Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι απάτες με ηλεκτρονικό χρήμα (όπως οι προπληρωμένες κάρτες). Ωστόσο, ακόμη και σε αυτή την κατηγορία, η αξία των απατηλών συναλλαγών στην Ελλάδα ήταν ιδιαίτερα χαμηλή, μόλις 265.648 ευρώ, έναντι 101,94 εκατ. ευρώ στο σύνολο της ΕΕ.

Όπως σημειώνουν πηγές της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, η χώρα εξακολουθεί να διακρίνεται θετικά στις ασφαλείς συναλλαγές με όλα τα μέσα πληρωμών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, για το 2024:

Μεταφορές πίστωσης
Στην Ελλάδα, το ποσοστό απάτης ήταν 0,001%, ίδιο με τον μέσο όρο της ΕΕ. Η αξία των απατηλών συναλλαγών ανήλθε σε 12,168 εκατ. ευρώ, έναντι 2,52 δισ. ευρώ στην ΕΕ. Καταγράφηκαν 5.032 περιστατικά (0,001%), όταν στην ΕΕ ανήλθαν σε 1.164.217 (0,002%). Τα υψηλότερα ποσοστά σε αξία σημειώθηκαν στη Σλοβενία (0,006%) και σε πλήθος στη Λιθουανία (0,015%).

Άμεσες χρεώσεις
Η Ελλάδα κατέγραψε μηδενικά ποσοστά απάτης, έναντι 0,001% στην ΕΕ, όπου η αξία των απατηλών συναλλαγών έφτασε τα 112,1 εκατ. ευρώ. Το πλήθος στην ΕΕ ανήλθε σε 73.935 συναλλαγές, ενώ στην Ελλάδα δεν καταγράφηκε κανένα περιστατικό. Συνολικά, 13 χώρες της ΕΕ εμφάνισαν μηδενικά ποσοστά απάτης. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στη Γαλλία (πλήθος) και στη Γερμανία (αξία 72,2 εκατ. ευρώ).

Κάρτες πληρωμών
Το ποσοστό απάτης στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 0,017%, σχεδόν στο μισό του μέσου όρου της ΕΕ (0,033%). Η αξία των απατηλών συναλλαγών ανήλθε σε 11,33 εκατ. ευρώ, έναντι 1,294 δισ. ευρώ στην ΕΕ. Σε αριθμό συναλλαγών, η Ελλάδα κατέγραψε 211.974 περιστατικά (0,009%), ενώ στην ΕΕ καταγράφηκαν 17.059.163 (0,015%). Η Γαλλία εμφάνισε τόσο το υψηλότερο πλήθος (7,1 εκατ.) όσο και τη μεγαλύτερη αξία (484 εκατ. ευρώ).

Αναλήψεις μετρητών
Στην Ελλάδα, το ποσοστό απάτης ήταν 0,003%, δηλαδή περίπου το ένα τρίτο του ευρωπαϊκού μέσου όρου (0,010%). Η αξία των απατηλών συναλλαγών ανήλθε σε 1,13 εκατ. ευρώ, έναντι 135,74 εκατ. ευρώ στην ΕΕ. Το πλήθος στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 2.363 συναλλαγές (0,002%), έναντι 373.554 (0,005%) στην ΕΕ. Τα υψηλότερα ποσοστά σε αξία σημειώθηκαν στη Δανία (0,070%), ενώ σε πλήθος και πάλι στη Γαλλία (0,012%).

Ηλεκτρονικό χρήμα
Στις συναλλαγές με ηλεκτρονικό χρήμα, το ποσοστό απάτης στην Ελλάδα ανήλθε σε 0,055%, υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (0,018%). Η αξία των απατηλών συναλλαγών έφτασε τα 265.648 ευρώ, έναντι 101,94 εκατ. ευρώ στην ΕΕ. Το πλήθος στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 8.509 συναλλαγές (0,028%), έναντι 968.945 (0,011%) στην ΕΕ. Το Λουξεμβούργο κατέγραψε τη μεγαλύτερη αξία απατηλών συναλλαγών (45,3 εκατ. ευρώ ή 0,08%), ενώ η Ελλάδα το υψηλότερο ποσοστό σε όρους πλήθους.

