Το δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο SWR επισημαίνει ότι: «Μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές κοντά στην Αθήνα παραιτήθηκε ο Έλληνας αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Νίκος Τόσκας. Ο Νίκος Τόσκας δήλωσε ότι δεν μπορεί να συνεχίσει τη θητεία του μετά την απώλεια 89 ανθρώπινων ζωών.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας έκανε δεκτή την παραίτησή του. Η ελληνική κυβέρνηση τονίζει μεν ότι αναλαμβάνει την ευθύνη γι’ αυτή την καταστροφή, αλλά επισημαίνει ότι για τις πυρκαγιές φταίνε οι προηγούμενες κυβερνήσεις διότι τα αυθαίρετα κτίσματα και οι δρόμοι-αδιέξοδα στις πληγείσες περιοχές προέκυψαν κατά τη διάρκεια της δικής τους θητείας».

Η εφημερίδα Augsburger Allgemeine υπό τον τίτλο «ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη παραιτείται μετά από τις δασικές πυρκαγιές», αναφέρει: «Περίπου 90 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις καταστροφικές πυρκαγιές στην Ελλάδα.

Τώρα ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη θέτει την παραίτησή του στη διάθεση του πρωθυπουργού […] Ο Τόσκας, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την αστυνομία, την πυροσβεστική και την προστασία του πολίτη ανέφερε ότι δεν μπορεί να συνεχίσει μετά την απώλεια τόσων ανθρώπων».

Για το ίδιο θέμα η Γερμανική Ραδιοφωνία Deutschlandfunk γράφει στην ιστοσελίδα της: «Στην Ελλάδα παραιτήθηκε ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Τόσκας. Ο λόγος είναι οι δασικές πυρκαγιές που προκάλεσαν το θάνατο πολλών ανθρώπων.

Ο Τόσκας ανέφερε ότι με δεδομένο τον μεγάλο αριθμό των θυμάτων, δεν μπορεί να συνεχίσει. […] Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση ότι απέτυχε και ότι η προειδοποίηση των κατοίκων και η εκκένωση των περιοχών δεν έγιναν αρκετά γρήγορα».

Στο θέμα αναφέρεται και η αυστριακή Der Standard. Υπό τον τίτλο «Μετά τις πυρκαγιές έλληνας αναπληρωτής υπουργός υποβάλει την παραίτησή του», η εφημερίδα αναφέρει μεταξύ άλλων ότι «όπως ανακοίνωσε το γραφείο του πρωθυπουργού, ο Αλέξης Τσίπρας έκανε δεκτό το αίτημα του Νίκου Τόσκα.

Μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές ο Τσίπρας δεχόταν πιέσεις προκειμένου να υπάρξουν παραιτήσεις. […] Οι αρμόδιες για τη δημόσια ασφάλεια αρχές δέχθηκαν κριτική και επειδή επί μέρες υπήρχε σύγχυση για τον ακριβή αριθμό των νεκρών».

Η εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung δημοσιεύει αναλυτικό ρεπορτάζ από το Μάτι με οδοιπορικό και μαρτυρίες κατοίκων από τις πληγείσες περιοχές. Το άρθρο εστιάζει μεταξύ άλλων στις δυνατότητες πρόληψης και αντιμετώπισης πυρκαγιών, σε πιθανές παραλείψεις, στο πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης στην Ελλάδα αλλά και στην έλλειψη εθελοντικού πυροσβεστικού σώματος:

«Μετά τις πυρκαγιές στο Μάτι, που κόστισαν τη ζωή πολλών ανθρώπων, αρκετοί σκέφτονται τώρα πώς θα μπορούσε στο μέλλον να αποφευχθεί μια τέτοια καταστροφή. Το πρόβλημα είναι και η έλλειψη συλλογικού πνεύματος». Στο άρθρο ο δημοσιογράφος μεταξύ άλλων αναφέρει: «Κανείς δεν κατηγορεί το κράτος για το ότι ξέσπασε φωτιά και ότι έφτασε με ιλιγγιώδη ταχύτητα το Μάτι.

