Τα καινούργια δεδομένα είναι ότι διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής: για τρίτεκνες/πολύτεκνες η απαλλαγή ισχύει και για σπίτια άνω των 120 τ.μ., προσαυξανόμενο κατά 20 τ.μ. για κάθε τέκνο άνω των δύο. Σε περίπτωση αποχώρησης του μισθωτή εντός τριετίας, η απαλλαγή υφίσταται για το υπολειπόμενο διάστημα αν εκμισθωθεί εκ νέου. Για μίσθωση σε ιατρικό/νοσηλευτικό προσωπικό, εκπαιδευτικούς και ένστολο προσωπικό, η φοροαπαλλαγή ισχύει και για μίσθωση τουλάχιστον 6 μηνών.

Για να εξασφαλιστεί η φοροαπαλλαγή θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένοι κανόνες. Βασική προϋπόθεση είναι η εμπρόθεσμη δήλωση, έως τις 5 Δεκεμβρίου 2024, στην ειδική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, των κατοικιών που παρέμεναν κλειστές ή των ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης που πρόκειται να μετατραπούν σε μακροχρόνιες, ώστε να «κλειδώσει» η απαλλαγή για τα ενοίκια που εισπράχθηκαν το 2025.

Όσοι δήλωσαν τα ακίνητα εκπρόθεσμα, ακόμα και αν πληρούν τις υπόλοιπες προϋποθέσεις, δεν δικαιούνται το μπόνους της απαλλαγής. Ως προς τις κατοικίες που είχαν διατεθεί σε βραχυχρόνια μίσθωση, η υπαγωγή στη ρύθμιση προϋποθέτει ότι το ακίνητο είχε διατεθεί νόμιμα και αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση κατά το φορολογικό έτος 2024, εφόσον η νέα μακροχρόνια μίσθωση καταρτίστηκε εντός του 2025.

Επιπλέον, θα πρέπει να έχουν δηλωθεί κανονικά στη φορολογική διοίκηση όλες οι σχετικές βραχυχρόνιες μισθώσεις και να μην έχει υποβληθεί άλλη δήλωση μίσθωσης (μακροχρόνιας) πριν την έναρξη της νέας σύμβασης. Αυτό σημαίνει ότι η μετάβαση από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια μίσθωση πρέπει να είναι καθαρή και πλήρως αποτυπωμένη στα φορολογικά στοιχεία.

Η λεπτομέρεια στο έντυπο Ε2

Για τα σπίτια που ήταν κλειστά, προϋπόθεση είναι να είχαν δηλωθεί ως κενά στο έντυπο Ε2 ή να μην είχαν δηλωθεί ως μισθωμένα, ιδιοχρησιμοποιούμενα ή δωρεάν παραχωρούμενα στα φορολογικά έτη 2022 και 2023 και 2024. Από τη στιγμή που έχει συναφθεί σύμβαση μακροχρόνιας μίσθωσης, διάρκειας τουλάχιστον τριών ετών, και το ακίνητο πληροί τα λοιπά κριτήρια, ήτοι κύριοι χώροι έως 120 τ.μ., εμπρόθεσμες δηλώσεις στο Ε2 και στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος, ο εκμισθωτής δικαιούται πλήρη απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τα μισθώματα που θα εισπράξει κατά τους πρώτους 36 μήνες. Αν ο ενοικιαστής αποχωρήσει από τη κατοικία, η απαλλαγή θα συνεχιστεί μέχρι τη συμπλήρωση τριετίας αν εντός τριμήνου ο ιδιοκτήτης συνάψει μία και μόνον νέα τριετή σύμβαση κύριας κατοικίας. Αν λυθεί και η μίσθωση αυτή, χάνεται και η περαιτέρω φοροαπαλλαγή.

Η απαλλαγή ισχύει και εφόσον το ακίνητο, για το οποίο πληρούνται οι προϋποθέσεις μισθώνεται τουλάχιστον για έξι συνεχόμενους μήνες σε ιατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό, εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της δημόσιας εκπαίδευσης, καθώς και σε ένστολο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας και εφόσον δεν διατεθεί εντός των τριών ετών για βραχυχρόνια μίσθωση.

Αν εντός της τριετίας η κατοικία μείνει χωρίς ενοικιαστή, η απαλλαγή παύει να ισχύει από το φορολογικό έτος κατά το οποίο το ακίνητο έμεινε κενό. Επίσης χάνεται οριστικά αν το ακίνητο μείνει κενό και από δεύτερο ενοικιαστή για το υπόλοιπο διάστημα. Επίσης, εάν το ακίνητο επανέλθει σε καθεστώς βραχυχρόνιας μίσθωσης πριν τη συμπλήρωση του 36μήνου, η απαλλαγή παύει αναδρομικά από το πρώτο έτος, με συνέπεια να ανακύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου για τα εισοδήματα από τα ενοίκια που δεν φορολογήθηκαν.

Το “παράδοξο” των αυξημένων εσόδων

Η φαινομενική αυτή αντίφαση, όπως εξηγεί το οικονομικό επιτελείο, οφείλεται σε τρεις βασικούς παράγοντες:

• Μείωση της φοροδιαφυγής, χάρη στην ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών.

• Υψηλότερη ανάπτυξη και αύξηση εισοδημάτων σε σχέση με το 2025.

