Η εξέλιξη όπως είπε σε δηλώσεις του στην ΕΡΤ εντάσσεται σε μια εθνική προσπάθεια που ξεκίνησε το 2014 και συνεχίζεται με στόχο να διαπιστωθεί εάν η Ελλάδα διαθέτει εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα φυσικού αερίου.

Τα οφέλη για το Δημόσιο

Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, τα έσοδα του ελληνικού Δημοσίου προκύπτουν από:

• Εταιρικό φόρο 20%.
• Περιφερειακό φόρο 5%.
• Δικαιώματα (royalties) που κυμαίνονται από 4% έως 15% επί της παραγωγής, ανάλογα με τον όγκο εξόρυξης.
• Μπόνους υπογραφής και πρώτης παραγωγής.
• Ενοίκια παραχώρησης και κονδύλια για εκπαίδευση εγχώριου προσωπικού.

Συνολικά, εκτιμάται ότι περίπου το 40% των κερδών από πιθανή παραγωγή θα κατευθύνεται στο ελληνικό Δημόσιο, χωρίς να υπολογίζεται τυχόν πρόσθετη συμμετοχή του κράτους σε εταιρικά σχήματα.

Το ενεργειακό πλαίσιο και ο στόχος του 2050

Η προοπτική αξιοποίησης κοιτασμάτων τίθεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει θέσει ως στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Παράλληλα, ο κ. Στεφάτος, επισήμανε ότι η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα απαιτεί χρόνο, ενώ το φυσικό αέριο θεωρείται καύσιμο-γέφυρα, με χαμηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα σε σχέση με άλλα ορυκτά καύσιμα, ιδίως όταν συνδυάζεται με τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα.

Η συμφωνία υπεγράφη παρουσία των υπουργών Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ, Εσωτερικών (και επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας) Νταγκ Μπέργκαμ, του υπουργού Περιβάλλοντος – Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, από τους δρα Τζον Αρντιλ, αντιπρόεδρο για τις διευθνείς ερευνητικές δραστηριότητες (Global Exploration) της ExxonMobil, Ανδρέα Σιάμισιη, διευθύνοντα σύμβουλο της Helleniq Energy, και Μαθιό Ρήγα, διευθύνοντα σύμβουλο του Ομίλου Energean.

«Εχουμε ερευνητική δραστηριότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και την επεκτείνουμε στην Ελλάδα», τόνισε στην ομιλία του ο κ. Αρντιλ ο οποίος στάθηκε επίσης στη σημασία της εκμετάλλευσης εγχώριων πηγών ενέργειας για τη μείωση του κόστους την ασφάλεια εφοδιασμού, την υποστήριξη της τεχνητής νοημοσύνης και την ανάπτυξη.

Ο κ. Μαθιός δήλωσε υπερήφανος για τη συμμετοχή της αμερικανικής πολυεθνικής στο «οικόπεδο 2» στο οποίο όπως σημείωσε, «εργαζόμαστε από το 2020 και έχει την προοπτική να κάνει την Ελλάδα ανεξάρτητη. Με την στήριξη των ΗΠΑ θα κάνουμε την πρώτη γεώτρηση μετά από 40 χρόνια, είναι καιρός η Ελλάδα να βρει τις δικές της πηγές εφοδιασμού με φυσικό αέριο». Προσδιόρισε δε χρονικά τη γεώτρηση στο 2026-2027.

«Οικόπεδο 2»

Ο κ. Σιάμισιης τόνισε ότι το «οικόπεδο 2» είναι το πιο ώριμο και περνά στην επόμενη φάση εξερεύνησης. Εκανε επίσης λόγο για μεγάλο βήμα τόσο για την Κοινοπραξία αλλά και για την Ελλάδα και την Ευρώπη συνολικά.

Πιθανούς πόρους ύψους 7 tcf (200 δισεκ. κυβικά μέτρα) φυσικού αερίου «κρύβει» το «οικόπεδο 2» στο Ιόνιο στο οποίο συμμετέχει από σήμερα η μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία του κόσμου ExxonMobil, από κοινού με την Energean και την Helleniq Energy.

Τις σχετικές εκτιμήσεις ανέφερε πρόσφατα ο διευθύνων σύμβουλος της Energean, Μαθιός Ρήγας σε οικονομικό συνέδριο σημειώνοντας ακόμη ότι  ακόμη ότι η συγκεκριμένη είναι η μόνη παραχώρηση στην οποία θα ήταν δυνατό να πραγματοποιηθεί ερευνητική γεώτρηση μέσα στην επόμενη διετία.

Η προοπτική αυτή αποκτά νέα ώθηση μετά την συμφωνία που υπεγράφη σήμερα για τη συμμετοχή της ExxonMobil στο εγχείρημα.

Το «οικόπεδο 2» βρίσκεται το Ιόνιο Πέλαγος, 30 χλμ. δυτικά της Κέρκυρας. Το δυτικό όριο είναι το θαλάσσιο όριο Ελλάδας-Ιταλίας. Σύμφωνα με την Ελληνική Διαχιειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων : τα βάθη του νερού κυμαίνονται από 500 μ. έως 1.500 μ. και η περιοχή ανήκει στη γεωλογική ενότητα της Απούλιας πλατφόρμας. Η ύπαρξη επιβεβαιωμένου πετρελαϊκού συστήματος στη Δυτική Ελλάδα (Δυτικό Κατάκολο) και στην Αδριατική Θάλασσα καθιστούν την εν λόγω περιοχή ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα.

Το 2022 έγινε πρόσκτηση 2244 τ. χλμ. Τρισδιάστατων (3D) σεισμικών δεδομένων.

ΥΠΕΝ: Ψήφος εμπιστοσύνης η συμμετοχή της ExxonMobil στο Block 2

Ως ψήφο εμπιστοσύνης για την Ελλάδα χαρακτηρίζουν πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας τη συμφωνία που υπεγράφη σήμερα ανάμεσα στην ExxonMobil, την HelleniQ Upstream και την Energean Hellas για παραχώρηση ποσοστών συμμετοχής στο Block 2 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο. Η συμφωνία αυτή – προστίθεται – συνοδεύεται από την πρόθεση έρευνας και υπεράκτιας γεώτρησης στο εν λόγω οικόπεδο από την νέα κοινοπραξία.

Η παραχώρηση ανήκει σήμερα κατά 75 % στην Energean Hellas και 25 % στην HelleniQ Upstream. Μετά τη σημερινή συμφωνία τα ποσοστά της κοινοπραξίας διαμορφώνονται ως εξής: ExxonMobil 60%, Energean Hellas 30%, HelleniQ Upstream Δυτική Κέρκυρα 10 %. H Energean παραμένει Διαχειριστής (Operator) στη διάρκεια της ερευνητικής περιόδου, ενώ σε περίπτωση ανακάλυψης κοιτάσματος υδρογονανθράκων, για την ανάπτυξή του τη Διαχείριση θα αναλάβει η ExxonMobil.

Οι ίδιες πηγές του ΥΠΕΝ αναφέρουν:

«Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη υλοποιεί με συνέπεια και αυτοπεποίθηση τη δέσμευση της για την αξιοποίηση του υποθαλάσσιου πλούτου της χώρας μας και κατ’ επέκταση ανάπτυξη του τομέα υδρογονανθράκων με μακρόπνοο ορίζοντα.

Σήμερα η Ελλάδα λαμβάνει μια ακόμη ψήφο εμπιστοσύνης, καθώς υπεγράφη ανάμεσα στην ExxonMobil, την HelleniQ Upstream και την Energean Hellas συμφωνία παραχώρησης ποσοστών συμμετοχής στο Block 2 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο. Η συμφωνία αυτή συνοδεύεται από την πρόθεση έρευνας και υπεράκτιας γεώτρησης στο εν λόγω οικόπεδο από την νέα κοινοπραξία.

Η ανακοίνωση αυτή έρχεται 40 χρόνια μετά την τελευταία υπεράκτια γεώτρηση που πραγματοποιήθηκε σε περιοχές εντός της ελληνικής Επικράτειας. Σημειώνεται ότι η τελευταία φορά που εκτελέστηκε εξερευνητική γεώτρηση στο θαλάσσιο χώρο για την ανακάλυψη νέου κοιτάσματος ήταν οι δύο γεωτρήσεις Νηρέας-1 και Ολυμπία-1 στα ανοικτά του Θερμαϊκού κόλπου το 1986.

Το Block 2 αποτελεί την πλέον ώριμη παραχώρηση για τη διενέργεια ερευνητικής γεώτρησης, προκειμένου να διαπιστωθεί η ύπαρξη αξιοποιήσιμου κοιτάσματος υδρογονανθράκων με πιθανότητες επιτυχίας της τάξης του 15-18% (Υψηλό Ρίσκο – Υψηλή Απόδοση). Τυπικά, η δέσμευση για την πραγματοποίηση ερευνητικής γεώτρησης θα πρέπει να έχει ληφθεί έως τον Μάρτιο του 2026 προκειμένου να υποβληθεί επίσημα το αίτημα μετάβασης στην επόμενη (δεύτερη) ερευνητική περίοδο προς την ΕΔΕΥΕΠ. Η διενέργειά της, εφόσον προχωρήσουν ομαλά οι απαιτούμενες αδειοδοτικές διαδικασίες, είναι εφικτή μέσα στην επόμενη διετία.

