υλοποίησης των επενδύσεων. Η Eurobank Equities επισημαίνει ότι ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης ή επαναληπτικές εκλογές το 2027 θα μπορούσαν να προκαλέσουν καθυστερήσεις στην εκτέλεση έργων και στις εκταμιεύσεις. Σε εναλλακτικό σενάριο με υστέρηση επενδύσεων κατά 5% κατά το εκλογικό έτος, η ανάπτυξη του ΑΕΠ θα περιοριζόταν κατά περίπου 0,5 ποσοστιαίες μονάδες και η πιστωτική επέκταση κατά 0,36 ποσοστιαίες μονάδες, παραμένοντας ωστόσο θετικές στο 1,4% και στο 7,2%, αντίστοιχα. Το βασικό σενάριο του οίκου δεν ενσωματώνει τέτοιες καθυστερήσεις.

Στο μέτωπο των επιτοκίων, η Eurobank Equities υπογραμμίζει ότι οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να ωφελούνται από την άνοδό τους, αν και σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με την περίοδο εξόδου από τα αρνητικά επιτόκια. Με παραδοχές για επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ στο 2,75% στο τέλος του 2026 και στο 2,50% την περίοδο 2027-2028, μια πρόσθετη αύξηση κατά 50 μονάδες βάσης θα μπορούσε να ενισχύσει τα κέρδη του 2027 κατά 2,6%-5%.

Αντίστοιχα, αύξηση περίπου 35 μονάδων βάσης θα μπορούσε να αντισταθμίσει συρρίκνωση των δανειακών περιθωρίων κατά 10 μονάδες βάσης. Ο οίκος σημειώνει ότι ακόμη και επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ στο 3,25% έως το τέταρτο τρίμηνο του 2027 θα περιόριζε, αλλά δεν θα ανέτρεπε, τη ζήτηση χρηματοδότησης.

Σημαντικός εξωτερικός παράγοντας αβεβαιότητας παραμένει η δημοσιονομική κατάσταση στη Γαλλία, καθώς οι πιέσεις στις ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων ενδέχεται να επηρεάσουν το κόστος ιδίων κεφαλαίων και τις τραπεζικές αποτιμήσεις. Η διαφορά αποδόσεων μεταξύ ελληνικών και γερμανικών δεκαετών ομολόγων έχει διευρυνθεί κατά περισσότερες από 25 μονάδες βάσης, φτάνοντας περίπου στις 95 μονάδες βάσης.

Σύμφωνα με την ανάλυση, αύξηση του κόστους ιδίων κεφαλαίων κατά 50 μονάδες βάσης θα μπορούσε να μειώσει τις εύλογες αξίες των τραπεζών κατά 4,4%-7%. Εφόσον, όμως, συνοδευόταν από αντίστοιχη αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων της ΕΚΤ, η θετική επίδραση στην κερδοφορία θα περιόριζε την υπολειπόμενη αρνητική επίπτωση στις αποτιμήσεις σε 0,4%-3%. Κατά συνέπεια, η Eurobank Equities αντιμετωπίζει τον συγκεκριμένο κίνδυνο κυρίως ως παράγοντα πιθανής αναπροσαρμογής των αποτιμήσεων και όχι ως ουσιαστική απειλή για τα τραπεζικά κέρδη.

Παρά το ράλι περίπου 32% από την αρχή του έτους, οι ελληνικές συστημικές τράπεζες διαπραγματεύονται περίπου 9 φορές τα εκτιμώμενα κέρδη του 2027 και 1,46 φορές την ενσώματη λογιστική τους αξία, εμφανίζοντας discount 14% και 12%, αντίστοιχα, έναντι των ιταλικών και ισπανικών τραπεζών.

Η χαμηλότερη προβλεπόμενη προσαρμοσμένη απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων, περίπου 17% έναντι 18,6%, εξηγεί μέρος της διαφοράς. Ωστόσο, οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζουν υψηλότερη αναμενόμενη αύξηση κερδών ανά μετοχή, 11,4% έναντι 9%, καθώς και ισχυρότερη πιστωτική επέκταση, περίπου 8% έναντι 4%. Οι επιδόσεις αυτές, σε συνδυασμό με τις επαναγορές ιδίων μετοχών, ενισχύουν τις προοπτικές περαιτέρω σύγκλισης των αποτιμήσεων.

Στο επίκεντρο των επενδυτικών επιλογών παραμένει η Alpha Bank, για την οποία η Eurobank Equities διατηρεί σύσταση Buy και τιμή-στόχο τα 5,75 ευρώ. Η μετοχή διαπραγματεύεται με δείκτη P/E 8,2 φορές για το 2027 και δείκτη PEG 0,49 φορές, έναντι 0,82 φορές για τις υπόλοιπες εγχώριες τράπεζες.

Παράλληλα, εμφανίζει discount περίπου 25% στον δείκτη P/TBV έναντι των ελληνικών ανταγωνιστών της, ενώ η μέση ετήσια αύξηση των κερδών ανά μετοχή για την περίοδο 2025-2028 εκτιμάται στο 17%. Η Eurobank Equities θεωρεί ότι η βελτίωση της αποδοτικότητας και η ελκυστική αποτίμηση δημιουργούν περιθώρια περαιτέρω σύγκλισης, με σημαντικό καταλύτη την Ημέρα Επενδυτών της 5ης Νοεμβρίου, κατά την οποία αναμένονται επικαιροποιημένοι στόχοι κερδοφορίας και επιστροφών κεφαλαίου στους μετόχους.

