Ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας, Μιχάλης Σαράντης, μιλώντας σήμερα  στα Παραποπολιτικά 90,1,  ανέφερε ότι το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης στην τιμή της φέτας συνδέεται άμεσα με το κόστος της πρώτης ύλης. Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε, περίπου το 90% της αύξησης οφείλεται στην υψηλότερη τιμή που καλούνται να καταβάλουν τα τυροκομεία στους κτηνοτρόφους για το γάλα. Η μειωμένη παραγωγή, σε συνδυασμό με τις αυξημένες τιμές του γάλακτος, δημιουργεί νέα δεδομένα για την αγορά της φέτας, με το κόστος παραγωγής να αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την τελική τιμή του προϊόντος.

Παράλληλα, τόνισε ότι για να επανέλθει το ζωικό κεφάλαιο και να ξαναέχουμε το γάλα που είχαμε πριν δύο χρόνια, θα περάσει σίγουρα ένα, μπορεί και δύο χρόνια.

Ποια λευκά τυριά μπορούν να αντικαταστήσουν τη φέτα

Τελεμές, η πρώτη εναλλακτική επιλογή

Το λευκό αυτό τυρί αποτελεί την πιο δημοφιλή εναλλακτική όταν αναζητάτε κάτι παρόμοιο με τη φέτα. Διατηρείται σε άλμη, έχει αλμυρή και ελαφρώς πικάντικη γεύση και προσφέρεται για πολλαπλές χρήσεις. Μπορείτε να το προσθέσετε σε πίτες, σαλάτες, πάνω σε όσπρια ή ζυμαρικά. Δεν φέρει την ένδειξη ΠΟΠ και δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως φέτα, αλλά για καθημερινές ανάγκες αποτελεί μια προσιτή λύση που μειώνει σημαντικά το κόστος.

Λευκό αγελαδινό τυρί άλμης

Αυτή η επιλογή πλησιάζει περισσότερο στην εμφάνιση και την πρακτική χρήση της φέτας. Παράγεται από αγελαδινό γάλα, γεγονός που του προσδίδει πιο ήπια και λιγότερο έντονη γεύση. Τρίβεται εύκολα, ενσωματώνεται άψογα σε πίτες και σαλάτες, ενώ συνοδεύει ιδανικά λαδερά και όσπρια. Οι τιμές ορισμένων προϊόντων λευκού τυριού κυμαίνονται γύρω στα 7,5 ευρώ το κιλό, σημαντικά χαμηλότερες από τις επώνυμες φέτες που κυκλοφορούν στην αγορά.

Ανθότυρο για ήπιες γεύσεις

Το ανθότυρο διαφέρει σημαντικά από τη φέτα λόγω της μαλακής υφής και της ήπιας, λιγότερο αλμυρής γεύσης του. Δεν προσφέρει την ίδια γευστική εμπειρία σε μια χωριάτικη σαλάτα, όμως υπερέχει σε πίτες, ζυμαρικά, ομελέτες και γεμίσεις. Μια έξυπνη τακτική είναι να το αναμείξετε με μικρή ποσότητα φέτας, διατηρώντας έτσι το χαρακτηριστικό άρωμα αλλά μειώνοντας το συνολικό κόστος. Οι τρέχουσες λιανικές τιμές κυμαίνονται περίπου στα 9,5 έως 10 ευρώ το κιλό.

Μυζήθρα, η γλυκιά εναλλακτική

Η γλυκιά μυζήθρα παρουσιάζει λευκό χρώμα και μαλακή υφή, αλλά διαφοροποιείται αρκετά στη γεύση από τη φέτα. Ταιριάζει εξαιρετικά σε πίτες, ζυμαρικά και γεμίσεις, ιδιαίτερα όταν επιθυμείτε ένα πιο ήπιο τυρί. Συνδυάζοντάς τη με λίγο πιο αλμυρό λευκό τυρί, επιτυγχάνετε εξαιρετικό αποτέλεσμα σε μια τυρόπιτα χωρίς να χρειάζεται μεγάλη ποσότητα φέτας.

Λευκά τυριά ιδιωτικής ετικέτας

Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας των αλυσίδων σούπερ μάρκετ συχνά προσφέρουν τη μεγαλύτερη οικονομία. Τα λευκά τυριά αυτής της κατηγορίας μπορεί να κοστίζουν σημαντικά λιγότερο ανά κιλό σε σύγκριση με επώνυμες φέτες. Απαιτείται όμως προσοχή στην ετικέτα: ελέγξτε από ποιο γάλα παράγεται το τυρί, πόσο αλάτι περιέχει και αν πρόκειται πράγματι για λευκό τυρί άλμης.

Στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τη Μαρία Γεωργίου, ο Παναγιώτης Καρακάνας, τυροκόμος από Μαγνησία, αναφέρει πως δεν επηρεάζεται μόνο η τιμή της φέτας, αλλά και άλλα τυριά που για την παρασκευή τους χρειάζεται αιγοπρόβειο γάλα.