Η ερευνητική γεώτρηση Ασωπός-1 θα εξετάσει έναν πιθανό ταμιευτήρα ανθρακικών πετρωμάτων σε βάθος 4000 μ και αφορά δυνητικό κοίτασμα περίπου 200 δισεκ. κυβικών μέτρων (bcm) φυσικού αερίου.

Το 2022 έγινε πρόσκτηση 2244 τ. χλμ. τρισδιάστατων (3D) σεισμικών δεδομένων η επεξεργασία και εμηνεία των οποίων επιβεβαίωσε ως ωριμότερο στόχο για διενέργεια ερευνητικής γεώτρησης τη δομή «Ασωπός». Η αρχική εκτίμηση των πιθανών πόρων (Gas Initially In Place) είναι της τάξης των 7,0 τρισεκ. κυβικών ποδιών (tcf) ή περίπου 200 δισεκ. κυβικών μέτρων (bcm) φυσικού αερίου.

Στόχος είναι η επιβεβαίωση ενός νέου γεωλογικού σεναρίου (geological play, όπως είναι ο όρος στον τομέα της έρευνας υδρογονανθράκων) σε μια από τις μεγαλύτερες χαρτογραφημένες δομές στην περιοχή της Μεσογείου η οποία δεν έχει ακόμη ερευνηθεί με γεώτρηση. Η ερευνητική γεώτρηση Ασωπός-1 θα τεστάρει έναν πιθανό ανθρακικό ταμιευτήρα σε βάθος νερού 850 μ. φθάνοντας σε ένα συνολικό βάθος 4000 μ κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Το Μπλοκ 2 παραχωρήθηκε αρχικά στην κοινοπραξία των εταιρειών Total 50%, Edison 25% και ΕΛΠΕ 25%, τον Μάρτιο του 2018. Τον Φεβρουάριο του 2021 η Energean Hellas απέκτησε το μερίδιο 50% που κατείχε η Τotal στο Block 2 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο και κατέστη, παράλληλα, Διαχειριστής (Οperator) στη συγκεκριμένη παραχώρηση.

Η εταιρεία, μέσω της εξαγοράς του τομέα της έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων της Edison, ανέλαβε το επιπλέον 25%, οπότε το συνολικό ποσοστό της στην παραχώρηση ανήλθε στο 75%. Μερίδιο 25% στην παραχώρηση ανήκε στην HelleniQ Upstream Δυτική Κέρκυρα (πρώην όμιλος Ελληνικών Πετρελαίων).

Το Block 2 βρίσκεται στο Ιόνιο Πέλαγος, 30 χλμ. δυτικά της Κέρκυρας και έχει έκταση 2,422.1 τ. χλμ.. Προς τα δυτικά εκτείνεται έως το θαλάσσιο όριο της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας-Ιταλίας. Τα βάθη του νερού κυμαίνονται από 500 μ. έως 1.500 μ. και η περιοχή ανήκει στη γεωλογική ενότητα της Προ-Απούλιας Ζώνης.

Αν και στο αρχικό ερευνητικό πρόγραμμα, δεν προβλεπόταν η εκτέλεση τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών, κατόπιν επιστημονικά τεκμηριωμένης πρότασης και προτροπής της ΕΔΕΥΕΠ, η Energean αποδέχθηκε να αναβαθμίσει το προβλεπόμενο πρόγραμμα δισδιάστατων (2D) σεισμικών ερευνών με τρισδιάστατο (3D) πρόγραμμα σεισμικών ερευνών. Η ανάληψη της διαχείρισης του Μπλοκ 2 από την Energean Hellas έγινε τον Φεβρουάριο του 2021 κατόπιν εισήγησης της ΕΔΕΥΕΠ και σύμφωνης γνώμης του ΥΠΕΝ, οπότε και απέκτησε το μερίδιο 50% που κατείχε η Τotal στο Block 2 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο και κατέστη, παράλληλα, Διαχειριστής (Οperator) στη συγκεκριμένη παραχώρηση. Η εταιρεία, μέσω της εξαγοράς του τομέα της έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων της Edison, ανέλαβε επιπλέον το 25%, οπότε το συνολικό ποσοστό της στην παραχώρηση ανήλθε στο 75%. Μερίδιο 25% στην παραχώρηση ανήκε στην HelleniQ Upstream Δυτική Κέρκυρα (πρώην όμιλος Ελληνικών Πετρελαίων). Η διαδικασία αυτή, ολοκληρώθηκε σε χρόνο-ρεκόρ, το Δεκέμβριο του 2021, κατόπιν άμεσων ενεργειών της ΕΔΕΥΕΠ και του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Το 2022, εκτελέστηκε με απόλυτη επιτυχία η τρισδιάστατη (3D) σεισμογραφική έρευνα από το ερευνητικό σκάφος Ramform Hyperion (ναυαρχίδα της PGS, σήμερα TGS) η οποία ουσιαστικά χαρτογράφησε όλο το μπλοκ. Οι έρευνες εκτελέστηκαν, εφαρμόζοντας παράλληλα τα πλέον αυστηρά μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας τα οποία η ΕΔΕΥΕΠ παρακολούθησε και επιβεβαίωσε στο πεδίο με δικούς της εξιδεικευμένους παρατηρητές. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι με την έρευνα αυτή η κοινοπραξία υπερέβη σημαντικά την αρχικά συμφωνημένη ελάχιστη οικονομική υποχρέωση για έρευνες στο μπλοκ, μια απόφαση που σήμερα αποδίδει σημαντικά αποτελέσματα.

Σημαντικές ανακοινώσεις σε σχέση με τις έρευνες υδρογονανθράκων είχε αναγγείλει νωρίτερα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου κατά την εναρκτήρια ομιλία στη συνεδρίαση .

Ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι στόχος είναι «να υποστηρίξουμε την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή», ότι η παρουσία πετρελαϊκών εταιρειών όπως οι Exxon Mobil και Chevron ενισχύουν τις ελληνικές θέσεις ενώ υπενθύμισε ότι το πρόγραμμα παραχωρήσεων της Λιβύης προσαρμόζεται στη μέση γραμμή.

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ, τόνισε ότι η Ελλάδα είναι το τέλειο σημείο εισόδου για το φυσικό αέριο που θα υποκαταστήσει το αέριο από τη Ρωσία στην Ευρώπη. «Στις ΗΠΑ έχουμε μεγάλα αποθεματα και έχουμε την ευκαιρία να υποκαταστήσουμε κάθε κυβικό μέτρο αερίου απο τη Ρωσία στη Δυτική Ευρώπη, με ασφάλεια εφοδιασμού και μειωμένο κόστος, προς αμοιβαίο όφελος. Κάθε κυβικό ρωσικού αερίου που δεν θα διοχετευθεί στην Ευρώπη θα μείνει στο έδαφος και δεν θα χρηματοδοτήσει την πολεμική μηχανή του Πούτιν. Η Ελλάδα είναι το τέλςιο σημείο εισόδου με τις κατάλληλες υποδομές».

Η συμμετοχή στον διαγωνισμό της Chevron αναμένεται να αναβαθμίσει τη γεωπολιτική ισχύ της χώρας.

Σε μία περίοδο που το παιχνίδι με τους υδρογονάνθρακες ανοίγει σε Λιβύη και Αίγυπτο η πιθανή παρουσία και της Chevron σε συνδυασμό με την ήδη δραστηριότητα της ExxonMobil στα θαλάσσια οικόπεδα «Δυτικά της Κρήτης» και «Νοτιοδυτικά της Κρήτης», η Ελλάδα θα χτίσει μία πιο ισχυρή θέση στην περιοχή.

Με την ολοκλήρωση του Διεθνούς Διαγωνισμού για παραχώρηση δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης και στις νοτίως της Πελοποννήσου, και σε συνέχεια ανακοίνωσης της HELLENiQ Energy, από κοινού με τη CHEVRON, για υποβολή προσφοράς, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε:

«Σήμερα, η κοινοπραξία Chevron και Helleniq Energy ανακοίνωσε τη συμμετοχή της στον διεθνή διαγωνισμό για τα 4 θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου.

Έτσι, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για την αξιοποίηση του υποθαλάσσιου ενεργειακού πλούτου της Πατρίδας μας.

Πρόκειται για μία εξέλιξη Ελπίδας και Προοπτικής για τη χώρα μας.

Η Ελλάδα, με εθνική αυτοπεποίθηση, βάζει γερά θεμέλια για την ενεργειακή της αυτάρκεια και αξιοποιεί τη γεωπολιτική της θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη εκπληρώνει το καθήκον της προς τα παιδιά μας και τις επόμενες γενιές, υλοποιώντας τις δεσμεύσεις της για μια Ελλάδα ενεργειακά ασφαλή, επενδυτικά ελκυστική και γεωπολιτικά ισχυρή.