Στην Ελλάδα τα ζεστά, ξηρά καλοκαίρια είναι ένα συνηθισμένο φαινόμενο μέρος του οποίου είναι και οι πυρκαγιές. Ούτε για το ότι εκείνη την αποφράδα ημέρα είχε δυτικό άνεμο κατηγορεί κανείς την κυβέρνηση. […] Εδώ υπάρχει όμως ένα άλλο ερώτημα: Στο Μάτι, σε μια περιοχή όπου υπάρχει μεγάλος κίνδυνος πυρκαγιάς δεν υπάρχει σειρήνα συναγερμού, όπως μας επιβεβαίωσε το υπουργείο Εσωτερικών. Γιατί;».

Σύμφωνα με τον υπουργό «δεν έγιναν καθοριστικής σημασίας λάθη σε επίπεδο στρατηγικής», ενώ παραδέχτηκε ότι μπορεί να βρεθούν πολλά λάθη σε τακτικές ενέργειες, όμως υποστήριξε πως δεν υπάρχουν σχέδια ή ενέργειες που θα μπορούσαν να δώσουν λύση στο πρόβλημα της παράνομης δόμησης που διαρκεί «70 χρόνια».

Είπε ότι ειδικά στο Μάτι το 50% των οικοδομών χτίστηκε χωρίς άδεια.

Προσέθεσε ότι τα καιρικά φαινόμενα, με ανέμους ισχύος 11 μποφόρ, ήταν «πρωτόγνωρα», με συνέπεια η πύρινη λαίλαπα να φτάσει από το Νταού Πεντέλης έως το παραλιακό Μάτι μέσα σε μιάμιση ώρα και σημείωσε πως η Πυροσβεστική ήταν καλύτερα προετοιμασμένη για την φετινή αντιπυρική περίοδο σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, όμως «υπάρχουν και ανθρώπινα όρια».

Ο κ. Τόσκας αρνήθηκε για μια ακόμα φορά πως ήταν δυνατή η πλήρης εκκένωση του οικισμού Μάτι στο χρονικό περιθώριο που υπήρχε, λέγοντας ότι παγκοσμίως ουδέποτε έχουν απομακρυνθεί 20.000 άνθρωποι εντός 90 λεπτών.

Απέκρουσε επίσης την κριτική που δέχεται η κυβέρνηση για την ενημέρωση που δόθηκε στον πρωθυπουργό το βράδυ της Δευτέρας, όπου δεν έγινε αναφορά σε νεκρούς παρά το γεγονός ότι υπήρχαν πάμπολλες υπηρεσιακές διαρροές για πολλά θύματα.

Υποστήριξε ότι οι συνέπειες φυσικών καταστροφών δεν είναι άμεσα κατανοητές κι ότι η εικόνα που δόθηκε στον Αλέξη Τσίπρα ήταν «πραγματική», ενώ σχολίασε ειρωνικά πως οι επικριτές του φαίνεται να έχουν «μαντικές ικανότητες».

Όσον αφορά τις πολιτικές συνέπειες, ο αναπληρωτής υπουργός άφησε να εννοηθεί πως δεν προτίθεται να αφήσει την θέση του, με δεδομένο ότι ο πρωθυπουργός απέρριψε την παραίτησή του την Τρίτη.

Είπε πως σε όλη τη ζωή του έχει μάθει να δίνει «μάχες» και θα συνεχίσει σε αυτήν την γραμμή.

Όταν ρωτήθηκε αν ο ίδιος συνειδησιακά νιώθει ότι έγιναν λάθη, παρά τη μη αποδοχή της παραίτησής του, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, δήλωσε ότι καμάρωνε τόσα χρόνια που δεν είχε χάσει στρατιώτη και πρόσθεσε: «πείτε για τα συνειδησιακά σ΄ αυτούς που δεν έκαναν τίποτα τόσα χρόνια». Δήλωσε, πάντως, ότι είναι βαθύτατα θλιμμένος με την καταστροφή.

Τη συνέντευξη Τύπου άνοιξε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Δημήτρης Τζανακόπουλος.

