Ύστερα από 37 συναπτά έτη θητείας στον διεθνή οργανισμό, ο Δανός οικονομολόγος ήταν την τελευταία πενταετία διευθυντής του Ευρωπαϊκού Τμήματος του Ταμείου. Στη θέση αυτή προήχθη αφού διετέλεσε υπεύθυνος του ΔΝΤ για το ελληνικό πρόγραμμα και έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στις ταραχώδεις μνημονιακές διαπραγματεύσεις της περιόδου 2010-2014, ξεχωρίζοντας για τη σκληρότητά του, αναφέρει το newmoney.

«Ο Πόουλ έχει εργαστεί στενά και με τις 44 χώρες της Ευρώπης και διαδραμάτισε ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην παροχή αναγκαίων συμβουλών πολιτικής και καθοδήγησης σε πολλές χώρες που πραγματοποίησαν τη μετάβαση σε μια οικονομία της αγοράς μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου», σημείωσε η κ. Γκεοργκίεβα στη δήλωσή της και πρόσθεσε: «Ο Πόουλ είναι γνωστός ως ένας σκληρός (tough-minded) διαπραγματευτής με αρχές και είχε πάντοτε σαν βασικό γνώμονα των προσπαθειών του τη μακροπρόθεσμη ευημερία των πολιτών των κρατών-μελών που υπηρετούμε».

Παρά τις εμμονές και τα τραγικά λάθη του στην Ελλάδα, ο κ. Τόμσεν είδε την καριέρα του στο Ταμείο να απογειώνεται μετά την τετραετή ενασχόλησή του με τη χώρα μας. Η αποχώρησή του εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην περαιτέρω βελτίωση των σχέσεων της Ελλάδας με το ΔΝΤ, οι οποίες έχουν μπει σε νέα τροχιά μετά την πρόωρη αποπληρωμή 2,7 δισ. ευρώ προς το Ταμείο, τη συμφωνία για κλείσιμο της μόνιμης αντιπροσωπείας του στην Αθήνα και τη σχεδιαζόμενη δεύτερη πρόωρη αποπληρωμή άλλων 2 δισ. ευρώ εντός του 2020.

Στην επικείμενη αποχώρηση του Δανού τεχνοκράτη είχε αναφερθεί το ένθετο «business stories» του ΘΕΜΑτος από τις 12 Ιανουαρίου, με αφορμή την απουσία του από τη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με την κ. Γκεοργκίεβα στην έδρα του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον.

Όπως είχε επισημάνει τότε το ΘΕΜΑ, τυπικά ο κ. Τόμσεν βρισκόταν σε άδεια. Ωστόσο, με δεδομένη τη σημασία του ραντεβού, η αρχική πρόβλεψη ήταν να διακόψει την άδειά του, για να παραστεί στη συνάντηση.

Τελικά αυτό δεν έγινε και την κ. Γκεοργκίεβα πλαισίωσαν ο επικεφαλής του Ταμείου για την Ελλάδα Πίτερ Ντόλμαν και ο αναπληρωτής διευθυντής του τμήματος Στρατηγικής και Αναθεώρησης Πολιτικών του ΔΝΤ Τζερονίμ Ζετελμάγιερ, ο οποίος ως μέλος του Peterson Institute έχει αρθρογραφήσει υπέρ της μείωσης των πρωτογενών πλεονασμάτων της Ελλάδας και της μεγαλύτερης ελάφρυνσης του χρέους της. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα στο ΔΝΤ, η παρουσία του κ. Ζετελμάγιερ και η απουσία του κ. Τόμσεν πρέπει να ερμηνευθούν ως απόδειξη της διάθεσης της νέας ηγεσίας του διεθνούς οργανισμού να στηρίξει την Ελλάδα.

Σε αυτό εκτιμάται ότι μπορεί να συμβάλει και η επικείμενη αποστρατεία του κ. Τόμσεν, που συνταξιοδοτείται τον Ιούλιο σε ηλικία 65 ετών.

Σύμφωνα με τον κ. Τόμσεν το ΔΝΤ ζητούσε από το 2012 χαμηλά πλεονάσματα αλλά η ελληνική κυβέρνηση ευθυγραμμιζόταν με τους Ευρωπαίους υπέρ υψηλότερων στόχων για να τους εντυπωσιάσει με την αποφασιστικότητά της.