Από αύριο προχωρούμε ακόμη πιο αποφασιστικά, πιο γρήγορα, ξεκλειδώνοντας τις δυνατότητες της χώρας μας για πρόοδο και ευημερία για όλες τις Ελληνίδες, για όλους τους Έλληνες».

Η συμμετοχή στη διαδικασία αυτή για τη HELLENiQ Energy στοχεύει στο να συμπληρώσει τις περιοχές στις οποίες ήδη έχει δραστηριότητα σε έρευνα και παραγωγή, ενώ για την CHEVRON σηματοδοτεί την είσοδο της στην Ελλάδα.

Ο ενεργειακός κολοσσός σχεδιάζει, μετά την ολοκλήρωση των δισδιάστατων σεισμικών ερευνών τον περασμένο Φεβρουάριο στις παραχωρήσεις – όπου έχει μαζί με τον ελληνικό ενεργειακό όμιλο Helleniq Energy τα δικαιώματα έρευνα κι εκμετάλλευσης – «Δυτικά της Κρήτης» και «Νοτιοδυτικά της Κρήτης» την πρώτη ερευνητική γεώτρηση.

Ο προγραμματισμός δείχνει το γεωτρύπανο να πέφτει σε στόχο προς το τέλος του 2024 ή το 2025. Και προς επιβεβαίωση των παραπάνω σχεδίων της ExxonMobil έρχονται οι πρόσφατες δηλώσεις του αντιπροέδρου και επικεφαλής των δραστηριοτήτων της κ. John Ardill στο S&P Global: «Μετά την ανακάλυψη του κοιτάσματος Γλαύκος το 2019 στην Κύπρο, η ExxonMobil ολοκλήρωσε τρισδιάστες σεισμικές έρευνες υπεράκτια της Κύπρου και δισδιάστατες σεισμικές έρευνες ανοικτά της Κρήτης», είπε προσθέτοντας ότι «σχεδιάζει γεώτρηση στην περιοχή στο τέλος του 2024 ή το 2025».

Τα γεωφυσικά δεδομένα

Σύμφωνα με πληροφορίες του Βήματος, οι τρεις πετρελαϊκές ExxonMobil, Helleniq Energy και Energean που δραστηριοποιούνται στις θαλάσσιες παραχωρήσεις της Κρήτης και του Ιονίου Πελάγους βρίσκονται στη φάση της ολοκλήρωσης της επεξεργασίας των δεδομένων που συνέλεξαν από τις σεισμικές έρευνες της περιόδου 2022-2023 και προχωρούν στην ερμηνεία τους.

Αρμόδιες πηγές εξηγούν στο «Βήμα», «αυτό που κάνουν οι γεωλόγοι των πετρελαϊκών είναι η λεπτομερής χαρτογράφηση στόχων. Με τη βοήθεια της επιστήμης διεισδύουν σε αυτούς και αναλύουν τις πιθανότητες για τη μετανάστευση και παγίδευση υδρογονανθράκων που δημιουργούν τα κοιτάσματα φυσικού αερίου. Αν στους στόχους αυτούς διαπιστώσουν ότι πληρούνται οι προαναφερόμενες συνθήκες τότε τα επιτελεία των πετρελαϊκών αναλύουν το μέγεθος, δηλαδή τον πιθανό όγκο φυσικού αερίου που μπορεί να βρίσκεται παγιδευμένος στο υπέδαφος».

Οι ίδιες πηγές λένε στο «Βήμα», πως «αν ικανοποιούνται τα παραπάνω γεωλογικά δεδομένα τότε γίνεται και εκτίμηση του κόστους εξόρυξης. Η κάθε γεώτρηση υπολογίζεται σε πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια. Έτσι οι πετρελαϊκές καταλήγουν τελικά στο αν αξίζει να προχωρήσουν σε περαιτέρω επενδύσεις για την επαλήθευση της ερμηνείας των σεισμικών δεδομένων».

Οι σεισμικές έρευνες

Στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 2022 η κυβέρνηση και ο ίδιος ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάσισαν την επίσπευση των ερευνών για τον εντοπισμό πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου στα blocks που έχουν παραχωρηθεί σε επενδυτές.

Η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) έτρεξε όλες τις διαδικασίες για την επίτευξη του κυβερνητικού στόχου.

Από τον Ιανουάριο του 2022 έως το Φεβρουάριο του 2023, υλοποιήθηκαν 7 θαλάσσιες σεισμικές έρευνες (τέσσερις 2D και τρεις 3D). Πραγματοποιήθηκαν με ειδικά σεισμογραφικά σκάφη στις θαλάσσιες παραχωρήσεις «Δυτικά της Κρήτης» και «Νοτιοδυτικά της Κρήτης», «Μπλοκ 10 – Κυπαρισσιακός Κόλπος», «Ιόνιο» και «Μπλοκ 2 – Δυτικά της Κέρκυρας».

Με την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών επιτεύχθηκε η χαρτογράφηση του υπεδάφους σε έκταση μεγαλύτερη των 12.583 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Το κόστος των θαλάσσιων ερευνών, σύμφωνα με πληροφορίες του Βήματος, ανήλθε στα περίπου 52 εκατομμύρια ευρώ, που αντιστοιχεί σε αύξηση των επενδύσεων κατά 150% συγκριτικά με τις δεσμεύσεις για ελάχιστες δαπάνες σύμφωνα με τις συμβάσεις παραχώρησης των μισθώτριων εταιρειών.
Πάντως, η πλέον ώριμη περιοχή για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση είναι η χερσαία παραχώρηση «Ιωάννινα» η οποία κι έχει μισθωθεί στην ελληνική πολυεθνική Energean. Ο σχεδιασμός της δείχνει την άφιξη του γεωτρύπανου εντός του 2024.

Πετρέλαιο και φυσικό αέριο

Αν και η Ευρώπη βαίνει ολοταχώς προς την εποχή του δραστικού περιορισμού των εκπομπών CO2 το 2030 και των μηδενικών εκπομπών το 2050, εντούτοις αναλύσεις πετρελαϊκών και άλλων διεθνών οργανισμών δείχνουν αύξηση της ζήτησης των ορυκτών καυσίμων.

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ExxonMobil κ. Darren Woods, κατά την ανακοίνωση των οικονομικών αποτελεσμάτων εξαμήνου, δήλωσε ότι αναμένει ιστορική ζήτηση πετρελαίου φέτος και τον επόμενο χρόνο. “Θα δούμε μια ανοδική πίεση λόγω των αλλαγών στη ζήτηση και των περιορισμένων επιλογών που έχουμε για σημαντική αύξηση της προσφοράς”, εκτίμησε ο Woods.

Ο πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας κ. Ρίσι Σουνάκ, ανακοίνωσε ότι θα δοθούν περισσότερες από 100 άδειες πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα, στο πλαίσιο των προσπαθειών να αξιοποιήσει η χώρα τις πηγές της και να καταστεί ενεργειακά ανεξάρτητη. Σύμφωνα με τον βρετανό πρωθυπουργό, η κίνηση αυτή ευθυγραμμίζεται με τους κλιματικούς στόχους, καθώς περίπου το ένα τέταρτο της ενεργειακής ζήτησης της χώρας θα εξακολουθεί να καλύπτεται από πετρέλαιο και φυσικό αέριο όταν το Ηνωμένο Βασίλειο φτάσει στο καθαρό μηδέν, το 2050.

Η ζήτηση πετρελαίου

Σε πρόσφατο δημοσίευμα του Bloomberg γίνεται εκτενής αναφορά στην αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου που καταγράφεται τις τελευταίες εβδομάδες, η οποία ξεπέρασε την κορύφωση του 2019 πριν από την έλευση της πανδημίας, σημειώνοντας νέο ρεκόρ στα 102,5 εκατ. Βαρέλια. Επισημαίνεται, ότι η αυξημένη ζήτηση που καταγράφεται από τον Ιανούαριο του 2023, αμφισβητεί τη συμβατική λογική που έλεγε ότι το 2019 σημειώθηκε η κορύφωση της κατανάλωσης βενζίνης, ενώ στο ίδιο δημοσίευμα υπογραμμίζεται ότι με βάση τις τωρινές τάσεις η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα αυξηθεί άλλο ένα 3-4% στα επόμενα πέντε χρόνια προτού σταθεροποιηθεί ψηλά.

Οι αναλυτές εκτιμούν δε, ότι το φυσικό αέριο θα συνεχίζει να παίζει το ρόλο του μεταβατικού καυσίμου στην πράσινη μετάβαση, ενώ ο πόλεμος της Ουκρανίας και ο περιορισμός του εφοδιασμού της αγοράς με τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, ανάγκασε τις χώρες να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές ενεργειακού εφοδιασμού. Μεταξύ των άλλων είναι και η εξερεύνηση περιοχών για την ανακάλυψη νέων κοιτασμάτων.

Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου βρίσκεται στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος.

Αυτά ανέφεραν χθες πηγές της βιομηχανίας υδρογονανθράκων, στο περιθώριο της εκδήλωσης της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρίας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων για την παρουσίαση της "λευκής βίβλου" για την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα.

Σχετική αναφορά, υπενθυμίζεται, έκανε ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης στην εκδήλωση υπογραφής της σύμβασης για το τμήμα Χερσόνησος Ηρακλείου - Νεάπολη του Βόρειου Οδικού 'Αξονα Κρήτης (BOAK). "Η δική μας κυβέρνηση δρομολόγησε για πρώτη φορά σοβαρές, ουσιαστικές σεισμικές έρευνες νοτιοδυτικά της Κρήτης, οι οποίες έχουν ήδη ολοκληρωθεί και αυτή τη στιγμή τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί εξετάζονται από την εταιρεία η οποία έχει εμπλακεί σε αυτή τη διαδικασία, ώστε να γνωρίζουμε πια με βεβαιότητα αν υπάρχουν υδρογονάνθρακες, φυσικό αέριο νοτιοδυτικά της Κρήτης. Και, εφόσον υπάρχουν, να εκκινήσουμε τάχιστα τη διαδικασία ώστε ενδεχομένως και το 2026 να μπορούμε να έχουμε τις πρώτες εξορύξεις φυσικού αερίου πια εντός ελληνικής και εθνικής κυριαρχίας, ζώνης ελληνικής κυριαρχίας, για να μπορούμε με αυτό τον τρόπο να ενισχύσουμε την θέση της πατρίδας μας ως ενεργειακού κόμβου για ολόκληρη την Ευρώπη", τόνισε συγκεκριμένα ο πρωθυπουργός.

Η ΕΔΕΥΕΠ παρακολουθεί τις διαδικασίες ερμηνείας των δεδομένων των σεισμικών ερευνών με στόχο μεταξύ άλλων την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων που έχουν τεθεί ανά περιοχή ως προς την πρόοδο της ερευνητικής δραστηριότητας.

Σε ό,τι αφορά τα Ιωάννινα η ερευνητική γεώτρηση στην κοινότητα Γιουργάνιστα του Δήμου Ζίτσας επισήμως προγραμματίζεται για εφέτος. Στην πράξη ωστόσο, δεδομένου ότι η διαβούλευση για τη μελέτη περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων ολοκληρώθηκε στα τέλη Μαρτίου και εκκρεμεί η περιβαλλοντική αδειοδότηση της γεώτρησης από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, θεωρείται πιο ρεαλιστικός στόχος η υλοποίησή της το 2024.

Όπως ανέφεραν αρμόδιες πηγές, αν τα αποτελέσματα της ερευνητικής γεώτρησης είναι θετικά θα πρέπει να ακολουθήσουν και άλλες, για την επιβεβαίωση του κοιτάσματος, που απαιτούν επίσης διαδικασίες διαβούλευσης και περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Δεν αποκλείεται επίσης η προσέλκυση επενδυτών - υπενθυμίζεται ότι η Energean κατέχει σήμερα το 100 % των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης στην περιοχή - διαδικασία που είναι σύνηθης στην πετρελαϊκή βιομηχανία.

Αξιωματούχοι οι οποίοι ενημερώνονται από τις εργασίες της κοινοπραξίας ExxonMobil – HelleniqEnergy στα θαλάσσια blocks «Δυτικά της Κρήτης» και «Νοτιοδυτικά της Κρήτης» σημείωναν χθες το βράδυ στο περιθώριο εκδήλωσης της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) για τη νέα εταιρική ταυτότητα της, πως «οι γεωλογικές δομές του υπεδάφους των παραχωρήσεων δημιουργούν ελπίδες για την ύπαρξη κοιτασμάτων ικανών να καλύψουν ακόμη και ενεργειακές ανάγκες της Ευρώπης».

Οι ίδιες πηγές υποστήριζαν πως «εφόσον τα ευρήματα επιβεβαιωθούν με γεωτρήσεις οι ποσότητες αερίου μπορούν να καλύψουν το ενεργειακό κενό της Γηραιάς Ηπείρου, ακόμα και με την πλήρη απεξάρτηση του ρωσικού φυσικού αερίου». Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατη μελέτη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ) έκανε λόγο για κενό 30 δις. κυβικών μέτρων ετησίως, ακόμη κι αν επιστρατευτούν βιοαέρια, υδρογόνο και φυσικό αέριο από άλλες πηγές. Κενό το οποίο θα υφίσταται για 10 χρόνια.

Οι σεισμικές

Οι ίδιοι αξιωματούχοι λένε επίσης ότι «η κοινοπραξία που έχει μισθώσει τις δύο θαλάσσιες παραχωρήσεις της Κρήτης αναμένεται να ολοκληρώσει το πρόγραμμα της πρόσκτησης δισδιάστατων σεισμικών ερευνών εντός του Φεβρουαρίου». Άλλες πηγές θέλουν το “Sanco Swift” να έχει κάνει αυτές τις μέρες παύση των εργασιών της εκτέλεσης σεισμικών ερευνών λόγω των καιρικών συνθηκών στη θαλάσσια περιοχή και να επανέλθει με τη βελτίωση τους. 

Αναφορικά με το αν θα απαιτηθούν και εργασίες τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών, πηγές άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο ώστε να μην χρειαστεί η εκτέλεση τους.

Πάντως, στην κυβέρνηση υπάρχει η εικόνα πως η πρώτη δοκιμαστική γεώτρηση στην Κρήτη δεν αναμένεται πριν το τέλος του 2024: «Στις αρχές του 2025 είναι πιθανό, κι εφόσον τα σεισμικά δεδομένα επιβεβαιώσουν το βαθμό εμπορευσιμότητας των ποσοτήτων να πραγματοποιηθεί η πρώτη δοκιμαστική γεώτρηση», συμπλήρωναν χαρακτηριστικά αρμόδιες πηγές.

Νέοι επενδυτές

Αναφορικά με το ενδεχόμενο οι εταιρείες που είναι operators των blocks σε Κρήτη και Ιόνιο Πέλαγος να συνομιλούν για την έλευση επενδυτών, οι ίδιοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης παρέπεμπαν για απαντήσεις σε αυτούς.

Ωστόσο, στέλνουν το μήνυμα πως «η Ελλάδα είναι ανοιχτή στην έλευση και άλλων επενδυτών για αυτές τις παραχωρήσεις». Υπενθυμίζεται ότι πληροφορίες από τη βιομηχανία του upstream  θέλουν τον έτερο αμερικανικό πετρελαϊκό κολοσσό, τη Chevron να βρίσκεται σε συζητήσεις με την HelleniqEnergy για τα οικόπεδα του Ιονίου Πελάγους που διαχειρίζεται μόνη της, «Ιόνιο» και «block 10».

Το ρεκόρ

Στη διάρκεια της χθεσινής εκδήλωσης για το rebranding της ΕΔΕΥΕΠ, ο πρόεδρος Ρίκαρντ Σκούφιας επισήμανε στην ομιλία του πως η Ελλάδα πέτυχε μία μοναδική επίδοση σε παγκόσμιο επίπεδο: «Σε οκτώ μήνες διενεργήθηκαν επτά σεισμικές έρευνες σε θαλάσσιες παραχωρήσεις, όταν τα προηγούμενα 10 χρόνια είχαν γίνει μόλις δύο».

Από την πλευρά του ο διευθύνων σύμβουλος Άρης Στεφάτος με την ομιλία του περιέγραψε το όραμα της ΕΔΕΥΕΠ που είναι «να συμβάλλει στην περιφερειακή ειρήνη αλλά και στην ασφαλή μετάβαση της χώρας και της Ευρώπης στην κλιματικά ουδέτερη της εποχής». Αναφέρθηκε δε και στις νέες αρμοδιότητες της ΕΔΕΥΕΠ εκτός της έρευνας των υδρογονανθράκων. Αυτές είναι η ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών πάρκων και η υπόγεια αποθήκευση αέριων ρύπων του θερμοκηπίου.

Ψήφος εμπιστοσύνης

Από τη μεριά του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας τόνισε πως το φυσικό αέριο θα είναι απαραίτητο για τα επόμενα 30 χρόνια μέχρι το 2050 οπότε και έχει τεθεί ο στόχος των εκπομπών μηδενικών ρύπων.

Ο ίδιος έδωσε έμφαση στην απόφαση της κυβέρνησης να ερευνηθεί ο ορυκτός πλούτος της χώρας, ενώ υπογράμμισε την εμπιστοσύνη με την οποία έχουν αγκαλιάσει την Ελλάδα οι ενεργειακοί όμιλοι ExxonMobil, Energean και Helleniq Energy.

