Παράλληλα, η κυβέρνηση αναζητά δημοσιονομικά περιθώρια μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και της ρήτρας εξαίρεσης αμυντικών δαπανών, με στόχο τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης.

Τα σενάρια

Μέχρι τώρα, τα σενάρια δείχνουν ότι οι ελαφρύνσεις θα στοχεύσουν κυρίως τα εισοδήματα από μισθωτή εργασία της μεσαίας τάξης, μέσω αλλαγών στη φορολογική κλίμακα, τα τεκμήρια διαβίωσης και τις εισφορές. Επίσης, εξετάζεται η τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, κάτι που προτείνει ο ΟΟΣΑ.

Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το νέο πακέτο ελαφρύνσεων θα καθοριστεί μετά τον Ιούνιο, όταν η κυβέρνηση θα έχει μια πλήρη εικόνα για την πορεία του Προϋπολογισμού. Οι τελικές αποφάσεις θα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό μετά το καλοκαίρι.

Προτεινόμενα μέτρα

• Παρεμβάσεις στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος για τα φυσικά πρόσωπα, με μείωση των συντελεστών κυρίως για τα μεσαία εισοδήματα (10.000-40.000 ευρώ). Οι αλλαγές του 2020 ευνόησαν τους ελεύθερους επαγγελματίες, ενώ οι ελαφρύνσεις για εισοδήματα 20.000-50.000 ευρώ ήταν περιορισμένες.
• Μείωση κατά 30% των τεκμηρίων διαβίωσης σε πρώτη φάση και πλήρης κατάργησή τους σε βάθος χρόνου για την εξάλειψη στρεβλώσεων και αδικιών. Οι μισθωτοί και συνταξιούχοι με χαμηλά εισοδήματα είναι αυτοί που πλήττονται περισσότερο.
• Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες για αυτοαπασχολούμενους και εργαζόμενους με «μπλοκάκι». Η μείωση αυτή προστίθεται στις προηγούμενες μειώσεις και έχει ως στόχο τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους
• Τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, για να αποφευχθεί η αύξηση των φόρων λόγω της μη προσαρμογής των κλιμακίων με τον πληθωρισμό.
• Παροχή επιπλέον φορολογικών κινήτρων σε εργαζομένους υψηλών δεξιοτήτων για να παραμείνουν ή να επιστρέψουν στη χώρα.

Η επιτυχία αυτών των μέτρων εξαρτάται από την αποτελεσματική καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και τη διασφάλιση μόνιμων και διατηρήσιμων φορολογικών εσόδων. Τα επιπλέον έσοδα από την πάταξη της φοροδιαφυγής οδήγησαν το 2024 σε πρωτογενές πλεόνασμα κοντά στο 3%, και για πρώτη φορά σε μηδενικό συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα. Αυτά τα έσοδα αναμένονται να επιστραφούν στην κοινωνία μέσω των νέων μειώσεων φόρων.

Εξαίρεση από τα τεκμήρια για τρία χρόνια

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι επαγγελματίες που έκαναν έναρξη δραστηριότητας το 2022, το 2023 ή το 2024 δεν υπόκεινται σε τεκμήρια για τα τρία πρώτα φορολογικά έτη.
– Όσοι ξεκίνησαν το 2022, επωφελούνται από την εξαίρεση για τελευταία χρονιά το 2024.
– Οι επαγγελματίες του 2023 θα είναι καλυμμένοι και το 2025.
– Οι νέοι επαγγελματίες του 2024 θα εξαιρεθούν μέχρι και το 2026.

Φορολογικά κίνητρα για νέους επιτηδευματίες

Οι νέοι επαγγελματίες μπορούν να επωφεληθούν από επιπλέον φορολογικές ελαφρύνσεις:

– Μειωμένη προκαταβολή φόρου: Οι επαγγελματίες που υποβάλλουν για πρώτη φορά φορολογική δήλωση με εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα θα πληρώσουν προκαταβολή φόρου μειωμένη κατά 50%.

Οι φορολογικές ελαφρύνσεις αυτές αποτελούν ένα σημαντικό κίνητρο για όσους επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά, μειώνοντας το φορολογικό βάρος κατά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της επιχείρησής τους.