«Η έλλειψη ζωικού κεφαλαίου, η έλλειψη πρώτης ύλης, και η έλλειψη προϊόντος έχουν αντίστοιχα την αύξηση τιμών. Αυτή είναι η σειρά που συμβαίνει πάντα. Δεν έχει μείνει ούτε πρόβατο, έχει γίνει μεγάλη ζημιά, (…) γιατί θανατώθηκαν πολλά ζώα για αντιμετώπιση της νόσου. Τα προϊόντα δεν έχουν κανένα πρόβλημα με την ευλογιά και αυτό ήταν εξ αρχής ξεκάθαρο. Θα έχουμε σίγουρα ανατιμήσεις και θα υπάρχει το φαινόμενο του μοσχαρίσιου κρέατος που κάθε μήνα βλέπαμε άλλη τιμή στα ράφια, κάπως έτσι βλέπω να πορευτούμε και φέτος με την φέτα. Θα υπάρχει μια συνεχής άνοδος, γιατί κάθε μήνας είναι διαφορετικός. Η τιμή της φέτας αναμένεται στα 15 – 16 ευρώ το κιλό και έπεται συνέχεια. Γιατί δεν ξεκινάει καλά η τυροκομική σεζόν που ξεκινάει τώρα. Θα υπάρχει αύξηση και στα υπόλοιπα βασικά γαλακτοκομικά. Εφόσον δεν υπάρχει πρώτη ύλη επηρεάζονται και τα υπόλοιπα. Τουλάχιστον ότι αφορά το αιγοπρόβειο γάλα, το αγελαδινό γάλα δεν έχει επηρεαστεί. Ό, τι παράγεται από αγελαδινό γάλα και το φρέσκο γάλα οι τιμές είναι σχετικά σταθερές. Το αιγοπρόβειο γάλα έχει επηρεαστεί και κυρίως στο πρόβειο. Το κασέρι, η γραβιέρα και το μανούρι που είναι ΠΟΠ προϊόντα παράγονται από αιγοπρόβειο γάλα».

Τι θα γίνει με τις εξαγωγές;

Μεγάλο ερώτημα τι θα γίνει με τις εξαγωγές του δημοφιλούς ελληνικού προϊόντος, γιατί όπως αναφέρει στο ΕΡΤnews Radio ο Πρόεδρος Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων, Χρήστος Αποστολόπουλος, θα υπάρξει μεγάλο πρόβλημα, καθώς οι εξαγωγές της φέτας είναι πάνω από το 70% και πρόκειται για τη συντριπτική πλειοψηφία της παραγωγής και πηγαίνει απευθείας στο εξωτερικό.

«Η αύξηση είναι δεδομένη 100%, δεδομένου ότι έχουμε φτάσει σε μείωση της παραγωγής πρώτης ύλης στο 8%. Αν σκεφθείτε ότι σήμερα η τιμή του γάλακτος έχει αυξηθεί 40 λεπτά το λίτρο, που σημαίνει στο τελικό προϊόν τουλάχιστον 1,5€ πάνω η φέτα, μόνον από την πρώτη ύλη. Οι εξαγωγές της φέτας είναι πάνω από το 70% και είναι η συντριπτική πλειοψηφία της παραγωγής που πηγαίνει στο εξωτερικό. Και εδώ τίθεται το θέμα σε κάθε παραγωγό τι επιλογές θα κάνει. Επομένως θα πρέπει να επιλέξει ποια αγορά θα ικανοποιήσει πρωταρχικά, την ξένη ή την εγχώρια. Και αυτό δεν είναι κάτι δεδομένο. Κάποιοι θα ικανοποιήσουν την αγορά του εσωτερικού, κάποιοι του εξωτερικού. Εξαρτάται από τις δυνάμεις, τις σχέσεις που υπάρχουν και την πορεία που θέλει να ακολουθήσει κανείς. Σημειωτέον, οι αγορές αυτές δεν κερδήθηκαν εύκολα στο εξωτερικό και γι’ αυτό είναι δύσκολο κανείς να τις αφήσει».

Η συζήτηση για το νέο πλαίσιο έχει ήδη ξεκινήσει, με την προσοχή να στρέφεται αρχικά στα ευπαθή προϊόντα και ειδικότερα στην τιμολόγηση της σκόνης γάλακτος. Το ζήτημα τέθηκε σε πρόσφατη σύσκεψη με την ΑΑΔΕ, σύμφωνα με τον πρώην αναπληρωτή πρόεδρο του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας και μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, Χρήστο Τσοπάνο.

Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό αναμένεται να διαδραματίσουν το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2», με στόχο να δημιουργηθεί μία συνεχής ψηφιακή αλυσίδα καταγραφής της διαδρομής κάθε προϊόντος.

Στην πράξη, το σύστημα θα επιδιώκει να παρακολουθεί την πρώτη ύλη από τον στάβλο μέχρι τη μεταποιητική μονάδα και από εκεί έως το τελικό προϊόν που φτάνει στην αγορά.

Από το γάλα στο γιαούρτι και τη φέτα

Μέσω των ηλεκτρονικών παραστατικών θα μπορεί να διασταυρώνεται η ποσότητα γάλακτος που παραλαμβάνει μία μεταποιητική επιχείρηση με τις ποσότητες των προϊόντων που στη συνέχεια διαθέτει στην αγορά.

Η αντιστοίχιση θα γίνεται βάσει συγκεκριμένων πρωτοκόλλων, ώστε να ελέγχεται εάν οι ποσότητες ελληνικής πρώτης ύλης που δηλώθηκαν δικαιολογούν την παραγωγή γάλακτος, γιαουρτιού ή άλλων γαλακτοκομικών προϊόντων που εμφανίζονται ως ελληνικά.

Σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, τα προϊόντα που φεύγουν από τον παραγωγό θα αποκτούν ηλεκτρονικό barcode, με τα στοιχεία να καταχωρίζονται σε βάση δεδομένων. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να συγκρίνεται ο αριθμός των κωδικών που εκδίδει μία μεταποιητική μονάδα με την ποσότητα ελληνικού γάλακτος που έχει πραγματικά παραλάβει.

Στόχος είναι να υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ της ελληνικής και της εισαγόμενης πρώτης ύλης, περιορίζοντας τις δυνατότητες προϊόντα που έχουν παραχθεί με εισαγόμενο γάλα να εμφανίζονται στην αγορά ως ελληνικά.

Στο μικροσκόπιο και το κρέας

Αντίστοιχος μηχανισμός εξετάζεται και για την αγορά κρέατος, όπου το ζήτημα της προέλευσης παραμένει ιδιαίτερα κρίσιμο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο κ. Τσοπάνος, περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στην Ελλάδα είναι εισαγόμενο, γεγονός που καθιστά ακόμη σημαντικότερο τον έλεγχο της διαδρομής του προϊόντος μέχρι τη λιανική.

Το ζητούμενο είναι να μπορεί να διαπιστώνεται ηλεκτρονικά εάν ένα προϊόν που πωλείται ως ελληνικό αντιστοιχεί πράγματι σε εγχώρια παραγωγή και στις ποσότητες που έχουν δηλωθεί σε όλα τα προηγούμενα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Κατά τον ίδιο, η ΑΑΔΕ έχει θέσει χρονικό ορίζοντα περίπου 40 ημερών για την οριστικοποίηση της φόρμας δήλωσης των σχετικών στοιχείων, με στόχο το νέο εργαλείο να είναι έτοιμο έως τα Χριστούγεννα.

Στα 1,90 ευρώ το πρόβειο γάλα

Οι σχεδιαζόμενοι έλεγχοι έρχονται σε μία περίοδο κατά την οποία η εγχώρια παραγωγή πρόβειου γάλακτος υποχωρεί, ενώ η ζήτηση παραμένει ισχυρή.

Στο επτάμηνο του 2026 η παραγωγή διαμορφώθηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Τσοπάνος, περίπου στους 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Η μειωμένη προσφορά έχει ήδη περάσει στις τιμές. Η τιμή παραγωγού για το πρόβειο γάλα έχει φθάσει περίπου στα 1,90 ευρώ το κιλό, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος για τις γαλακτοβιομηχανίες.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη φέτα, καθώς το γάλα αποτελεί τον βασικότερο παράγοντα διαμόρφωσης του κόστους παραγωγής της.

Εφόσον οι σημερινές τιμές της πρώτης ύλης διατηρηθούν, εκτιμάται ότι η φέτα θα μπορούσε να κινηθεί προς τα 15-16 ευρώ το κιλό ακόμη και στη χονδρική, από περίπου 12-13 ευρώ σήμερα.

Οι ανατιμήσεις φαίνεται ήδη να επηρεάζουν τη συμπεριφορά των καταναλωτών, καθώς μέρος της ζήτησης μετακινείται προς οικονομικότερα λευκά τυριά.

Δύσκολη η γρήγορη ανασύσταση των κοπαδιών

Η αποκατάσταση της εγχώριας παραγωγής δεν θεωρείται εύκολη υπόθεση. Η ανασύσταση των κοπαδιών απαιτεί χρόνο, είτε μέσω της διατήρησης μεγαλύτερου αριθμού αρνιών είτε μέσω εισαγωγών ζώων, ενώ κρίσιμο ζήτημα αποτελούν οι φυλές και τα χαρακτηριστικά του γάλακτος που προορίζεται για την παραγωγή φέτας.

Στην εξίσωση μπαίνουν και οι ζωονόσοι, οι οποίες έχουν επιβαρύνει περαιτέρω την παραγωγική βάση της ελληνικής κτηνοτροφίας. Σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, ενδεχόμενη επιλογή εμβολιασμού θα μπορούσε να δημιουργήσει ζητήματα για το καθεστώς της φέτας, γεγονός που καθιστά ακόμη σημαντικότερη την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων πρόληψης, επιτήρησης και ελέγχου.

Το νέο σύστημα ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης επιχειρεί έτσι να αντιμετωπίσει ένα διπλό πρόβλημα: από τη μία την ανάγκη προστασίας της ελληνικής παραγωγής από τις ελληνοποιήσεις και από την άλλη τη διασφάλιση ότι ο καταναλωτής γνωρίζει την πραγματική προέλευση του προϊόντος που αγοράζει.

Σε μία αγορά όπου η εγχώρια παραγωγή βρίσκεται υπό πίεση και οι τιμές κινούνται ανοδικά, η δυνατότητα ηλεκτρονικής αντιστοίχισης των ποσοτήτων που παράγονται, εισάγονται, μεταποιούνται και τελικά πωλούνται μπορεί να αποτελέσει το βασικό εργαλείο για τον εντοπισμό των αποκλίσεων και των περιπτώσεων παραπλανητικής επισήμανσης.

Εκπρόσωποι του κλάδου εκτιμούν ότι η φέτα μπορεί να φτάσει τα 16-17 ευρώ το κιλό, ενώ η κατανάλωση στην Ελλάδα υποχωρεί και οι εξαγωγές συνεχίζουν να αυξάνονται.

Μιλώντας ο γγ. του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπύρος Πρωτοψάλτης, ανέφερε περίπου το 70% της ελληνικής φέτας κατευθύνεται στις αγορές του εξωτερικού, με βασικούς προορισμούς τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και την Ιταλία.