«Ο εκνευρισμός μας ήταν πολύ μεγαλύτερος πιο πρόσφατα όταν η πρότασή μας για συνταξιοδοτικές και φορολογικές μεταρρυθμίσεις που θα δημιουργούσαν τον χώρο για φιλοαναπτυξιακές δαπάνες παρουσιάστηκαν ως αίτημα για περισσότερη λιτότητα.

Η κυβέρνηση μάλιστα υπερέβαινε εσκεμμένα τον στόχο του πλεονάσματος για να δείξει στους Ευρωπαίους ότι δεν χρειάζεται να εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις που προτείναμε», σχολίασε ο κ. Τόμσεν.

Αρχικά είπε, σύμφωνα με την Καθημερινή, ότι η αρχική εκτίμηση του ΔΝΤ ήταν ότι το κατά κεφαλήν εισόδημα θα επέστρεφε στα προ κρίσης επίπεδα σε οχτώ χρόνια αλλά «τα πράγματα εξελίχθηκαν πολύ χειρότερα».

«Σήμερα το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας είναι ακόμη 22% χαμηλότερο από τα προ κρίσης επίπεδα, συνεπώς έχουμε πολλές εξηγήσεις να δώσουμε» είπε ο κ. Τόμσεν.

Από την άλλη πλευρά ο απερχόμενος πρόεδρός της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, σε συνέντευξή του στους Financial Times, ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) δεν είχε ποτέ ένα σχέδιο B, με την Ελλάδα εκτός του ευρώ.

Όπως σημείωσε ο κεντρικός τραπεζίτης, όταν ένας υπουργός είπε σε συνεδρίαση του Eurogroup ότι η ΕΚΤ θα έπρεπε να έχει από καιρό κόψει τη χρηματοδότηση στην Ελλάδα, του απάντησε: «Αν θέλετε να ωθήσετε την Ελλάδα εκτός του ευρώ, κάντε το. Μη χρησιμοποιείτε την ΕΚΤ για να το κάνετε».

Ο Ντράγκι υποστήριξε ότι η πολιτική που ακολούθησε η ΕΚΤ το 2015, όταν η Ελλάδα έφθασε κοντά στη χρεοκοπία, ήταν αρκετά επιτυχής, καθώς διατήρησε την ενότητα του ευρώ, αποτρέποντας παράλληλα προφανείς παραβιάσεις της Συνθήκης της ΕΕ. Μας είχαν ασκήσει δύο διαμετρικά αντίθετες κριτικές τότε, είπε.

«Η μία ήταν ότι θα έπρεπε να έχουμε κόψει αμέσως την Ελλάδα από κάθε γραμμή χρηματοδότησης, κάτι που θα σήμαινε την πλήρη κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας και πιθανόν την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Η άλλη έλεγε ότι θα έπρεπε να έχουμε προσφέρει απεριόριστη, χωρίς όρους ρευστότητα στην ελληνική κυβέρνηση και την ελληνική οικονομία ό,τι και να γίνει».

Η ρευστότητα που δόθηκε στην Ελλάδα, τόνισε ο Ντράγκι, ήταν σημαντική.

Ο συνολικός δανεισμός στις ελληνικές τράπεζες, από την ΕΚΤ και την Τράπεζα της Ελλάδος, έφθασε, στο ζενίθ της, στα 127 δισ. ευρώ ή το 71% του ΑΕΠ της χώρας.

Μάλιστα, το στέλεχος του Ταμείου χαρακτήρισε «αναξιόπιστη» τη στρατηγική της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για μείωση των «κόκκινων» δανείων σε βάθος ετών.

Ο αξιωματούχος του ΔΝΤ σε συνέντευξη για την κατάσταση της Ευρώπης αναφέρθηκε εκτενώς στην Ελλάδα σημειώνοντας πως η μείωση του αφορολόγητου είναι διαρθρωτικό κι όχι δημοσιονομικό μέτρο – καθώς η Αθήνα έχει αποδείξει πως μπορεί ούτως ή άλλως να πετύχει τα ζητούμενα πρωτογενή πλεονάσματα.