Η Eurobank Equities καταλήγει ότι η ανοδική αναθεώρηση των προβλέψεων για τα κέρδη, η διατήρηση ισχυρών ρυθμών πιστωτικής επέκτασης και οι ελκυστικές σχετικές αποτιμήσεις εξακολουθούν να στηρίζουν τη θετική επενδυτική εικόνα των ελληνικών τραπεζών. Ωστόσο, μετά τη σημαντική άνοδο των μετοχών, η περαιτέρω πορεία τους θα εξαρτηθεί σε μεγαλύτερο βαθμό από την υλοποίηση των επιχειρησιακών στόχων, την εξέλιξη της κερδοφορίας και τη δυνατότητα διατήρησης των υψηλών αποδόσεων κεφαλαίου.

Για τις ελληνικές τράπεζες, η έκθεση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης ως προς τη διάρκεια των κρατικών τίτλων που διακρατούν οι τράπεζες.

Συγκεκριμένα, το 71% των κρατικών ομολόγων στα χαρτοφυλάκια των ελληνικών τραπεζών έχει λήξη άνω των πέντε ετών, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζικών συστημάτων.

Πρόκειται για στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο αυξημένων αποδόσεων στις διεθνείς αγορές ομολόγων. Όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια ενός χαρτοφυλακίου, τόσο μεγαλύτερη είναι κατά κανόνα και η ευαισθησία της αξίας του στις μεταβολές των επιτοκίων.

Στα 4,54 τρισ. ευρώ η έκθεση των ευρωπαϊκών τραπεζών

Η υποχώρηση του παραδοσιακού δεσμού τραπεζών και κρατών δεν σημαίνει ότι οι τράπεζες έχουν περιορίσει τις τοποθετήσεις τους σε κρατικό χρέος. Συμβαίνει μάλλον το αντίθετο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της DBRS, τα χαρτοφυλάκια κρατικών τίτλων των ευρωπαϊκών τραπεζών αυξήθηκαν στα 4,54 τρισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026, έναντι 3,14 τρισ. ευρώ στο τέλος του 2022, καταγράφοντας εντυπωσιακή αύξηση περίπου 44%.

Η έκθεση σε κρατικούς τίτλους αντιστοιχεί πλέον στο 264% των κεφαλαίων CET1, έναντι 214% το 2022, ενώ ως ποσοστό του συνολικού ενεργητικού των τραπεζών έχει ανέλθει στο 14,7%, από 11,6%.

Και οι δύο δείκτες βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα από το 2019, καταδεικνύοντας ότι τα κρατικά ομόλογα έχουν αποκτήσει εκ νέου σημαντικό βάρος στους τραπεζικούς ισολογισμούς.

Η DBRS αποδίδει αυτή την εξέλιξη σε τρεις βασικούς παράγοντες: στην ανάγκη των τραπεζών να διατηρούν υψηλής ποιότητας ρευστά στοιχεία ενεργητικού μετά τη μείωση των αποθεματικών στις κεντρικές τράπεζες, στις υψηλότερες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων που ενισχύουν τα έσοδα από τόκους και στην ευνοϊκή εποπτική μεταχείριση του κρατικού χρέους.

Πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο η Ελλάδα

Οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται σχετικά ψηλά και ως προς το ύψος των κρατικών τίτλων σε σχέση με τα εποπτικά τους κεφάλαια.

Η Ελλάδα εμφανίζεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς τα κρατικά ομόλογα σε σχέση με τα κεφάλαια CET1, χωρίς ωστόσο να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις. Μεγαλύτερες σχετικές εκθέσεις καταγράφονται σε Πορτογαλία, Ιταλία και Ισπανία.

Η εικόνα αυτή έχει δύο όψεις. Από τη μία πλευρά, οι υψηλότερες αποδόσεις μπορούν να προσφέρουν πρόσθετα έσοδα από τόκους και να στηρίξουν την κερδοφορία. Από την άλλη, η αυξημένη διάρκεια των ελληνικών χαρτοφυλακίων σημαίνει ότι μια νέα απότομη άνοδος των αποδόσεων μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερες λογιστικές πιέσεις στις θέσεις που αποτιμώνται με βάση τις τιμές της αγοράς.

Το 71% που διαφοροποιεί τις ελληνικές τράπεζες

Το πλέον χαρακτηριστικό εύρημα για την Ελλάδα αφορά ακριβώς τη διάρκεια.

Στο σύνολο της ΕΕ και του ΕΟΧ, περίπου 46% των κρατικών ομολόγων που βρίσκονται στα τραπεζικά χαρτοφυλάκια έχει εναπομένουσα διάρκεια μεγαλύτερη των πέντε ετών, έναντι 42% το 2019.

Στην Ελλάδα, όμως, το αντίστοιχο ποσοστό φθάνει στο 71%, το υψηλότερο μεταξύ των τραπεζικών συστημάτων που εξετάζει η DBRS.

Η μεγάλη διάρκεια δεν συνεπάγεται αυτομάτως ζημίες. Αυξάνει, όμως, την ευαισθησία της οικονομικής αξίας των τίτλων σε μια απότομη μεταβολή της καμπύλης αποδόσεων. Όταν οι αποδόσεις ανεβαίνουν, οι τιμές των υφιστάμενων ομολόγων υποχωρούν και η επίδραση είναι εντονότερη όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκειά τους.