Ακολουθώντας την συνταγή του 2019, που πρώτο νομοθέτημα ήταν η μείωση του ΕΝΦΙΑ, η κυβέρνηση παρουσιάζει ίσως και μέσα στην προσεχή εβδομάδα την πρώτη της παρέμβαση με φορολογικές ελαφρύνσεις και μέτρα στήριξης των αδυνάτων, που θα περιλαμβάνει μία σειρά από προεκλογικές δεσμεύσεις, οι οποίες ως κοινό παρονομαστή θα έχουν την βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος σε μία εξαιρετικά δύσκολη περίοδο λόγω της συνέχισης των πληθωριστικών πιέσεων, ειδικά στα τρόφιμα.

Το συνολικό ύψος των παρεμβάσεων θα κινηθεί στην περιοχή των 2 δισ. ευρώ και θα αφορά πάνω περίπου 3 εκατ. νοικοκυριά. Ένα μέρος της παρέμβασης όμως θα αφορά το 2023 και θα σχετίζεται με την παράταση στο μέτρο του market pass.

Στα εφετινά μέτρα θα περιλαμβάνεται - πιθανότατα - και η επέκταση του market pass για τρεις συν δύο μήνες, έτσι ώστε να φτάσει η χορήγησή του, έως το τέλος του έτους. Το μέτρο λήγει τον Ιούλιο, με τις πληρωμές να ολοκληρώνονται μέσα στην επόμενη εβδομάδα. Αρχικά θα δοθεί παράταση μέχρι τέλος Οκτωβρίου, με πιθανά διευρυμένα κριτήρια, αριθμό δικαιούχων και ποσών και εν συνεχεία εφόσον οι ίδιοι λόγοι υφίστανται, θα δοθεί νέα δίμηνη παράταση έως το τέλος Δεκεμβρίου του 2024.

Σε όλα αυτά θα πρέπει να προστεθεί και η νέα αύξηση στις συντάξεις που θα ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου, χωρίς ωστόσο αυτή την στιγμή να μπορεί να προσδιοριστεί με σαφήνεια το ύψος της.

* Αύξηση αφορολογήτου: Θα αυξηθεί κατά 1.000 ευρώ για μισθωτούς, συνταξιούχους και αγρότες με παιδιά από την 1η Ιανουαρίου 2024. Με βάση τα παραπάνω το αφορολόγητο όριο για φορολογούμενους χωρίς παιδιά παραμένει στα 8.633 ευρώ, για οικογένειες με ένα παιδί αυξάνεται από τα 9.000 ευρώ στα 10.000 ευρώ, με δύο παιδιά από τα 10.000 στα 11.000 ευρώ, με τρία παιδιά στα 12.000 ευρώ και με τέσσερα παιδιά στα 13.000 ευρώ. Το ετήσιο όφελος είναι 90 ευρώ για οικογένειες με ένα παιδί και 220 ευρώ για οικογένειες με περισσότερα παιδιά.

* ΕΝΦΙΑ: Θα προβλέπεται η μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 10% για σπίτια που ασφαλίζονται για φυσικές καταστροφές. Οι ιδιοκτήτες που έχουν ασφαλίσει τις κατοικίες τους για ολόκληρο το 2023 θα δουν έκπτωση 10% στον ΕΝΦΙΑ του 2024, ενώ όσοι ασφαλίσουν τα σπίτια τους το 2024 θα κερδίσουν έκπτωση στο φόρο ακινήτων το 2025.

* Νέο μισθολόγιο: Αλλαγές σε όλα τα μισθολογικά κλιμάκια θα επιφέρει το νέο μισθολόγιο για τους δημοσίους υπαλλήλους, με έμφαση στα χαμηλότερα (στους εισαγωγικούς μισθούς) αλλά και στις θέσεις ευθύνης, στους ένστολους και στα μέλη ΔΕΠ (Διδακτικό Ερευνητικό Προσωπικό). Οι αλλαγές εκτιμάται ότι θα αφορούν τις αποδοχές για περίπου 600.000-700.000 υπαλλήλων.