Κάτι τέτοιο συνέβη και συμβαίνει με τη μεγάλη εθνική υπόθεση της έρευνας και αξιοποίησης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Στις αρχές της περασμένης δεκαετίας η κυβέρνηση άνοιγε τον φάκελο με ένα μεγάλο πρόγραμμα σεισμικών ερευνών και διαγωνισμούς παραχωρήσεων, τρανταχτά ονόματα πετρελαϊκών έκαναν την εμφάνιση τους, αλλά όλα ξαφνικά πάγωσαν λίγο πριν τον 2019.

Η πανδημία και η βουτιά των τιμών του αργού πετρελαίου, το green deal της Ε.Ε. αλλά και τα αιώνια… διοικητικά εμπόδια και αντιδράσεις ομάδων πολιτών έστειλαν το φάκελο των ερευνών των υδρογονανθράκων στα ράφια. Οι πετρελαϊκές τη διετία 2019 – 2021 επέστρεψαν στο ελληνικό δημόσιο παραχωρήσεις και κάποιες εξ αυτών αποχώρησαν.

Η ενεργειακή κρίση

Μέχρι που η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η ενεργειακή κρίση έφεραν ξανά στο προσκήνιο την υπόθεση των ερευνών του φυσικού αερίου. Τον περασμένο Απρίλιο ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετά από επίμονες εισηγήσεις του διοικητικού διδύμου της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) Άρη Στεφάτου και Ρίκαρντ Σκούφια αποφάσισε την επανεκκίνηση των ερευνητικών προγραμμάτων. Πετρελαϊκοί όμιλοι όπως η ExxonMobil, Energean και  Helleniq Energy ανέλαβαν το βάρος της εκτέλεσης των εργασιών στις παραχωρήσεις που απέμειναν ενεργές.

Η ανάγκη της ενεργειακής απεξάρτησης από τη Ρωσία αλλά και για διασφάλιση της επάρκειας αερίου ώθησαν τον πρωθυπουργό στην απόφαση του ανοίγματος εκ νέου του φακέλου των υδρογονανθράκων.

Το στοίχημα και η αποθέωση

Το εγχείρημα, που πριν από μία δεκαετία εκδιώχθηκε τώρα αποθεώνεται… Η Exxon Mobil με την Helleniq Energy, ανέλαβαν μετά την αποχώρηση της TotalEnergies τα δύο θαλάσσια blocks της Κρήτης, η Energean μετά την αποχώρηση της ισπανικής Repsol και την εξαγορά της Edison τρέχει τη θαλάσσια παραχώρηση και τις έρευνες στο “block 2” όπως επίσης και τη χερσαία παραχώρηση «Ιωάννινα». Επίσης η Helleniq Energy επισπεύδει τις σεισμικές στα θαλάσσια «block 10» και «Ιόνιο».

Οι σεισμικές έρευνες έχουν εκκινήσει στα δύο θαλάσσια blocks της Κρήτης και το block 2. Εκτελούνται εργασίες για την πρόσκτηση δισδιάστατων και τρισδιάστατων σεισμικών δεδομένων, αντίστοιχα.

Στις αρχές του χρόνου είχαν εκτελεστεί σεισμικές εργασίες στις θαλάσσιες παραχωρήσεις «Block 10» και «Ιόνιο» για την πρόσκτηση δισδιάστατων δεδομένων και σύντομα θα επιχειρηθεί και η πρόσκτηση τρισδιάστατων.

Ο στόχος για τις πρώτες δοκιμαστικές γεωτρήσεις είναι το 2025 στην Κρήτη, ενώ το 2023 αναμένεται να πέσει γεωτρύπανο στα Ιωάννινα.

Η Ελλάδα μπαίνει στον πυρετό των γεωτρήσεων. Με το κόστος ενοικίασης γεωτρύπανων που θα αναλάβουν οι επενδυτές να αγγίζει ακόμη και τα 400.000 δολ. ημερησίως.

Οι εκτιμήσεις που έχει κάνει ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ για την αξία των κοιτασμάτων υπολογίζεται σε περίπου 250 δις. ευρώ ήτοι πάνω από 700 δις. κυβικά μέτρα αερίου.

Η χαμένη 10ετία

Το story της υπόθεσης των ερευνών για τον εντοπισμό κοιτασμάτων υδρογονανθράκων έχει αρκετό ενδιαφέρον.

Στις αρχές της περασμένης δεκαετίας, το 2010 με 2011, ο τότε υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιάννης Μανιάτης άνοιγε στη χώρα μας μετά από πολλά χρόνια τον φάκελο της έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων. Ένα φιλόδοξο και τολμηρό εγχείρημα, το οποίο είχε σαν στόχο την αξιοποίηση πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου στη χώρα μας με την προσέλκυση μεσαίων και μεγάλων πετρελαϊκών ομίλων και φυσικά και των αντίστοιχων επενδύσεων τους.

Το 2012 ο κ. Μανιάτης προχωρούσε στην προκήρυξη των πρώτων διαγωνισμών για την παραχώρηση χερσαίων και θαλάσσιων blocks και συγκεκριμένα του «Δυτικού Πατραϊκού Κόλπου», των «Ιωαννίνων» και του «Κατάκολου», ενώ τη διετία 2012-2013 διενεργήθηκαν σεισμικές έρευνες από τη νορβηγική PGS στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης. Ακολούθησαν δύο χρόνια μετά η κατάτμηση των θαλάσσιων περιοχών σε 24 blocks και ο γύρος παραχωρήσεων. Ελληνικά Πετρέλαια, Energean, Edison ήταν οι κύριοι παίκτες που έκαναν την εμφάνιση τους διεκδικώντας παραχωρήσεις.

Την περίοδο 2015-2017 υπήρξε μία νέα κινητικότητα από τον τότε υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργο Σταθάκη με την ανασύσταση και ενίσχυση της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρίας Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ) και την προσέλκυση προς το τέλος εκείνης της τριετίας των πιο δυνατών ονομάτων της διεθνούς πετρελαϊκής αγοράς όπως των Total, ExxonMobil και Repsol.

Έχει περάσει σχεδόν μία δεκαετία από την εκκίνηση εκείνου του σχεδίου και μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει ούτε μία γεώτρηση. Δεκατρείς περιοχές έχουν παραχωρηθεί αλλά δεν έφτασαν στο σημείο της γεώτρησης ακόμη κι όταν οι τιμές του αργού κινούνταν μεταξύ των 90 και 120 δολ. το βαρέλι. 

Οι ανακαλύψεις και τα αποθέματα

Στο διάστημα της περασμένης δεκαετίας και λίγο πιο πριν έγιναν από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην νοτιοανατολική Μεσόγειο, όπως τα κοιτάσματα του Ζορ στην Αίγυπου (30 τρις. κυβικά πόδια), το Λεβιάθαν και το Ταμάρ στο Ισραήλ με συνολικά 29 τρισ. κυβικά πόδια, ενώ στο παιχνίδι είχε μπει δυναμικά και η Κύπρος με τα κοιτάσματα της «Αφροδίτης» 4,5 τρις. κυβικά πόδια, της «Καλυψούς» με 4 τρις. και του Γλαύκου με 5 έως 8 τρις κυβικά πόδια.

Στην Ελλάδα οι εκτιμήσεις για τις ποσότητες φυσικού αερίου στο ελληνικό υπέδαφος, έδιναν και έπαιρναν. Το 2018 σε διεθνές πετρελαϊκό συνέδριο στην Αθήνα ο τότε πρόεδρος της ΕΔΕΥ Γιάννης Μπασιάς εκτιμούσε πως αν εντοπιστούν κοιτάσματα νότια της Κρήτης με βάση τις διαθέσιμες γεωλογικές δομές και τα σεισμογραφικά δεδομένα τότε αυτά κρύβουν ποσότητες φυσικού αερίου από 3 έως 30 τρις. κυβικά πόδια.

Το 2019 το τότε στέλεχος των Ελληνικών Πετρελαίων Γιάννης Γρηγορίου στη διάρκεια συζήτησης που διοργάνωσε ο «Κύκλος Ιδεών» μιλούσε για πιθανό κοίτασμα νότια της Κρήτης δυναμικότητας 10 τρις. κυβικών ποδικών. Μάλιστα το είχαν ονοματίσει: «Τάλως». Έφερε το όνομα του μυθικού πλάσματος της αρχαιότητας το οποίο φύλαγε την Κρήτη από τους εχθρούς της.

Τα εμπόδια

Οι πετρελαϊκές στην Ελλάδα που ανέλαβαν με συμβάσεις τα 13 blocks κατόπιν διαγωνισμών, ξεκίνησαν ανάλογα με το χρόνο της παραχώρησης τους τις έρευνες.

Ωστόσο, στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν άργησαν να έρθουν αντιμέτωπες με τη σκληρή ελληνική πραγματικότητα: Τη γραφειοκρατία, όπως για παράδειγμα στην έκδοση των Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, τις αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών, τις οποίες οι κυβερνήσεις δεν φρόντισαν να διαβεβαιώσουν για την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και την απουσία υποδομών που θα υποστηρίξουν τις έρευνες.

Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση του block στο Κατάκολο. Τα δικαιώματα έχουν παραχωρηθεί στην ελληνική Energean. Το συγκεκριμένο κοίτασμα μάλιστα είναι στην πλέον προχωρημένη φάση αξιοποίησης, αυτή της παραγωγής.

Εντούτοις  από το 2014 οπότε και κυρώθηκε από τη Βουλή η σύμβαση παραχώρησης, η εταιρία έχει αντιμετωπίσει έναν απίστευτο κυκεώνα γραφειοκρατικών και δικαστικών εμποδίων. Και αφού επέμεινε και τα ξεπέρασε ήρθε ο Δεκέμβριος του 2019 οπότε και ολοκληρώθηκε η δημόσια διαβούλευση, με σύμφωνη μάλιστα γνώμη της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, για τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων της γεώτρησης που θα αντλήσει ποσότητες της τάξης των 10 εκ. βαρελιών πετρελαίου. Αν και έχουν περάσει δύο χρόνια από τότε, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν έχει εκδώσει την απόφαση έγκρισης της μελέτης…

Πάντως, τις τελευταίες μέρες έγινε γνωστό πως ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νίκος Φαρμάκης με επιστολή του προς τους υπουργούς της κυβέρνησης ζητά πια την παραγωγή του κοιτάσματος στο Κατάκολο.

Η δυνατότητα παραγωγής φυσικού αερίου μικρής κλίμακας είναι εφικτή.

Άλλη πονεμένη… ιστορία είναι αυτή του Δυτικού Πατραϊκού Κόλπου. Το block με κυρωμένη από τη Βουλή σύμβαση το 2014 είχε παραχωρηθεί στην κοινοπραξία των ΕΛ.ΠΕ – Edison. Τη θέση της Edison είχε διαδεχτεί η Energean, η οποία κι εξαγόρασε το 2020 το χαρτοφυλάκιο των παραχωρήσεων δικαιωμάτων υδρογονανθράκων της ιταλικής εταιρίας.

Ένα από τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετώπιζε η κοινοπραξία του Δυτικού Πατραϊκού Κόλπου για τη διενέργεια της πρώτης γεώτρησης είναι η απουσία υποδομών σε λιμάνι της περιοχής που θα φιλοξενήσει τον γεωτρητικό εξοπλισμό. Το block, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις κρύβει 140 εκ. βαρέλια πετρελαίου και η κοινοπραξία. Τελικά η παραχώρηση το περσινό χειμώνα επιστράφηκε στο δημόσιο.

Η κοινοπραξία των Repsol – Energean που έχουν την περιοχή των Ιωαννίνων με σύμβαση από το 2014 ξεκίνησε τις σεισμικές έρευνες και στη διάρκεια τους πριν από επτά χρόνια βρέθηκε αντιμέτωπη με σκληρές αντιδράσεις μικρών κοινωνικών ομάδων. Ο εξοπλισμός των εταιριών βρέθηκε αρκετές φορές βανδαλισμένος. Η πρώτη ερευνητική γεώτρηση δεν έχει επίσης γίνει στη συγκεκριμένη παραχώρηση. Η Repsol αποχώρησε πέρυσι και τα επόμενα βήματα έτρεξε η Energean, η οποία θα κάνει την πρώτη δοκιμαστική γεώτρηση το καλοκαίρι του 2023.

Η «πράσινη» στροφή

Από τα μέσα της περασμένης δεκαετίας, η Ε.Ε. κατά κύριο λόγο ξεκίνησε τη στροφή προς την «πράσινη» ανάπτυξη με στόχο την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Έμφαση στις πολιτικές της δίνεται η ταχύτερη διείσδυση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και ο μηδενισμός των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Οι στόχοι που έχουν τεθεί τα τελευταία δύο χρόνια είναι δεσμευτικοί και οδηγούν προς συρρίκνωση του πετρελαίου στο ενεργειακό μίγμα.

Το ευρωπαϊκό Green Deal που αποφασίστηκε από την Ε.Ε. το 2019 και η Συμφωνία του Παρισίου το 2015 για τη συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη «αρκετά κάτω» από τους 2 βαθμούς Κελσίου και τον περιορισμό της στους 1,5 βαθμούς, ανακηρύσσονται ως οι μόνες λύσεις για ένα βιώσιμο μέλλον του πλανήτη.

Έτσι, το 2020 είδαμε τους ηγέτες της Ε.Ε. να συμφωνούν στην αύξηση του στόχου, που είχαν ανακοινώσει ένα χρόνο πριν με το Green Deal, για τον περιορισμό κατά 55% των αερίων του θερμοκηπίου το 2030. Η Ε.Ε. επιδιώκει να είναι η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος μέχρι το 2050, ενώ η Πράσινη Ευρωπαϊκή Συμφωνία του 2019 συνοδεύεται για την επίτευξη αυτού του στόχου με ένα επενδυτικό σχέδιο ύψους 1 τρις. δολ. στην επόμενη δεκαετία.

Οι τιμές του αργού πετρελαίου σταδιακά αποκλιμακώνονται και με το ξέσπασμα του κορωνοϊού έφτασαν ακόμη να κινούνται και σε αρνητικά επίπεδα κατά τη διάρκεια της περασμένης χρονιάς.

Οι ευρωπαϊκές πετρελαϊκές εταιρίες που ανήκουν στις λεγόμενες Big Oil (πετρελαϊκοί κολοσσοί), ανακοινώνουν η μία μετά την άλλη περικοπές δεκάδων δις. δολαρίων από τα επενδυτικά τους προγράμματα στην έρευνα κι εκμετάλλευση υδρογονανθράκων.

Η γαλλική Total, η ιταλική Eni, η βρετανική BP και η βρετανο-ολλανδική Royal Dutch Shell έχουν θέσει στόχους μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για το 2050 και υψηλούς στόχους για το 2030. Στρέφονται στην ανάπτυξη συστημάτων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και σε συνεργασίες για την εγκατάσταση φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων αλλά και στην παραγωγή «πράσινων» υγρών καυσίμων για τη συμβατική αυτοκίνηση.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η Total στο επενδυτικό της πρόγραμμα της περιόδου 2022-2025 έχει προϋπολογίσει ετήσιες επενδύσεις 13 με 16 δις. δολ με το 20% εξ αυτών να κατευθύνεται σε ΑΠΕ και ηλεκτροκίνηση. Στοχεύει για το 2025 στην ανάπτυξη συστημάτων ΑΠΕ συνολικής ισχύος 35 GW (Γιγαβάτ) από 7 GW σήμερα.

Η ιταλική Eni από τα 700 MW σε ΑΠΕ που διαθέτει σήμερα στοχεύει στην ανάπτυξη 15 GW το 2030, στη μείωση κατά 25% του ανθρακικού της αποτυπώματος έως το 2030 και στον μηδενισμό το 2040. Οι επενδύσεις της στο upstream θα μειωθούν κατά 9 δις. δολ. την προσεχή τετραετία.

Η BP θέλει τα επόμενα χρόνια να μειώσει κατά 40% την παραγωγή πετρελαίου και να παράγει 50 GW ηλεκτρική ενέργεια από ΑΠΕ το 2030.

Αλλά ακόμη και η ελληνική Energean, που εκμεταλλεύεται το μοναδικό κοίτασμα πετρελαίου στην Ελλάδα, τον Πρίνο, έχει ανακοινώσει επενδυτικό πρόγραμμα 75 εκ. ευρώ για το «πρασίνισμα» των δραστηριοτήτων της εξόρυξης.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι όλοι οι διεθνείς επενδυτικοί οίκοι επιλέγουν πια τις τοποθετήσεις των κεφαλαίων τους με βάση τους περιβαλλοντικούς στόχους των πετρελαϊκών εταιριών. Οι τελευταίες έχουν κάθε συμφέρον να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των funds και να δρομολογούν «πράσινες» επενδύσεις.

Οι αποχωρήσεις από το ελληνικό upstream

Η «πράσινη» στροφή των πετρελαϊκών κολοσσών δεν μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστη και την Ελλάδα.

Η πρώτη ηχηρή αποχώρηση ανακοινώθηκε και είναι ο ισπανικός κολοσσός της Repsol.

Η εταιρία ήταν επικεφαλής με μερίδιο 60% σε δύο κοινοπραξίες με την Energean για τις παραχωρήσεις της Αιτωλοακαρνανίας και των Ιωαννίνων. Έχουν επίσης εξ ημισείας και τη θαλάσσια περιοχή «Ιόνιο».

Η Repsol και η Energean στις αρχές της χρονιάς επέστρεψαν στο ελληνικό δημόσιο τη χερσαία περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας, η οποία τους είχε παραχωρηθεί μόλις το 2018.

Οι Ισπανοί επίσης, έφυγαν την Άνοιξη του 2021 και από το block των Ιωαννίνων.