Αυτό ακριβώς μετατοπίζει το ενδιαφέρον των επενδυτών: από τον κλασικό πιστωτικό κίνδυνο ενός κράτους προς τον κίνδυνο επιτοκίου και αποτίμησης.

Το «μαξιλάρι» του αποσβεσμένου κόστους

Υπάρχει, πάντως, ένας κρίσιμος παράγοντας που περιορίζει τη βραχυπρόθεσμη επίδραση αυτών των μεταβολών στους τραπεζικούς ισολογισμούς.

Περίπου 59% των κρατικών ομολόγων που κατέχουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες αποτιμάται πλέον στο αποσβεσμένο κόστος, έναντι μόλις 41% το 2019.

Αυτό σημαίνει ότι οι καθημερινές μεταβολές των τιμών στις αγορές δεν μεταφέρονται αυτομάτως στα αποτελέσματα ή στα ίδια κεφάλαια για το συγκεκριμένο τμήμα του χαρτοφυλακίου.

Το στοιχείο αυτό λειτουργεί ως σημαντικό «μαξιλάρι» σε περιόδους έντονης μεταβλητότητας στις αγορές ομολόγων.

Παρόλα αυτά, περίπου 40% του συνολικού χαρτοφυλακίου εξακολουθεί να είναι εκτεθειμένο στις μεταβολές της αγοραίας αποτίμησης, γεγονός που σημαίνει ότι ένα παρατεταμένο sell-off στα κρατικά ομόλογα δεν είναι αδιάφορο για τις ευρωπαϊκές τράπεζες.

Υποχωρεί ο παλιός «φαύλος κύκλος»

Το σημαντικότερο θετικό στοιχείο της έκθεσης είναι η αποκλιμάκωση του λεγόμενου home bias, δηλαδή της τάσης των τραπεζών να επενδύουν δυσανάλογα μεγάλο μέρος των χαρτοφυλακίων τους στα κρατικά ομόλογα της χώρας όπου εδρεύουν.

Το ποσοστό των εγχώριων κρατικών ομολόγων επί του συνολικού χαρτοφυλακίου κρατικού χρέους των τραπεζών της ΕΕ και του ΕΟΧ έχει περιοριστεί στο 43% τον Ιούνιο του 2026, από 53% το 2021.

Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις σε κρατικούς τίτλους άλλων χωρών της ΕΕ και του ΕΟΧ έχουν αυξηθεί στο ιστορικό υψηλό του 33%.

Η γεωγραφική διαφοροποίηση περιορίζει τον κίνδυνο μια δημοσιονομική κρίση σε μία χώρα να μεταφερθεί αυτομάτως στις τράπεζές της μέσω της μεγάλης έκθεσής τους στα εγχώρια ομόλογα.

Και στην Ελλάδα, σύμφωνα με την DBRS, το home bias έχει μειωθεί αισθητά σε σχέση με το 2019, παρότι εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλότερα επίπεδα από εκείνα ορισμένων μεγάλων ευρωπαϊκών αγορών.

Από τον κίνδυνο χρεοκοπίας στον κίνδυνο των αποδόσεων

Η ουσία της ανάλυσης της Morningstar DBRS βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη μετατόπιση.

Στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους, το βασικό ερώτημα ήταν κατά πόσο η επιδείνωση της πιστοληπτικής ικανότητας ενός κράτους θα προκαλούσε μεγάλες ζημίες στις εγχώριες τράπεζες, οι οποίες με τη σειρά τους θα χρειάζονταν κρατική στήριξη, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το δημόσιο χρέος.

Σήμερα αυτός ο μηχανισμός είναι σαφώς ασθενέστερος. Οι τράπεζες διαθέτουν υψηλότερα κεφαλαιακά αποθέματα, ισχυρότερη κερδοφορία, καλύτερη γεωγραφική διαφοροποίηση και μικρότερη συγκέντρωση στα ομόλογα του δικού τους κράτους.

Ο κίνδυνος, όμως, δεν εξαφανίστηκε – άλλαξε μορφή.

Η αύξηση των κρατικών χαρτοφυλακίων κατά 44% από το τέλος του 2022, η άνοδος της συνολικής έκθεσης στο 264% των CET1 και η μεγαλύτερη διάρκεια των τίτλων σημαίνουν ότι οι τραπεζικοί ισολογισμοί παραμένουν συνδεδεμένοι με την πορεία των αγορών ομολόγων.

Για τις ελληνικές τράπεζες, το 71% των κρατικών τίτλων με διάρκεια άνω της πενταετίας είναι συνεπώς το στοιχείο που αξίζει ιδιαίτερη προσοχή. Δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη προβλήματος, αλλά δείχνει ότι σε περίπτωση νέας έντονης και παρατεταμένης ανόδου των αποδόσεων η ευαισθησία των χαρτοφυλακίων είναι μεγαλύτερη.

Το τελικό μήνυμα της DBRS παραμένει καθησυχαστικό. Παρά την αύξηση τόσο των αποδόσεων όσο και των κρατικών εκθέσεων, οι συνέπειες για τις ευρωπαϊκές τράπεζες εκτιμάται ότι θα παραμείνουν διαχειρίσιμες, καθώς ο κλάδος διαθέτει σαφώς ισχυρότερες άμυνες σε σχέση με τις προηγούμενες ευρωπαϊκές κρίσεις.