«Παράλληλη υποχρέωση της πολιτείας και της κυβέρνησης είναι να διερευνήσουν τα αίτια της τραγωδίας. Συνεδρίασε υπό τον πρωθυπουργό διυπουργική. Είχε δοθεί εντολή από Τσίπρα προκειμένου να επικοινωνήσει με ξένα κράτη, προκειμένου να δοθεί το δορυφορικό στίγμα των πυρκαγιών. Τα κλιμάκια επιβεβαίωσαν τα ίχνη των δορυφόρων. Έχει ήδη ξεκινήσει έρευνα και έχει δοθεί σχετικός φάκελος στις αρμόδιες δικαστικές αρχές», τόνισε μεταξύ άλλων ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

«Από την πρώτη στιγμή ο πρωθυπουργός είχε δώσει εντολή να διερευνηθούν ταχύτατα και μεθοδικά όλα τα στοιχεία και να μην μείνει τίποτε αναπάντητο», δήλωσε ο Δημήτρης Τζανακόπουλος στην έκτακτη συνέντευξη Τύπου στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Ανακοίνωσε ότι κατόπιν της επιβεβαίωσης από μικτά κλιμάκια της Πυροσβεστικής και του Στρατού, των πληροφοριών που συλλέχθηκαν από δορυφόρους αναφορικά με τις εστίες των πυρκαγιών, ο πρωθυπουργός έδωσε εντολή να διαβιβαστεί ο φάκελος των σχετικών στοιχείων στις δικαστικές αρχές, καθώς και να διεξαχθεί η σημερινή συνέντευξη τύπου προκειμένου όλα τα αποδεικτικά στοιχεία να τεθούν σε γνώση του ελληνικού λαού.

Συγκεκριμένα, ο υπουργός Επικρατείας και κυβερνητικός εκπρόσωπος σημείωσε ότι με την Πυροσβεστική, την Αστυνομία, τον Στρατό και τις άλλες διοικητικές αρχές να εξακολουθούν με αμείωτη ένταση να δίνουν τη δύσκολη μάχη για την αντιμετώπιση των συνεπειών των καταστροφικών πυρκαγιών που οδήγησαν στον άδικο χαμό δεκάδων συνανθρώπων μας, παράλληλη υποχρέωση της κυβέρνησης και των αρχών είναι να διερευνήσουν ενδελεχώς τα αίτια της τραγωδίας αλλά και να ενημερώνουν τους πολίτες για την πορεία των ερευνών.

Ο Δημήτρης Τζανακόπουλος ενημέρωσε ότι σε αυτό το πλαίσιο συνεδρίασε πριν από λίγο υπό τον πρωθυπουργό διυπουργική επιτροπή προκειμένου να εξετάσει τα στοιχεία που συνέλεξαν όλες οι αρμόδιες αρχές για τα αίτια των καταστροφικών πυρκαγιών, μετά από εντολές που είχε δώσει.

Ειδικότερα, ανέφερε ότι ο πρωθυπουργός είχε δώσει εντολή στον υπουργό Άμυνας ο οποίος επικοινώνησε με σύμμαχες χώρες και ζήτησε στοιχεία τόσο από δορυφόρους όσο και από UAV προκειμένου να εξακριβωθούν με ακριβή τρόπο τα στίγματα των πρώτων εστιών φωτιάς τόσο στην Κινέτα όσο και στο Νταού Πεντέλης.

Επίσης, είχε δώσει εντολή στον υπουργό Ψηφιακής Πολιτικής να ενεργοποιήσει τον ΕΛΔΟ, ο οποίος με τη σειρά του πήρε όλα τα διαθέσιμα στοιχεία από ευρωπαϊκά και διεθνή δορυφορικά συστήματα.

Κατόπιν της συλλογής όλων των πληροφοριών αξιολογήθηκαν τα πρώτα στοιχεία και ο πρωθυπουργός έδωσε εντολή να μικτά κλιμάκια της Πυροσβεστικής και του Στρατού να ελέγξουν τα σημεία.

Τα κλιμάκια επιβεβαίωσαν τα στοιχεία των δορυφόρων καθώς βρήκαν τα ίχνη των εστιών από όπου ξεκίνησαν οι πυρκαγιές, ακριβώς εκεί που τα στίγματα των δορυφόρων έδωσαν τις σχετικές πληροφορίες. Πρόσθεσε ότι οι άνδρες της πυροσβεστικής έχουν ξεκινήσει έρευνες οι οποίες συνεχίζονται.

Τέλος, ο Δημήτρης Τζανακόπουλος σημείωσε ότι ο πρωθυπουργός έδωσε εντολή να διαβιβαστεί σχετικός φάκελος με τα στοιχεία στις δικαστικές αρχές, καθώς και να διεξαχθεί η σημερινή συνέντευξη Τύπου προκειμένου όλα τα αποδεικτικά στοιχεία που έχει στη διάθεση της η κυβέρνηση να τεθούν σε γνώση του ελληνικού λαού.

