Το δώρο;

72.000 δολάρια ανά μωρό, άμεσα στο λογαριασμό και αφορολόγητα.

Νότια Κορέα: Το μπόνους που αλλάζει τη ζωή των γονιών

Για τον 37χρονο Χονγκ Κι και τη γυναίκα του, αυτή η απρόσμενη γενναιοδωρία άλλαξε τη ζωή τους – από την αγορά μεγαλύτερου σπιτιού έως τη σκέψη για τρίτο παιδί.

Ο Χονγκ πατέρας δύο παιδιών, πήρε άδεια πατρότητας έξι μηνών μετά τη γέννηση του δεύτερου παιδιού του. Στο τέλος αυτής της περιόδου, η εταιρεία του, η κατασκευαστική Booyoung, του πρόσφερε ένα μπόνους 72.000 δολαρίων. Η χαρά του ήταν τέτοια που, όπως λέει στο Bloomberg, δεν μπορούσε να κοιμηθεί τη νύχτα.

Όπως αποκαλύφθηκε αργότερα, η εταιρεία του επανέφερε το ίδιο ποσό και για το πρώτο παιδί του, που γεννήθηκε το 2021.

Η βοήθεια αυτή τους επέτρεψε να μετακομίσουν σε μεγαλύτερο σπίτι και να σκεφτούν σοβαρά την πιθανότητα τρίτου παιδιού.

Η κρίση γονιμότητας

Η Νότια Κορέα αντιμετωπίζει μια σοβαρή δημογραφική κρίση. Με δείκτη γονιμότητας μόλις 0,75 γεννήσεις ανά γυναίκα – τον χαμηλότερο παγκοσμίως – η χώρα κινδυνεύει να δει τον πληθυσμό της να μειώνεται κατά σχεδόν το ένα τρίτο έως το 2072.

Οι συνέπειες είναι πολυδιάστατες: μειωμένο εργατικό δυναμικό, χαμηλότερα φορολογικά έσοδα και ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια.

Η κυβέρνηση έχει δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια σε επιδοτήσεις παιδικής μέριμνας, επεκτάσεις άδειας γονέων και φθηνότερα στεγαστικά δάνεια.

Παράλληλα, η νομοθεσία επιτρέπει έως τρία χρόνια κοινής γονικής άδειας για κάθε ζευγάρι, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέχρι το παιδί να γίνει οκτώ ετών.

Οι εταιρείες παίρνουν θέση

Η Booyoung δεν είναι η μόνη. Δεκάδες δημόσιες και ιδιωτικές εταιρείες στη Νότια Κορέα προσφέρουν πλέον μπόνους σε γονείς, με κόστος εκατομμυρίων δολαρίων ετησίως.

Ο στόχος είναι διττός: ενίσχυση της κοινωνικής ευθύνης και προσέλκυση ταλέντων σε μια αγορά με μειούμενο εργατικό δυναμικό.

Το μπόνους της Booyoung εφαρμόζεται χωρίς όρους. Οι εργαζόμενοι μπορούν ακόμη και να φύγουν την επόμενη μέρα, χωρίς να χάσουν το ποσό.

Ωστόσο, κανείς δεν το έχει κάνει μέχρι στιγμής, και οι εταιρείες βλέπουν θετικές αλλαγές στην κουλτούρα εργασίας, με περισσότερους υπαλλήλους να συζητούν για γάμο, παιδιά και άδεια γονέων.

Οι περιορισμοί των μπόνους

Παρά την αρχική χαρά, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα οικονομικά κίνητρα δεν αρκούν. Οικονομικοί παράγοντες, προσωπικές επιλογές, σχέσεις και πολιτισμικές συνήθειες παίζουν κρίσιμο ρόλο στην απόφαση για παιδί. Διεθνείς εμπειρίες από χώρες όπως η Αυστραλία και η Ουγγαρία δείχνουν ότι τα μπόνους φέρνουν μόνο προσωρινή αύξηση γεννήσεων.

Η Kathleen Mogelgaard, πρόεδρος του Population Institute στην Ουάσιγκτον, επισημαίνει ότι απαιτούνται δομικές αλλαγές: ισότητα φύλων, ευέλικτες πολιτικές εργασίας και πολιτισμικές μεταρρυθμίσεις που μειώνουν τα εμπόδια για τις γυναίκες να αποκτήσουν περισσότερα παιδιά.