Η Repsol, ακολουθεί κι εκείνη τα πλάνα των Ευρωπαίων ανταγωνιστών της που είναι η περικοπή των επενδύσεων στο upstream. Είχε ανακοινώσει το στρατηγικό της σχέδιο για την περίοδο 2021-2025 το οποίο προβλέπει τη μείωση των επενδύσεων της από τα 2,6 δις. δολ. ετησίως που ήταν κατά την περίοδο 2018-2020 στα 1,9 δις. δολ. ετησίως την προσεχή πενταετία. Ο πολυεθνικός όμιλος επίσης δίνει έμφαση στην έρευνα κι εκμετάλλευση κοιτασμάτων που έχει σε 14 χώρες και πρόκειται για ώριμα επενδυτικά σχέδια. Σε αυτές τις χώρες δεν συμπεριλαμβάνεται η Ελλάδα.

Όταν ακόμη οι τιμές του αργού πετρελαίου διατηρούνταν σε υψηλά και ελκυστικά επίπεδα για τέτοιες επενδύσεις και το ρεύμα… προς τον περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα δεν ήταν τόσο ισχυρό.

Οι παραχωρήσεις της Κρήτης

Η πλέον μεγάλη αποχώρηση ήταν την περασμένη άνοιξη της γαλλικής TotalEnergies από τα blocks της Κρήτης.

Αν και οι συγκεκριμένες περιοχές έχουν ενδιαφέρον, με τις γεωλογικές δομές τους να προσομοιάζουν με εκείνες του κοιτάσματος Ζορ στην Αίγυπτο. Του μεγαλύτερου στη Μεσόγειο.

Εντούτοις ο γαλλικός όμιλος αποχώρησε επικαλούμενος τις προτεραιότητες στις πράσινες δραστηριότητες. Το μερίδιο τους πλέον ανέλαβαν οι ExxonMobil και η Helleniq Energy.

Η πρώτη φάση των ερευνών, σύμφωνα με τις συμβάσεις παραχώρησης που έχουν κυρωθεί από τη Βουλή, περιλαμβάνει την διεξαγωγή δισδιάστατης σεισμικής έρευνας την οποία τα ΕΛΠΕ ολοκλήρωσαν και στις δυο περιοχές, τον περασμένο Μάρτιο και Απρίλιο. Εκκρεμεί, ωστόσο, η ερμηνεία των δεδομένων που προέκυψαν από την έρευνα, από την οποία θα εξαρτηθεί η μετάβαση στην επόμενη φάση των ερευνών στην οποία περιλαμβάνονται τρισδιάστατα σεισμικά (που δίνουν καλύτερη απεικόνιση του υπεδάφους) και υπό προϋποθέσεις, ερευνητική γεώτρηση. Η προθεσμία ολοκλήρωσης της δεύτερης φάσης, ύστερα από την επιμήκυνση της περιόδου της πρώτης φάσης, μεταφέρεται για τον Ιούλιο του 2026.

Σύμφωνα με την απόφαση της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥ):  "Παρέχεται η συναίνεση του Εκμισθωτή στην παράταση των προθεσμιών εκπλήρωσης των υποχρεώσεων του Μισθωτή κατά εννέα μήνες, ήτοι μέχρι και την 9/7/2023, προκειμένου να ολοκληρωθεί η επεξεργασία και η ερμηνεία των σεισμικών δεδομένων με τον αρτιότερο τρόπο και να ολοκληρωθούν οι σχετικές γεωλογικές μελέτες ώστε να αποφασίσει ο Εντολοδόχος σχετικά με την είσοδο στην Δεύτερη Φάση του Σταδίου Ερευνών".

Τα δικαιώματα έρευνας και στις δύο περιοχές ανήκουν στα ΕΛΠΕ, τα οποία απέκτησαν πέρυσι το 50% των δικαιωμάτων στην περιοχή του Ιονίου που κατείχε προηγουμένως η ισπανική Repsol.

Σύμφωνα με πληροφορίες στο θαλάσσιο block 2 που βρίσκεται βορειοδυτικά της Κέρκυρας στο Ιόνιο Πέλαγος, η Energean, εντολοδόχος της κοινοπραξίας με τα Ελληνικά Πετρέλαια, ξεκίνησε τις διαγωνιστικές διαδικασίες για την ανάθεση σε εξειδικευμένη εταιρεία τη διενέργεια τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών.

Πέραν αυτού, όπως αναφέρουν πηγές, η κυβέρνηση και η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων φέρονται να έχουν έρθει σε επαφή με τη νορβηγική εταιρεία PGS προκειμένου να προετοιμάσουν τη διενέργεια σεισμικών ερευνών στις δύο θαλάσσιες παραχωρήσεις της Κρήτης, «Δυτικά» και «Νοτιοδυτικά». Η TotalEnergies, εντολοδόχος της κοινοπραξίας που έχει συστήσει με την ExxonMobil και τα Ελληνικά Πετρέλαια για τη μίσθωση των δύο blocks, έχει κάνει γνωστή στην κυβέρνηση την πρόθεση της να μη συνεχίσει το ερευνητικό της πρόγραμμα. Πηγές θέλουν και την ExxonMobil να ακολουθεί παρόμοια με τους Γάλλους τακτική.

Η κυβέρνηση με την ΕΔΕΥ σχεδιάζουν τη διενέργεια σεισμικών τη χειμερινή περίοδο του 2022-2023 στις δύο παραχωρήσεις της Κρήτης ώστε να έχουν ένα ακόμη δέλεαρ για την προσέλκυση νέων επενδυτών.

Οι προαναφερόμενες εξελίξεις έρχονται ως συνέχεια της κυβερνητικής απόφασης για την επανεκκίνηση των ερευνών εντοπισμού κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη χώρα μας, επιδιώκοντας την αξιοποίηση των εγχώριων πόρων υδρογονανθράκων για τη σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Στο πλαίσιο αυτό, πηγές της αγοράς θέλουν να έχουν γίνει παρασκηνιακές επαφές για την προσέλκυση επενδυτών στο ελληνικό upstream. Ανάμεσα στα ονόματα που ακούγονται είναι η ιταλική Eni, η Shell, η Chevron και η Equinor.

Οι σεισμικές έρευνες

Όπως προαναφέρθηκε ο στόχος της κυβέρνησης παραμένει η πρόσκτηση, κατά τη χειμερινή περίοδο 2022-2023 νέων σεισμικών δεδομένων στις δύο θαλάσσιες περιοχές της Κρήτης.

Η κοινοπραξία TotalEnergies – ExxonMobil – ΕΛ.ΠΕ δεν έχει προχωρήσει τα τρία χρόνια που διαθέτει τα δικαιώματα στα blocks σε σεισμικές έρευνες. Πηγές θέλουν πως στο ενδεχόμενο που οι δύο ξένες πολυεθνικές δεν θελήσουν να συνεχίσουν το ερευνητικό τους πρόγραμμα, τότε οι σεισμικές  να υλοποιούνται με πρωτοβουλία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της ΕΔΕΥ και στη συνέχεια τα νέα δεδομένα να διατεθούν προς πώληση στην πετρελαϊκή αγορά για την προσέλκυση νέων επενδυτών. Για το σκοπό αυτό έχει βολιδοσκοπηθεί η PGS.  Η συγκεκριμένη είχε διενεργήσει σεισμικές έρευνες στο Ιόνιο και την Κρήτη κατά την περίοδο του 2013.

Σε αντίθεση με την Κρήτη, τα πράγματα φαίνεται να κινούνται πιο δυναμικά στο Ιόνιο Πέλαγος. Όπως προαναφέρθηκε η Energean είναι στο στάδιο πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος από ξένες εταιρείες για τη διενέργεια των σεισμικών ερευνών στο θαλάσσιο block 2. Ενισχυτικό των κινήσεων αυτών είναι και το γεγονός πως η ελπιδοφόρα γεωλογική δομή της περιοχής εκτείνεται και στη διπλανή Ιταλία. Το τμήμα της ενδιαφέρουσας δομής στην Ιταλία έχει επίσης παραχωρηθεί προς έρευνα. Η γειτονική χώρα ήρε πρόσφατα το μορατόριουμ των ερευνών για τον εντοπισμό πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου.

Η Energean αναμένεται να προχωρήσει την ερχόμενη χειμερινή περίοδο σεισμικές έρευνες στο block 2. Μάλιστα θα γίνουν απευθείας τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες, παρακάμπτοντας το στάδιο των δισδιάστατων. Σύμφωνα με την ΕΔΕΥ, υπάρχει εντοπισμένος στόχος και το πλάνο της κοινοπραξίας Energean – ΕΛ.ΠΕ προβλέπει τη διενέργεια της πρώτης δοκιμαστική γεώτρησης το 2024.

Τέλος σε αναμονή των αποτελεσμάτων των σεισμικών ερευνών στα άλλα δύο θαλάσσια blocks του Ιονίου Πελάγους, «Ιόνιο» και «Block 10 – Κυπαρισσιακός Κόλπος» βρίσκονται και τα Ελληνικά Πετρέλαια. Οι σεισμικές έγιναν τον Μάρτιο και η επεξεργασία και αξιολόγηση των στοιχείων θα διαρκέσουν έξι έως και 12 μήνες.