Ακόμα, ο Πόουλ Τόμσεν συμπλήρωσε ότι η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις ώστε να ελευθερώσει πόρους για τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας της, για επενδύσεις, για φορολογικές μεταρρυθμίσεις και για αποκατάσταση των δημόσιων δαπανών που έχουν συμπιεστεί σε εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο κατά τη διάρκεια της κρίσης.

Σχετικά με τα «κόκκινα» δάνεια και το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, ο Πόουλ Τόμσεν απέφυγε να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις, ωστόσο υπενθύμισε την πάγια θέση του Ταμείου που τονίζει την ανάγκη ύπαρξης μιας «αξιόπιστης στρατηγικής» για τη διαχείριση του μεγάλου αριθμού των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Ακόμα, σημείωσε πως χρειάζεται ουσιαστική λύση στο «αγκάθι» των «κόκκινων» δανείων,ώστε το τραπεζικό σύστημα να μπορέσει να χρηματοδοτήσει ξανά την πραγματική οικονομία.

«Γνωρίζουμε πως υπάρχει ένα μεγάλο απόθεμα μη εξυπηρετούμενων δανείων και πως η κεφαλαιακή δομή των ελληνικών τραπεζών βασίζεται αρκετά στον αναβαλλόμενο φόρο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τέλος, ο Πολ Τόμσεν περιέγραψε ως «καλοδεχούμενη» την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου από την Ελλάδα.

«Δεν μπορώ να σας πω για τον δημοσιονομικό χώρο... Εάν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος, είναι καλό να χρησιμοποιείται για πολιτικές που θα στηρίζουν την οικονομία σε δύσκολες εποχές», απάντησε ο Δανός τεχνοκράτης, όταν ρωτήθηκε σχετικά με την πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να αξιοποιήσει το δημοσιονομικό χώρο, προκειμένου να αποφύγει τη μείωση των συντάξεων το 2019.

Όσον αφορά το πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων στις ελληνικές τράπεζες, ο κ. Τόμσεν απέφυγε να μπει σε λεπτομέρειες, λέγοντας ότι «είναι σημαντικό εκείνοι που χαράσσουν πολιτική να έχουν στρατηγική για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων» και σημειώνοντας ότι υπάρχουν μακροχρόνια προβλήματα με τις ελληνικές τράπεζες.

Οι ερωτήσεις για την Ελλάδα τέθηκαν στον κ. Τόμσεν σε συνέντευξη Τύπου στην Κοπεγχάγη, όπου παρουσιάστηκε η έκθεση του ΔΝΤ για την ευρωπαϊκή οικονομία (Regional Economic Outlook for Europe).

Στην έκθεση αυτή το Ταμείο επαναλαμβάνει τις προβλέψεις που ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα στο Μπαλί της Ινδονησίας, σύμφωνα με τις οποίες η ελληνική οικονομία θα γνωρίσει ανάπτυξη 2,4% το 2019 και 2,2% το 2020. Το ΔΝΤ εμφανίζεται έτσι πιο αισιόδοξο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ανακοίνωσε νωρίτερα σήμερα πρόβλεψη για ανάπτυξη 2% ετησίως την τριετία 2018-2020, η οποία μπορεί να φθάσει στο 2,3% το 2019 και το 2020 εάν δεν περικοπούν οι συντάξεις και επιτευχθεί συμφωνία κυβέρνησης-Ευρωπαίων για τις εξαγγελίες Τσίπρα.

Παράλληλα, αφήνει να εννοηθεί ότι δεν έχει αποκλειστεί η επίσπευση της μείωσης του αφορολόγητου, από τις Αρχές του 2019.