Προοπτικές και αισιοδοξία

Παρά τις δυσκολίες, υπάρχει μια μικρή αύξηση των γεννήσεων στη Νότια Κορέα για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία. Τα μπόνους και οι πολιτικές της κυβέρνησης μπορεί να μην αποτελούν μόνιμη λύση, αλλά δείχνουν ότι η χώρα αρχίζει να αντιμετωπίζει το πρόβλημα με καινοτόμους τρόπους.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια δημογραφία συνεχίζει να αυξάνεται, με προβλέψεις του ΟΗΕ να φέρνουν τον πληθυσμό πάνω από 10 δισεκατομμύρια έως τα μέσα του αιώνα. Στην πραγματικότητα, η ιστορία της πτώσης της γονιμότητας αποτελεί ένδειξη κοινωνικής προόδου, με μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στην εκπαίδευση και την εργασία.

Τα μπόνους των 72.000 δολαρίων μπορεί να φέρνουν άμεση ανακούφιση και χαρά στους νέους γονείς, αλλά για να ανατραπεί η μακροχρόνια τάση της υπογεννητικότητας χρειάζονται βαθιές αλλαγές στην κοινωνία, την αγορά εργασίας και τις οικογενειακές πολιτικές. Η Νότια Κορέα πειραματίζεται με καινοτόμες λύσεις — και παρακολουθείται στενά από τον υπόλοιπο κόσμο.

Το ζήτημα της απλοποίησης και επιτάχυνσης των διαδικασιών μέσω ΕΟΠΥΥ ως προς την Ιατρικώς Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή, περιέχεται σε ερώτηση που κατέθεσε στην Βουλή η Βουλευτής Ν. Καρδίτσας του ΣΥΡΙΖΑ, Παναγιώτα Βράντζα.

Στο πλαίσιο της ερώτησης γίνεται ρητή αναφορά, στο γεγονός ότι κατά τα τελευταία έτη της επιβολής των μνημονιακών βαρών στην Χώρα μας, το φλέγον ζήτημα της υπογεννητικότητας φαίνεται να επιδεινώνεται δραματικά και, μάλιστα, με αλματώδεις ρυθμούς. Προς αντιμετώπιση του συγκεκριμένου σοβαρού προβλήματος, δεν είναι τυχαίο ότι αρκετά Κράτη παγκοσμίως έχουν συμπεριλάβει στις αντίστοιχες δράσεις τους και την απρόσκοπτη πρόσβαση στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.

Εν όψει των ανωτέρω, ερωτάται εάν ο αρμόδιος Υπουργός προτίθεται να αναθεωρήσει τις σχετικές διαδικασίες μέσω ΕΟΠΥΥ αναφορικά με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, με σκοπό τον εξορθολογισμό και την απλοποίησή τους.

Ειδικότερα, τίθενται συγκεκριμένα ερωτήματα αναφορικά:
(α) με τη δυσλειτουργία των Επιτροπών του ΕΟΠΠΥ ως προς τη χορήγηση φαρμάκων, ιδίως σε ανύπαντρες γυναίκες,
(β) με την μη αναγνώριση των σπερμοδιαγραμμάτων που διενεργούνται από εξειδικευμένους επιστήμονες, κλινικούς εμβρυολόγους⁄υπεύθυνους εργαστηρίων σπερματολογίας και εμβρυολογίας και
(γ) με τις μεγάλες καθυστερήσεις ως προς τον έλεγχο από τις επιτροπές εξωσωματικής, που έχουν ως αποτέλεσμα την πολύμηνη αναμονή των υπογόνιμων ζευγαριών πέραν του εξαμήνου, καθιστώντας, έτσι, την πρόσβαση στη θεραπεία πρακτικώς αδύνατη.

Αν και η ηλικία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνισή της, υπολογίζεται ότι τουλάχιστον μία στις δέκα παντρεμένες γυναίκες ηλικίας κάτω των 29 ετών δεν κατορθώνουν να αποκτήσουν παιδί έπειτα από ένα χρόνο προσπάθειας.