Για την αγορά, επομένως, το ερώτημα δεν είναι πλέον εάν επιστρέφει αυτούσιος ο παλιός φαύλος κύκλος τραπεζών και κρατών, αλλά πόσο ανθεκτικοί θα αποδειχθούν οι τραπεζικοί ισολογισμοί εάν οι υψηλές αποδόσεις των ομολόγων αποδειχθούν περισσότερο επίμονες από όσο έχει προεξοφληθεί.

Όπως ανακοίνωσε η Ελληνική Ένωση Τραπεζών, τα μέλη της σχεδιάζουν σειρά ρυθμίσεων για την εξυπηρέτηση των δανειακών υποχρεώσεων όσων επλήγησαν. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να επικοινωνήσουν με την τράπεζά τους, η οποία θα αξιολογήσει το αίτημα και θα το αντιμετωπίσει κατά τρόπο σύμφωνο με τις ανάγκες και την έκταση της ζημίας κάθε δανειολήπτη και τις ευχέρειες ρυθμίσεων και διευκολύνσεων που παρέχονται.

Όλες οι τράπεζες – μέλη της ΕΕΤ, λαμβάνοντας υπόψη τις σοβαρότατες επιπτώσεις των ακραίων φαινομένων στην τοπική οικονομία και κοινωνία, προχωρούν αμέσως στην εφαρμογή των παρακάτω ατομικών μέτρων προστασίας που αφορούν ειδικά τους δανειολήπτες στις πληγείσες περιοχές:

· Αναστέλλουν την υποχρέωση καταβολής δόσεων των ενήμερων δανείων για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2026.

· Αναστέλλουν το σύνολο των διαδικασιών δικαστικής και εξώδικης είσπραξης απαιτήσεων για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις μέχρι την 28η Φεβρουαρίου 2027.

Τα μέτρα αυτά αφορούν τους πληγέντες οι οποίοι εμπίπτουν στην περίμετρο προστασίας των κρατικών μέτρων στήριξης, όπως αυτά θα ανακοινωθούν.

Οι δικαιούχοι καλούνται να υποβάλουν το σχετικό αίτημά τους με όλα τα μέσα επικοινωνίας (είναι δυνατή η φυσική ή ηλεκτρονική υποβολή του αιτήματος) απευθείας στην Τράπεζα συνεργασίας τους.

Σύμφωνα με τη νέα έκθεση προόδου της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, μέσα στον Σεπτέμβριο ολοκληρώθηκαν 2.237 νέες επιτυχείς ρυθμίσεις, οι οποίες αφορούσαν αρχικές οφειλές ύψους 640,77 εκατ. ευρώ. Από αυτές, οι 496 προέκυψαν βάσει των διευρυμένων κριτηρίων επιλεξιμότητας του Ν. 5193/2025.

Συνολικά, ο αριθμός των επιτυχών ρυθμίσεων ανέρχεται πλέον σε 70.244, με το ύψος των αρχικών οφειλών που έχουν ενταχθεί σε αυτές να φθάνει τα 21,21 δισ. ευρώ. Η μέση οφειλή ανά ρύθμιση διαμορφώνεται περίπου στις 301.840 ευρώ.

Η εικόνα του Σεπτεμβρίου δείχνει σαφή ανάκαμψη μετά τη θερινή κάμψη. Τον Αύγουστο είχαν ολοκληρωθεί 1.362 επιτυχείς ρυθμίσεις, έναντι 2.163 τον Ιούλιο, ενώ τον Σεπτέμβριο ο αριθμός αυξήθηκε στις 2.237.

Οφειλές 59,5 δισ. ευρώ στον μηχανισμό

Η συνολική «δεξαμενή» των οφειλών που έχουν περάσει από τον εξωδικαστικό είναι πολύ μεγαλύτερη. Μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου είχαν καταγραφεί 154.650 αιτήσεις, που αντιστοιχούν σε οφειλές περίπου 59,5 δισ. ευρώ.

Μόνο τον Σεπτέμβριο ξεκίνησαν 7.493 νέες αιτήσεις, ενώ οι οριστικές υποβολές έφθασαν τις 2.986. Περίπου 113.640 αιτήματα, ή το 73,5% του συνόλου, εμφανίζονται ήδη ως ολοκληρωμένα.

Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά επαγγελματίες. Το 59,3% του συνολικού χρέους στον μηχανισμό, δηλαδή περίπου 35,28 δισ. ευρώ, αντιστοιχεί σε φυσικά πρόσωπα – επιτηδευματίες. Ακολουθούν τα νομικά πρόσωπα με 13,29 δισ. ευρώ και οι ιδιώτες μη επιτηδευματίες με 10,91 δισ. ευρώ. Περίπου το 74% των συνολικών οφειλών κατευθύνεται προς χρηματοδοτικούς φορείς.

Ιδιαίτερο βάρος έχουν οι πολύ μεγάλες οφειλές. Χρέη άνω του 1 εκατ. ευρώ αθροίζουν περίπου 35 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν στο 58,8% του συνόλου που βρίσκεται στον εξωδικαστικό. Την ίδια στιγμή, μόλις το 9,1% των οφειλών χαρακτηρίζεται ενήμερο. Σε επίπεδο αριθμού αιτήσεων, η μεγαλύτερη κατηγορία, περίπου 38%, αφορά χρέη από 50.000 έως 200.000 ευρώ.