Αύξηση της συνολικής απάτης στην ΕΕ, αλλά σταθερό ποσοστό

Όπως αναφέρεται στο σχετικό δελτίο Τύπου, η συνολική αξία απάτης στις πληρωμές στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο αυξήθηκε σε 4,2 δισ. ευρώ το 2024, από 3,5 δισ. ευρώ το 2023 και 3,4 δισ. ευρώ το 2022. Παρ’ όλα αυτά, το ποσοστό απάτης παρέμεινε σταθερό, κοντά στο 0,02% της συνολικής αξίας των συναλλαγών.

Η έκθεση, που καλύπτει την περίοδο 2022–2024, επιβεβαιώνει ότι η υποχρεωτική ισχυρή επαλήθευση ταυτότητας πελάτη (SCA), η οποία θεσπίστηκε το 2020, έχει συμβάλει ουσιαστικά στη συγκράτηση και μείωση των επιπέδων απάτης στις ηλεκτρονικές πληρωμές.

Πρώτες ενδείξεις και προβλήματα

Η πρώτη εβδομάδα εφαρμογής ανέδειξε πλήθος προβλημάτων: τρεις στις δέκα εντολές πληρωμής απορρίπτονται, κυρίως λόγω λανθασμένης αναγραφής ονομάτων ή αναγραμματισμών.
Από τις 1,7 εκατομμύρια συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν από τις 9 Οκτωβρίου, το 31% απορρίφθηκε, καθώς το ΙΒΑΝ δεν ταίριαζε με το όνομα του δικαιούχου, υποχρεώνοντας τους αποστολείς να επαναλάβουν τη διαδικασία μετά από προσεκτικό έλεγχο των στοιχείων.

Λειτουργία της νέας υπηρεσίας

Η νέα υπηρεσία εφαρμόζεται τόσο στο e-banking όσο και στο mobile banking, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας των συναλλαγών.
Ο έλεγχος πραγματοποιείται πριν από την οριστική εντολή μεταφοράς, προειδοποιώντας τον χρήστη αν ο αριθμός λογαριασμού που πληκτρολόγησε αντιστοιχεί πράγματι στο πρόσωπο ή την επιχείρηση που θέλει να πληρώσει.

Σύμφωνα με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών (ΕΕΤ), το σύστημα εμφανίζει ένα από τα εξής τέσσερα αποτελέσματα:

• Ταιριάζει – Το όνομα αντιστοιχεί πλήρως στο ΙΒΑΝ

• Δεν ταιριάζει – Υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ ονόματος και λογαριασμού

• Μερική ταύτιση – Το όνομα μοιάζει, αλλά δεν είναι απόλυτα ίδιο

• Μη διαθεσιμότητα υπηρεσίας – Σε περίπτωση τεχνικού σφάλματος ή αν η τράπεζα του δικαιούχου δεν υποστηρίζει το σύστημα

Η τελική απόφαση εκτέλεσης της μεταφοράς επαφίεται στον πελάτη, ο οποίος μπορεί να προχωρήσει ή να ακυρώσει τη συναλλαγή. Στην πράξη, η διαδικασία μειώνει σημαντικά τα λάθη στις μεταφορές, ιδιαίτερα στις άμεσες πληρωμές (instant payments), που ολοκληρώνονται σε 1-2 δευτερόλεπτα.

Εφαρμογή σε πανευρωπαϊκό επίπεδο

Το σύστημα VoP εφαρμόζεται πανευρωπαϊκά από τις αρχές Οκτωβρίου. Αυτό σημαίνει ότι, όταν κάποιος στέλνει χρήματα σε λογαριασμό του εξωτερικού, πρέπει να αναγράφει το όνομα του παραλήπτη στα λατινικά, όπως εμφανίζεται στο διαβατήριο ή στα τραπεζικά του έγγραφα· διαφορετικά, η συναλλαγή θα απορρίπτεται αυτόματα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι τραπεζικές μεταφορές αντιπροσωπεύουν το 93% της συνολικής αξίας των πληρωμών χωρίς μετρητά.