«Οι ηλικίες 20-29 ετών θεωρούνται ιδανικές για την επίτευξη μιας εγκυμοσύνης, επειδή τα ωάρια γενικά έχουν καλή ποιότητα και έτσι οι πιθανότητες εγκυμοσύνης σε κάθε μήνα προσπάθειας φθάνουν το 20-25%», λέει ο μαιευτήρας-χειρουργός γυναικολόγος Δρ. Ιωάννης Π. Βασιλόπουλος, MD, MSc, ειδικός στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή και ιδρυτικό μέλος του Institute of Life-ΙΑΣΩ (www.gynecologie.gr). «Ωστόσο κανείς δεν έχει “ανοσία” στην υπογονιμότητα και, όσο καλής ποιότητας κι αν είναι τα ωάρια, μπορεί να υπάρχουν άλλες αιτίες που να οδηγούν στην υπογονιμότητα».

Οι αιτίες αυτές μπορεί να είναι πολλές και διαφορετικές, αλλά οι πιο χαρακτηριστικές στις νέες γυναίκες είναι οι εξής, προσθέτει:

* Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Παρατηρείται στο 10-15% των γυναικών και συνήθως εκδηλώνεται στην εφηβεία, αν και μπορεί να εμφανιστεί και αργότερα στη ζωή. Προκαλεί ασταθή εμμηνόρροια, υπερπαραγωγή ανδρογόνων (είναι οι ορμόνες του ανδρικού φύλου) ή/και πολλές κύστεις στις ωοθήκες, ενώ αποτελεί την πιο συχνή αιτία υπογονιμότητας στις γυναίκες.
«Το συχνότερο πρόβλημα γονιμότητας που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες με το σύνδρομο είναι η διαταραχή της ωοθυλακιορρηξίας, η οποία αντιμετωπίζεται κυρίως με φαρμακευτικά μέσα», εξηγεί ο Δρ. Βασιλόπουλος. «Εναλλακτικά, πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας μπορεί να γίνει και μετά από drilling των ωοθηκών, μια χειρουργική επέμβαση η οποία γίνεται λαπαροσκοπικά με πολύ καλά αποτελέσματα. Αν αυτές οι επιλογές δεν επιτύχουν, το ζευγάρι μπορεί να ακολουθήσει τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης».

* Ενδομητρίωση. Αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες υπογονιμότητας, καθώς ποσοστό έως και 50% των υπογόνιμων γυναικών πάσχουν από αυτήν. Υπολογίζεται ότι την εκδηλώνει το 5-10% των νεαρών γυναικών (τα δύο τρίτα των κρουσμάτων εκδηλώνονται σε γυναίκες ηλικίας 20-35 ετών), οι τέσσερις στις δέκα από τις οποίες εκδηλώνουν εξαιτίας της υπογονιμότητα.
«Η ενδομητρίωση μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται η διαταραχή της ανατομίας της πυέλου, οι συμφύσεις, η δημιουργία ουλών στις σάλπιγγες, η φλεγμονή των πυελικών δομών και η διαταραχή της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος», εξηγεί ο Δρ. Βασιλόπουλος.

* Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα. Πολλά νοσήματα που μεταδίδονται με το σεξ μπορεί να μην προκαλούν συμπτώματα και έτσι να μείνουν αδιάγνωστα, προκαλώντας με το πέρασμα του χρόνου επιπλοκές οι οποίες οδηγούν στην υπογονιμότητα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα χλαμύδια, τα οποία είναι η συχνότερη βακτηριακή σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη. Στις γυναίκες τα χλαμύδια μπορεί να εξαπλωθούν στη μήτρα και τις σάλπιγγες, προκαλώντας φλεγμονώδη νόσο της πυέλου, η οποία συχνά είναι ασυμπτωματική και μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες στο αναπαραγωγικό σύστημα και να οδηγήσει σε χρόνιο πυελικό άλγος, αδυναμία επίτευξης εγκυμοσύνης και έκτοπη εγκυμοσύνη.

Μπορεί επίσης να υπάρξει σαλπιγγίτιδα.
«Ο κίνδυνος υπογονιμότητας είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους συνιστάται σε όλες τις σεξουαλικά ενεργές γυναίκες να κάνουν τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο γυναικολογικό έλεγχο, ο οποίος συμπεριλαμβάνει το ετήσιο τεστ Παπανικολάου, αλλά και μία σειρά επιπλέον εξετάσεων για μία συνολική γυναικολογική εκτίμηση. Ο έλεγχος αυτός θα πρέπει ιδανικά να πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά έναν χρόνο μετά την έναρξη των σεξουαλικών επαφών», τονίζει ο Δρ. Βασιλόπουλος.

* Πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια. Μία γυναίκα στις 250 γυναίκες ηλικίας κάτω των 30 ετών εκδηλώνει πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια, κατά την οποία εξαντλούνται ή υπολειτουργούν τα ωοθυλάκιά της. Στο 80-90% των περιπτώσεων η αιτία της ωοθηκικής ανεπάρκειας είναι άγνωστη και έτσι χαρακτηρίζεται ως ιδιοπαθής, ενώ στις υπόλοιπες μπορεί να παίζουν ρόλο χρωμοσωμικές ανωμαλίες, να είναι απόρροια χημειοθεραπείας ή ακτινοθεραπείας για καρκίνο ή να σχετίζεται με πολλαπλές ενδοκρινικές παθήσεις. Σε σπάνιες περιπτώσεις η αιτία είναι εγχειρήσεις στην πυελική χώρα ή λοιμώδη νοσήματα (π.χ. παρωτίτιδα).

«Η γονιμότητα των γυναικών με πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια ενδέχεται να διατηρηθεί ακόμα κι αν η γυναίκα διαθέτει λίγα μόνο λειτουργικά ωοθυλάκια, αλλά αυτό συνήθως επιτυγχάνεται με φυσικό τρόπο μόνο στο 10% των περιπτώσεων. Οι υπόλοιπες γυναίκες μπορεί να χρειασθούν εξωσωματική με δωρεά ωαρίων. Αν όμως η ανεπάρκεια είναι ιατρικής αιτιολογίας (π.χ. σε επικείμενη θεραπεία για καρκίνο), μία λύση που προτείνεται είναι η κατάψυξη ωαρίων», λέει ο Δρ. Βασιλόπουλος.

* Προβλήματα στις σάλπιγγες. Οι λοιμώξεις της πυέλου, τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, οι εγχειρήσεις στην πύελο αλλά και βαριές καταστάσεις, όπως η περιτονίτιδα, μπορεί να δημιουργήσουν συμφύσεις (δημιουργία ουλώδους ιστού) και ελαττωματική λειτουργία των σαλπίγγων. Επιπλέον, η εισβολή βακτηρίων και ιών μπορεί να προκαλέσει διάφορες φλεγμονές, όπως η σαλπιγγίτιδα, που μπορεί να συνοδεύεται από συλλογή υγρού ή/και πύου.
Τα προβλήματα αυτά έχουν ως συνέπεια να καταστρέφονται τα τριχίδια των σαλπίγγων που είναι υπεύθυνα για τη μεταφορά του ωαρίου και του εμβρύου μετά τη γονιμοποίηση, με συνέπεια να διαταράσσεται η γονιμότητα.

Πότε να πάτε στον γιατρό
Αν και παραδοσιακά συνιστάται στις γυναίκες να απευθύνονται στον γιατρό όταν δεν κατορθώνουν να πετύχουν εγκυμοσύνη μέσα σε έναν χρόνο, οι πολύ νέες γυναίκες καλό θα ήταν να ζητήσουν μια ιατρική γνώμη νωρίτερα, πιθανώς στο εξάμηνο, συνιστά ο Δρ. Βασιλόπουλος.

Όσες εξάλλου δουν την περίοδό τους να σταματά εντελώς για τρεις συνεχόμενους μήνες χωρίς να είναι έγκυοι ή να θηλάζουν, ή έχουν κύκλο μεγαλύτερο από 35 ημέρες, καλό είναι να συμβουλευτούν αμέσως τον γυναικολόγο τους.

Παρότι, όμως, η ενδομήτρια σπερματέγχυση δίνει το εναρκτήριο λάκτισμα για να επιτευχθεί εγκυμοσύνη, το σπερματοζωάριο θα πρέπει στη συνέχεια να φθάσει με φυσικό τρόπο έως το ωάριο και να το γονιμοποιήσει.

Η μέθοδος είναι μία λιγότερο επεμβατική και με μικρότερο κόστος τεχνική υποβοηθούμενης αναπαραγωγής σε σύγκριση με την εξωσωματική, αλλά όπως όλες οι μέθοδοι έχει κι αυτή τα μυστικά της. Ο μαιευτήρας-χειρουργός γυναικολόγος Δρ. Ιωάννης Π. Βασιλόπουλος, MD, MSc, ειδικός στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή και ιδρυτικό μέλος του Institute of Life-ΙΑΣΩ (www.gynecologie.gr), μας εξηγεί όλα όσα πρέπει να ξέρουμε.