 «Κούρεμα» έως και πάνω από 30%

Οι ρυθμίσεις συνοδεύονται σε αρκετές περιπτώσεις από σημαντικές διαγραφές οφειλών. Το μέσο «κούρεμα» προς το Δημόσιο διαμορφώνεται στο 13,45%, ενώ για τις οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς φθάνει περίπου στο 29%.

Σχεδόν οι μισές ρυθμισμένες οφειλές προς τράπεζες και servicers ,το 48,3%, έλαβαν διαγραφή μεγαλύτερη του 30%. Το συνολικό ποσό των διαγραφών που έχουν πραγματοποιηθεί μέσω του μηχανισμού ανέρχεται σε 6,93 δισ. ευρώ.

Το μέσο ποσοστό διαγραφής διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την κατηγορία του χρέους: στα στεγαστικά βρίσκεται στο 13%, στα επιχειρηματικά στο 29,45%, στα καταναλωτικά στο 32,57%, ενώ στα λοιπά προϊόντα φθάνει στο 38,09%.

Μεγάλη είναι και η διάρκεια των ρυθμίσεων. Για τις οφειλές προς το Δημόσιο η μέση περίοδος αποπληρωμής φθάνει τα 16 χρόνια και προς χρηματοδοτικούς φορείς τα 15 χρόνια. Ειδικά για τα στεγαστικά δάνεια, η μέση διάρκεια ανεβαίνει στα 25 χρόνια, στα επιχειρηματικά στα 19 και στα καταναλωτικά στα 14 χρόνια.

Στο 76,7% η εγκρισιμότητα

Η μέση εγκρισιμότητα για τους δέκα πιστωτές με τον μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο στο 76,7%. Τα υψηλότερα ποσοστά έγκρισης, σύμφωνα με την έκθεση, εμφανίζουν οι Intrum, Veraltis και Qquant.

Παράλληλα, όμως, παραμένει σημαντικό και το ποσοστό των προτάσεων που τελικά απορρίπτονται από τους ίδιους τους οφειλέτες. Στις πολυμερείς διαδικασίες το ποσοστό απόρριψης έφθασε τον Σεπτέμβριο στο 22,3% και στις διμερείς στο 24%.

Στις πολυμερείς ρυθμίσεις, για περίπου δύο στις τρεις απορρίψεις δεν δηλώνεται συγκεκριμένη αιτιολογία, ενώ περίπου το 20% αποδίδεται σε αδυναμία εξυπηρέτησης της προτεινόμενης ρύθμισης.

Από την πλευρά των πιστωτών, ο βασικότερος λόγος απόρριψης συνδέεται επίσης με τη δυνατότητα αποπληρωμής: περίπου το 30% των οφειλών που απορρίφθηκαν κρίθηκε ότι δεν μπορούσε να εξυπηρετηθεί με βάση την οικονομική δυνατότητα των εμπλεκομένων.

8.172 ρυθμίσεις για ευάλωτους

Σημαντική είναι και η συμμετοχή των ευάλωτων οφειλετών. Συνολικά έχουν κατατεθεί 13.204 αιτήσεις, από τις οποίες οι 11.106 έχουν ολοκληρωθεί. Οι επιτυχείς ρυθμίσεις φθάνουν τις 8.172, με 569 από αυτές να αφορούν άτομα με αναπηρία.

Παράλληλα, 1.143 αιτήσεις έχουν χρησιμοποιήσει το μέτρο της προκαταβολής για την αναστολή πλειστηριασμού. Από τις 1.043 που ολοκλήρωσαν τον κύκλο τους, οι 651 είχαν θετική έκβαση, ποσοστό περίπου 62,4%.

Σε γεωγραφικό επίπεδο, σχεδόν το μισό χρέος συγκεντρώνεται σε Αττική και Κεντρική Μακεδονία. Οι δύο περιφέρειες αντιπροσωπεύουν μαζί το 45,5% των συνολικών οφειλών, περίπου 27 δισ. ευρώ. Η Αττική βρίσκεται πρώτη με 18,79 δισ. ευρώ και μερίδιο 31,6%, ενώ ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία με 8,24 δισ. ευρώ και 13,85%.

Στην έκθεση της 5ης Οκτωβρίου, με τίτλο «Model updates, raising earnings and price targets», ο αναλυτής της UBS Stephan Potgieter ενσωματώνει στα μοντέλα του οίκου τις νέες παραδοχές για την πορεία της νομισματικής πολιτικής, με αποτέλεσμα οι εκτιμήσεις για τα κέρδη ανά μετοχή του 2028 να αυξάνονται κατά περίπου 2%-3%.

Με βάση τις νέες τιμές-στόχους, η Πειραιώς εμφανίζει το μεγαλύτερο περιθώριο ανόδου, 22,8%, και ακολουθούν η Eurobank με 17,8%, η Εθνική Τράπεζα με 17% και η Alpha Bank με 16,6%. Η UBS διατηρεί παράλληλα σύσταση Buy για την Optima bank, με τιμή-στόχο τα 16 ευρώ και δυνητική άνοδο 9,2%.

