Η μελέτη δίνει ουσιαστικό κίνητρο στους χρόνιους καπνιστές να απαλλαγούν από την επιβλαβή συνήθεια τους, καθώς γνωρίζουν πλέον ότι η προσπάθεια τους θα έχει πράγματι αντίκρισμα στην υγεία τους, σαν να γυρίζουν πίσω το χρόνο.

Ο καρκίνος των πνευμόνων είναι η συνηθέστερη αιτία θανάτου από καρκίνο σε πολλές χώρες. Ο καπνός, που περιέχει χιλιάδες χημικές ουσίες, κάνει ζημιά στο DNA των κυττάρων των πνευμόνων, δημιουργώντας έτσι γενετικά σφάλματα, μερικά από τα οποία είναι εν δυνάμει καρκινογόνα.

Έως τώρα οι μεταλλάξεις λόγω τσιγάρου, οι οποίες μπορούσαν να οδηγήσουν σε καρκίνο των πνευμόνων, θεωρούνταν ότι είναι μόνιμες και ότι παρέμεναν μετά και τη διακοπή του καπνίσματος.

Όμως η νέα έρευνα-έκπληξη δείχνει ότι τα κύτταρα των πνευμόνων που αποφεύγουν τη μετάλλαξη, μπορούν να αποκαταστήσουν τους πνεύμονες σε σημαντικό βαθμό. Αυτό συμβαίνει ακόμη και σε όσους κάπνιζαν ένα πακέτο τη μέρα επί 40 χρόνια, προτού το κόψουν.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη δρα Κέιτ Γκάουερς του Πανεπιστημιακού Κολλεγίου του Λονδίνου (UCL) και τον δρα Πίτερ Κάμπελ του Ινστιτούτου Wellcome Sanger, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Nature", μελέτησαν για πρώτη φορά τις γενετικές επιπτώσεις του καπνίσματος σε βιοψίες πνευμόνων 16 ανθρώπων, καπνιστών, μη και πρώην.

Διαπιστώθηκε ότι, παρόλο που δεν ήσαν καρκινικά, πάνω από εννέα στα δέκα κύτταρα των πνευμόνων των καπνιστών έχουν έως 10.000 έξτρα γενετικές μεταλλάξεις σε σχέση με τους μη καπνιστές, οι οποίες προκλήθηκαν από τις χημικές ουσίες στον καπνό.

Πάνω από ένα στα τέσσερα από αυτά τα κύτταρα είχαν τουλάχιστον μία μετάλλαξη που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε καρκίνο, πράγμα που εξηγεί γιατί ο κίνδυνος καρκίνου των πνευμόνων είναι τόσο μεγαλύτερος στους καπνιστές.

«Η μελέτη μας αποτελεί την πρώτη φορά που οι επιστήμονες μελέτησαν λεπτομερώς τις γενετικές επιπτώσεις του καπνίσματος στα επιμέρους υγιή κύτταρα των πνευμόνων. Βρήκαμε ότι ακόμη και τα υγιή κύτταρα των καπνιστών περιέχουν χιλιάδες μεταλλάξεις, οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν σαν μίνι-χρονοβόμβες έτοιμες για το επόμενο πλήγμα που θα τις οδηγήσει στον καρκίνο», ανέφερε η δρ Γκάουερς.

Όμως στους πρώην καπνιστές ένας μεγάλος αριθμός κυττάρων των πνευμόνων δεν είχαν πια μεταλλάξεις και ήσαν όμοια με τα κύτταρα όσων δεν είχαν ποτέ καπνίσει, άρα είχαν και μικρότερο κίνδυνο καρκίνου. Οι πρώην καπνιστές έχουν τέσσερις φορές περισσότερα υγιή κύτταρα σε σχέση με όσους ακόμη καπνίζουν (γύρω στο 40% των συνολικών κυττάρων των πνευμόνων των πρώην καπνιστών).

Με άλλα λόγια, σύμφωνα με τους ερευνητές, η διακοπή του καπνίσματος δεν σταματά απλώς την περαιτέρω ζημιά στους πνεύμονες, αλλά επίσης επιτρέπει σε νέα υγιή κύτταρα να αντικαταστήσουν τα μεταλλαγμένα, παρέχοντας έτσι αυξημένη προστασία έναντι του καρκίνου. Συνεπώς το κόψιμο του τσιγάρου παρέχει οφέλη σε οποιαδήποτε ηλικία.

«Οι άνθρωποι που καπνίζουν για 30, 40 ή περισσότερα χρόνια, συχνά λένε ότι είναι πια πολύ αργά για να κόψουν το κάπνισμα, καθώς η ζημιά έχει ήδη γίνει. Αυτό που είναι τόσο εντυπωσιακό με τη νέα μελέτη μας και δεν το περιμέναμε, είναι ότι δείχνει πως τελικά ποτέ δεν είναι αργά για να το κόψει κανείς.

Μερικοί άνθρωποι στην έρευνα μας είχαν καπνίσει περισσότερα από 15.000 πακέτα τσιγάρα στη ζωή τους, όμως μέσα σε λίγα χρόνια από τότε που το έκοψαν, πολλά από τα κύτταρα των πνευμόνων τους δεν είχαν πια καμία ένδειξη βλάβης από τον καπνό», τόνισε ο δρ Κάμπελ. «Υπάρχει ένας πληθυσμός κυττάρων που κατά κάποιο τρόπο αντικαθιστούν 'μαγικά' τις βλάβες των αεραγωγών», πρόσθεσε.