Πότε χρησιμοποιείται η ενδομήτρια σπερματέγχυση;
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση υπογονιμότητας ζεύγους (του άνδρα ή/και της γυναίκας), σε περιπτώσεις ανεξήγητης υπογονιμότητας, μικρού βαθμού ενδομητρίωσης αλλά και σε ειδικές περιπτώσεις.
Ο πιο συνηθισμένος λόγος είναι για την ανδρική υπογονιμότητα, για παράδειγμα σε περίπτωση που ο συνολικός αριθμός σπερματοζωαρίων είναι χαμηλός ή η κινητικότητα των σπερματοζωαρίων μειωμένη. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί όταν ο άνδρας αντιμετωπίζει προβλήματα στύσης ή εκσπερμάτισης (π.χ. σε περίπτωση ανάστροφης εκσπερμάτισης κατά την οποία το σπέρμα απελευθερώνεται προς την ουροδόχο κύστη αντί για το πέος), καθώς και όταν ο άνδρας έχει μη φυσιολογικό άνοιγμα της ουρήθρας.

Η ενδομήτρια σπερματέγχυση μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε περιπτώσεις γυναικείας υπογονιμότητας. Αν, για παράδειγμα, η γυναίκα δεν έχει τακτική ωορρηξία μπορεί να πάρει ωορρηκτικά φάρμακα και να υποβληθεί σε σπερματέγχυση ώστε να συμπέσει χρονικά με την ωορρηξία η είσοδος των σπερματοζωαρίων στη μήτρα. Ή πάλι μπορεί να χρειαστεί σπερματέγχυση επειδή ο τράχηλός της έχει συμφύσεις από προηγούμενες θεραπείες (π.χ. κρυοπηξία, κωνοειδή βιοψία κ.λπ.), οι οποίες εμποδίζουν την είσοδο των σπερματοζωαρίων από τον κόλπο στην μήτρα. Η σπερματέγχυση ενδείκνυται επίσης στις γυναίκες που έχουν «εχθρικό» για τα σπερματοζωάρια ενδοτραχηλικό-ενδομητρικό περιβάλλον.

Η τεχνική ενδείκνυται επίσης ως μέθοδος υποβοηθούμενης αναπαραγωγής σε περιστατικά ανδρών που έχουν υποβληθεί σε εγχείρηση στους όρχεις, σε ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία για καρκίνο κ.λπ. Σε τέτοιες περιπτώσεις, μπορεί να ληφθούν και να καταψυχθούν δείγματα σπέρματος πριν από τις θεραπείες και να χρησιμοποιηθούν αργότερα για σπερματέγχυση.

Στις ειδικές περιπτώσεις συμπεριλαμβάνεται η σύλληψη με δότη σπέρματος (είτε αυτός χρησιμοποιείται επειδή ο άνδρας είναι υπογόνιμος είτε σε μονογονεϊκές οικογένειες ή σε γκέι ζευγάρια που θέλουν να αποκτήσουν παιδί) και η ανάγκη για έλεγχο του σπέρματος πριν την γονιμοποίηση (π.χ. επειδή ο άνδρας πάσχει από κάποιο γενετικό νόσημα που δεν θέλει να περάσει στους απογόνους του).

Σε ποιες περιπτώσεις δεν συνιστάται;
Η ενδομήτρια σπερματέγχυση δεν συνιστάται στις γυναίκες άνω των 37 ετών, σε ασθενείς με διαταραγμένο ορμονολογικό προφίλ ή χαμηλή ωοθηκική εφεδρεία (δηλαδή χαμηλή εξέταση ΑΜΗ), σε ασθενείς με σοβαρά νοσήματα ή διαταραχές στις σάλπιγγες, στις γυναίκες με ιστορικό λοιμώξεων της πυέλου και σε όσες έχουν μέτρια έως σοβαρή ενδομητρίωση.
Επίσης δεν συνιστάται σε δείγματα σπέρματος κάτω του 1 εκατομμυρίου σπερματοζωαρίων/ml σε περιπτώσεις ανδρικής υπογονιμότητας.

Πώς γίνεται η σπερματέγχυση;
Σε πολλές περιπτώσεις η γυναίκα λαμβάνει ωορρηκτικά φάρμακα, είτε ενέσιμα είτε από του στόματος, και στη συνέχεια υποβάλλεται σε τακτική παρακολούθηση για να καθοριστεί ο βαθμός ωρίμανσης των παραγόμενων ωαρίων. Την κατάλληλη στιγμή (τυπικά 24-36 ώρες έπειτα από την αύξηση στα επίπεδα της ορμόνης LH που υποδηλώνει ότι επίκειται ωορρηξία) ο άνδρας δίνει δείγμα σπέρματος, το οποίο υποβάλλεται σε επεξεργασία στο εργαστήριο για να διαχωριστούν τα σπερματοζωάρια από το σπερματικό υγρό και να επιλεγούν τα καλύτερης ποιότητας (αυτά με την καλύτερη μορφολογία και κινητικότητα).

Όταν ολοκληρωθεί η επεξεργασία του σπέρματος (μπορεί να χρειασθούν έως 2 ώρες γι’ αυτό), τοποθετείται στη μήτρα της γυναίκας ένας πολύ λεπτός καθετήρας μέσα από τον οποίο εγχέονται απευθείας στο εσωτερικό της τα σπερματοζωάρια. Η έγχυση διαρκεί ελάχιστα λεπτά και συνήθως δεν προκαλεί καμία ενόχληση στη γυναίκα. Το επόμενο βήμα είναι να περιμένει η γυναίκα να περάσει ένα εύλογο χρονικό διάστημα για να μάθει αν έμεινε έγκυος (περίπου 14 ημέρες, στη διάρκεια των οποίων συνεχίζει άφοβα τις δραστηριότητές της και τον συνήθη τρόπο ζωής της).

Συνήθως συνιστώνται 4-5 κύκλοι σπερματέγχυσης, ανάλογα με την περίπτωση. Αν δεν επιτευχθεί εγκυμοσύνη, ο ειδικός μπορεί να συστήσει άλλες θεραπείες.

Τί ποσοστά επιτυχίας έχει;
Η επιτυχία της εξαρτάται από την αιτία της υπογονιμότητας. Είναι πιο αποτελεσματική στους άνδρες με πρόβλημα κινητικότητας σπερματοζωαρίων και στις γυναίκες που έχουν κάποιο πρόβλημα το οποίο εμποδίζει την είσοδο των σπερματοζωαρίων στη μήτρα. Αντίθετα, δεν αποδίδει τόσο καλά στους άνδρες με χαμηλό αριθμό σπερματοζωαρίων ούτε μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες με σοβαρή νόσο των σαλπίγγων, μέτρια έως σοβαρή ενδομητρίωση ή ιστορικό πυελικών λοιμώξεων, γι’ αυτό και αντενδείκνυται σε αυτές τις περιπτώσεις.

Όταν η σπερματέγχυση γίνεται μηνιαία με φρέσκα ή κατεψυγμένα σπερματοζωάρια, τα ποσοστά επιτυχίας μπορεί να είναι έως 18% ανά κύκλο, αλλά αυτό παρουσιάζει διακύμανση ανάλογα με την ηλικία της γυναίκας, την αιτία της υπογονιμότητας και το αν χρησιμοποιούνται φάρμακα γονιμότητας. Σε παλαιότερη μελέτη (2008) στη Βρετανία είχε βρεθεί ότι το ποσοστό απόκτησης παιδιού με την ενδομήτρια σπερματέγχυση στις γυναίκες ηλικίας κάτω των 35 ετών είναι 16%, στις ηλικίες 35-39 ετών είναι 11% και μετά τα 40 έτη είναι πολύ κάτω από 5%.

Υπάρχουν κίνδυνοι με την τεχνική αυτή;
Ο μόνος αληθινός κίνδυνος είναι αυτός μιας πολύδυμης κύησης στις γυναίκες που παίρνουν ωορρηκτικά φάρμακα πριν υποβληθούν σε ενδομήτρια σπερματέγχυση. Από κει και πέρα δεν υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες γενετικών ανωμαλιών στα παιδιά ούτε κίνδυνος λοίμωξης μετά την σπερματέγχυση, εφ’ όσον γίνεται από εξειδικευμένους γιατρούς.

Συνήθως, ο ειδικός Ιατρός Αναπαραγωγής αναλαμβάνει να συμβουλέψει και να καθοδηγήσει το ζευγάρι σχετικά με την καλύτερη δυνατή επιλογή για το πρόβλημα υπογονιμότητας που αντιμετωπίζουν και τις πιθανότητες να οδηγηθούν σε επιτυχημένη εγκυμοσύνη, ωστόσο είναι χρήσιμο να γνωρίζουν και οι ίδιοι τις βασικές διαφορές ανάμεσα στις 2 θεραπείες.