Πειραιώς: Στα 12,50 ευρώ ο στόχος και upside 22,8%

Η Πειραιώς ξεχωρίζει από πλευράς δυνητικής απόδοσης. Η UBS ανεβάζει την τιμή-στόχο στα 12,50 ευρώ, από 12 ευρώ, έναντι τιμής αναφοράς 10,18 ευρώ, τοποθετώντας το περιθώριο ανόδου στο 22,8%.

Ο οίκος θεωρεί ότι οι παραδοχές που χρησιμοποιεί για την αποτίμηση της τράπεζας παραμένουν σχετικά συντηρητικές, αφήνοντας περιθώρια για περαιτέρω επανατιμολόγηση της μετοχής. Παράλληλα, εκτιμά ότι υπάρχει δυνατότητα πρόσθετης βελτίωσης της απόδοσης των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Η Πειραιώς είναι επίσης η συστημική τράπεζα με τη μεγαλύτερη ευαισθησία στα υψηλότερα επιτόκια. Σύμφωνα με την UBS, μια επιπλέον άνοδος του Euribor κατά 25 μονάδες βάσης θα μπορούσε να ενισχύσει τα κέρδη ανά μετοχή της κατά περίπου 2,5%.

Eurobank: Στα 5,40 ευρώ η νέα τιμή-στόχος

Για τη Eurobank, η UBS αυξάνει την τιμή-στόχο στα 5,40 ευρώ, από 5,30 ευρώ, διατηρώντας τη σύσταση Buy. Με βάση τιμή αναφοράς τα 4,58 ευρώ, το δυνητικό περιθώριο ανόδου ανέρχεται σε 17,8%.

Η τράπεζα αναμένεται να είναι ένας από τους βασικούς ωφελημένους από τη διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλότερα επίπεδα. Η UBS υπολογίζει ότι μια πρόσθετη αύξηση του Euribor κατά 25 μονάδες βάσης θα μπορούσε να αυξήσει τα κέρδη της κατά περίπου 1,7%, ενώ για το σύνολο του 2026 προβλέπει αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους κατά 9,9%.

Εθνική: Στα 19,70 ευρώ ανεβαίνει ο πήχης

Στην Εθνική Τράπεζα, η νέα τιμή-στόχος διαμορφώνεται στα 19,70 ευρώ, έναντι 19,30 ευρώ προηγουμένως. Από την τιμή αναφοράς των 16,84 ευρώ, η UBS υπολογίζει περιθώριο ανόδου περίπου 17%.

Η Εθνική εμφανίζει επίσης υψηλή ευαισθησία στις μεταβολές των επιτοκίων. Μια άνοδος του Euribor κατά 25 μονάδες βάσης εκτιμάται ότι θα μπορούσε να ενισχύσει τα κέρδη ανά μετοχή κατά περίπου 2%. Για το 2026, ο οίκος προβλέπει αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους κατά 8%.

Alpha Bank: Η μεγαλύτερη αναβάθμιση της τιμής-στόχου

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση της τιμής-στόχου καταγράφεται στην Alpha Bank. Η UBS ανεβάζει τον στόχο κατά περίπου 6%, στα 5,20 ευρώ από 4,90 ευρώ, διατηρώντας τη σύσταση Buy.

Σε σχέση με την τιμή αναφοράς των 4,46 ευρώ, το περιθώριο ανόδου υπολογίζεται σε 16,6%. Η επίδραση μιας πρόσθετης ανόδου του Euribor κατά 25 μονάδες βάσης στα κέρδη της Alpha υπολογίζεται περίπου στο 1,5%.

Παράλληλα, η UBS προβλέπει ότι τα καθαρά έσοδα από τόκους της Alpha θα αυξηθούν κατά 10,7% το 2026, την υψηλότερη επίδοση μεταξύ των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η ημέρα επενδυτών της 5ης Νοεμβρίου, κατά την οποία αναμένεται να παρουσιαστεί το νέο μεσοπρόθεσμο επιχειρηματικό σχέδιο της τράπεζας, προσφέροντας στην αγορά περισσότερα στοιχεία για τους στόχους κερδοφορίας και αποδοτικότητας των επόμενων ετών.

Optima: Μεγαλύτερη ευαισθησία στα επιτόκια, μικρότερο upside

Η UBS διατηρεί την Optima bank σε σύσταση Buy και τιμή-στόχο τα 16 ευρώ, που αντιστοιχεί σε περιθώριο ανόδου 9,2%.

Η Optima παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ευαισθησία στις μεταβολές των επιτοκίων. Μια πρόσθετη άνοδος κατά 25 μονάδες βάσης εκτιμάται ότι μπορεί να αυξήσει τα κέρδη της κατά 3,8%, καθώς η τράπεζα δεν διαθέτει πρόγραμμα αντιστάθμισης επιτοκιακού κινδύνου και έχει σημαντική έκθεση σε εταιρικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου.

Για το 2026, η UBS προβλέπει εντυπωσιακή αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους κατά 33%, ενώ μόνο στο τρίτο τρίμηνο αναμένει άνοδο περίπου 7% σε τριμηνιαία βάση.

Ωστόσο, το περιθώριο ανόδου της μετοχής είναι μικρότερο σε σχέση με τις συστημικές τράπεζες, καθώς η Optima διαπραγματεύεται ήδη σε υψηλότερους πολλαπλασιαστές αποτίμησης.