Τη σκυτάλη πήρε ο διευθύνων σύμβουλος του ΨΗΠΤΕ, Γεώργιος Ματζούρης, ο οποίος τόνισε: «Εκλήθη ο διαστημικός οργανισμός να δώσει στοιχεία για τις φωτιές. Η υπηρεσία έδωσε στην πυροσβεστική στοιχεία για την πιθανή έναρξη. Στην προβολή φαίνονται οι αερχικές.

Στην Κινέτα, 12:03 εμφανίζεται η πρώτη πυρκαγιά. 12:35 καταγράφεται από τα δορυφορικά δεδομένα 13 εστίες πυρκαγιές κοντά σε οδικό δίκτυο. Οι εστίες προκαλούν εύλογα ερωτηματικά. Οι δορυφορικές αποτυπώσεις παραδόθηκαν στην Προστασία του Πολίτη. Παράλληλα, στην Ανατολική Αττική εμφανίζονται θερμικά στοιχεία πυρκαγιάς. Επικρατούσαν άνεμοι 120 χλμ την ώρα, με αποτέλεσμα η πυρκαγιά να επεκταθεί πολύ σύντομα στην παραλία».

Ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Νίκος Τόσκας έκανε λόγο για εγκληματικές ενέργειες και εμπρησμό, καθώς υπάρχουν στοιχεία που παραπέμπουν στο συγκεκριμένο συμπέρασμα:

«Πρώτα θα ήθελα να εκφράσω τη βαθιά μου οδύνη για το χαμό τόσων ανθρώπων. Είναι υποχρέωση όλων μας η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Σε ότι αφορά τις έρευνες που γίνονται από την πυροσβεστική και την αστυνομία, θα ήθελα να τονίσω ότι έχουμε σοβαρά ίχνη και στοιχεία για εγκληματική ενέργεια, για εμπρησμό. Παρουσιάστηκαν πολλές άλλες εστίες και πυρκαγιές, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Σε ότι αφορά την πυρκαγιά που ξεκίνησε στην Πεντέλη.

Εκεί μας προβληματίζουν αρκετά ζητήματα. Δεν σας κρύβω ότι υπάρχει εύρημα που μας έχει οδηγήσει σε ανακριτικές έρευνες που προχωρούν πολύ γρήγορα. Μας προβληματίζει και ο τελευταίος εμπρησμός στη Νέα Μάκρη, που απείχαν το ένα μέτωπο από το άλλο 300 μέτρα. Θα ήθελα να τονίσω τις ακραίες κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούσαν σε όλη την περιοχή και να μην ξεχνάμε την ιδιαίτερη αυτοθυσία των πυροσβεστών, αστυνομικών και εθελοντών, που βοήθησαν για τον περιορισμό των απωλειών».

Σε σχετική ερώτηση και μετά από 84 νεκρούς, ο αρχηγός της Πυροσβεστικής, Σωτήρης Τερζούδης, απάντησε: «Δεν θα έκανα τίποτα διαφορετικό, γιατί δεν θα μπορούσα να κάνω τίποτα διαφορετικό».

Στη συνέχεια απάντησε σε ερώτηση ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας, Νίκος Τόσκας,αποκαλύπτοντας ότι έθεσε την παραίτησή του στη διάθεση του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, η οποία δεν έγινε δεκτή: «Οι πολιτικές ευθύνες αφορούν εμένα. Προσπαθώ να βρω ποια είναι τα λάθη και ποιοι έχουν την ευθύνη, σας λέω ότι δεν μπορώ να βρω μεγάλα λάθη επιχειρησιακά σε όλη αυτήν την κατεύθυνση των επιχειρήσεων. Φυσικά οι απώλειες είναι μεγάλες και μας έχουν συγκλονίσει όλους, πάνω απ’ όλους εμάς που διαχειριστήκαμε αυτήν την κατάσταση. Την επομένη μέρα της τραγωδίας, ζήτησα, για λόγους συνειδησιακούς, την παραίτησή μου από τον πρωθυπουργό και εκείνος μου είπε ότι είναι η ώρα της πάλης. Εγώ έθεσα την παραίτησή μου στον κ. πρωθυπουργό και δεν την έκανε δεκτή».

Απαντώντας σε άλλη ερώτηση, είπε: «Έχουμε μιλήσει για διάφορα συμφέροντα σε άλλες περιοχές που έχουμε υπόπτους που έκαναν παράνομες πράξεις. Για τη συγκεκριμένη περίπτωση δεν ξέρω τη στόχευση, αλλά έχουμε συγκεκριμένα στοιχεία που μας δείχνουν εγκληματική ενέργεια».