• Άνοδο της κατανάλωσης, που τροφοδοτεί έμμεσα τα δημόσια έσοδα.

Έτσι, το 2026 αναμένεται πρωτογενές πλεόνασμα 7,29 δισ. ευρώ (2,8% του ΑΕΠ), σε μια χρονιά με φοροελαφρύνσεις και παροχές 1,76 δισ. ευρώ.

Το 2025 “ξεπερνά” κάθε προσδοκία

Ανάλογο φαινόμενο παρατηρείται και το 2025, όπου το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται στο 3,6% του ΑΕΠ, χάρη σε υπέρβαση εσόδων 1,675 δισ. ευρώ έναντι του στόχου.
Και αυτό, παρά τις παροχές 1,5 δισ. ευρώ και φοροελαφρύνσεις 1,2 δισ. ευρώ που δεν είχαν προβλεφθεί αρχικά.

Σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, η υπεραπόδοση εσόδων αποδίδεται:

• (α) Στον περιορισμό της φοροδιαφυγής και την αύξηση των εσόδων ΦΠΑ (+857 εκατ. ευρώ).

• (β) Στην αύξηση μισθών και συντάξεων, που φέρνει έξτρα 633 εκατ. ευρώ από φόρο εισοδήματος.

• (γ) Στον επίμονο πληθωρισμό και την άνοδο της κατανάλωσης (+1,9%), με ώθηση και από τον τουρισμό (+12,5% στο επτάμηνο του 2025).

Ο “λογαριασμός” του 2026 – Πού θα μπουν τα έσοδα

Με βάση το προσχέδιο, το Υπουργείο Οικονομικών προβλέπει συνεχιζόμενη αύξηση των εσόδων και το 2026, κυρίως από ΦΠΑ και φόρους στα εταιρικά κέρδη.

Αναλυτικά:

1. Φόροι επί αγαθών και υπηρεσιών
Αύξηση 1,747 δισ. ευρώ (+4,5%), φτάνοντας στα 40,818 δισ. ευρώ.

• ΦΠΑ: 29,129 δισ. ευρώ (+1,599 δισ.)

• ΕΦΚ: 7,447 δισ. ευρώ (+53 εκατ.) – ένδειξη στασιμότητας κατανάλωσης.

2. Φόροι και δασμοί εισαγωγών: 427 εκατ. ευρώ (+27 εκατ.).
3. Φόροι ακινήτων (ΕΝΦΙΑ): Μείωση 83 εκατ. ευρώ, στα 2,328 δισ. ευρώ, λόγω έκπτωσης 50% σε 12.000 οικισμούς.
4. Λοιποί φόροι επί παραγωγής: 659 εκατ. ευρώ (+164 εκατ.) – κυρίως από μερίσματα Τράπεζας της Ελλάδος.
5. Φόρος εισοδήματος:

• Νοικοκυριά: Ελάφρυνση 1,218 δισ. ευρώ, με οριακή μείωση εσόδων μόλις 93 εκατ. ευρώ.

• Επιχειρήσεις: Έσοδα 8,659 δισ. ευρώ (+859 εκατ.), λόγω αυξημένων κερδών.

6. Φόροι κεφαλαίου: 250 εκατ. ευρώ (σταθερά).
7. Λοιποί τρέχοντες φόροι: 2,334 δισ. ευρώ (+52 εκατ.).
8. Κοινωνικές εισφορές: 61 εκατ. ευρώ (σταθερά).
9. Μεταβιβάσεις από ΕΕ: 10,941 δισ. ευρώ (+1,695 δισ.), χάρη στα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης (ΤΑΑ).
10. Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών: 1,097 δισ. ευρώ (-116 εκατ.).
11. Λοιπά έσοδα: 2,222 δισ. ευρώ (-769 εκατ.), λόγω μειωμένων μερισμάτων και τόκων.
12. Πωλήσεις παγίων: 55 εκατ. ευρώ (+24 εκατ.).

Η μεγάλη εικόνα

Παρά τις φοροελαφρύνσεις, ο νέος προϋπολογισμός δείχνει ότι η οικονομία “παράγει” περισσότερα φορολογικά έσοδα χάρη στην ανάπτυξη, την αύξηση μισθών και τη μείωση της φοροδιαφυγής.
Το 2026 αναμένεται να είναι χρονιά πλεονασμάτων, κινήτρων και ψηφιακής εποπτείας, με την κυβέρνηση να επιχειρεί το πιο ισορροπημένο μείγμα δημοσιονομικής πολιτικής των τελευταίων ετών.

Η ΠΟΜΙΔΑ, στη συνάντηση που είχε με τον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και τους υφυπουργούς Θάνο Πετραλιά και Γιώργο Κώτσηρα, ζήτησε να επεκταθεί το μέτρο και σε μισθώσεις μικρότερης διάρκειας, ιδίως όταν πρόκειται για κρίσιμες κοινωνικές κατηγορίες όπως γιατροί, δάσκαλοι, στρατιωτικοί, αστυνομικοί ή εποχικοί εργαζόμενοι σε τουριστικές περιοχές. Πρόκειται για ομάδες που καλούνται να μετακινηθούν άμεσα και να στεγαστούν για περιορισμένο διάστημα, χωρίς όμως να βρίσκουν σπίτια στις περιοχές που υπηρετούν.