Σύμφωνα με εκπροσώπους του κλάδου, η φέτα πωλείται σήμερα από 13 έως 14 ευρώ το κιλό, ενώ εκτιμάται ότι η τιμή της μπορεί να φθάσει ακόμη και τα 16 με 17 ευρώ το κιλό τους επόμενους μήνες. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η αύξηση στην τιμή του πρόβειου γάλακτος, αλλά και η σημαντική άνοδος του ενεργειακού κόστους και των ζωοτροφών.

Παράλληλα, η παραγωγή γάλακτος έχει επηρεαστεί από τις ζωονόσους που έπληξαν το ζωικό κεφάλαιο της χώρας. Όπως επισημαίνεται, χιλιάδες ζώα χάθηκαν, με αποτέλεσμα να μειωθεί η διαθεσιμότητα πρώτης ύλης για την παραγωγή φέτας και άλλων γαλακτοκομικών προϊόντων.

Από την πλευρά του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης προαναγγέλλεται σχέδιο ανασυγκρότησης της ελληνικής κτηνοτροφίας, με έμφαση στην ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, την ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας και τη στήριξη των παραγωγών που επλήγησαν από τις ζωονόσους.

Οι φορείς του κλάδου τονίζουν ότι το μεγάλο στοίχημα είναι η διατήρηση της εξαγωγικής δυναμικής της φέτας, χωρίς όμως το εθνικό προϊόν ΠΟΠ να καταστεί απρόσιτο για τον Έλληνα καταναλωτή, ο οποίος εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική στήριξη της ελληνικής τυροκομίας.

Οι εκπρόσωποι του κλάδου τονίζουν ότι η φέτα παραμένει προϊόν ΠΟΠ, παράγεται αποκλειστικά από αιγοπρόβειο γάλα και διαφέρει ουσιαστικά από τα λευκά τυριά αγελαδινού γάλακτος που διατίθενται σε χαμηλότερες τιμές. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι θα πρέπει να βρεθεί μια ισορροπία, ώστε το προϊόν να παραμείνει προσιτό και για τον Έλληνα καταναλωτή, ο οποίος διαχρονικά στηρίζει την εγχώρια παραγωγή.

Όπως εξήγησε, η αναμενόμενη ανατίμηση συνδέεται με τη σημαντική μείωση της παραγωγής πρόβειου γάλακτος, εξαιτίας των απωλειών στο ζωικό κεφάλαιο από την ευλογιά των αιγοπροβάτων, αλλά και με την αυξημένη ζήτηση για την πρώτη ύλη.

Ο κ. Σαράντης, ο οποίος παραμένει πρόεδρος της ΕΔΟΦ, είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Μάρτιο για τον κίνδυνο μείωσης της φετινής παραγωγής φέτας έως και κατά 20.000 τόνους.

Μείωση της παραγωγής και των αποθεμάτων

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΔΟΦ, η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχει οδηγήσει μέσα σε περίπου δύο χρόνια στη θανάτωση σχεδόν 500.000 ζώων, κατά κύριο λόγο προβάτων. Η μείωση του ζωικού κεφαλαίου είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστεί κατά περίπου 80.000 τόνους η παραγωγή γάλακτος.

Η απώλεια αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της παραγωγής φέτας κατά περίπου 20.000 τόνους. Από τους σχεδόν 140.000 τόνους ετησίως, η παραγωγή ενδέχεται να υποχωρήσει κοντά στους 120.000 τόνους. Αντίστοιχες εκτιμήσεις για απώλειες 60.000 έως 80.000 τόνων γάλακτος και 15.000 έως 20.000 τόνων φέτας είχαν διατυπωθεί από τον ίδιο και τους προηγούμενους μήνες.

Παράλληλα, η αύξηση των εξαγωγών κατά περίπου 6% με 7%, αν και θετική για το ελληνικό προϊόν, περιορίζει περαιτέρω τα διαθέσιμα αποθέματα. Όπως ανέφερε, περίπου το 75% της ελληνικής παραγωγής φέτας εξάγεται, ενώ το 25% κατευθύνεται στην εγχώρια αγορά.

Πώς θα περάσει η αύξηση στη λιανική

Ο κ. Σαράντης ανέφερε ότι, εξαιτίας της μεγάλης ζήτησης για πρόβειο γάλα, οι παραγωγοί ζητούν φέτος αυξημένες τιμές κατά 15 έως 25 λεπτά το κιλό σε σύγκριση με πέρυσι.

«Αυτό σημαίνει ότι η φέτα μπορεί να επιβαρυνθεί, μόνο από την πρώτη ύλη, κατά 1 έως 1,5 ευρώ το κιλό στο κόστος παραγωγής», σημείωσε. Στη λιανική αγορά, η αύξηση μπορεί να είναι μεγαλύτερη και να προσεγγίσει τα 2 ευρώ το κιλό, ανάλογα με το αν πρόκειται για συσκευασμένη ή χύμα φέτα, την εταιρεία και την ποιότητα του προϊόντος.

Διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν μπορεί να προβλέψει την εμπορική πολιτική που θα ακολουθήσουν τα σουπερμάρκετ και οι τυροκομικές επιχειρήσεις.

Οι ανατιμήσεις αναμένεται να φανούν στην αγορά σε περίπου δύο μήνες. Όπως εξήγησε, οι νέες τιμές του γάλακτος έχουν αρχίσει ήδη να εφαρμόζονται, αλλά απαιτείται το διάστημα της ωρίμανσης της φέτας προτού το προϊόν διατεθεί στην κατανάλωση.