Μοιάζουν με σκηνικά βγαλμένα από άλλη δεκαετία, όμως είναι σημερινά και ορισμένα μόνο από τα… απίστευτα που ακούν πίσω από τα ακουστικά τους οι υπάλληλοι του τετραψήφιου «1142».

Ο αντικαπνιστικός νόμος μετρά δύο εβδομάδες καθολικής εφαρμογής σε όλους τους κοινόχρηστους κλειστούς χώρους και ορισμένους υπαίθριους και η ελληνική κοινωνία, παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν αμετανόητοι «θεριακλήδες» όπως είναι οι παραπάνω περιπτώσεις, τον έχει «αγκαλιάσει».

Σύμφωνα με αναλυτικά στοιχεία που έχει στη διάθεσή του ο Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής από τη γραμμή «1142» για τις δύο εβδομάδες λειτουργίας της, μέχρι και την περασμένη Τετάρτη έχουν πραγματοποιηθεί συνολικά 1.534 καταγγελίες για παραβάσεις της αντικαπνιστικής νομοθεσίας.

Ορισμένες από τις καταγγελίες προκαλούν μεγάλη έκπληξη, δεδομένου ότι σε μέσα μεταφοράς, σε χώρους εργασίας, σε δημόσιες υπηρεσίες κ.α. το να ανάψει κάποιος τσιγάρο ήταν η εξαίρεση.

Ο νόμος, δηλαδή, κατά βάση δεν εφαρμοζόταν στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, όπως καφετέριες, μπαρ, εστιατόρια, νυχτερινά κέντρα.

Και όμως, το «1142» έχει λάβει καταγγελία ακόμη και για το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», για χώρο όπου απαγορεύεται αυστηρά το κάπνισμα.

Αυτό που φαίνεται να αλλάζει, πάντως, εκτός από την επιθυμία των Ελλήνων, καπνιστών και μη, να εφαρμοστεί η νομοθεσία σε όλους τους κοινόχρηστους χώρους, είναι ότι οι πολίτες μπαίνουν στη διαδικασία να σκεφτούν να περιορίσουν ή και να διακόψουν τη βλαβερή συνήθεια του καπνίσματος.

Δεν είναι τυχαίο ότι το «1142» έχει συγκεντρώσει τις τελευταίες δύο εβδομάδες 346 αιτήματα βοήθειας διακοπής του καπνίσματος.

Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του ο «Ε.Τ.» της Κυριακής, 1.187 άτομα έχουν ζητήσει γενικές πληροφορίες για τον αντικαπνιστικό νόμο.

Παράλληλα, για αυτές τις δύο εβδομάδες, μέχρι και την Τετάρτη, 526 κλήσεις δεν ολοκληρώθηκαν, 377 άτομα έκλεισαν τη γραμμή πριν συνομιλήσουν με εκπρόσωπο και 300 κλήσεις αφορούσαν σε άλλες περιπτώσεις.

Η καθολική εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου ήταν από τις πρώτες προτεραιότητες της κυβέρνησης στον τομέα της Υγείας.

Κάτι το οποίο αποτελούσε και βασικό πυλώνα του προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας. Στόχος, άλλωστε, είναι να μειωθεί το ποσοστό των καπνιστών κατά 25% μέχρι το 2025.

Η συμμόρφωσή των πολιτών στην εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου αγγίζει στο 84%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, που προέκυψαν από τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος κατά το χρονικό διάστημα 25 Οκτωβρίου με 25 Νοεμβρίου.

Οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν από μικτά κλιμάκια των ελεγκτικών Αρχών υπό το συντονισμό της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, σε 603 καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος στις παρακάτω πόλεις-περιοχές: Αθήνα, Πειραιάς, Γλυφάδα, Περιστέρι, Νέα Σμύρνη, Καλλιθέα, Θεσσαλονίκη, Σέρρες, Βόλος, Λάρισα, Πάτρα, Ρίο, Ναύπλιο, Άργος, Τρίπολη και Ρέθυμνο.

Στους ελέγχους που έγιναν με επιβολή προστίμων, από τις 20 Νοεμβρίου, διαπιστώθηκαν 11 παραβάσεις από καπνίζοντες πολίτες, με συνολικό ποσό προστίμων 1.100 ευρώ και 34 παραβάσεις από επιχειρήσεις, με συνολικό ποσό προστίμων 38.500 ευρώ.

Χθες, Τρίτη, συμπληρώθηκε η πρώτη εβδομάδα λειτουργίας της τηλεφωνικής γραμμής ενημέρωσης και υποστήριξης για τους πολίτες, «1142».

Η γραμμή δέχτηκε συνολικά 2575 κλήσεις, οι οποίες αφορούσαν αναλυτικά:

828 γενικές πληροφορίες για τον αντικαπνιστικό νόμο (32,16%)

796 καταγγελίες (30,91%)

260 αιτήματα βοήθειας για διακοπή καπνίσματος (10,10%)

391 κλήσεις δεν ολοκληρώθηκαν (15,18%)

152 έκλεισαν τη γραμμή πριν συνομιλήσουν με εκπρόσωπο (5,90%)

148 Άλλο (5,75%)

Οι μισές κλήσεις αφορούν σε ερωτήματα ενημέρωσης για τον αντικαπνιστικό νόμο και σε αιτήματα βοήθειας από πολίτες που επιθυμούν να κόψουν το κάπνισμα.

Σύμφωνα με έρευνες, 20.000 συνάνθρωποί μας χάνουν τη ζωή τους ετησίως στην Ελλάδα από το κάπνισμα, ενώ η ίδια αιτία προκαλεί παραπάνω από 700.000 ημέρες νοσηλείας στο Σύστημα Υγείας.