Το ισχύον πλαίσιο, όπως θεσπίστηκε με τον Ν. 5073/2023, προβλέπει ότι η απαλλαγή ισχύει μόνο αν η μίσθωση έχει διάρκεια 36 μηνών, και αφορά ακίνητο έως 120 τ.μ. που έχει δηλωθεί ως «κενό» για τα προηγούμενα τρία έτη. Αν ο ενοικιαστής αποχωρήσει πριν τη λήξη της τριετίας, η απαλλαγή ακυρώνεται και ο ιδιοκτήτης καλείται να πληρώσει αναδρομικά τους φόρους. Το αποτέλεσμα είναι να αποθαρρύνονται οι ιδιοκτήτες από το να διαθέσουν τα ακίνητά τους, ειδικά σε περιοχές όπου οι ενοικιαστές συχνά μετακινούνται.

Η κυβέρνηση, μετά τις προτάσεις της ΠΟΜΙΔΑ, εξετάζει τώρα δύο καίριες διορθώσεις. Η πρώτη είναι να μειωθεί το όριο της τριετίας, ώστε η απαλλαγή να ισχύει και για μισθώσεις μικρότερης διάρκειας, ανοίγοντας τον δρόμο για χιλιάδες κλειστά σπίτια που θα μπορούσαν να μπουν στην αγορά. Η δεύτερη είναι να αλλάξει το πώς συνδέεται η απαλλαγή: σήμερα εξαρτάται από το πρόσωπο του ενοικιαστή, ενώ αυτό που συζητείται είναι να συνδεθεί με το ίδιο το ακίνητο. Έτσι, αν ο ενοικιαστής φύγει πριν τη λήξη της τριετίας, ο ιδιοκτήτης δεν θα χάνει το φορολογικό όφελος, αρκεί το ακίνητο να συνεχίσει να μισθώνεται χωρίς κενό. Ουσιαστικά, η απαλλαγή θα αφορά το ακίνητο και όχι τον εκάστοτε ενοικιαστή. Με αυτό τον τρόπο, ένας ιδιοκτήτης θα μπορεί να συνάψει δύο ή τρεις διαδοχικές μισθώσεις μέσα στο ίδιο διάστημα, χωρίς να κινδυνεύει να χάσει το όφελος.

Η διόρθωση αυτή λύνει δύο βασικά προβλήματα: τα «φέσια» από ενοικιαστές που φεύγουν ξαφνικά και το έλλειμμα στέγης για λειτουργούς που διορίζονται σε απομακρυσμένες περιοχές για μικρά χρονικά διαστήματα. Ανάλογες ανάγκες εμφανίζονται σε νησιά με ελλείψεις σε γιατρούς ή δασκάλους, αλλά και σε τουριστικούς προορισμούς όπου οι εργαζόμενοι χρειάζονται στέγη μόνο για την περίοδο της σεζόν.

Το προεδρείο της ΠΟΜΙΔΑ ζήτησε επίσης το μέτρο να ισχύσει σε όλες τις κατηγορίες κατοικιών που σήμερα για οποιονδήποτε λόγο είναι εκτός της αγοράς μισθώσεων κύριας κατοικίας. Στις προτάσεις περιλαμβάνονται οι κενές κατοικίες ή όσες ιδιοκατοικούνται από τον ιδιοκτήτη ή έχουν παραχωρηθεί δωρεάν τουλάχιστον από την 1.1.2024, οι νεόδμητες που θα εκμισθωθούν για πρώτη φορά, οι κατοικίες που έχουν ανακαινιστεί ριζικά με πολεοδομική άδεια, οι πρώην επαγγελματικοί χώροι που διαμορφώθηκαν σε κατοικίες με αλλαγή χρήσης όπως ισχύει και για τη Golden Visa, οι κατοικίες που άλλαξαν ιδιοκτήτη λόγω θανάτου, γονικής παροχής, δωρεάς ή αγοράς και εκμισθώνονται από τον νέο ιδιοκτήτη, οι κατοικίες άνω των 120 τ.μ. όταν μισθωτής είναι πολύτεκνη οικογένεια, καθώς και κατοικίες που ανήκουν σε νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Η ΠΟΜΙΔΑ έθεσε επίσης το ζήτημα των αυθαιρέτων, υπενθυμίζοντας ότι η τακτοποίηση της Κατηγορίας 5 έχει λήξει από την 1η Οκτωβρίου 2020 και σήμερα δεν είναι πλέον εφικτή. Η ομοσπονδία είχε ήδη αναδείξει την ανάγκη να δοθεί εκ νέου δυνατότητα τακτοποίησης για αυθαίρετες κατασκευές που έγιναν έως τις 28 Ιουλίου 2011, καθώς χιλιάδες ιδιοκτήτες παραμένουν εγκλωβισμένοι χωρίς δυνατότητα να αξιοποιήσουν ή να μεταβιβάσουν τα ακίνητά τους. Η μη επανενεργοποίηση της ρύθμισης σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες ιδιοκτησίες δεν μπορούν να ενταχθούν στην αγορά, να ανακαινιστούν ή να μισθωθούν νόμιμα, με αποτέλεσμα να χάνονται πολύτιμα τετραγωνικά μέτρα σε μια περίοδο έντονης στεγαστικής πίεσης. Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, η επανεξέταση του ζητήματος θα μπορούσε να προσφέρει ανάσα τόσο στους ιδιοκτήτες που παραμένουν με «παγωμένα» ακίνητα, όσο και στη συνολική προσπάθεια ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών.