Τα ΕΛ.ΠΕ βρίσκονται επίσης σε αναζήτηση εταίρου για τα δύο προαναφερόμενα θαλάσσια οικόπεδα επιδιώκοντας να μοιράσουν το κόστος των μελλοντικών γεωτρήσεων αλλά και αναζητώντας τεχνογνωσία για τη διενέργεια τους. Τα αποτελέσματα των σεισμικών δεδομένων ίσως να ξεκλειδώσουν και το ενδιαφέρον ξένων πετρελαϊκών ομίλων.

Ο γαλλικός ενεργειακός κολοσσός με τρόπο που χαρακτηρίστηκε από ορισμένες πλευρές ως «άκομψος», δήλωσε συγκεκριμένα ότι μετά την ολοκλήρωση των μελετών που διεξήχθησαν σχετικά με τις περιοχές έρευνας στη «Δυτική Κρήτη» και «Νοτιοδυτική Κρήτη», έλαβε την απόφαση να αποσυρθεί από τα δύο τεμάχια (blocks), γνωστοποιώντας ότι έχει ήδη ενημερώσει τις αρχές και τους εταίρους του για αυτή την απόφαση. Παράλληλα, τόνισε ότι παραμένει προσηλωμένος στη δέσμευσή του για ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ελλάδα και συνεχίζει τη δραστηριότητά του στη χώρα μας μέσω της θυγατρικής της TotalEnergies Marketing Hellas.

Για την εξέλιξη αυτή, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, η Total είχε πράγματι προϊδεάσει την ελληνική πλευρά, άρα ουδείς έπεσε από τα σύννεφα…

Το ζήτημα είναι τι ακολουθεί και μάλιστα σε μια συγκυρία που η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να πραγματοποιήσει μια στρατηγικής σημασίας «τομή» με το κακό παρελθόν μας, όπου όλες οι προσπάθειες για την έρευνα και τον εντοπισμό κοιτασμάτων «χάθηκαν» στα γρανάζια της γραφειοκρατίας, τα ασαφή μηνύματα της πολιτικής ηγεσίας, τις αντιδράσεις και τις νομικές προσφυγές.

Καταρχάς, η αποχώρηση της Total δεν είναι η πρώτη, καθώς έχουν προηγηθεί εδώ και καιρό άλλες με τελευταία αυτή της ισπανικής Repsol, γεγονός που έφερε αναταράξεις και ανακατατάξεις στις ισχύουσες παραχωρήσεις.

Υπενθυμίζεται ότι η ισπανική εταιρεία η οποία συμμετείχε σε τρία projects ξεκίνησε να αποχωρεί, αρχικά από την Αιτωλοακαρνανία, ακολούθησε η αποχώρηση από την κοινοπραξία των Ιωαννίνων και τελικά έφυγε και από το μπλοκ του Ιονίου, όπου είχε το 50% και το μάνατζμεντ.

Η πλήρης φυγή της Repsol από τα projects έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στη χώρα μας ασφαλώς αποτελούσε μέρος μιας συνολικότερης στρατηγικής της με στόχο το δραστικό περιορισμό των επενδύσεων της στον τομέα έρευνας και παραγωγής (E&P), απόρροια της οποίας ήταν η εγκατάλειψη 20 εκ των 34 έργων στα οποία συμμετείχε.

Ασφαλώς, η τάση φυγής των ξένων ενεργειακών ομίλων δεν συνδέεται μόνο με τις ελληνικές παθογένειες, αλλά και με τις γενικότερες εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο που υπαγορεύουν την ταχεία στροφή τους από τα ορυκτά καύσιμα σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προκειμένου να μειώσουν το ανθρακικό τους αποτύπωμα ανταποκρινόμενοι στο εντεινόμενο πρόβλημα της κλιματικής κρίσης.

Στο πλαίσιο αυτό, η Total έχει θέσει στόχο να φτάσει τα 35 GW πράσινης ενέργειας έως το 2025 και τα 100 GW έως το 2030, ενώ στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι άλλοι πολυεθνικοί ενεργειακοί κολοσσοί.

Ακόμη και με την ανατροπή που φέρνει ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ενεργειακή απομόνωση της Ρωσίας, αναδεικνύοντας την ανάγκη νέων πηγών παραγωγής και τροφοδοσίας φυσικού αερίου και πετρελαίου, οι oil majors προτιμούν να στραφούν σε περισσότερο «ώριμες» περιπτώσεις πιθανολογούμενων νέων κοιτασμάτων σε σχέση με την περίπτωση της Ελλάδας.

Τι ακολουθεί για την Κρήτη και ο «κωδικός επιτάχυνσης»

Όσον αφορά την υπόθεση της Κρήτης, σε διαδικαστικό επίπεδο μετά την αποχώρηση της Total, η απόφαση περνάει στην πλευρά των άλλων δύο εταίρων της κοινοπραξίας, δηλαδή της ExxonMobil και των ΕΛΠΕ που κατέχουν 40% και 20% αντίστοιχα. Εκείνοι θα πρέπει να απαντήσουν εάν θα αυξήσουν τη συμμετοχή τους με το ποσοστό 40% που κατείχε η Total. Σε περίπτωση άρνησης θα πρέπει να αναζητηθεί νέος, -ή νέοι-, εταίροι για να εισέλθει στην κοινοπραξία για τα «οικόπεδα» στην Κρήτη.

Μόλις πριν 10 μέρες, κατά την επίσκεψή του στα γραφεία της ΕΔΕΥ ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε την πρόθεση της κυβέρνησης να στηρίξει αποφασιστικά μια «νέα σελίδα» στην υπόθεση των ελληνικών υδρογονανθράκων.

Όπως τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης «ανακοινώνουμε την επιτάχυνση των ερευνών για την εξόρυξη φυσικού αερίου που η χώρα μας είναι πιθανό να διαθέτει σε σημαντικές ποσότητες με βάση τις προκαταρκτικές μελέτες, τόσο στον ηπειρωτικό όσο και στον θαλάσσιο χώρο, σε ζώνες αποκλειστικής εκμετάλλευσης».

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε κοιτάσματα φυσικού αερίου σε θαλάσσιες περιοχές και όχι σε αποθέματα πετρελαίου ή χερσαία «οικόπεδα», ενώ στόχος είναι να επιταχυνθούν οι διαδικασίες κατά το πρότυπο χωρών της περιοχής όπως η Αίγυπτος, που εφάρμοσε ταχείες διαδικασίες τόσο για τη διερεύνηση όσο και για την έναρξη παραγωγής υδρογονανθράκων.

Οι έρευνες αφορούν έξι εκτάσεις. Η μια είναι στην ηπειρωτική Ελλάδα στην περιφέρεια Ηπείρου και οι άλλες πέντε σε θαλάσσιες περιοχές. Στο Ιόνιο, στον Κυπαριασσιακό Κόλπο και φυσικά στην Κρήτη.

Στο πλαίσιο αυτό, τα ΕΛΠΕ και η Energean δεσμεύτηκαν να ξεκινήσουν ένα εντατικό πρόγραμμα ερευνών ως το τέλος του 2023.

Κατά την ίδια σύσκεψη ο ΥΠΕΝ Κ. Σκρέκας αναφέρθηκε σε νομοθετικές πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει το υπουργείο για επιτάχυνση των ερευνών, υπογραμμίζοντας ότι θα συσταθεί μία νέα ομάδα εργασίας, ενώ η ΕΔΕΥ θα απευθύνει επιστολή στους παραχωρησιούχους με την οποία θα τους ενημερώνει για την πρόθεση της κυβέρνησης να επιταχύνει τις έρευνες για τον εντοπισμό και την αξιοποίηση κοιτασμάτων φυσικού αερίου.

Τα πιθανολογούμενα αποθέματα

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση του ΙΕΝΕ, στις θαλάσσιες περιοχές της χώρας που έχουν διεξαχθεί αναγνωριστικές σεισμικές έρευνες έχουν ήδη προδιαγραφεί πάνω από 30 πιθανοί ερευνητικοί στόχοι, οι οποίοι με συμπληρωματικές έρευνες θα μπορούσαν να αναδειχθούν σε στόχους ερευνητικών γεωτρήσεων για ανακάλυψη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.

Ακόμη και αν μόνο το 1/4 των γεωτρήσεων στις γεωλογικές δομές που έχουν εντοπιστεί στις θαλάσσιες περιοχές του Ιονίου και νοτίως και δυτικώς της Κρήτης, είναι επιτυχημένο τότε οι δομές αυτές θα μπορούσαν να φιλοξενούν δυνητικά αποθέματα της τάξης των 70-90 τρισ. κυβικών ποδιών αερίου, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΔΕΥ. Ποσότητα ικανή να καλύψει το 15%-20% των καταναλώσεων της Ε.Ε.. Στην έκθεση επαναλαμβάνονται οι εκτιμήσεις της ΕΔΕΥ, σύμφωνα με τις οποίες η δυνητική αξία των αποθεμάτων φυσικού αερίου της Ελλάδας υπερβαίνει τα 250 δισ. ευρώ.