Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος διασφαλίζει την επιστροφή στη δημοσιονομική πειθαρχία ενός κράτους-μέλους με δημοσιονομικό έλλειμμα άνω του ορίου του 3% του ΑΕΠ που προβλέπει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Η Φινλανδία καταγράφει δημοσιονομικό έλλειμμα 4,4% του 2024 και 4,3% το 2025. Παράλληλα, το Συμβούλιο κρίνει ότι η χρήση από τη Φινλανδία της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες βάσει του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, το οποίο επιτρέπει στα κράτη μέλη να έχουν υπερβολικό έλλειμμα 1,5% χωρίς να ενεργοποιήσουν ΔΥΕ, δεν εξηγεί πλήρως το έλλειμμα της Φινλανδίας.

Το Συμβούλιο ζητά από τη Φινλανδία να παρουσιάσει «αποτελεσματικά μέτρα», έως τις 30 Απριλίου 2026 για τη μείωση του ελλείμματός της και να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός σωρευτικός ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών της δεν θα υπερβαίνει το 2,5% το 2026, το 4,1% το 2027 και το 5,9% το 2028.

Τα στοιχεία αυτά προσθέτουν στη ζοφερή εικόνα για το βορειότερο μέλος της ευρωζώνης, το οποίο καταγράφει τις χειρότερες οικονομικές επιδόσεις στην Ευρώπη από το 2020. Η χώρα πλήττεται από την αδύναμη ζήτηση στην Ευρώπη — κυρίως στη βασική εξαγωγική αγορά της Γερμανίας — καθώς και από τις κυρώσεις κατά της γειτονικής Ρωσίας και την άνοδο της ανεργίας.

Πάνω από 3.800 πτωχεύσεις σε 12 μήνες

Μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, περισσότερες από 3.800 φινλανδικές εταιρείες είχαν υποβάλει αίτηση πτώχευσης σε βάση 12 μηνών, αριθμός υψηλότερος από οποιαδήποτε άλλη στιγμή από το 1997, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία της Φινλανδίας.

«Ο κατασκευαστικός κλάδος βρίσκεται στην κορυφή των στατιστικών πτωχεύσεων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους», δήλωσε ο Τόμι Βεϊστάμο, επικεφαλής αναλογιστής της στατιστικής υπηρεσίας. Όπως πρόσθεσε, «από την άλλη πλευρά, είναι ο μόνος κλάδος στον οποίο ο αριθμός των πτωχεύσεων έχει μειωθεί σε σύγκριση με την κατάσταση πριν από δύο χρόνια».

Ισχυρές πιέσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Σημαντικές πιέσεις αντιμετωπίζουν κυρίως οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Περίπου μία στις πέντε φινλανδικές ΜμΕ χαρακτηρίζει την οικονομική της κατάσταση «κακή» ή «πολύ κακή», σύμφωνα με την Τίνα Τοϊβόνεν, επικεφαλής νομικών υποθέσεων της Ομοσπονδίας Φινλανδικών Επιχειρήσεων.

Οι μεγαλύτερες δυσκολίες εντοπίζονται στις ατομικές επιχειρήσεις και στις εταιρείες των κλάδων του εμπορίου, των κατασκευών και άλλων επαγγελματικών υπηρεσιών, όπου η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας είναι εντονότερη.

Κι όμως… η πιο ευτυχισμένη χώρα στον κόσμο

Το οξύμωρο της κατάστασης είναι ότι, σύμφωνα με την έκθεση World Happiness Report 2025, η Φινλανδία αναδείχθηκε και φέτος η πιο ευτυχισμένη χώρα στον κόσμο, διατηρώντας την πρωτιά για όγδοη συνεχόμενη χρονιά. Στην πρώτη πεντάδα ακολουθούν η Δανία, η Ισλανδία, η Σουηδία και η Ολλανδία.

Στην ίδια έκθεση, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 81η θέση για το 2025, σημειώνοντας πτώση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, όταν βρισκόταν στην 64η θέση.

Η έκθεση βασίζεται σε δείκτες όπως η ικανοποίηση από τη ζωή, η κοινωνική υποστήριξη, η υγεία, η ελευθερία και η αντίληψη για τη διαφθορά. Παράλληλα, περιλαμβάνει και κοινωνικά πειράματα — όπως η επιστροφή χαμένου πορτοφολιού — που χρησιμοποιούνται ως δείκτες εμπιστοσύνης στην κοινότητα.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό ανεργίας στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 8% τον Ιούλιο, στη Σουηδία στο 8,7% και στη Φινλανδία στο 9,5%.

Ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης

Ένας από τους σημαντικότερους λόγους της ελληνικής βελτίωσης είναι η στήριξη από το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους δικαιούχους, λαμβάνοντας σημαντικά κονδύλια που κατευθύνθηκαν σε πράσινη μετάβαση, υποδομές και ψηφιακό μετασχηματισμό. Αυτές οι ροές χρηματοδότησης δημιούργησαν νέες θέσεις εργασίας και έδωσαν ώθηση στην οικονομία.

Αντίθετα, η Σουηδία και η Φινλανδία έλαβαν μικρότερο μερίδιο ενισχύσεων, γεγονός που περιόρισε τη δυνατότητά τους να στηρίξουν την απασχόληση στη μεταπανδημική περίοδο.

Υπενθυμίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδίασε το Ταμείο Ανάκαμψης για να αντιμετωπίσει το οικονομικό σοκ του Covid-19. Ωστόσο, τόσο η Φινλανδία όσο και η Σουηδία επλήγησαν περισσότερο από τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία και τα μέχρι πρότινος υψηλά επιτόκια της ΕΚΤ.

Οι ιδιαιτερότητες της σκανδιναβικής αγοράς εργασίας

Η αγορά εργασίας στη Φινλανδία, και σε μικρότερο βαθμό στη Σουηδία, χαρακτηρίζεται από υψηλό επίπεδο ρύθμισης, με ισχυρές συλλογικές συμβάσεις που διασφαλίζουν σταθερότητα, αλλά περιορίζουν την ικανότητα άμεσης προσαρμογής στις νέες συνθήκες. Αντίθετα η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις που άλλαξαν το πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς εργασίας, διευκολύνοντας την προσαρμογή και την απορρόφηση εργατικού δυναμικού.

Στη Σουηδία, η πίεση στην απασχόληση αποδίδεται κυρίως στη στασιμότητα σε καίριους τομείς όπως η τεχνολογία και η βιομηχανία. Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει και η Φινλανδία, όπου η κάμψη στη ζήτηση για δασικά προϊόντα, μέταλλα και μηχανήματα περιορίζει την ανάπτυξη και επιβαρύνει την αγορά εργασίας. Η Ελλάδα, αντίθετα, βασίζεται περισσότερο σε υπηρεσίες – τουρισμό, ναυτιλία και εμπόριο – και λιγότερο στη βαριά βιομηχανία, γεγονός που την προστατεύει από αυτού του είδους τις πιέσεις.

Με βάση τα παραπάνω, αποδεικνύεται καθοριστικό το πώς μία χώρα ανταποκρίνεται στις κρίσεις και μετατρέπει τις προκλήσεις σε ευκαιρίες. Σήμερα, η Ελλάδα αξιοποιεί αποτελεσματικά την ευρωπαϊκή στήριξη, ενώ οι σκανδιναβικές χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με την ανάγκη επανασχεδιασμού των στρατηγικών τους στην αγορά εργασίας.

“Σήμερα στέλνουμε προς διαβούλευση μια πρόταση, η οποία αποσκοπεί στην απαγόρευση συναλλαγών για ακίνητα με ρωσική προέλευση”, είπε ο υπουργός σε συνέντευξη Τύπου.

Η απαγόρευση, ωστόσο, θα έχει και εξαιρέσεις –όπως πρόσθεσε ο ίδιος– καθώς οι πολίτες με διπλή υπηκοότητα και οι Ρώσοι μόνιμοι κάτοικοι Φινλανδίας θα εξακολουθήσουν να μπορούν να αγοράζουν ακίνητα στη σκανδιναβική χώρα.

Σύμφωνα με δήλωση της εταιρείας, ένα «εσωτερικό σφάλμα συστήματος» κρύβεται πίσω από την προσφορά της να πουλήσει μια τεράστια ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας σε μια δημοπρασία που διακανονίζει τις τιμές στη Φινλανδία, με αποτέλεσμα τη μαζική πτώση των τιμών.

Η Kinect, που ελέγχεται από την World Kinect Corp., πούλησε κατά μέσο όρο 5.787 MW από την 1η έως την 24η ώρα για παράδοση σήμερα Παρασκευή, όπως αναφέρεται με μια κανονιστική κατάθεση στο χρηματιστήριο ενέργειας Nord Pool. Αυτό συγκρίνεται με μια τρέχουσα κατανάλωση λίγο πάνω από 11.000 MW στη σκανδιναβική χώρα, σύμφωνα με τον διευθυντή δικτύου Fingrid Oyj.

Όπως αναφέρει το Bloomberg, οι προσφορές αυτές δημιούργησαν μεγάλη ανισορροπία στη σκανδιναβική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας για σήμερα.

«Ελαφρώς απλοποιημένα, μπορείτε να πείτε ότι πούλησαν κάτι που δεν είχαν και οι αγοραστές αγόρασαν κάτι που δεν υπάρχει», δήλωσε ο Pontus de Mare, επικεφαλής της λειτουργίας συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας στη Svenska Kraftnat AB.