Για την παραγωγή ενός κιλού φέτας χρειάζονται περίπου τέσσερα λίτρα γάλακτος.

«Δεν υπάρχει ζήτημα επάρκειας στην Ελλάδα»

Παρά τη μειωμένη παραγωγή, ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ διαβεβαίωσε ότι δεν αναμένεται να παρουσιαστεί πρόβλημα επάρκειας στην ελληνική αγορά.

Όπως είπε, οι τυροκόμοι διατηρούν επί χρόνια συνεργασίες με Έλληνες πελάτες και θα φροντίσουν να καλύψουν τις ανάγκες της εγχώριας κατανάλωσης. Δεν απέκλεισε, ωστόσο, να υπάρξουν μειωμένες παραδόσεις στο εξωτερικό λόγω της περιορισμένης διαθέσιμης ποσότητας.

«Η χώρα μας και οι Έλληνες καταναλωτές δεν έχουν να φοβηθούν τίποτε, γιατί η επάρκεια για την ελληνική αγορά είναι δεδομένη», τόνισε.

Σταθερότητα στα προϊόντα από αγελαδινό γάλα

Ο Μιχάλης Σαράντης υπογράμμισε ότι πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στα προϊόντα που παράγονται από αγελαδινό γάλα και σε εκείνα που παρασκευάζονται από πρόβειο και κατσικίσιο γάλα.

Οι πιέσεις που περιέγραψε αφορούν κυρίως τη φέτα και τα προϊόντα από αιγοπρόβειο γάλα. Αντίθετα, στα προϊόντα από αγελαδινό γάλα καταγράφεται σταθερότητα, ενώ, όπως σημείωσε, σε ορισμένους κωδικούς ενδέχεται να υπάρξουν ακόμη και μειώσεις τιμών.

Τέλος, γνωστοποίησε ότι η ΕΔΟΦ σχεδιάζει να πραγματοποιεί δικές της δειγματοληψίες για τον έλεγχο της αγοράς. Για τον καλύτερο συντονισμό των ελέγχων, προγραμματίζεται συνάντηση με τον αρμόδιο υπουργό την επόμενη εβδομάδα.

Ξεπέρασε τα 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ η συνολική αξία των εξαγωγών του ελαιόλαδου και της φέτας το 2025, γεγονός που αναδεικνύει τα δύο προϊόντα σε βασικούς πυλώνες της ελληνικής αγροτικής παραγωγής.

Η φέτα συνιστά το σημαντικότερο ελληνικό τυροκομικό προϊόν. Η Ελλάδα διαθέτει συνολικά 25 καταχωρισμένες ονομασίες τυριών, από τις οποίες οι 23 είναι ΠΟΠ και οι δύο ΠΓΕ, με τη φέτα ΠΟΠ να κατέχει τη μερίδα του λέοντος. Υπ' αυτή την έννοια, είναι εύλογη η κραυγή αγωνίας των παραγωγών για τις μαζικές θανατώσεις αιγοπροβάτων λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και του αφθώδους πυρετού.

Παρόλα αυτά, το 2025 η εγχώρια παραγωγή φέτας ανήλθε σε περίπου 152.700 τόνους, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 64% της καταγεγραμμένης παραγωγής τυριών της χώρας, χωρίς να συνυπολογίζονται τα τυριά τυρογάλακτος.

Για την παρασκευή της χρησιμοποιήθηκε το 75% του πρόβειου και το 41% του γίδινου γάλακτος που παρήχθη στην Ελλάδα, γεγονός που σημαίνει ότι συνολικά το 69% της εγχώριας παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος κατευθύνθηκε στη φέτα.

Το 69% της παραγωγής πωλήθηκαν στο εξωτερικό - Η Γερμανία κορυφαία αγορά
Περίπου 105.000 τόνοι, δηλαδή το 69% της παραγωγής, κατευθύνθηκαν στο εξωτερικό, με την αξία τους να αγγίζει τα 835 εκατομμύρια ευρώ. Με την επίδοση αυτή, η φέτα καλύπτει πλέον το 9% της συνολικής αξίας των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων.

Κορυφαία αγορά-στόχος παραμένει η Γερμανία, ενώ ακολουθούν η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, με τις πέντε αυτές χώρες να απορροφούν το 70% των εξαγωγών.

«Η φέτα και το ελαιόλαδο δεν είναι απλώς δύο από τα πιο γνωστά ελληνικά προϊόντα. Πίσω τους βρίσκονται χιλιάδες παραγωγοί, αγροτικές οικογένειες, μεταποιητικές επιχειρήσεις και ολόκληρες τοπικές οικονομίες. Αποτελούν μέρος της ταυτότητας της χώρας μας, αλλά και ισχυρά αναπτυξιακά και εξαγωγικά πλεονεκτήματα, τα οποία οφείλουμε να προστατεύουμε και να αξιοποιούμε ακόμη περισσότερο» δήλωσε στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης.

Ο κίτρινος «χρυσός» της οικονομίας
Αντίστοιχη είναι και η φήμη του ελαιόλαδου, με περίπου 700.000 παραγωγούς να δραστηριοποιούνται στον κλάδο. Στον επίσημο κατάλογο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων περιλαμβάνονται 33 καταχωρισμένες ελληνικές ονομασίες ελαιολάδων, εκ των οποίων 20 είναι ΠΟΠ και 13 ΠΓΕ, αποτυπώνοντας τον πλούτο των τοπικών ποικιλιών και των διαφορετικών ελαιοπαραγωγικών περιοχών της χώρας.