Σε ερώτηση προς τον αρχηγό της Πυροσβεστικής για το αν υπήρξε εντολή για εκκένωση της περιοχής, απάντησε: Στο κρίσιμο διάστημα ήταν 40 οχήματα. Η λέξη ικανοποιημένος με τόσα θύματα δεν ταιριάζει. Είμαι δυστυχισμένος. Βάσει της διεθνούς βιβλιογραφίας, με φλόγες τριών μέτρων, πάει μόνο το όχημα. Εδώ είχαμε 30 και 40 μέτρα φλόγες.

Όλα αυτά καθιστούσαν αδύνατη την αντιμετώπιση της φωτιάς. Δεν μπορούσαμε. Ο επικεφαλής της πυρκαγιάς με διαβεβαίωσε ότι εισηγήθηκε την εκκένωση. Ερευνούμε το πότε. Όταν ειπώθηκε στον δήμαρχο, το μέτωπο ήταν στον Νέο Βουτζά. Το ζήτημα είναι απλό. Όλη η διάρκεια του φαινομένου ήταν 1,5 ώρα. Η οδηγία μιλάει για εκκένωση εγκαίρως. Δεν υπάρχει προηγούμενο εκκένωσης σε πολεοδομικά συγκροτήματα με τόσο πληθυσμό.

Τότε παρενέβη ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, λέγοντας πως «ότι το ζήτημα της εκκένωσης είναι κρίσιμο» και παρέδωσε τη σκυτάλη στον Δημοσθένη Αναγνωστάκη, υπεύθυνο για τη διαχείριση ανθρώπινου υλικού της Πυροσβεστικής, ο οποίος είπε ότι «η αστυνομία έκανε εξαιρετική δουλειά, αφήνοντας ελεύθερη την έξοδο προς τη Ραφήνα και την Αθήνα και εμπόδισε την είσοδο. Τα αυτοκίνητα που κάηκαν ήταν στις παράλληλες οδούς, στο Μάτι. Εκεί υπήρχε μεγάλος αριθμός οχημάτων και ανθρώπων. Αν είχαν φύγει 30 λεπτά νωρίτερα, θα επιτάχυναν τη διαφυγή τους.

Το θερμικό κύμα ήταν τέτοιο, που οι ζάντες των οχημάτων έλιωσαν. Το αλουμίνιο λιώνει 1600 βαθμούς κελσίου. Το τιτάνιο λιώνει στους 1666 βαθμούς Κελσίου. Αυταπάτη το κλίμα ασφάλειας ότι η Μαραθώνος θα μπορούσε να σταματήσει τη φωτιά και δεν το καλλιέργησε κανένας επίσημος φορέας. Κάθε σχέδιο εκκένωσης απαιτεί χρόνο. Βεβαίως και έγιναν οι προσπάθειες. Μπορούσε όμως να το υλοποιήσει; Σε 30 λεπτά μπορείτε να προλάβετε μία απόσταση 4 χιλιομέτρων; Η περιφέρεια έστειλε 11 λεωφορεία. Μία και είκοσι το βράδυ, έδωσα εντολή να απομακρυνθούν, διότι κανείς πολίτης δεν δήλωσε συμμετοχή.

Σε παρέμβασή του ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, τόνισε ότι δεν έχει ευθύνη η Πυροσβεστική για την εκκένωση, αλλά η τοπική αυτοδιοίκηση και πρόσθεσε ότι «το συγκεκριμένο φαινόμενο που ολοκληρώθηκε σε 1,5 ώρα και προξένησε τους τραγικούς θανάτους, ήταν τόσο γρήγορο που σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να γίνει εκκένωση ενός οικισμού 15-20 χιλιάδες κατοίκους.

Χρειάζεται 5-6 ώρες ίσως και μία ημέρα για να εκκενωθεί η πόλη. Ούτε καν να αρχίσει ένα τέτοιο σχέδιο δεν θα μπορούσε. Δεν ήταν ανθρωπίνως δυνατόν να γίνει εκκένωση σε 1,5 ώρα. Οι κατασκηνώσεις έχουν διαφορετικό σχεδιασμό. Άστοχο και άτοπο να κάνουμε συγκρίσεις».