Παράλληλα, προχωράει και η ιδέα για πιστοποιητικό φερεγγυότητας των ενοικιαστών. Μέσω του Μητρώου Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους ή της Ανεξάρτητης Αρχής Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, θα εκδίδεται ένα επίσημο πιστοποιητικό που θα δείχνει το πιστοληπτικό προφίλ του υποψήφιου ενοικιαστή. Έτσι, οι ιδιοκτήτες θα γνωρίζουν αν υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές και σε ποιο ύψος, ενώ οι ίδιοι οι ενοικιαστές θα μπορούν να το χρησιμοποιούν ως «διαβατήριο φερεγγυότητας» για να πετυχαίνουν καλύτερους όρους μίσθωσης.

Με τις αλλαγές αυτές, εκτιμάται ότι θα ανοίξει γρήγορα μεγάλος αριθμός κλειστών ακινήτων, αυξάνοντας την προσφορά στη μακροχρόνια αγορά και οδηγώντας σε σταδιακή εκλογίκευση των τιμών. Οι ιδιοκτήτες θα έχουν τη βεβαιότητα ότι δεν θα χάσουν την απαλλαγή ακόμη κι αν αλλάξει ο ενοικιαστής, ενώ οι ενοικιαστές θα έχουν ένα εργαλείο για να αποδεικνύουν την αξιοπιστία τους. Το στοίχημα της κυβέρνησης είναι να συνδυάσει τα δύο αυτά εργαλεία ώστε να δώσει ώθηση στη στεγαστική αγορά χωρίς να προκαλέσει νέα δημοσιονομική τρύπα.

Υποστήριξε δε ότι τα έσοδα που αναμένεται να εισπράξει το Δημόσιο από την πώληση των μετοχών που κατέχει το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας παρόλο που είναι ελάχιστα σε σχέση με αυτά που διέθεσε για τη σωτηρία τους, δεν είναι λίγα αν συνυπολογιστούν τα οφέλη που έχει αποκομίσει από το PSI καθώς και υψηλά μερίσματα που έχει διαθέσει η Τράπεζα της Ελλάδος τα οποία προέρχονται κατά κύριο λόγο από το ELA (σ.σ την ρευστότητα που χορηγούσε στις Τράπεζες).

Ο ίδιος επανέλαβε ότι η παραοικονομία στην Ελλάδα ξεπερνάει τα 40 δισ. ευρώ ενώ, όπως είπε, θα πρέπει να επανεξεταστεί η κοινωνική χρησιμότητα των υφιστάμενων φοροαπαλλαγών και το κατά πόσο αυτές αφορούν τους πραγματικά ευάλωτους.

Μιλώντας στο συνέδριο που διοργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών, ο διοικητής της ΤτΕ ανέφερε ότι η Ελλάδα «επέστρεψε από το χείλος του γκρεμού και αποτελεί πλέον διεθνές success story».
Παρά ταύτα, όπως ανέφερε, παρατηρούνται καθυστερήσεις σε αρκετούς τομείς, όπως αυτός της απονομής της Δικαιοσύνης. Ωστόσο, εξέφρασε την στήριξη του στον αρμόδιο υπουργό Γιώργο Φλωρίδη, υπογραμμίζοντας ότι «θα τα καταφέρει».

Συνέστησε δε τη συνέχιση της «ορθόδοξης δημοσιονομικής πολιτικής» προκειμένου ο Προϋπολογισμός να διπλασιάσει το 2024 το πρωτογενές του πλεόνασμα στο 2% του ΑΕΠ. Προσέθεσε δε ότι το Δημόσιο Χρέος μειώνεται ραγδαία, εκτιμώντας ότι εφέτος οι πραγματικοί μισθοί στη χώρα θ΄αυξηθούν.

Για τις τράπεζες ανέφερε ότι είναι επαρκώς κεφαλαιοποιημένες παρόλο που το 50% των κεφαλαίων τους αποτελείται από αναβαλλόμενο φόρο και εξέφρασε την προσδοκία να εμφανιστούν εκτός από την Unicredit η οποία έχει εκφράσει ενδιαφέρον για την εξαγορά του 9% της Alpha Bank, και άλλοι στρατηγικοί επενδυτές για Εθνική και Τράπεζα Πειραιώς.
Για την πορεία των επιτοκίων προέβλεψε ότι αν ο πληθωρισμός έχει υποχωρήσει κάτω από το 3% σε μόνιμη βάση τον Αύγουστο του 2024, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι πιθανόν να προχωρήσει σε μικρή μείωση των βασικών της επιτοκίων.

Η ακτινογραφία των φοροαπαλλαγών αποτυπώνεται στον ειδικό τόμο που συνοδεύει τον προϋπολογισμό του 2023 και δείχνει ότι την τελευταία τριετία στη λίστα των απαλλαγών και εκπτώσεων έχουν προστεθεί 225 νέες ρυθμίσεις με το συνολικό κόστος για τον προϋπολογισμό να έχει αυξηθεί κατά 3,92 δις. ευρώ καθώς από 8,96 δις. ευρώ το Σεπτέμβριο του 2019 έφθασε σε 12,88 δισ. ευρώ το Σεπτέμβριο του 2022.