Το 2025, οι εξαγωγές ελληνικού ελαιολάδου ανήλθαν σε 1,31 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 12,4% των συνολικών εξαγωγών τροφίμων της χώρας. Για την τρέχουσα ελαιοκομική περίοδο 2025-2026, η παραγωγή υπολογίζεται σε περίπου 235.000 τόνους, με τις εξαγωγές να εκτιμώνται στους 139.000 τόνους.

Με βάση τον μέσο όρο της περιόδου 2022-2025, η Ελλάδα σταθεροποιείται στην τέταρτη θέση παγκοσμίως, πίσω από την Ισπανία, την Τουρκία και την Τυνησία.

Τι είναι το Ελαιοκομικό Μητρώο
Σε αυτό το περιβάλλον έχει προχωρήσει η επικαιροποίηση του Ελαιοκομικού Μητρώου, ώστε το κράτος να διαθέτει καλύτερη εικόνα για τις εκμεταλλεύσεις, την παραγωγική βάση και τις ποσότητες που παράγονται.

Η υποχρεωτική υποβολή των Δηλώσεων Συγκομιδής Ελαιοκάρπου, με απόφαση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, έχει μετατεθεί για την ελαιοκομική περίοδο 2026-2027, με ημερομηνία έναρξης την 1η Οκτωβρίου 2026, ώστε να ολοκληρωθούν οι αναγκαίες τεχνικές προσαρμογές.

Παράλληλα, επιδιώκεται η διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων με την ΑΑΔΕ και η αξιοποίηση των στοιχείων του ΟΣΔΕ, σε συνεργασία με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Στόχος είναι τα διαθέσιμα στοιχεία να αντλούνται ηλεκτρονικά και να αποφεύγονται η επανάληψη διαδικασιών, η ταλαιπωρία και το πρόσθετο κόστος για τους ελαιοπαραγωγούς.

Η εκστρατεία της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ για ελεύθερη χρήση ονομάτων τυριών όπως η φέτα -όπως αναφέρει η The Wall Street Journal- πέτυχε σημαντική πρόοδο πέρυσι, με τις εξαγωγές αμερικανικών τυριών να αυξάνονται κατά 20% και να φτάνουν νέο ρεκόρ 613.000 τόνων. Η Σόνα Μόρις, επικεφαλής της πολιτικής εμπορίου στην Ομοσπονδία Εθνικών Γαλακτοπαραγωγών των ΗΠΑ, χαρακτηρίζει αυτή την εξέλιξη «πραγματικό άλμα» για τον κλάδο. Οι αμερικανικές γαλακτοβιομηχανίες, χάρη σε μεγάλες και αποδοτικές μονάδες παραγωγής με μακρά παράδοση σε ευρωπαϊκά στυλ τυριών, μπορούν συχνά να προσφέρουν προϊόντα σε χαμηλότερες τιμές από τους ευρωπαϊκούς ανταγωνιστές.

Η ευρωπαϊκή απάντηση

Η αμερικανική πρωτοβουλία προκαλεί έντονη αντίδραση στους Ευρωπαίους παραγωγούς. Ενδεικτική είναι η στάση του Consorzio del Formaggio Parmigiano Reggiano, που εκπροσωπεί εκατοντάδες Ιταλούς παραγωγούς και αντιτίθεται σθεναρά στη χρήση του όρου «παρμεζάνα» για προϊόντα εκτός της καθορισμένης περιοχής παραγωγής στη βόρεια Ιταλία.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το Consorzio εκτιμά ότι οι πωλήσεις «ψευτο-παρμεζάνας» εκτός ΕΕ ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ ετησίως. Όπως τονίζουν οι Ιταλοί παραγωγοί, το ζήτημα δεν είναι μόνο εμπορικό, αλλά αφορά και τη διαφάνεια προς τον καταναλωτή, ο οποίος μπορεί να θεωρεί ότι αγοράζει προϊόν με συγκεκριμένη ιταλική προέλευση και μέθοδο παραγωγής, ενώ στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει.

Η ίδια λογική ισχύει και για τη φέτα, την οποία οι Αμερικανοί αντιμετωπίζουν ως ένα απλό «τυρί που θρυμματίζεται», ενώ η ΕΕ επιμένει ότι πρόκειται για προϊόν άρρηκτα συνδεδεμένο με την ελληνική παράδοση και συγκεκριμένες περιοχές παραγωγής.

Πεδίο μάχης οι ονομασίες των τυριών

Καθώς ΗΠΑ και ΕΕ διατηρούν διαφορετικά καθεστώτα στις δικές τους αγορές, η σύγκρουση μεταφέρεται πλέον στις εμπορικές σχέσεις με τρίτες χώρες. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Ινδονησίας, όπου η ΕΕ ανακοίνωσε συμφωνία που προβλέπει την προστασία περισσότερων από 200 ευρωπαϊκών προϊόντων, μεταξύ αυτών και της φέτας και της γκοργκοντζόλα.