Το στοίχημα των επιτοκίων

Η ουσιαστικότερη αλλαγή πίσω από τις νέες αποτιμήσεις της UBS βρίσκεται στις παραδοχές για τα επιτόκια.

Ο οίκος ενσωματώνει πλέον στο βασικό του σενάριο ακόμη μία αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης από την ΕΚΤ τον Δεκέμβριο, με το επιτόκιο να φθάνει στο 2,75%. Ταυτόχρονα, ανεβάζει την παραδοχή του για το μεσοπρόθεσμο επίπεδο των επιτοκίων στο 2,5%, από 2% προηγουμένως.

Η μεταβολή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις ελληνικές τράπεζες, καθώς, σύμφωνα με τη UBS, συγκαταλέγονται μεταξύ των τραπεζικών συστημάτων της Ευρώπης με τη μεγαλύτερη ευαισθησία στις κινήσεις των επιτοκίων.

Το Euribor τριμήνου κινήθηκε κατά μέσο όρο στο 2,52% στο γ΄ τρίμηνο, έναντι 2,24% στο β΄ τρίμηνο, δημιουργώντας ευνοϊκότερες συνθήκες για την εξέλιξη των καθαρών εσόδων από τόκους.

Οι υπολογισμοί της UBS δείχνουν ότι μια πρόσθετη άνοδος του Euribor κατά 25 μονάδες βάσης μπορεί να αυξήσει τα καθαρά έσοδα από τόκους των τεσσάρων συστημικών τραπεζών κατά 1,1%-1,9% και τα κέρδη ανά μετοχή κατά 1,5%-2,5%.

Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο ο οίκος ανεβάζει κατά 2%-3% τις εκτιμήσεις του για τα κέρδη ανά μετοχή του 2028.

NII: Ισχυρή ανάπτυξη και το 2026

Τα καθαρά έσοδα από τόκους παραμένουν κομβικό στοιχείο του επενδυτικού story του κλάδου. Για το 2026, η UBS προβλέπει αύξηση του NII κατά 10,7% για την Alpha Bank, 9,9% για τη Eurobank, 8% για την Εθνική και 9,9% για την Πειραιώς.

Οι προβλέψεις αυτές ενισχύουν την εκτίμηση ότι το περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων μπορεί να παρατείνει την ισχυρή κερδοφορία του κλάδου, παρά το γεγονός ότι οι αποτιμήσεις έχουν ήδη κινηθεί σημαντικά υψηλότερα.

Μπορούν να αποκτήσουν ακόμη και premium οι ελληνικές τράπεζες

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον για τους επενδυτές δεν είναι μόνο η πορεία των κερδών αλλά και το κατά πόσο υπάρχει χώρος για περαιτέρω rerating.

Η UBS αναγνωρίζει ότι το discount των ελληνικών τραπεζών έναντι των ευρωπαϊκών ανταγωνιστών τους έχει περιοριστεί σημαντικά σε όρους εκτιμώμενου P/E για το 2028. Δεν θεωρεί, όμως, ότι αυτό σημαίνει πως έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία επανατιμολόγησης.

Σε ένα ευνοϊκό σενάριο, εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες θα μπορούσαν να φθάσουν ακόμη και σε premium αποτίμηση έναντι των ευρωπαϊκών τραπεζών.

Δύο παράγοντες βρίσκονται στον πυρήνα αυτού του σεναρίου: οι ισχυρότερες μακροοικονομικές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας έναντι αρκετών ευρωπαϊκών αγορών και η προοπτική ένταξης της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς στους δείκτες αναπτυγμένων αγορών της MSCI έως τον Μάιο του 2027.

Η αλλαγή κατηγορίας της αγοράς μπορεί να λειτουργήσει ως πρόσθετος καταλύτης για τις τραπεζικές μετοχές, διευρύνοντας τη δυνητική επενδυτική βάση και αυξάνοντας το ενδιαφέρον θεσμικών χαρτοφυλακίων που τοποθετούνται στις ανεπτυγμένες αγορές.

Το επόμενο τεστ έρχεται με τα αποτελέσματα γ΄ τριμήνου

Η επόμενη κρίσιμη φάση για το τραπεζικό story θα είναι οι ανακοινώσεις αποτελεσμάτων του γ΄ τριμήνου, οι οποίες ξεκινούν από τις 29 Οκτωβρίου.

Εκεί θα φανεί σε ποιο βαθμό η άνοδος του Euribor έχει ήδη περάσει στα καθαρά έσοδα από τόκους, αλλά και εάν οι τράπεζες μπορούν να διατηρήσουν την ισχυρή πιστωτική επέκταση και την κερδοφορία τους καθώς πλησιάζουν στο 2027.

Η νέα έκθεση της UBS μετατοπίζει πάντως τον πήχη υψηλότερα: Buy για ολόκληρο τον κλάδο, υψηλότερες τιμές-στόχοι και αναβαθμισμένες προβλέψεις κερδών, με την Πειραιώς να προσφέρει, με βάση τις τρέχουσες αποτιμήσεις της έκθεσης, το μεγαλύτερο δυνητικό περιθώριο ανόδου μεταξύ των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.

Σύμφωνα με την ανάλυση της χρηματιστηριακής, η αρχική μικτή επιβάρυνση για τη βουλγαρική θυγατρική Postbank θα μπορούσε να φθάσει περίπου στα 33 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, λόγω της εφαρμογής του διεθνούς πλαισίου ελάχιστης φορολόγησης Pillar Two, η πραγματική πρόσθετη επίπτωση στα κέρδη της Eurobank εκτιμάται ότι μπορεί να περιοριστεί στα 19 εκατ. ευρώ.