Έτσι, η Fingrid σχεδιάζει να πραγματοποιήσει αγορές εντός της ημέρας για να διασφαλίσει την ασφάλεια του συστήματος και τις ικανότητες εξισορρόπησης, όπως δήλωσε ο διαχειριστής συστήματος μεταφοράς.

Οι λανθασμένες προσφορές οδήγησαν σε μέση τιμή -203 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σε σύγκριση με μια μέση τιμή στη σκανδιναβική περιοχή 35,28 ευρώ, σύμφωνα με το Nord Pool. Παράλληλα, η τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στη Φινλανδία έπεσε μέχρι και τα -500 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σύμφωνα πάντα με στοιχεία του Nord Pool.

«Συνεργαζόμαστε με άλλα μέρη της αγοράς για να λύσουμε αυτήν την ακραία κατάσταση», δήλωσε η Kinect ενώ και το χρηματιστήριο ενέργειας διερευνά το ζήτημα.

Πάντως δεν θα υπάρξει ενδοημερήσια διαπραγμάτευση από τη Φινλανδία προς τη Σουηδία την Παρασκευή για να διασφαλιστεί ότι το σύστημα θα παραμείνει σταθερό, όπως ξεκαθάρισε η Fingrid…

Ειδικοί σε θέματα κυβερνοασφάλειας ανέλαβαν να αποκαταστήσουν τη λειτουργία του ιστότοπου και να τον θωρακίσουν έναντι ανάλογων απειλών στο μέλλον.

Σύμφωνα με το τηλεοπτικό κανάλι Yle της Φινλανδίας, πίσω από την επίθεση βρίσκονται Ρώσοι χάκερ. Το κανάλι επικαλείται μήνυμα της ομάδας NoName057(16) στο Telegram περί απόφασης για «φιλική επίσκεψη» στη γειτονική Φινλανδία που επιθυμεί διακαώς την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.

Τα χερσαία σύνορα Φινλανδίας – Ρωσίας εκτείνονται σε περίπου 1.340 χιλιόμετρα και το τελευταίο διάστημα οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών είναι ιδιαίτερα τεταμένες.

Καθώς η Φινλανδία αρνήθηκε να πληρώσει σε ρούβλια, η κρατική φινλανδική διαχειρίστρια εταιρεία Gasum Oy ανακοίνωσε ότι οι ροές φυσικού αερίου από τη Ρωσία θα «παγώσουν» από το πρωί του Σαββάτου.

Ήδη τις τελευταίες μέρες, είχε υπάρξει μια σταδιακή μείωση των ροών.

Πάντως, η Φινλανδία έχει διαβεβαιώσει ότι η κίνηση αυτή θα έχει περιορισμένο αντίκτυπο, καθώς το ρωσικό φυσικό αέριο αντιπροσωπεύει μόνο το 5% της συνολικής ενέργειας που χρησιμοποιεί – κυρίως από εργοστάσια παρά για θέρμανση.

Όπως ανακοίνωσε η Gasum Oy, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, θα προμηθεύει αέριο stiw άλλες χώρες – πελάτες μέσω του αγωγού Balticconnector».

Ακούγοντας τη λέξη καταφύγιο, στο μυαλό μας, έρχονται συνήθως νοερές εικόνες από ένα σκοτεινό και κρύο υπόγειο. Ωστόσο, τα καταφύγια στο Ελσίνκι δεν μοιάζουν σε τίποτα με τα συνηθισμένα καταφύγια. Αντιθέτως, είναι φωτεινά, ευρύχωρα και ζεστά ενώ συγχρόνως, διαθέτουν γήπεδα, παιδικές χαρές, καφετέριες, εστιατόρια ακόμη και χώρους πάρκινγκ.

Συγκεκριμένα, υπάρχουν 5.500 καταφύγια σε ολόκληρη τη Φινλανδική πρωτεύουσα, δημιουργώντας ένα τεράστιο δίκτυο υπόγειων εγκαταστάσεων τα οποία έχουν κατασκευαστεί από τη δεκαετία του 1980. Παρόλο που μέχρι σήμερα, χρησιμοποιούνται ως χώροι ψυχαγωγίας και αθλητικών εκδηλώσεων, ο πραγματικός λόγος κατασκευής τους ήταν άλλος. Έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν τους κατοίκους από μια ενδεχόμενοι επίθεση.

Όπως χαρακτηριστικά περιγράφεται στο παρακάτω βίντεο από το ABC news, οι πόρτες εισόδου των καταφυγίων στη Φινλανδία, έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύσουν τους πολίτες σε περίπτωση πυρηνικής έκρηξης.

«Σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να δημιουργήσουμε χώρο για τους ανθρώπους που έρχονται στα καταφύγια και αυτό σημαίνει ότι κάποιες κατασκευές, κάποια αντικείμενα πρέπει να αφαιρεθούν», αναφέρει ο Ρασκ. «Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να αδειάσουμε πλήρως το καταφύγιο για να μπορέσουμε να δεχθούμε άτομα», πρόσθεσε, εξηγώντας ότι ένα αυτοκίνητο, για παράδειγμα, μπορεί να παρέχει κάποιο ιδιωτικό χώρο σε μια οικογένεια. Οι παιδικές χαρές θεωρούνται επίσης, πολύ σημαντικές διότι σε ενδεχόμενη επίθεση, τα παιδιά θα μπορούσαν να ξεχαστούν για λίγο.

Ένταξη στο ΝΑΤΟ

Στο μεταξύ, η Φινλανδία ετοιμάζεται να υποβάλει αίτηση για ένταξη στη στρατιωτική συμμαχία του NATO, παρά τις δεκαετίες στρατιωτικής ουδετερότητας. Την Κυριακή, ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Σάουλι Νιινίστο αποκάλυψε πως το να είσαι μέλος του ΝΑΤΟ θα «μεγιστοποιήσει» την ασφάλεια της Φινλανδίας μετά την απρόκλητη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

«Τα παραπάνω δεν αποτέλεσαν κομμάτι των διαπραγματεύσεων με το ΝΑΤΟ και δεν νομίζω ότι υπάρχει οποιοδήποτε ενδιαφέρον για δημιουργία βάσεων ή ανάτπυξη πυρηνικών στα εδάφη μας», ανέφερε η κ. Μάριν.

Υπενθυμίζεται ότι η Ρωσία έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι «θα απαντήσει κατάλληλα» σε περίπτωση που το ΝΑΤΟ προχωρήσει σε τέτοιες κινήσεις.

Η Φινλανδή πρωθυπουργός, η οποία πραγματοποιεί επίσκεψη στη Ρώμη και θα συναντηθεί με τον Ιταλό ομολόγό της, Μάριο Ντράγκι αναφέρθηκε και στις ενστάσεις της Τουρκίας για την ένταξη του Ελσίνκι, οι οποίες φαίνεται πως βάζουν «φρένο» σε ένα ενδεχόμενο ταχείας ενταξιακής διαδικασίας, τονίζοντας πως το ζήτημα μπορεί να επιλυθεί μέσω διαλόγου.

«Θεωρώ ότι σε αυτό το στάδιο το σημαντικό είναι να παραμείνουμε ήρεμοι, να συνομιλήσουμε με την Τουρκία και όλα τα άλλα μέλη της Συμμαχίας, να απαντήσουμε σε ερωτήματα που ίσως υπάρχουν και να διορθώσουμε οποιεσδήποτε παρεξηγήσεις», σημείωσε, μεταξύ άλλων.

“Στη Σουηδία και στη Φινλανδία συμφωνούμε επίσης να πάμε χέρι χέρι διά μέσου ολόκληρης αυτής της διαδικασίας και θα καταθέσουμε αύριο μαζί την αίτηση”, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου με τον Φινλανδό πρόεδρο Σαούλι Νιινίστο στη σουηδική πρωτεύουσα.

Στόλτενμπεργκ: «Ιστορική στιγμή που πρέπει να αδράξουμε»

Για «ιστορική στιγμή» την οποία «πρέπει να αδράξουμε» έκανε λόγο ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, ο Γενς Στόλτενμπεργκ, κρατώντας στα χέρια τις αιτήσεις της Σουηδίας και της Φινλανδίας για την ένταξή τους στη Συμμαχία, έχοντας στο πλευρό του τους πρέσβεις των δύο χωρών.

«Είναι καλή μέρα σε μια κρίσιμη στιγμή για την ασφάλειά μας», πρόσθεσε ο κ. Στόλτενμπεργκ.

«Ευχαριστώ για την επίδοση των αιτήσεων της Φινλανδίας και της Σουηδίας για να γίνουν μέλη του ΝΑΤΟ. Κάθε έθνος έχει το δικαίωμα να επιλέξει το δρόμο του», συνέχισε.

«Καλωσορίζω θερμά τα αιτήματα της Φινλανδίας και της Σουηδίας να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ. Είστε οι πιο στενοί εταίροι μας και η ιδιότητα του μέλους θα αυξήσει την κοινή ασφάλεια», διαβεβαίωσε ο Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας.

Επισήμανε ότι οι σύμμαχοι θα αξιολογήσουν τα επόμενα βήματα της διαδικασίας για την ένταξη των δύο σκανδιναβικών χωρών κι ότι τα συμφέροντα για την ασφάλεια όλων των συμμάχων θα ληφθούν υπόψη.

«Είμαστε αποφασισμένοι να εργαστούμε σε όλα τα ζητήματα και να καταλήξουμε σε γρήγορα συμπεράσματα», κατέληξε ο Γενς Στόλτενμπεργκ.