Λίγους μήνες αργότερα, η διοίκηση Τραμπ αντέδρασε με δική της εμπορική συμφωνία, μέσω της οποίας η Ινδονησία φέρεται να δέχθηκε να επιτρέψει στους Αμερικανούς παραγωγούς να χρησιμοποιούν τις ονομασίες που επιθυμούν. Το αποτέλεσμα είναι ένα ιδιότυπο αδιέξοδο, καθώς οι δύο συμφωνίες κινούνται σε αντίθετη κατεύθυνση και καμία δεν έχει ακόμη επικυρωθεί επισήμως.

Ανάλογες ισορροπίες διαμορφώνονται και στην Αυστραλία, όπου η συμφωνία με την ΕΕ προβλέπει προστασία εκατοντάδων ευρωπαϊκών προϊόντων, με μεταβατικές περιόδους και περιορισμούς στη χρήση ονομασιών από τοπικούς παραγωγούς.

Νέο εμπορικό ρήγμα

Πίσω από τη διαμάχη για τις ονομασίες κρύβεται μια βαθύτερη σύγκρουση για τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου τροφίμων. Οι αμερικανικές γαλακτοκομικές επιχειρήσεις, μεγάλες και εξωστρεφείς, βλέπουν στις αναπτυσσόμενες αγορές της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής μια σημαντική ευκαιρία, την ώρα που η Ευρώπη επιδιώκει να προστατεύσει την προστιθέμενη αξία των προϊόντων ονομασίας προέλευσης.

Οι εξαγωγές αμερικανικού τυριού, άλλωστε, καταγράφουν ήδη ισχυρή άνοδο, ενισχύοντας την πεποίθηση της Ουάσιγκτον ότι η μάχη αυτή έχει και ουσιαστικό οικονομικό διακύβευμα.

Διατροφολόγοι της Cleveland Clinic χαρακτηρίζουν τη φέτα ως «τρόφιμο υψηλής θρεπτικής πυκνότητας». Και όχι άδικα. Αποτελεί καλή πηγή ασβεστίου, βιταμίνης Β12, σεληνίου και φωσφόρου, συστατικά απαραίτητα για την υγεία των οστών, την παραγωγή ενέργειας και τη σωστή λειτουργία των κυττάρων.

Τα θρεπτικά στοιχεία της φέτας

Περίπου 150 γραμμάρια φέτας περιέχουν:

• 400 θερμίδες
• 32,2 γρ. λιπαρά
• 20 γρ. κορεσμένα λιπαρά
• 1.710 mg νάτριο
• 21,3 γρ. πρωτεΐνη
• 740 mg ασβέστιο
• 506 mg φώσφορο
• 2,54 μg βιταμίνη Β12

Τι συμβαίνει εάν τρώτε φέτα καθημερινά

Η φέτα μπορεί να είναι μια καθημερινή επιλογή. Το τι κάνει στο σώμα σας, σύμφωνα με ειδικούς στο Parade, εξαρτάται από την ποσότητα, το υπόλοιπο πιάτο και το πώς ανταποκρίνεται ο οργανισμός σας.

#1. Καταναλώνετε λιγότερα λιπαρά απ’ ό,τι νομίζετε

Η φέτα θεωρείται τυρί με σχετικά χαμηλότερα λιπαρά και θερμίδες. Τριάντα γραμμάρια έχουν περίπου 75 θερμίδες, 6,1 γρ. λιπαρά συνολικά και 3,77 γρ. κορεσμένα λιπαρά, που είναι λιγότερα συγκριτικά με άλλα τυριά όπως το τσένταρ.

#2. Παρ’ όλα αυτά καταναλώνετε αρκετά

Παρότι δεν είναι από τα πιο λιπαρά τυριά, η φέτα περιέχει κορεσμένα λιπαρά που χρειάζονται μέτρο αν δεν θέλετε να δείτε τη χοληστερόλη σας να ανεβαίνει, ειδικά αν συνολικά η διατροφή είναι πλούσια σε αυτά.

#3. Ενισχύετε την πρόσληψη πρωτεΐνης

Η πρωτεΐνη είναι απαραίτητη για όλους. Η φέτα προσφέρει σταθερή, αξιόπιστη πρωτεΐνη που βοηθά στην αποκατάσταση των μυών και στον έλεγχο της όρεξης. Τα 150 γραμμάρια φέτας δίνουν πάνω από 20 γραμμάρια πρωτεΐνης.

#4. Υποστηρίζετε την υγεία των οστών

Η φέτα περιέχει ασβέστιο και φώσφορο, δύο βασικά στοιχεία για γερά οστά. Καθώς μεγαλώνουμε, αυτό γίνεται ακόμα πιο σημαντικό λόγω αυξημένου κινδύνου οστεοπόρωσης.

#5. Αυξάνετε τη βιταμίνη Β12

Η βιταμίνη Β12 συμβάλλει στην παραγωγή ενέργειας και στη δημιουργία υγιών ερυθρών αιμοσφαιρίων. Έρευνες δείχνουν επίσης ότι παίζει ρόλο και στη λειτουργία του εγκεφάλου.

#6. Μπορεί να δείτε αντιφλεγμονώδη οφέλη και καλύτερη πέψη

Η φέτα από πρόβειο ή μίγμα πρόβειου με κατσικίσιο γάλα περιέχει καζεΐνη Α2, που είναι πιο εύπεπτη για κάποιους ανθρώπους και ενδέχεται να προκαλεί λιγότερες φλεγμονώδεις αντιδράσεις.