Η αύξηση αυτή οφείλεται στις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν την περίοδο της πανδημίας για τη στήριξη των εργαζόμενων, επαγγελματιών, επιχειρήσεων και ιδιοκτητών ακινήτων (αποζημιώσεις ειδικού σκοπού, απαλλαγή από την εισφορά αλληλεγγύης, «κουρεμένα» ενοίκια και τεκμήρια, επιστρεπτέες προκαταβολές) καθώς και στις νέες φοροελαφρύνσεις που ενεργοποιήθηκαν όπως η αύξηση του αφορολόγητου ορίου για τις γονικές παροχές στα 800.000 ευρώ, οι μειώσεις φόρου στα εισοδήματα μισθωτών, συνταξιούχων, αγροτών ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση, οι απαλλαγές από το τέλος επιτηδεύματος, εκπτώσεις στον ΕΝΦΙΑ κ.α.

Αναλυτικότερα η λίστα με τις 10 βασικότερες κατηγορίες φοροαπαλλαγών έχει ως εξής:

1.    Στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων καταγράφονται 231 φοροαπαλλαγές που κοστίζουν πάνω από 5 δισ. στον προϋπολογισμό με τον αριθμό των ωφελούμενων νοικοκυριών ανέρχεται σε 7.008.909. Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι οι μειώσεις φόρου ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση (χωρίς ή με εξαρτώμενα τέκνα) για 827.515 μισθωτούς, συνταξιούχους, κατ΄επάγγελμα αγρότες  οι οποίοι γλίτωσαν την πληρωμή φόρου ύψους 3,81 δις.  ευρώ και οι απαλλαγές για εισοδήματα αλλά και για έκτακτες αμοιβές/αποζημιώσεις/επιχορηγήσεις/οικονομικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στα πλαίσια της πανδημίας με το κόστος τους να ανέρχεται σε 1,04 δις. ευρώ και να ωφελούνται 2.356.503 φορολογούμενοι.

2.    Στη φορολογία εισοδήματος των επιχειρήσεων υπάρχουν 200 φοροαπαλλαγές με κόστος 1,3 δισ. ευρώ. Κερδισμένες είναι 53.021 επιχειρήσεις.

3.    Στη φορολογία κεφαλαίου (ΕΝΦΙΑ, ΕΦΑ, κληρονομιές, γονικές παροχές, δωρεές, μεταβιβάσεις κ.λπ.) υπάρχουν 129 απαλλαγές με κόστος 3,8 δις. ευρώ στα κρατικά ταμεία από 4,2 δισ. ευρώ το 2021. Ειδικά οι απαλλαγές στον ΕΝΦΙΑ ανέρχονται σε 84 εκατ. ευρώ και κάνουν χρήση 5.044.977 φορολογούμενοι, στον Ειδικό Φόρο Ακινήτων  (ΕΦΑ) το ύψος των απαλλαγών για 8.499 ιδιοκτήτες φθάνει τα 3,7 δισ. ευρώ, στις μεταβιβάσεις το κόστος ανέρχεται σε 84,8 εκατ. με 28.667 φορολογούμενους να αξιοποιούν την απαλλαγή που δίνεται για την αγορά πρώτης κατοικίας.

4.    Στον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας οι φοροαπαλλαγές εντοπίζονται σε   85 περιπτώσεις και κοστίζουν στον κρατικό προϋπολογισμό 854 εκατ. ευρώ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα απαλλαγής είναι ο υπερμειωμένος συντελεστής 6% που επιβάλλεται σε φάρμακα και βιβλία, καθώς και η απαλλαγή από τον ΦΠΑ των ταχυδρομικών υπηρεσιών.

5.    Στο τέλος ταξινόμησης οχημάτων υπάρχουν 25 φοροαπαλλαγές που αφαιρούν εισπράξεις 121 εκατ. ευρώ. Απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης, μερική ή ολική, έχουν τα νοσοκομεία, οι πολύτεκνοι, οι φορολογούμενοι με τρία παιδιά, οι ξένες διπλωματικές υπηρεσίες και οι κάτοχοι υβριδικών – ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

6.    Στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, που στερούν από τον προϋπολογισμό 1,1 δισ. ευρώ καταγράφονται 44 απαλλαγές. Οι εκπτώσεις στα ενεργειακά προϊόντα ανέρχονται σε 589,6 εκατ. ευρώ ενώ σε ανάλογα επίπεδα κυμαίνεται το κόστος στην αιθυλική αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά ( 580,4 εκατ. ευρώ). Επίσης οι εκπτώσεις στο φόρο κατανάλωσης καφέ ξεπερνούν τα 540.000 ευρώ.

7.     Στα τέλη κυκλοφορίας οχημάτων υπάρχουν 28 απαλλαγές που κοστίζουν 11,8 εκατ. ευρώ.

8.    Στα τέλη χαρτοσήμου καταγράφονται 76 απαλλαγές συνολικού κόστους 73 εκατ. ευρώ.

9.    Στον φόρο συγκέντρωσης κεφαλαίου υφίστανται 19 φοροαπαλλαγές, που κοστίζουν 17 εκατ. ευρώ.