Παρά την ελαστική κατά τα φαινόμενα στάση του Πολ Τόμσεν, που εκτίμησε ότι η Ελλάδα θα πιάσει τους στόχους,  το μήνυμά του για το αφορολόγητο ήταν ξεκάθαρο και συνοψίζεται στην ακόλουθη φράση:

«Η ανησυχία μας είναι ότι η τωρινή δημοσιονομική προσαρμογή, που είναι εντυπωσιακή, έχει επιτευχθεί, πιέζοντας πάρα πολύ τις δαπάνες σε επίπεδα που είναι βασικά μη βιώσιμα και στην μεγάλη αύξηση των ήδη υψηλών φορολογικών συντελεστών για μια στενή βάση φορολογουμένων», ανέφερε ο διευθυντής του Ευρωπαϊκού Τμήματος

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ότι το ΔΝΤ θεωρεί πως λίγοι έχουν επιβαρυνθεί με υψηλούς φορολογικούς συντελεστές, άρα θα πρέπει να διευρυνθεί η φορολογική βάση. Ακριβώς αυτό κάνει και το μέτρο της μείωσης του αφορολόγητου, που έχει ήδη ψηφίσει η κυβέρνηση από το 2017 και θα έχει ως αποτέλεσμα να πληρώνουν φόρο ακόμη και οι πολίτες με μηνιαίο εισόδημα 600 ευρώ καθαρά -οι οποίοι θα κληθούν να καταβάλλουν σε ετήσια βάση φόρο ύψους 620 ευρώ, ενώ σήμερα δεν πληρώνουν τίποτα!

Η αναφορά Τόμσεν, παρότι «ντύνεται» με την γενική αρχή ότι «δεν ζητάμε νέα μέτρα», αποτελεί μήνυμα ότι το Ταμείο δεν υπαναχωρεί από την θέση του ότι η ψηφισμένη μείωση του αφορολόγητου θα πρέπει να γίνει από το 2019, αντί για το 2020, που λέει ο νόμος που ψήφισε η κυβέρνηση. Σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, το ζήτημα θα συζητηθεί τον Μάιο στο «Χίλτον», στις επαφές Τσακαλώτου – Τρόικας.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Ουάσινγκτον, ο κ. Τόμσεν εξήγησε ότι στόχος του Ταμείου στις συζητήσεις των επόμενων μηνών δεν θα είναι η επίτευξη των στόχων, αλλά η διαμόρφωση φορολογικών πολιτικών με αναπτυξιακό πρόσημο, ενώ απέφυγε να αποκλείσει το ενδεχόμενο επίσπευσης της μείωσης του ορίου κατά έναν χρόνο.

Ταυτόχρονα, ο Πολ Τόμσεν προειδοποίησε ότι τα χρονικά περιθώρια που απομένουν για ένταξη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα είναι μικρά και λιγοστεύουν γρήγορα, ουσιαστικά διαμηνύοντας στους Ευρωπαίους ότι οι όποιες αποφάσεις θα πρέπει να ληφθούν άμεσα.

Ακόμη, διευκρίνισε πως το πρόγραμμα του ΔΝΤ θα πρέπει να ενεργοποιηθεί εγκαίρως, ώστε να υπάρξει και τουλάχιστον μία αξιολόγηση πριν από την ολοκλήρωσή του, η οποία είναι προγραμματισμένη για το τέλος Αυγούστου.

Ο Πολ Τόμσεν σημείωσε πως η Ελλάδα θα μπορούσε να πετύχει μια «καλή» έξοδο από το πρόγραμμα, χωρίς να χρησιμοποιήσει τον όρο «καθαρή», όμως απέφυγε να τοποθετηθεί για το εάν η Αθήνα θα πρέπει να ζητήσει προληπτική γραμμή στήριξης από τους εταίρους.

Είπε πως οι εν λόγω αποφάσεις ανήκουν στην ελληνική κυβέρνηση και ότι, σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι οι Αρχές να συνεχίσουν και να υποστηρίξουν τις μεταρρυθμίσεις σε βάθος χρόνου.

Απαντώντας για το εάν το ΔΝΤ επιμένει στην εκτίμηση ότι θα χρειαστούν δέκα δισεκατομμύρια ευρώ για τις ελληνικές τράπεζες, είπε ότι θα περιμένει τα αποτελέσματα των «stress tests» και τότε «θα δούμε το θέμα του τι χρειάζεται» για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Για το γεγονός ότι η Ελλάδα βρέθηκε οκτώ χρόνια σε κρίση, αρκέστηκε να σημειώσει ότι υπήρξαν αλλαγές στην πορεία και πως οι συγκυρίες άλλαξαν.