#7. Τρώτε πιο νόστιμα γεύματα

Η θρεπτικότητα των γευμάτων μας, οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία, παίζουν σημαντικό ρόλο. Το ίδιο όμως και η γεύση. Χάρη στην χαρακτηριστική έντονη γεύση της, ακόμη και μία μικρή ποσότητα φέτας κάνει τα φαγητά πιο νόστιμα. Και είναι εύκολο να την προσθέσετε σχεδόν παντού.

#8. Ακατάλληλο τρόφιμο εάν έχετε δυσανεξία στη λακτόζη

Αν και πιο εύπεπτη από άλλα τυριά, η φέτα περιέχει λακτόζη. Ατομα με δυσανεξία στη λακτόζη ή ευαισθησία στα γαλακτοκομικά μπορεί να εμφανίσουν γαστρεντερικά συμπτώματα αν την καταναλώνουν καθημερινά.

#9. Αυξάνετε σημαντικά την πρόσληψη αλατιού

Η φέτα έχει αρκετό νάτριο. Αν καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες, μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Ο κ. Αποστολόπουλος εκφράζει έντονο προβληματισμό: η εφαρμογή εμβολιασμού κατά της ευλογιάς ενδέχεται να οδηγήσει σε απαγορεύσεις εισαγωγών ελληνικών γαλακτοκομικών προϊόντων από τρίτες χώρες, προκαλώντας ζημίες που ενδέχεται να ξεπεράσουν τα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Αυστραλία τηρούν αυστηρές προδιαγραφές και αποκλείουν προϊόντα προερχόμενα από περιοχές με ενεργή εμβολιαστική πρακτική.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική λόγω της μείωσης του ζωικού κεφαλαίου, που πλέον αντιστοιχεί μόλις στο 4% του αρχικού αριθμού. Ο κ. Αποστολόπουλος επισημαίνει ότι αυτό θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο τις τρέχουσες εξαγωγές, αλλά και τη διαρκή αναπτυξιακή πορεία του κλάδου.

Παραδείγματα άλλων χωρών

Η Ισπανία, η Βουλγαρία και η Ρουμανία, που βρέθηκαν αντιμέτωπες με αντίστοιχες προκλήσεις, δεν κατέφυγαν στον εμβολιασμό. Αντιθέτως, προχώρησαν σε αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, όπως ο περιορισμός της κυκλοφορίας των ζώων, η εντατική απολύμανση, επιλέγοντας την πρόληψη μέσω ελέγχου αντί της ανοσοποίησης.

Ο εμβολιασμός δεν εγγυάται την εξάλειψη της ευλογιάς, τονίζει ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ. Αντιθέτως, ενδέχεται να δημιουργήσει ασυμπτωματικούς φορείς που διευκολύνουν τη σιωπηλή εξάπλωση της νόσου. Η εμπειρία της Τουρκίας, που εφαρμόζει εμβολιασμό για περισσότερα από δέκα χρόνια χωρίς να έχει απαλλαγεί από τη νόσο, αναδεικνύει τα όρια αυτής της επιλογής.

Ο ΣΕΒΓΑΠ προτείνει την εφαρμογή άμεσων και αυστηρών μέτρων. Οι μονάδες θα πρέπει να αναφέρουν άμεσα κάθε ύποπτο κρούσμα, να τηρούνται περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώων και προϊόντων, ενώ όσοι παραβιάζουν τους κανόνες να αποκλείονται από αποζημιώσεις. Οι πληρωμές στους κτηνοτρόφους πρέπει να γίνονται γρήγορα και δίκαια, ώστε να αποτραπούν παρατυπίες και να διασφαλιστεί η αξιοπιστία του συστήματος.

Η δυναμική των εξαγωγών φέτας 2020–2024

Η εξαγωγική πορεία της φέτας τα τελευταία πέντε χρόνια είναι εντυπωσιακή. Από τα 422 εκατ. ευρώ το 2020, οι εξαγωγές έφτασαν τα 786 εκατ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση 6,7% μόνο τον τελευταίο χρόνο. Οι κύριες αγορές παραμένουν η Γερμανία (227,3 εκατ. ευρώ), η Ιταλία (103,3 εκατ. ευρώ, +18,9%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (90 εκατ. ευρώ, +4,1%).

Ενισχυμένη είναι και η παρουσία στις ΗΠΑ, με εξαγωγές 61,9 εκατ. ευρώ (+16%), ενώ παράγοντες όπως η ελληνική ομογένεια και η αυξανόμενη αποδοχή της μεσογειακής διατροφής παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Αγορές-έκπληξη παρουσιάζουν εντυπωσιακά ποσοστά αύξησης: Μπαχρέιν +950%, Μαλδίβες +733%, Χιλή +254%, Λιθουανία +243%, Παναμάς +184%, Καζακστάν +100%, Αλβανία +119%, Αίγυπτος +80%. Παρότι μικρότερες, οι αγορές αυτές αναδεικνύονται σε στρατηγικής σημασίας προορισμούς για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις.

Αντίθετα, αρνητική πορεία εμφανίζουν εξαγωγές σε χώρες όπως η Κίνα (-32,8%), η Σερβία (-56,4%), το Ισραήλ (-59,6%) και η Αργεντινή (-62,5%). Οι μειώσεις αυτές ενδέχεται να συνδέονται με γεωπολιτικούς παράγοντες, προβλήματα εφοδιαστικής αλυσίδας ή αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες. Ο ΣΕΒΓΑΠ προτείνει στοχευμένη στρατηγική για την αποκατάσταση της παρουσίας στις συγκεκριμένες αγορές.