10.  Στον φόρο ασφαλίστρων υπάρχουν 5 απαλλαγές που μειώνουν κατά 421 εκατ. ευρώ τα έσοδα στον κρατικό προϋπολογισμό.

Ανακοίνωσε επίσης ότι οι άνθρωποι που ζουν σε περιοχές όπου διεξάγονται εχθροπραξίες θα απαλλάσσονται από τους φόρους γης και δεν θα χρειάζεται να πληρώνουν ενοίκιο για τη χρήση κρατικών ή κοινοτικών γαιών.

Παρόλο που η χώρα του αγωνίζεται για την επιβίωσή της, είπε ότι είναι σημαντικό να κοιτάξουμε προς το μέλλον και πρόσθεσε ότι η κυβέρνησή του «εργάζεται ήδη για το πώς να αποκαταστήσει το κράτος μετά τη νίκη».

Στόχος, είπε, είναι να δώσουμε «δύναμη στη χώρα όσο πολεμάμε».

Πρόσθεσε ότι έχει δημιουργηθεί ειδικό πακέτο στήριξης για τις επιχειρήσεις και ότι όλα τα μέτρα που ανακοινώθηκαν τη Δευτέρα θα ισχύουν όσο η χώρα βρίσκεται σε στρατιωτικό νόμο και για τουλάχιστον ένα χρόνο μετά.

Επιπλέον περισσότεροι από 400.000 ιδιοκτήτες εκμισθούμενων ακινήτων υποχρεώθηκαν για χρονικά διαστήματα από 6 έως και 10 μήνες μέσα στο 2020 να εισπράξουν ενοίκια μειωμένα κατά 40% ή και περισσότερο.

Όλοι αυτοί οι φορολογούμενοι επεβίωσαν οικονομικά χάρη στις έκτακτες οικονομικές ενισχύσεις που έλαβαν από το Δημόσιο, όπως οι αποζημιώσεις ειδικού σκοπού των 800 και των 534 ευρώ, τα ποσά της «επιστρεπτέας προκαταβολής», που κυμάνθηκαν από 1.000 έως και 350.000 ευρώ, και διάφορα άλλα έκτακτα και ειδικά επιδόματα.

Ουδέν κανόν αμιγές καλού, όμως, όπως έλεγαν και οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, αφού όλες αυτές οι οικονομικές ενισχύσεις οι οποίες καταβλήθηκαν από το κράτος με σκοπό την μερική ή και την ολική αναπλήρωση των απωλεσθέντων εισοδημάτων τόσων πολλών εργαζομένων και επιχειρήσεων είναι αφορολόγητες, ακατάσχετες και δεν συνυπολογίζονται στα ετήσια φορολογητέα εισοδήματά τους, τα οποία λαμβάνονται υπόψη για να κριθεί εάν δικαιούνται ή όχι διαφόρων άλλων τακτικά καταβαλλόμενων ποσών κοινωνικών επιδομάτων και παροχών.

Όπως γίνεται αντιληπτό, λοιπόν, περισσότεροι από 3.600.000 φορολογούμενοι, στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος που θα υποβάλουν φέτος την άνοιξη και το καλοκαίρι για το φορολογικό έτος 2020, θα εμφανίσουν ποσά ετήσιων φορολογητέων εισοδημάτων σημαντικά μειωμένα σε σύγκριση με αυτά που εμφάνισαν πέρυσι, με τις δηλώσεις για τα εισοδήματα του 2019. Οι μειώσεις στα ετήσια φορολογητέα εισοδήματα για πάνω από 3.600.000 φυσικά πρόσωπα θα είναι τουλάχιστον 30% και σε πολλές περιπτώσεις θα φθάνουν ή και θα υπερβαίνουν το 50%!

Εξαιτίας της αναμενόμενης αυτής εξέλιξης:

1) Εκατοντάδες χιλιάδες μισθωτοί φορολογούμενοι- εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα θα απαλλαγούν πλήρως από τον φόρο εισοδήματος και την ειδική εισφορά αλληλεγγύης για το 2020, λόγω πτώσης των ετησίων φορολογητέων εισοδημάτων του έτους αυτού κάτω από τα αφορολόγητα όρια των 8.636 έως 12.000 ευρώ, που ισχύουν στη φορολογία εισοδήματος για τη συντριπτική πλειονότητα των φυσικών προσώπων και κάτω από το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ που ισχύει για την ειδική εισφορά αλληλεγγύης.

Για παράδειγμα, φορολογούμενος εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα με ένα εξαρτώμενο τέκνο και ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 15.000 ευρώ το 2019, κατά τη διάρκεια του 2020 εργάστηκε κανονικά μόνο τους 6 από τους 12 μήνες του έτους - λόγω αναστολής της λειτουργίας της επιχείρησης στην οποία εργάζεται - και ως εκ τούτου έλαβε μισθούς μόνο για έξι μήνες καθώς επίσης και Δώρα Πάσχα και Χριστουγέννων.

Τους υπόλοιπους 6 μήνες του 2020 ήταν σε αναστολή σύμβασης εργασίας και έλαβε αποζημιώσεις ειδικού σκοπού 800 και 534 ευρώ, οι οποίες είναι αφορολόγητες και δεν συμπεριλαμβάνονται στο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα.