«Θα κάναμε κάποια πράγματα διαφορετικά», παραδέχτηκε το στέλεχος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

«Αυτό που ζητάμε είναι χώρος για τους Έλληνες να αναπνεύσουν, ώστε να ολοκληρώσουν τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται και να ανακάμψουν», σημειώνει ο κ. Τόμσεν, απαντώντας στην ερώτηση για το πώς μπορεί να εξηγηθεί στον Αυστριακό φορολογούμενο ότι πρέπει να γίνει ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Ο κ. Τόμσεν διαβεβαιώνει ότι οι Αυστριακοί πολίτες θα πάρουν όλα τα δανεικά πίσω. «Η Ελλάδα έχει κάνει πολλά, κατάφερε εντυπωσιακή δημοσιονομική προσαρμογή.
Τώρα η χώρα χρειάζεται μεγαλύτερες προθεσμίες για να αποπληρώσει τα χρέης της και μία περίοδο στην οποία θα επωφεληθεί από μορατόριουμ πληρωμών.

Ερωτηθείς για τη σκληρή λιτότητα που, όπως του λέει ο Αυστριακός δημοσιογράφος, τον κατέστησε υπεύθυνο για τις περικοπές και την «κοινωνική δυστυχία», ο Τόμσεν επιχειρεί να αποποιηθεί την ευθύνη δείχνοντας στην κατεύθυνση των ελληνικών κυβερνήσεων: «Ξέρετε, αυτό είναι η ειρωνεία του πράγματος: για κάποια χρόνια τώρα ήμασταν εμείς που απαιτούσαμε μικρότερη δημοσιονομική προσαρμογή. Είναι άδικο να επιρρίπτεται σε εμάς η ευθύνη. Από το πρώτο πρόγραμμα της Ελλάδας το 2010 έχουν αλλάξει πολλά. Οι Ευρωπαίοι έχουν συμφωνήσει με τους Έλληνες σε αυστηρούς στόχους, μη αναγκαίους και φιλόδοξους, που οδήγησαν σε μεγάλες περικοπές. Εμείς ως ΔΝΤ το αποδεχθήκαμε. Έπειτα από κάποια στιγμή, όμως, όταν τα νούμερα ξεκίνησαν να εκτροχιάζονται όλο και περισσότερο απ' τους στόχους, υποδείξαμε ότι κάτι είναι στρεβλό. Είχαμε πει τότε ότι χωρίς επιπρόσθετα μέτρα, αυτά που συμφωνήσατε δεν μπορούν να επιτευχθούν. Γι' αυτό υπάρχει ίσως η αντίληψη ότι αυτοί είναι στόχοι που θέσαμε εμείς. Ωστόσο κάτι τέτοιο δεν ισχύει».

«Έχουμε εγκρίνει το πρόγραμμα, χρειάζεται να στείλουμε αποστολή για να δούμε τα στοιχεία, αλλά δεν έχουμε καμία πρόθεση να προσθέσουμε περαιτέρω πολιτικές», εξήγησε, προσθέτοντας πως «οι πληροφορίες είναι μέχρι τώρα ότι βρισκόμαστε σε δρόμο για να πετύχουμε τους στόχους» και επαναλαμβάνοντας πως «δεν ζητάμε περισσότερα δημοσιονομικά μέτρα», αναφέρει το parapolitika.

Αναφορικά με το χρέος, o Πολ Τόμσεν εξέφρασε την ελπίδα οι συζητήσεις να συνεχιστούν και να υπάρχει σύντομα μια συμφωνία για να προχωρήσουμε.

Ερωτηθείς για την κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών τραπεζών, ο Τόμσεν εστίασε στο πολύ υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων που πρέπει να διορθωθεί. Χαρακτήρισε «εποικοδομητική» τη λύση της ΕΚΤ να διενεργηθούν stress tests θα οποία μπορεί να πετύχουν το σκοπό χωρίς να γίνει πλήρες AQR.

«Θα αξιολογήσουμε αν υπάρχει μια αξιόπιστη στρατηγική για την αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων», είπε.
Ξεχωριστά ο κ. Τόμσεν αναγνώρισε πως η μισθολογική ανάπτυξη στην Ελλάδα είναι χαμηλή και πως το ζητούμενο είναι να προχωρήσουν οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν την παραγωγικότητα και θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας.