Οι υπουργοί θα συνεχίσουν τις συζητήσεις τους για το θέμα στην ήδη προγραμματισμένη σύνοδο της επόμενης Δευτέρας, είπε ένας από τους αξιωματούχους αυτούς.

Σύμφωνα με το Reuters, ο υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας Ρόμπερτ Χάμπεκ είπε ότι επιτεύχθηκε πρόοδος στα τεχνικά ζητήματα που συνδέονται με το πλαφόν, όμως δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία. Άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιτευχθεί μια λύση όχι με ομοφωνία αλλά με πλειοψηφία.

«Επιτύχαμε μια συμφωνία κατά 90-95% για το πλαφόν στην τιμή του αερίου όμως τα μεγάλα και συμβολικά ζητήματα δεν έχουν ακόμη επιλυθεί», είπε ο Χάμπεκ, σημειώνοντας ότι οι χώρες χρειάζονται περισσότερο χρόνο.

Από την πλευρά του ο υπουργός Βιομηχανίας της Τσεχίας Γιόζεφ Σίκελα δήλωσε μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου ότι οι χώρες της ΕΕ βρίσκονται κοντά στην επίτευξη συμφωνίας για το πλαφόν, όμως απομένει ακόμη να καταλήξουν στο επίπεδο της ανώτατης τιμής.

«Θα υπάρχει μόνο ένα ανοιχτό θέμα προς συζήτηση την Δευτέρα και αυτό είναι η τιμή που θα ενεργοποιεί τον μηχανισμό», είπε ο Σίκελα σε συνέντευξη Τύπου. «Πιστεύω ότι έχουμε σχεδόν φτάσει (σε συμφωνία) αλλά τώρα θα πρέπει να δείξουμε ότι η ενότητα δεν είναι κενό γράμμα», πρόσθεσε.

Επιπλέον, ο Σίκελα παραδέχτηκε ότι ορισμένες χώρες φοβούνται πως το πλαφόν θα μπορούσε να δημιουργήσει πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα ενώ κάποιοι υπουργοί αισθάνονταν ότι οι αλλαγές στο ανώτατο όριο της τιμής δεν ήταν ισορροπημένες. Η πιο πρόσφατη πρόταση περιλαμβάνει και τρόπους για την αναστολή του πλαφόν, εάν δεν λειτουργεί ικανοποιητικά.

Καμία χώρα δεν ζήτησε να παραπεμφθεί το θέμα στη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης, ώστε να διαπραγματευτούν οι ηγέτες των «27» το ύψος του πλαφόν, υπογράμμισε.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ είχε υπογραμμίσει ότι «υπάρχει ισχυρή και ομόφωνη δέσμευση να δράσουμε από κοινού, ως Ευρωπαίοι, για να επιτύχουμε τρεις στόχους: χαμηλότερες τιμές ή μείωση των τιμών, εγγύηση της ασφάλειας του εφοδιασμού και συνέχιση της εργασίας για τη μείωση της ζήτησης».

Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε τονίσει ότι «έχουμε έναν πολύ καλό και σταθερό οδικό χάρτη για να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε στο θέμα των τιμών της ενέργειας» επισημαίνοντας ότι «οι ηγέτες έδωσαν τη στρατηγική καθοδήγηση».

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετά την ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι μετά από επτά μήνες έντονων συζητήσεων, «πετύχαμε συμφωνία ως προς την απαραίτητη ευρωπαϊκή παρέμβαση στο ζήτημα της ενέργειας».

Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι ήταν από τους πρώτους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων που είχε ζητήσει μία ενιαία ευρωπαϊκή απάντηση, «η οποία θα μπορέσει να θέσει ένα πλαίσιο, ένα πλαφόν, στις ανώτατες τιμές φυσικού αερίου, έτσι ώστε να μην αναγκαζόμαστε, ως ευρωπαϊκές κοινωνίες και ως ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, να πληρώνουμε πολύ περισσότερα από όσα πρέπει προκειμένου να καλύψουμε τις ανάγκες μας σε φυσικό αέριο».

Τελικά η επιχειρηματολογία μας, ανέφερε ο πρωθυπουργός, έπεισε και τους πιο καχύποπτους και «σήμερα έχουμε μία επί της αρχής συμφωνία σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μία συμφωνία η οποία ουσιαστικά δίνει τη δυνατότητα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει σε ένα σύνολο παρεμβάσεων, προκειμένου να κρατηθούν πιο χαμηλά οι τιμές του φυσικού αερίου. Μία εκ των παρεμβάσεων είναι και η δυνατότητα επιβολής αυτού που ονομάζουμε πλαφόν στις τιμές του φυσικού αερίου σε επίπεδο δείκτη TTF. Τώρα η ευθύνη περνάει στους υπουργούς Ενέργειας, οι οποίοι και θα πρέπει να εξειδικεύσουν τις σχετικές προτάσεις, έτσι ώστε αυτές πια να πάρουν τον υποχρεωτικό χαρακτήρα που απαιτείται προκειμένου να γίνουν πράξη».

Σε αυτό το στάδιο, αναμένεται οι υπουργοί να τοποθετηθούν με βάση τις προτάσεις της επιτροπής, δίνοντάς τις κατευθύνσεις για να τις επεξεργασθεί και να τις εξελίξει. Στο ζήτημα του πλαφόν, εκτιμάται ότι η Κομισιόν θα προσπαθήσει να τηρήσει τις ισορροπίες προσπαθώντας να μην προκαλέσει όσους αντιδρούν και κυρίως τη Γερμανία, αλλά ταυτόχρονα λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό υποστηρικτών που τάσσονται υπέρ ενός ανώτατου ορίου τιμής το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης προς τις αγορές ακόμη και εάν δεν χρειαστεί εν τέλει να τεθεί σε εφαρμογή, αναφέρει ευρωπαϊκή πηγή.

Παράλληλα, οι υπουργοί ενέργειας της ΕΕ θα επιδιώξουν μια γενική προσέγγιση σχετικά με την πρόταση για οδηγία σχετικά για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων.

Αναμένεται να συζητήσουν για τη δέσμη μέτρων για το φυσικό αέριο, η οποία περιλαμβάνει πρόταση για οδηγία και πρόταση για κανονισμό σχετικά με τους κοινούς κανόνες εσωτερικής αγοράς για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το φυσικό αέριο και το υδρογόνο.

Αυτές οι προτάσεις αποτελούν μέρος της δέσμης μέτρων «Fit for 55» που στοχεύουν να βάλουν την ΕΕ στην πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.

Τη συζήτηση στο Συμβούλιο θα τροφοδοτήσει το non-paper της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις «έκτακτες παρεμβάσεις στην αγορά φυσικού αερίου».

Η πρόταση επί της ουσίας απορρίπτει την ιδέα 15 κρατών-μελών για το γενικό πλαφόν στη χονδρική τιμή του αερίου, λόγω των κινδύνων που ενέχει για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού. Η Επιτροπή παρουσίασε αυτό το non-paper πριν από δύο ημέρες, σε επίπεδο Μονίμων Αντιπροσώπων των χωρών της ΕΕ (COREPER I). Σύμφωνα με ευρωπαίο αξιωματούχο, το περιεχόμενό του προκάλεσε απογοήτευση και εκνευρισμό μεταξύ των 15.

Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, η Ελλάδα, η Ιταλία, το Βέλγιο και η Πολωνία έχουν υποβάλει ενημερωτικό υπόμνημα στα μέλη του Συμβουλίου, απαντώντας στις «ενστάσεις» της Επιτροπής για την ιδέα του πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου. Από την άλλη, δώδεκα χώρες εξακολουθούν να προβάλλουν αντιρρήσεις, με πρώτη τη Γερμανία που θεωρεί , όπως και η Επιτροπή, ότι η ιδέα των 15 αν εφαρμοστεί θα θέσει σε κίνδυνο τις προμήθειες ενέργειας.

Σύμφωνα πάντως με ευρωπαίο αξιωματούχο, οι 15 είναι αποφασισμένοι να επιμείνουν στην πρότασή τους και να ασκήσουν πίεση στην Κομισιόν. Η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη της την πλειοψηφία των χωρών-μελών όταν θα συντάξει το νομοθετικό σχέδιο δράσης που θα παρουσιάσει την ερχόμενη Τρίτη 4η Οκτωβρίου.

Επί του παρόντος, βάσει του non-paper που έδωσε στη δημοσιότητα η Επιτροπή, η πρόταση για πλαφόν αφορά αποκλειστικά την τιμή του ρωσικού φυσικού αερίου - πρόταση την οποία απέρριψε η πλειοψηφία των χωρών-μελών στο έκτακτο συμβούλιο ενέργειας της 9ης Σεπτεμβρίου.

Παράλληλα, η Επιτροπή προτείνει διαπραγμάτευση φθηνότερων τιμών με «αξιόπιστους» προμηθευτές αερίου μέσω αγωγών και με προμηθευτές υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ). Προτείνει επίσης την εισαγωγή νέου σημείου αναφοράς για το ΥΦΑ, προκειμένου να αποσυνδεθεί από το χρηματιστήριο του Άμστερνταμ (TTF) και αφήνει ανοιχτή τη δυνατότητα «προσωρινού» καθορισμού ανώτατου ορίου στην τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (κατά το υπόδειγμα της Ισπανίας).

Τα αγκάθια μεταξύ των 27 δεν αναμένεται να βγουν ούτε στο σημερινό συμβούλιο ενέργειας. Η συζήτηση αναμένεται πως θα καταλήξει στο τραπέζι των ευρωπαίων ηγετών, που θα συναντηθούν στην Πράγα την 6η και 7η Οκτωβρίου στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής.

Οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ αναμένεται πάντως σήμερα να υιοθετήσουν, έπειτα από τεχνικές τροποποιήσεις, τρία έκτακτα μέτρα που εισηγήθηκε η Επιτροπή τη 14η Σεπτεμβρίου για να πέσουν οι τιμές της ενέργειας.

Προβλέπουν τη μείωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας (με ευελιξία ως προς την υποχρεωτικότητα), θέσπιση ανώτατου ορίου στα έσοδα των εταιρειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φθηνές πηγές και [3] έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης στα υπερκέρδη των εταιρειών ορυκτών καυσίμων.

Οι υπουργοί Ενέργειας της Ε.Ε. δεν κατάφεραν σήμερα να καταλήξουν σε μια συμφωνία για την επιβολή πλαφόν στο ρωσικό αέριο και εξουσιοδότησαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει και άλλα πιθανά έκτακτα μέτρα, όπως ένα συνολικό πλαφόν σε όλο το εισαγόμενο φυσικό αέριο.

Οι υπουργοί ζήτησαν επίσης από τις Βρυξέλλες ένα προσχέδιο προτάσεων για την επιβολή ανώτατου ορίου στα έσοδα των εταιρειών που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια από άλλες πηγές, πλην του φυσικού αερίου. Οι προτάσεις αυτές θα πρέπει να παραδοθούν μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου.

"Θα πρέπει να συνεχίσουμε την εργασίας μας σε όλα τα μέτωπα", ανέφερε η Επίτροπος Ενέργειας, Κάντρι Σίμσον μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης των υπουργών.

"Θα παρουσιάσουμε την επόμενη εβδομάδα ρηξικέλευθες προτάσεις για μια πρωτοφανή κατάσταση", πρόσθεσε.

Σε δημοσιογραφική ερώτηση για το πλαφόν στο φυσικό αέριο ανέφερε ότι "τίποτα δεν είναι εκτός του τραπεζιού της συζήτησης".

"Εξετάζουμε όμως και άλλους τρόπους να μειώσουμε τις τιμές, είναι πολύ σημαντικό να μειώσουμε τον ρωσικό εφοδιασμό με εναλλακτικές προμήθειες από αξιόπιστους εταίρους, είναι σημαντικό να διαφοροποιηθούμε, να συνάψουμε συμφωνίες με αξιόπιστους εταίρους", ανέφερε.

Σημείωσε παράλληλα ότι η Ε.Ε. έχει προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο η Μόσχα να κόψει τελείως τις προμήθειες του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Κάποιες χώρες αντέδρασαν στην πρόταση για την επιβολή πλαφόν στο ρωσικό φυσικό αέριο λόγω των ανησυχιών για τα αντίποινα από τη Μόσχα, ανέφεραν νωρίτερα σήμερα διπλωματικές πηγές. Η Ρωσία έχει προειδοποιήσει ότι ένα τέτοιο μέτρο θα οδηγήσει στο πλήρες πάγωμα των ροών του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Με φόντο τις ανησυχίες αυτές, οι υπουργοί κατέληξαν ότι "χρειάζεται περαιτέρω δουλειά" για να δρομολογηθεί ένα τέτοιο μέτρο.

Μέτρα για την ενίσχυση της ρευστότητας 

Οι υπουργοί ζήτησαν από τις Κομισιόν να καταλήξει και σε έκτακτα μέτρα για την παροχή ρευστότητας σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν τους κλυδωνισμούς στην ευρωπαϊκή αγορά.

Νωρίτερα σήμερα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ ξεκαθάρισε ότι η κεντρική τράπεζα δεν είναι σε θέση να προσφέρει ρευστότητα σε εταιρείες ενέργειας.

"Σε αυτό το τρέχον, πολύ ασταθές περιβάλλον, είναι σημαντικό να τεθούν σε εφαρμογή δημοσιονομικά μέτρα για την παροχή ρευστότητας σε υγιείς επιχειρήσεις της αγοράς ενέργειας,  ιδίως σε εταιρείες κοινής ωφέλειας", είπε η Λαγκάρντ μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου,  σήμερα στην Πράγα.

"Όσον αφορά την ΕΚΤ και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος, φυσικά είμαστε έτοιμοι να παρέχουμε ρευστότητα στις τράπεζες, όχι σε εταιρείες ενέργειας", πρόσθεσε.