Ως εκ τούτου το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά του μειώθηκε περίπου κατά 40% το 2020, και περιορίστηκε στα 9.000 ευρώ. Για το εισόδημα των 15.000 ευρώ του 2019 ο φορολογούμενος αυτός επιβαρύνθηκε με φόρο εισοδήματος 1.350 ευρώ καθώς επίσης και με ειδική εισφορά αλληλεγγύης 66 ευρώ.

Για το 2020, το εισόδημά του διαμορφώθηκε στο ίδιο ύψος με το αφορολόγητο όριο των 9.000 ευρώ που ισχύει πλέον για εργαζόμενο μισθωτό με ένα παιδί και συνεπώς δεν θα πληρώσει φόρο εισοδήματος.

Επιπλέον, το εισόδημά του για το 2020 έπεσε κάτω από το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ που ισχύει για την ειδική εισφορά αλληλεγγύης, οπότε θα απαλλαγεί και από την επιβάρυνση αυτή.

2) Θα αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των φορολογουμένων που θα καταστούν αυτόματα δικαιούχοι κοινωνικών επιδομάτων και κοινωνικών παροχών, χορηγουμένων με βάση εισοδηματικά κριτήρια.

Συγκεκριμένα, εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενοι που μέχρι πέρυσι δεν ελάμβαναν κανένα κοινωνικό επίδομα επειδή τα ετήσια φορολογητέα εισοδήματά τους ήταν υψηλότερα από τα ανώτατα όρια ετησίων εισοδημάτων μέχρι τα οποία αναγνωρίζεται το δικαίωμα είσπραξης των επιδομάτων αυτών και έτσι δεν πληρούσαν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά κριτήρια, θα καταστούν ξαφνικά φέτος δικαιούχοι τέτοιων επιδομάτων επειδή θα φανούν με βάση τις φορολογικές τους δηλώσεις ως έχοντες πολύ χαμηλά ετήσια φορολογητέα εισοδήματα, κατώτερα από τα εισοδηματικά όρια που έχουν νομοθετηθεί για τη χορήγηση των επιδομάτων.

Δηλαδή τα ποσά των ετησίων φορολογητέων εισοδημάτων τους για το 2020 θα είναι τόσο πολύ μειωμένα σε σύγκριση με αυτά που έλαβαν το 2019 ώστε να είναι πλέον χαμηλότερα από τα ανώτατα όρια ετησίου εισοδήματος μέχρι τα οποία προβλέπεται η χορήγηση των συγκεκριμένων επιδομάτων. Για να γίνει καλύτερα αντιληπτή η εξέλιξη αυτή παραθέτουμε τα παρακάτω παραδείγματα:

α) Έγγαμος μισθωτός εργαζόμενος σε ιδιωτική επιχείρηση, με δύο εξαρτώμενα ανήλικα τέκνα και ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 35.000 ευρώ το 2019 δεν είχε δικαίωμα είσπραξης επιδόματος τέκνων από τον ΟΠΕΚΑ το 2020. Ο λόγος είναι ότι το ετήσιο εισόδημά του για το 2019 ήταν υψηλότερο από το ανώτατο εισοδηματικό όριο καταβολής του επιδόματος αυτού στις οικογένειες με δύο εξαρτώμενα τέκνα, το οποίο ανέρχεται σε 30.000 ευρώ. Το 2020, λόγω αναστολής της λειτουργίας της επιχείρησης στις οποία εργάζεται για 6 μήνες συνολικά, η σύμβαση εργασίας του ανεστάλη και ελάμβανε, αντί των κανονικών μισθών του, αποζημιώσεις ειδικού σκοπού αφορολόγητες και μη συνυπολογιζόμενες στο ετήσιο φορολογητέο του εισόδημα. Ως εκ τούτου, το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά του μειώθηκε κατά 50% το 2020 και περιορίστηκε στα 17.500 ευρώ.

Εξαιτίας της σημαντικής αυτής μείωσης του ετησίου φορολογητέου εισοδήματός του για το 2020, θα καταστεί φέτος, με βάση τη φορολογική δήλωση που θα υποβάλει για το 2020, δικαιούχος είσπραξης επιδομάτων τέκνων συνολικού ύψους 1.008 ευρώ σε ετήσια βάση ή 168 ευρώ σε διμηνιαία βάση ή 84 ευρώ σε μηνιαία βάση!

β) Έγγαμος μισθωτός εργαζόμενος σε ιδιωτική επιχείρηση με τρία εξαρτώμενα ανήλικα τέκνα και ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 36.000 ευρώ το 2019 δεν είχε δικαίωμα είσπραξης επιδόματος τέκνων από τον ΟΠΕΚΑ το 2020.

Ο λόγος είναι ότι το ετήσιο εισόδημά του για το 2019 ήταν υψηλότερο από το ανώτατο εισοδηματικό όριο καταβολής του επιδόματος αυτού στις οικογένειες με δύο εξαρτώμενα τέκνα, το οποίο ανέρχεται σε 33.750 ευρώ. Το 2020, λόγω αναστολής της λειτουργίας της επιχείρησης στην οποία εργάζεται, για 4 μήνες συνολικά, η σύμβαση εργασίας του ανεστάλη και ελάμβανε, αντί των κανονικών μισθών του, αποζημιώσεις ειδικού σκοπού αφορολόγητες και μη συνυπολογιζόμενες στο ετήσιο φορολογητέο του εισόδημα.