Ο μαιευτήρας – γυναικολόγος Δρ. Βασίλης Αθανασίου, Επιστημονικός Υπεύθυνος του Κέντρου Εξωσωματικής Αθηνών (www.ivfathenscenter.gr) λύνει τις πιο συχνές απορίες που προκύπτουν όταν τίθεται θέμα επιλογής μεταξύ IUI & IVF .

• Είναι η IUI μια περισσότερο «φυσική» προσέγγιση;
Συνήθως η Ενδομητρική Σπερματέγχυση προτιμάται ως μια πρώτη θεραπεία πριν τη λύση της Εξωσωματικής και θεωρείται λιγότερο επεμβατική διαδικασία σε σχέση με την IVF. Ουσιαστικά η Ενδομητρική Σπερματέγχυση είναι η μια ανώδυνη διαδικασία όπου το επεξεργασμένο και ενεργοποιημένο δείγμα σπέρματος του συζύγου ή σπέρματος δότη τοποθετείται με τη βοήθεια ενός εύκαμπτου καθετήρα στη μητρική κοιλότητα σε χρόνο που έχει προσδιοριστεί από την παρακολούθηση της ωοθυλακιορρηξίας. Η διαδικασία μπορεί να γίνει κατά τη διάρκεια του φυσικού κύκλου ή σε συνδυασμό με φαρμακευτική διέγερση ωοθηκών.

Η IUI ενδείκνυται όχι μόνο για ζευγάρια με προβλήματα υπογονιμότητας, αλλά και για ζευγάρια που δυσκολεύονται να συλλάβουν για άλλους λόγους όπως για παράδειγμα το πρόγραμμα της εργασίας τους που δεν συμπίπτει ή η απόσταση που μπορεί να τους χωρίζει τις πιο γόνιμες μέρες του μήνα. Το επεξεργασμένο δείγμα περιέχει σπέρμα σε αυξημένες ποσότητες και με αυξημένη κινητικότητα το οποίο μπορεί να βελτιώσει τις πιθανότητες σύλληψης. Ακόμη το γεγονός ότι το δείγμα τοποθετείται κατευθείαν στη μήτρα σημαίνει ότι τα σπερματοζωάρια δε χρειάζεται να διανύσουν μεγάλη απόσταση ώστε να φτάσουν στο… στόχο τους!

• Η Ενδομητρική Σπερματέγχυση έχει μικρότερο χρηματικό & συναισθηματικό κόστος;
Σε γενικές γραμμές η σπερματέγχυση θεωρείται μια πιο οικονομική θεραπεία γονιμότητας, ωστόσο το κόστος μπορεί να αυξηθεί επικίνδυνα αυξανομένων και των προσπαθειών (μια 2η, 3η ή 4η προσπάθεια σπερματέγχυσης είναι συχνό φαινόμενο). Αντιθέτως το ευτυχές αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί με μία και μοναδική προσπάθεια IVF.

Επιπλέον, μια αρκετά κοινή πεποίθηση είναι ότι η IUI είναι λιγότερο χρονοβόρος διαδικασία σε σχέση με την IVF. Οι τελευταίες επιστημονικές και εργαστηριακές εξελίξεις στον τομέα της Εξωσωματικής, σε συνδυασμό με τα πλέον σύγχρονα πρωτόκολλα εξασφαλίζουν τη λιγότερη δυνατή ενόχληση ή δυσκολία για το ζευγάρι και επιτρέπουν την επιστροφή της γυναίκας στις καθημερινές της συνήθειες σε ελάχιστο χρόνο (συνήθως την ίδια μέρα). Για παράδειγμα η διαδικασία της Εμβρυομεταφοράς ολοκληρώνεται μέσα σε λίγες ώρες, τον ίδιο δηλαδή χρόνο που απαιτεί και η Σπερματέγχυση, χωρίς να συνυπολογίσουμε και τις συχνές επισκέψεις για υπερηχογραφικό και ορμονικό έλεγχο που απαιτεί η τελευταία.