Τι προβλέπει η πρόταση στη Βουλγαρία

Το υπουργείο Οικονομικών της Βουλγαρίας έχει προτείνει την επιβολή εισφοράς 33% στις τράπεζες και σε ορισμένους ακόμη κλάδους που δραστηριοποιούνται στη χώρα.

Η εισφορά προβλέπεται να εφαρμοστεί στα φορολογητέα κέρδη του 2027 που υπερβαίνουν το 120% του μέσου όρου των φορολογητέων κερδών της εξαετίας 2020–2025.

Η εξέλιξη αφορά άμεσα τη Eurobank λόγω της σημαντικής παρουσίας της στη βουλγαρική τραπεζική αγορά μέσω της Postbank, η οποία αποτελεί την τέταρτη μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας βάσει ενεργητικού, έχοντας ισχυρή θέση τόσο στη λιανική όσο και στην επιχειρηματική τραπεζική.

Το μέγεθος της έκθεσης του ελληνικού ομίλου στη συγκεκριμένη αγορά είναι σημαντικό. Στα τέλη Ιουνίου 2026, οι δραστηριότητες της Eurobank στη Βουλγαρία εμφάνιζαν καθαρά δάνεια περίπου 9,6 δισ. ευρώ και καταθέσεις περίπου 13,1 δισ. ευρώ.

Πώς προκύπτει η επιβάρυνση των 33 εκατ. ευρώ

Η Eurobank Equities προχωρά σε έναν πρώτο υπολογισμό της δυνητικής επίπτωσης, λαμβάνοντας ως βάση εκτιμώμενα φορολογητέα κέρδη της Postbank ύψους περίπου 280 εκατ. ευρώ για το 2027.

Το εκτιμώμενο όριο αναφοράς, πάνω από το οποίο θα επιβάλλεται η έκτακτη εισφορά, τοποθετείται περίπου στα 181 εκατ. ευρώ.

Με βάση αυτές τις παραδοχές, η διαφορά που θα υπόκειται στον πρόσθετο φόρο διαμορφώνεται κοντά στα 99 εκατ. ευρώ. Η εφαρμογή συντελεστή 33% οδηγεί σε μικτή φορολογική επιβάρυνση περίπου 33 εκατ. ευρώ.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ολόκληρο το ποσό θα μεταφραστεί σε αντίστοιχη μείωση των καθαρών κερδών του ομίλου.

Το Pillar Two περιορίζει τον τελικό «λογαριασμό»

Το κρίσιμο στοιχείο στην εξίσωση είναι το Pillar Two, δηλαδή το διεθνές πλαίσιο για την επιβολή παγκόσμιου ελάχιστου πραγματικού φορολογικού συντελεστή 15% στις μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις.

Οι δραστηριότητες της Eurobank στη Βουλγαρία υπάγονται ήδη σε αυτό το καθεστώς, ενώ ο βασικός εταιρικός φορολογικός συντελεστής στη χώρα βρίσκεται στο 10%.

Αυτό σημαίνει ότι, υπό το υφιστάμενο πλαίσιο, προκύπτει πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση προκειμένου ο πραγματικός συντελεστής να φθάσει το κατώτατο όριο του 15%.

Η Eurobank Equities υπολογίζει αυτή την επιβάρυνση σε περίπου 14 εκατ. ευρώ. Εφόσον η νέα εισφορά των 33% μπορεί να συμψηφιστεί με το συγκεκριμένο ποσό στο πλαίσιο εφαρμογής του Pillar Two, τότε η καθαρή πρόσθετη επιβάρυνση για τη Eurobank θα μειωθεί από τα 33 εκατ. ευρώ στα περίπου 19 εκατ. ευρώ.

Μόλις 1% των κερδών του 2027

Υπό αυτό το σενάριο, η Eurobank Equities θεωρεί ότι η επίπτωση είναι περισσότερο από διαχειρίσιμη για τον όμιλο.

Τα περίπου 19 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν μόλις σε περίπου 1% των εκτιμώμενων καθαρών κερδών της Eurobank για το 2027, γεγονός που περιορίζει αισθητά τη σημασία της νέας φορολογικής επιβάρυνσης σε επίπεδο ομίλου.

Η ανάλυση, πάντως, επισημαίνει ότι πρόκειται ακόμη για προκαταρκτικό υπολογισμό, καθώς δύο παράγοντες θα καθορίσουν το τελικό αποτέλεσμα: αφενός το εάν και με ποια ακριβώς μορφή θα υιοθετηθεί η πρόταση της βουλγαρικής κυβέρνησης και αφετέρου ο τρόπος με τον οποίο η νέα εισφορά θα αλληλεπιδράσει στην πράξη με το Pillar Two.

Με τα σημερινά δεδομένα, πάντως, το βασικό μήνυμα της Eurobank Equities είναι ότι, ακόμη και στην περίπτωση εφαρμογής του νέου φόρου, η επιβάρυνση για τη Eurobank παραμένει περιορισμένη σε σχέση με την κερδοφορία του ομίλου, με τον καθαρό «λογαριασμό» να εκτιμάται περίπου στα 19 εκατ. ευρώ.