Ως εκ τούτου, το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά του μειώθηκε κατά 33% το 2020 και περιορίστηκε στα 24.000 ευρώ. Εξαιτίας της σημαντικής αυτής μείωσης του ετησίου φορολογητέου εισοδήματός του για το 2020, θα καταστεί φέτος, με βάση τη φορολογική δήλωση που θα υποβάλει για το 2020, δικαιούχος είσπραξης επιδομάτων τέκνων συνολικού ύψους 1.344 ευρώ σε ετήσια βάση ή 224 ευρώ σε διμηνιαία βάση ή 112 ευρώ σε μηνιαία βάση!

3) Θα αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των μισθωτών εργαζομένων που θα είναι δικαιούχοι μεγάλου ύψους επιστροφών φόρου εισοδήματος και ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης.

Αυτό θα συμβεί επειδή κατά τη διάρκεια του 2020 οι μηνιαίες κρατήσεις φόρου εισοδήματος και ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης επί των μισθών των εργαζομένων αυτών υπολογίστηκαν, όσους μήνες αυτοί εργάζονταν κανονικά, ωσάν οι αποδοχές τους να ήταν σε ετήσια βάση ίδιες με τα επίπεδα στα οποία είχαν διαμορφωθεί πριν ξεσπάσει η πανδημία του κορωνοϊού. Όμως τα ποσά των φόρων που αναλογούν στα - σημαντικά μειωμένα - ετήσια φορολογητέα εισοδήματα του 2020 είναι, τελικά, πολύ μικρότερα από αυτά που παρακρατήθηκαν συνολικά στη διάρκεια του 2020.

Συνεπώς τα επιπλέον ποσά που παρακρατήθηκαν θα πρέπει να επιστραφούν από το Δημόσιο στους εργαζόμενους με την εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων που θα υποβάλλουν φέτος.

Στα δύο παραδείγματα που παραθέσαμε παραπάνω οι φόροι που παρακρατήθηκαν το 2020 από τους μισθούς των εργαζομένων, τους μήνες κατά τους οποίους οι επιχειρήσεις στις οποίες εργάζονταν δεν είχαν αναστείλει τη λειτουργία τους, είχαν υπολογιστεί με αναγωγή του κανονικού μηνιαίου μισθού σε ετήσιο ποσό μισθών όπως αυτό είχε διαμορφωθεί πριν την κρίση του κορωνοϊού δηλαδή στα επίπεδα των 35.000 και των 36.000 ευρώ αντίστοιχα.

Συνεπώς τα ποσά των φόρων που παρακρατήθηκαν όσους μήνες εργάστηκαν κανονικά οι παραπάνω μισθωτοί υπολογίστηκαν σε ετήσια βάση σε επίπεδο πολύ υψηλότερο από αυτό που τελικά αναλογεί στις τελικές ετήσιες φορολογητέες αποδοχές τους που ήταν μειωμένες κατά 50% και κατά 33% αντίστοιχα.

Τα ποσά λοιπόν των φόρων που παρακρατήθηκαν ήταν πολύ μεγαλύτερα από τα τελικώς αναλογούντα ποσά φόρων, με αποτέλεσμα κατά την υποβολή και εκκαθάριση των φετινών φορολογικών τους δηλώσεων οι εν λόγω εργαζόμενοι να καταστούν δικαιούχοι είσπραξης μεγάλων ποσών επιστροφών φόρου.

4) Θα αυξηθούν κατά πολύ οι δικαιούχοι μερικής ή ολικής απαλλαγής από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, δικαιούχος απαλλαγής από το 50% του ΕΝ.Φ.Ι.Α. είναι κάθε φορολογούμενος που, μεταξύ άλλων, είχε κατά το προηγούμενο έτος «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» μέχρι 9.000 ευρώ. Το όριο αυτό προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον ή την σύζυγο και για κάθε εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας.

Επιπλέον, στις οικογένειες που είναι τρίτεκνες ή πολύτεκνες ή περιλαμβάνουν ανάπηρα άτομα κατά ποσοστά 80% και άνω χορηγείται πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. εφόσον μεταξύ άλλων, σε κάθε περίπτωση το «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» του προηγούμενου έτους, δεν έχει υπερβεί τις 12.000 ευρώ. Το όριο αυτό προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον ή την σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος.

Όπως γίνεται αντιληπτό, η σημαντική μείωση των φορολογητέων εισοδημάτων 3,6 εκατομμυρίων φορολογουμένων θα έχει ως συνέπεια μεγάλος αριθμός εξ’ αυτών να εμφανίσει για πρώτη φορά ετήσια οικογενειακά εισοδήματα χαμηλότερα των παραπάνω εισοδηματικών ορίων που προβλέπονται για την μερική ή ολική απαλλαγή από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α.

Το αποτέλεσμα θα είναι να αυξηθεί φέτος σημαντικά ο αριθμός των φυσικών προσώπων που θα πληρώσουν ΕΝ.Φ.Ι.Α. μειωμένο κατά 50% και των τριτέκνων και των πολυτέκνων που θα απαλλαγούν πλήρως από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α.