Το ψυχολογικό κόστος είναι αναμφισβήτητα ένας παράγοντας με μεγάλη βαρύτητα για τα περισσότερα ζευγάρια, καθώς κατά τη διάρκεια κάθε κύκλου βιώνουν αντιφατικά συναισθήματα χαράς, ελπίδας, απογοήτευσης και φόβου. Η σημασία της ψυχολογικής ευεξίας της γυναίκας που προσπαθεί να συλλάβει είναι εξίσου σημαντική με αυτή της σωματικής υγείας και σε αυτό μπορεί να συντελέσει η μείωση του χρόνου που θα διαρκέσει η κάθε θεραπεία υπογονιμότητας. Αυτό πλέον επιτυγχάνεται στις περισσότερες περιπτώσεις με εξατομικευμένα πρωτόκολλα μικρότερης διάρκειας, ωστόσο ακόμα και στα ζευγάρια με μακρύτερη διάρκεια θεραπείας η ψυχολογική στήριξη και η συμβουλευτική από έναν ειδικό είναι πολύτιμη για να ξεπεραστούν τα ψυχολογικά εμπόδια.

• Είναι τελικά προτιμότερο να προχωρήσουμε κατευθείαν σε Εξωσωματική;
Σε αρκετές περιπτώσεις η Σπερματέγχυση δεν είναι η καταλληλότερη θεραπεία για το ζευγάρι, αλλά είναι μια αρχική αντιμετώπιση σε ζευγάρια με ορμονικά προβλήματα ή ανεξήγητη υπογονιμότητα. Η Εξωσωματική από την άλλη πλευρά, συνήθως συστήνεται απευθείας για ζευγάρια στα οποία ευθύνεται κυρίως ο ανδρικός παράγοντας ή η γυναίκα έχει απόφραξη σαλπίγγων ή / και επαναλαμβανόμενες αποβολές.

Ο παράγοντας – κλειδί σε οποιαδήποτε απόφαση είναι φυσικά η ηλικία της γυναίκας. Ο ειδικός Ιατρός Γονιμότητας, εξετάζοντας το ιατρικό ιστορικό, ενδέχεται να προτείνει κατευθείαν την λύση της εξωσωματικής σε γυναίκες 35-40 ετών με στόχο να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος με επαναλαμβανόμενες σπερματεγχύσεις που πιθανότατα να μην καταλήξουν σε εγκυμοσύνη. «Να υπενθυμίσουμε σε αυτό το σημείο» υπογραμμίζει ο Δρ. Αθανασίου «ότι το ποσοστό εμφύτευσης και κύησης μειώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία της γυναίκας οπότε η αναβολή της Εξωσωματικής για μεγάλο διάστημα δεν είναι η ενδεδειγμένη προσέγγιση. Αυτό που προτείνεται είναι η ενδελεχής εξέταση του ορμονικού και ιατρικού προφίλ της γυναίκας και η επιλογή του καταλληλότερου πρωτοκόλλου το οποίο θα συναποφασίσει με τον ειδικό ιατρό αναπαραγωγής».

• Υπάρχουν νεότερες εξελίξεις και δεδομένα στην IVF
Κάθε περιστατικό είναι μοναδικό και ξεχωριστό. Δυστυχώς όταν οι γονείς είναι φορείς κάποιου γενετικού νοσήματος το οποίο σαφώς δεν πρέπει να μεταβιβαστεί στο έμβρυο ή έχουν επαναλαμβανόμενες αποβολές υπάρχει η τεχνική της Προεμφυτευτικής Γενετικής Διάγνωσης (PGD) που μπορεί να προσφέρει λύσεις στα προβλήματα αυτά. Η τεχνική αυτή μπορεί να εφαρμοστεί μόνο κατά τη διάρκεια ενός Κύκλου Εξωσωματικής και αυξάνει τις πιθανότητες γονιμοποίησης και εμφύτευσης ανά εμβρυομεταφορά, καθώς μεταφέρονται στη μήτρα μόνο υγιή έμβρυα.

Η επιλογή της θεραπευτικής προσέγγισης (IUI ή IVF) εξαρτάται λοιπόν από διάφορους παράγοντες όμως αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι πως η υπογονιμότητα είναι μια πάθηση που ταλανίζει 1 στα 6 ζευγάρια παγκοσμίως και ανεξάρτητα από την ηλικία τους, τα οποία πρέπει να απευθυνθούν σε έναν ειδικό ιατρό γονιμότητας όσο το δυνατόν νωρίτερα εάν δυσκολεύονται να συλλάβουν. Η έγκαιρη αντιμετώπιση και η σωστή καθοδήγηση θα τους φέρει πιο κοντά στην πραγματοποίηση του ονείρου τους, δηλαδή την απόκτηση του δικού τους παιδιού!