Στην Ελλάδα, από τις 467,2 εκατομμύρια συναλλαγές συνολικής αξίας 501,9 δισ. ευρώ που διακινήθηκαν το 2024 μέσω της ΔΙΑΣ, οι 390,4 εκατομμύρια (83,6%) αφορούσαν τραπεζικές μεταφορές πίστωσης. Από αυτές, οι 122 εκατομμύρια ήταν ηλεκτρονικές μεταφορές, αυξημένες κατά 44,3% σε σχέση με το 2023. Μάλιστα, πάνω από 57% αυτών ολοκληρώθηκαν άμεσα, ανεβάζοντας τις instant συναλλαγές σε 70,6 εκατομμύρια, ποσοστό αυξημένο κατά 92,1% μέσα σε έναν χρόνο.

Συμπέρασμα

Το νέο σύστημα υπόσχεται περισσότερη ασφάλεια αλλά και προσαρμογή στις ψηφιακές απαιτήσεις της Ευρώπης.
Προς το παρόν, όμως, οι χρήστες χρειάζονται υπομονή και ακρίβεια, καθώς κάθε γράμμα μετράει – κυριολεκτικά – για να περάσει το έμβασμα.

Η ΕΕ θα εφαρμόσει τα πρότυπα που σχετίζονται με τη λεγόμενη θεμελιώδη αναθεώρηση του χαρτοφυλακίου συναλλαγών στις αρχές του 2026 και όχι το 2025, δήλωσε η Mairead McGuinness, Eπίτροπος για τις Χρηματοπιστωτικές Υπηρεσίες και τις Αγορές, σε ομιλία της την Τρίτη στη Φρανκφούρτη.

Η ΕΕ έχει δεχτεί αυξημένες πιέσεις σχετικά με τη λεγόμενη οριστικοποίηση της Βασιλείας ΙΙΙ τους τελευταίους μήνες, με ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, να υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη θα έθετε σε μειονεκτική θέση τις τράπεζές της αν προχωρούσε πρώτη. Ο διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank, Christian Sewing, είχε επίσης καλέσει την Επιτροπή να δράσει, επικαλούμενος τον «σκληρό» διεθνή ανταγωνισμό που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες.

«Αυτή η καθυστέρηση ενός έτους διασφαλίζει παγκοσμίως ίσους όρους ανταγωνισμού, για τις μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες που ανταγωνίζονται άλλους παγκόσμιους παίκτες», δήλωσε η McGuiness. Οι ΗΠΑ είναι απίθανο να εφαρμόσουν τα νέα πρότυπα της Βασιλείας πριν από το 2026, είπε.

Σημειωτέον ότι η επιβολή των μέτρων έχει ήδη καθυστερήσει δύο χρόνια, λόγω της πανδημίας και των αιτημάτων των τραπεζών για ένα επιπλέον έτος προετοιμασίας.
Ορισμένες ρυθμιστικές αρχές φοβούνται τώρα ότι οι πολιτικές αντιδράσεις στις ΗΠΑ, σε συνδυασμό με μια ευρωπαϊκή ατζέντα που επικεντρώνεται περισσότερο στην ανάπτυξη, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ευρύτερη υπαναχώρηση των μέτρων.

«Η καθυστέρηση ενός έτους των κανόνων δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ενθάρρυνση για παρέκκλιση από τη διεθνή αυτή συμφωνία», δήλωσε η McGuinness. Η ΕΕ εξακολουθεί να σχεδιάζει να εφαρμόσει «το μεγαλύτερο μέρος των προτύπων της Βασιλείας» μέχρι την 1η Ιανουαρίου, είπε.

Η εφαρμογή της πλήρους δέσμης μέτρων θα αυξήσει τις κεφαλαιακές απαιτήσεις για τις τράπεζες στην ΕΕ κατά 9,9%. Στις ΗΠΑ, θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο, σύμφωνα με τα εκεί αρχικά σχέδια.